Ауруды «басқаруға» болады

Среда, 04 Декабрь 2019 04:34

Қалалық №2 емханада диспансерлік есепке алынған созылмалы аурулармен ауыратын науқастар арасында дерттің асқынуы төмендеп, өмір сүру сапасы жақсарған. Бүгінде артериалды гипертензия, созылмалы жүрек жеткіліксіздігі және қант диабетіне шалдыққан науқастар мамандардың тұрақты бақылауына алынған. Дәрігерлер мұны денсаулық сақтау саласына енгізілген ауруды басқару бағдарламасының нәтижесі екