2020 жылы ТМД елдерінің мәдени астанасы атанған Шымкенттің көркі мен тазалығы, шалғай елдімекендердің инфрақұрылымдық жағдайы қалай? Қала қысқа дайын ба? Қаратау ауданы әкімінің орынбасары Марат Тәжібаевпен әңгімеміз осы төңіректе өрбіді.

32130475 576804286052125 1929693978202996736 n

– Қазіргі таңда Қаратау ауданында ең өзекті мәселелердің бірі санитарлық тазалық болып отыр. Осы бағытта апта сайын жергілікті полиция қызметкерімен рейдтік шара ұйымдастырып келеміз. Соған орай ҚР «Құқық бұзушылық туралы» кодексінің №434-505-баптарына сәйкес хаттама толтырылады. Рейд барысында 10-15 хаттамаға дейін толтырылатын күндер болады.

Заң талабына сүйенсек, абаттандыру қағидасын бұзып, ұсақ бұзақылыққа баратындарға айыппұл салу немесе 10 күнге дейін қамау шарасын қолдану көзделген. Дегенмен, біздің мақсатымыз – жазаға тарту емес, тұрғындарға мәселені түсіндіріп айту. Соған қарамастан тұрғындардың жауапсыздығына, мәдени деңгейінің төмендігіне қарның ашады. Тексеру кезінде көз жеткізгендей, адамдар қоқысты жәшікке емес, оның айналасына лақтыра салады. Онымен қоса аулалардағы құрылыс қалдықтары да тиісті орнына тасталмайтын көріністер көп.

Кәсіпкерлік нысандарының айналасындағы қалдықтарға да көңіл бөлдік. Олар құжаттарын алған кезде «айналасын таза ұстаймын, қасбеттерінің келбетін сақтаймын» деп рәсімдеп алғанымен тиісті талаптарға мән бере бермейді. Коммуналдық шаруашылық саласында негізінде әрбіріміздің анамызбен, әкемізбен жасты егде адамдар жұмыс істейді. Олардың да еңбегін бағалау керек емес пе?

Жыл сайын санитарлық тазалыққа, қоқыс шығаруға қыруар қаржы бөлінуде. Ал егер біздің мәдениетіміз жоғары деңгейде болатын болса, бұл қаржы шалғай елдімекендердің инфрақұрылым жүйесіне, көгілдір отын, жарық, су, жол, камера орнату сияқты маңызды салаларға жұмсалатын еді.

– Сөзіңіз аузыңызда, Қаратау ауданында қоқыс шығарумен айналысатын қанша мекеме бар?

– Бізде қатты тұрмыстық қалдықтарды шығарумен 7 мекеме айналысады. Ауданда 65 қоқыс алаңшасы, 227 қоқыс жәшігі бар. Бұлар «Нұрсәт» шағынауданының ішінде, әкімшілік-іскерлік орталығында, «Тұран» шағынауданында, «Шымкент сити» аумағында, «Асар» шағынауданында, «Ақжайық» шағынауданындағы көпқабатты тұрғын үйлердің аулаларында орналастырылған.

шапка1111

Қоқыс жәшіктерінің нысаналы мақсаты бар. Оларға темекінің тұқылы, фантиктер, жеңіл-желпі қоқыстар тасталуы керек. Ал көптеген еріншек тұрғындар үлкен көлемдегі қоқыс пакеттерін жәшікке тастап, сыймағанын сыртына қойып кетеді. Сондай салғырттықты көргенде «Еріншекке табалдырық та тау болып көрінеді» деген мақал еске түседі. Тазалыққа тек тиісті мекемелер ғана емес, әрбір қала тұрғыны жауапты екенін ескере бермейтіні қынжылтады мұндайда.

– Ерлан Айтаханов қала әкімі боп тағайындалғаннан күннен бастап шалғай елдімекендердің инфрақұрылымына қатты мән беруде. Ол елдімекендердің басым көпшілігі Қаратау ауданында екендігі белгілі. Осы бағытта қандай жұмыстар атқарылуда?

– Қаратау ауданында Сайрам ауданынан 11 елдімекен қосылды. Қазіргі таңда осы мәселені түпкілікті шешу үшін қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасымен бірлесе отырып «Қайнарбұлақ», «Асар-2», «Достық» шағынаудандарының жаңа құрылыс аумағындағы негізгі үлкен көшені асфальттауды ұсындық. Негізі газ жүрмеген жерге асфальт жол салынбайды.

Соған қарамастан әр елдімекеннен басты бір көшені асфальттап, қоғамдық көлік жүргізуді ойластырып жатырмыз. Жылдың соңына дейін үлкен үш көше асфальтталады. «Асар-2» шағынауданында жарықтандыру жүріп жатыр. Тассай, Таскен тұрғын алабтарында «Оңтүстік жарық транзит» ЖШС-нің модернизация бағдарламасымен электр бағаналары қойылып, жаңартылатын болады. Сайрам тұрғын алабында ауызсу жүйесінің аяқсыз қалып кеткен бөліктеріне құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында «Нұрсәт» шағынауданында көпқабатты тұрғын үйлердің аулаларына заманауи ойын алаңдарын, спорт алаңшаларын жасауды, асфальт төсеуді яғни 57 аулаға жөндеу жұмыстарын жүргізуді қолға алдық. «Нұрсәттегі» тұрғын үйлер 2007-2008 жылдары салынғандықтан, барлығының аулаларының тозығы жеткен. Сондықтан, бірінші кезекте осы шағынауданды көркейтіп, жаңартуды бастадық. Спорт алаңшалары Бозарық, Тассай елдімекендерінде де жасалады. Бозарықтағы футбол алаңына қалалық кәсіподақ комитеті жер берді, енді құжаттары рәсімделіп бітсе, «Көктем» ЖШС-не тиесілі жерді аталған мақсатқа пайдаланбақпыз.

– Марат Әбдімәжитұлы, «Нұрсәттегі» әкімдік іскерлік орталығы жанындағы №19,20,21 үйлердің қасбеттері сұрықсыз күйге түскен. Салынғаны көп уақыт болмаса да, бояуы ұшып, ұсқыны қашып тұр. Бұған не айтарыңыз бар?

– Иә, №19,20,21 үйлердің қасбеттері сын көтермейді. Тапсырыс беруші мекеме Шымкент қаласының құрылыс басқармасы болғандықтан, аталған мекемеге бірнеше рет хат жолдаған болатынбыз. Кепілдеме мерзіміне және басқа талаптарға сәйкес, оның қасбетін ретке келтіру керек. Аталған басқарма қазір соны мәселе бойынша мердігер мекемені сотқа беріп, заң органдары арқылы шығынын өндіруді қарастырып жатыр.

– «Қыстың қамын жаз ойла» демекші, Қаратау ауданындағы тұрғын үйлер жылу маусымына қаншалықты дайын?

– Орталықтандырылған жылу жүйесінен 315 көпқабатты тұрғын үй жылу алады. Олардың барлығы қысқы жылу маусымына дер кезінде дайын болды. Сығымдаудан 100 пайыз толық өткен. Бір жақсы жері, көпқабатты тұрғын үйлерге қызмет көрсететін сервистік мекемелер, басқарушы компаниялар, КСК-лар бар. Осы мекемелердің жұмыс кестесін біздің мамандарымыз қадағалап отырады. Қысқы жылу маусымына қосылу кезінде де осы мекемелердің көмегіне жүгінеміз. Бұл мекеме тұрғындарға сапалы жылу берумен қатар қандай да бір апатты жағдай туындаса оны дер кезінде жоюға атсалысады.

Сұхбаттасқан
Мөлдір КЕНЖЕБАЙ

Әсілі, рухани жаңғыру үдерістерін үлгі етуде Шымқалаға жететін шаһар жоқ секілді көрінеді бізге. Бұл шаһар әу бастан қазақилықтың қаймағы бұзылмаған, ұлттық құндылықтарды қастер тұтқан өнегесімен өзгешеленетіні айқын.

2

Әсіресе, руханиятқа қатысты айрықша бір істердің қолға алынғанын көргенде көкірегіңде кемпірқосақ сәуле керілгендей әдемі әсерге бөленесің. Бүгінде Шымкентке жолы түскен адам қала көшелерінің поэзиямен әспеттелгенін бірден байқар еді.

Осы ай айшығында қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдері саналатын 70-ке жуық ақынының өлеңдері әсем билбордтарға айшықтап жазылып, қала көшелеріне әрі әр, әрі нәр беріп ілінгені көңіл қуантады.

Анда қарасаң, адамзаттың Абайы «Біріңді, қазақ, бірің дос, көрмесең – істің бәрі бос» деп қазақты ынтымақ-бірлікке шақырып тұр. Мұнда қарасаң, «Жан да аяулы, Мал да аяулы болса егер, Жан аяма, Жарың үшін жанды сат!» деп Шәкәрім атамыз нақыл айтып тұр.

Тағы бір көшеден өтіп бара жатып Жұмекен ақынның «Аспанда күн барда, Әлемде сыр барда, Адамдар маңдайын жуған тер құртар ма! Беремін барымды, аламын жоғымды, Екі қол бір кеуде, Өзімде тұрғанда», – деген өлең жолдарын оқығанда өскелең ұрпақты намысты, жігерлі болуға шақырған ұлағатын ұғасыз.

Бұлардан бөлек, Махамбет Өтемісұлы, Ғафу Қайырбеков, Қадыр Мырза Әлі, Тұманбай Молдағалиев, т.с.с. мүйізі қарағайдай алыптарымыздың бейнесі, парасат биігіндегі поэзиясы менмұндалап, қала көшелерінен ары-бері өткен жолаушыларға оймақтай ой салып тұрғанын аңғармау мүмкін емес.

Осы орайда Шымкент қаласының әкімі Ерлан Айтаханов бүгінде үлкен рухани шараға бастамашы боп отырғанын айта кету керек. «Қазақты ұлт ретінде оның руханияты ғана сақтап қалады» деп есептейтін қала басшысы бұл істі өзінің тікелей бақылауында ұстап отыр. Өлеңмен сөйлеген билбордтарда бүкіл Ұлы дала географиясы қамтылған. Алтай мен Атыраудың арасын ен жайлаған қазақтың талантты ұл-қыздарының қаламынан шыққан шуақты жырлар сіздің жаныңызға нұр себезгілейді.

 DSC4234

«Өлең оқып тұру керек екен-ау» деп еріксіз ойланып қаласыз. Ерлан Қуанышұлы өзінің қызметіне жаңа кіріскен кезінде өңірдегі зиялы қауым, БАҚ өкілдерінің басын қосып, арнайы кездесу өткізді. Сол кезде шаһардың жаңа басшысының: «Ұлттық кодымызд қастер тұтып, дамытып, қалың қауымға, әсіресе жастарға паш ету керек.

Президентіміз Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойына орай ақынның өлеңдерін оқу эстафетасын жандандырды. Бұл да идеологияның үлкен бағыты. Руханият – рухты көтеретін, елдік пен бірлікке бастайтын күш, қуатты қару. Сондықтан, бұл салада тұрақты насихат жүргізілуі қажет», – деген сөздері алда үлкен рухани серпілістің басталарын меңгезегендей еді.

Сол серпіліс бойға өлең жолдарымен қуат беруде. Әсіресе, жастар жағы бұл жаңалықты қуана қабылдағандай. Олар өздерінің көздері шалып қалған билбордтағы өлеңдерді ұялы телефондарына сырт еткізіп түсіріп алып, одан ары ватсап желісі арқылы достарына жіберіп жатқанына да куә болдық.

Қала әкімінің «Қайырымды қала» идеясының игілікті һәм ізгілікті көрінісін шаһар көшелеріне көрік, ал адамдардың санасына ой-өріс берген өлең жолдары айғақтап тұрғандай. Әр сөзде мың бояу бар билбордтар ілулі тұр көшелерде. Байқадың ба, бауырым?!

Беларус Республикасының Брест қаласында 9 желтоқсанда өтетін «Мәдени астана» жылының салтанатты жабылу рәсімінде Шымкент қаласы Эстафетаны ресми түрде қабылдап алады. Бұл туралы Шымкент қаласының мәдениет, тілдерді дамыту және архивтер басқармасы басшысының міндетін атқарушы Ғалия Шарафиева БАҚ өкілдеріне берген баспасөз брифингінде мәлімдеді.

DSC 3834

2020 жылы Шымкент қаласы ТМД елдерінің мәдени астанасы болып белгіленгені белгілі. Бүгінде жыл көлемінде атқарылатын ауқымды 15 халықаралық, республикалық дәрежедегі іс-шаралардың бағдарламасы дайындалған. «Шымкент мәдени астана» жылы ТМД елдері мен ЮНЕСКО көлемінде аталып өтілетін болады.

– Келер жылы Мәдени астана атануымызбен қатар атаулы мерейтойлар жоспары бекітілді. Ұлы ойшыл Әбу Насыр әл-Фарабидің 1150 жылдығы, Алтын орданың 750 жылдығы, ұлы ақын Абай Құнанбаевтың 175 жылдығы және жерлесіміз, қазақ вальсінің королі Шәмші Қалдаяқовтың 90 жылдығын атап өтетін боламыз. Осы айда ЮНЕСКО елдерінің Париж қаласындағы басқосуында Шымкенттің 2200 жылдық тарихы туралы тарихи шешім қабылдануын күтіп отырмыз. Яғни, алдағы жылы Шымкенттің 2200 жылдығы да тойланады»,– деді Ғ.Аликенқызы.

Ал мемлекеттердің гуманитарлық-ынтымақтастық жөніндегі халықаралық қор директорының орынбасары Эльвира Доля Бресттегі қорытынды концертте барлық ТМД елдерінің атынан әртістер өнер көрсететінін жария етті. «Оның ішінде Шымкент қаласынан Айбек Қанатбек атты әнші симфониялық оркестрдің сүйемелдеуімен Кеңес кезіндегі екі әнді орындайды. Жаңа жылдан кейін сіздерге келіп, ауқымды іс-шаралар легін бастаймыз», – дейді Эльвира Рафиковна.

Тойдың болғанынан боладысы қызық

Иә, ең бірінші орында Ескі қалашықты қалпына келтіру жұмыстары тұр. Елбасының тапсырмасын орындау мақсатында Шымкент қалашығын қалпына келтіру жұмыстарына 2017-2018 жылдары 345,187 мың теңге бөлінген болатын. «2019 жылдың соңына дейін Ескі қалашықтың жоғарғы бөлігінің жұмысы аяқталып, келесі жылдың наурыз айына дейін қалашықта табылған экспонаттардан тұратын ескі қаланың жоғарғы бөлігінің мұражай-экспозициялық жоспары әзірленетін болады.

74449609 2361142760865343 2870158998458335232 o

Желтоқсан айында бекініс қабырғалары бар Оңтүстік қақпаларды қалпына келтіру аяқталады. Сол жерде 200 шаршы метрге Визит-орталығын орналастыру жоспарлануда. Оңтүстік қақпалар алдындағы алаңды абаттандыру қатар жүргізілетін болады. Одан бөлек, 550 орындық амфитеатр мен галерея, ашық аспан астындағы музей де келер жылы пайдалануға беріледі.

Одан әрі, Қараханид кезеңі мен Қазақ хандығының тұрғын кварталдарын мұражайландыру жұмыстары жүргізіледі. Қазіргі уақытта желтоқсанда дайын болатын 5 тенттік жабынға тапсырыс берілді. Осы жұмыстарды аяқтау ағымдағы жылдың желтоқсан айында жоспарланып отыр. Бұған жергілікті бюджеттен 502,196 млн теңге қарастырылған.

Сонымен қатар, маңызды мәселелердің бірі жер учаскелерін қайтару және қалашық маңындағы көлік инфрақұрылымын жақсарту бойынша қарқынды жұмыстар жүргізілуде.

– Ескі қалашықтағы құрылыс кезең-кезеңімен іске асырылуда. Егер сала мамандары құрылысын аяқтап үлгермей жатса, онда келуші қонақтар тарихи қазба жұмыстарының барысын көру үшін арнайы маршруттар да ұйымдастырылады екен.

Осы орайда, Шымкент қаласының 2020 жылға арнайы логотипы да бекітілгенін айта кетуіміз керек. Қала әкімі Е.Айтаханов ұлы ойшыл Әбу Насыр әл-Фарабидің трактатына сүйене отырып, «Қайырымды қала» деген балама атауды ұсынды. Яғни, біздің қаланың тұрғындарының атына заты сай болуы керек. Келген қонақтарды жылы қарсы алып, мәдениеттілік танытуға міндеттіміз.

Ғалия Аликенқызының айтуынша, жылдың соңына дейін Редакторлар клубы ұйымдастырылуына орай ауқымды ақпараттық шара өтпек. Бресттегі салтанатты жабылу рәсіміне дайындық та қызу жүргізіліп жатқан көрінеді. Көптеген байқаулар, фестивальдер, ақын-жазушылармен кездесу, жастар слеті, волонтерлер форумы, үлкен іс-шаралар ұйымдастырылады деп күтілуде.

«Ұлттық құнардан нәр алатын қандай іс-шаралар бар?» дегенімізде, Ипподром алаңы жақта қазақтығымызды танытатын этноауыл бой көтеретінін білдік. Қаланың орталығынан Фронт-офис ашу жоспарда бар екен. Онда ұйымдастырушылар отырып жұмыс істейтін көрінеді.

Брифинг барысында Ғалия Аликенқызы журналистердің бірқатар сауалдарына жауап бере отырып, қазақ театрларында шығармашылық ізденістің аздығын тілге тиек етті. «Бұрын жазылған сценарийлермен жұмыс жасап жатырмыз» деді ол. Себебі, біздің қаламыздағы өнер ошақтарында кәсіби режиссерлер жоқтың қасы. Осы олқылықтың орнын толтыру мақсатында алдағы уақытта жас драматургтердің арасында шығармашылық байқау жарияланбақ.

Тұғыры биік тұлғалар

Пятница, 08 Ноябрь 2019 06:27

Биыл ұлтымызға қызмет етудің ұлық үлгісін көрсеткен қазақтың ардақты ұлдары, мемлекет қайраткерлері Сұлтанбек Қожанов пен Тұрар Рысқұловтың туғанына 125 жыл толып отыр.

350

Жыр жаттап, миллион ұтты

Пятница, 08 Ноябрь 2019 06:26

Шымкентте «Qazaq Epos» республикалық ағарту жобасының «Тұлпар мініп, ту алған!» байқауы аяқталды. Байқауға Шымкент қаласы бойынша 116 мектептен 1094 оқушы, 610 мұғалім қатысты. Қалалық кезеңге төрт ауданнан 12 оқушы іріктеліп өткен болатын.

362

Діні пәктің – ділі пәк

Пятница, 08 Ноябрь 2019 06:12

Шымкент қаласының Аймақтық әлеуметтік-инновациялық университетінде «QAZAQSTAN WITHOUT EXTREMISM!» республикалық акциясы өтті.

364

Айғайыңнан ойбайым тыныш

Пятница, 08 Ноябрь 2019 06:09

Өткен аптада Шымкент қаласы полиция департаментінің басшысы Ералы Жұмаханбетов құқық бұзушылықтың алдын алу және қаладағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша БАҚ өкілдеріне баспасөз брифингін өткізген болатын.

352

КОММЮНИКЕ – әріптестік бітім

Среда, 06 Ноябрь 2019 04:13

 DSC3092

«Рухани жаңғыру» қазақстандық қоғамдық даму институты» және М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті бірлесіп, «Қазақстан этностары: еліміздің тарихи-мәдени дамуына қосқан үлестері» тақырыбында өңірлік сұхбат алаңын ұйымдастырды.

Жиында Қазақ ұлттық аграрлық университетінің «Рухани жаңғыру» гуманитарлық зерттеу орталығының жетекшісі Ханкелді
Әбжанов бастап келген 22 сарапшы қатысып, ғылыми баяндамаларын оқыды. Көптеген тың ғылыми жаңалықтар айтылды.
– Қазақстандағы өзге ұлт өкілдері интеллигенциясы мемлекеттік басқару корпусында көбірек қызмет атқарады. Мемлекеттік басқарудағы қазақтардың үлесі 70%-дан асар-аспас болса, орыстар – 20%, белорустар – 2,3%, украиндықтар – 1,4%, татарлар – 1,2%, өзбек пен ұйғырлар – 0,7%, немістер – 0,7%, кәрістер – 0,5%-ды құрайды. Олардың қатарында әзірбайжандар, күрділер, тәжіктер, поляктар, қырғыздар, түріктер мен дұнғандар, т.б. бар. Қазақстанда үш мыңжылдан бері қарай келе жатқан өзге этникалық интеллигенция Ұлы дала жері мен елінің интеллектуалды бәсекеге қабілеттілігіне айрықша ықпал етіп келеді. Біздің күшіміз бірлік пен татулықта, – деп Хангелді Махмудұлы өзге ұлт өкілдерінің қаймақтарының қазақ халқына сіңірген еңбегіне тоқталып өтті.
Ал ОҚМУ ректоры Дария
Қожамжарова халқымыздың тарихта өткерген қиындықтарын тілге тиек етіп, бүгінгі күн тұрғысынан өзіндік көзқарасын білдірді.
– Мың өліп, мың тірілген қазақ халқына қай этностың болмасын өкілі бас иеді. Себебі, халқымыз өзінің даму тарихында нешеме нәубеттерді бастан кешіп, тарихи аренада ұлт болып қалыптасудың тағдырлы дәуірін өткерді. Ашаршылық пен одан кейінгі нәубеттерде 10 қазақтың 7-еуі көмусіз қалды, – деді ректор.
Дария Пернешқызы бұл жиынның мақсаты бір ұлтты жоғары, екіншісін төмен көрсету емес, әртүрлі ұлттық менталитет пен сан алуан салт-дәстүрлердің, көзқарастардың квинтэссенциясына айналған Қазақстан халқының бірлігі қалыптасқан жағдай екендігін айтты. «Қазір дүниежүзінде 250-ден астам үлкенді-кішілі мемлекеттер бар. Олардың бір-бірін жұтып жіберу қаупі жоғары екен.
Қазақстан мемлекеті тіл туралы саясатын дұрыс ұстанбаса тарих аренасынан жоғалуы мүмкін деген шетелдік ғалымдардың болжамы да жоқ емес. Сондықтан біз ділімізге, тілімізге, тарихымызға мұқият болуға тиіспіз», – деді Дария
Пернешқызы.
«Ашаршылық кезеңдерінде бізбен бір нанды бөлісіп жеген, департацияланған өзге ұлт өкілдерінің елдеріне бара қалсаңыз, әрқашан құшағын айқара ашып қарсы алады. Осыдан-ақ біздің ұлтымыздың кеңқолтық пейілі аңғарылып тұр», - дейді Қ.А.Яссауи атындағы халықаралық Қазақ-түрік университетінің «Рухани жаңғыру» орталығының жетекшісі Ләззат Динашева.
Жиын соңында «Рухани жаңғыру» қазақстандық қоғамдық даму институты» мен М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті бірлескен коммюнике қабылдады. Ол дегеніміз, бүгінгі жаһандану кезеңінде
Елбасы Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру», «Ұлы Даланың жеті қыры» атты бағдарламалық мақалаларына дер кезінде үн қатқан екіжақты әріптестік.
Алдағы уақытта өзара әріптестік нәтижесінде оңтүстік өңірінде білім алып жатқан өскелең жас ұрпақтың санасына рухани құндылықтарды сіңіре түсу ісі толыққанды жүргізілмек. Қазақстан халқы мен оның этностарын зерттеуге байланысты бірлескен жобалар жүзеге асырылмақ.

Страница 1 из 24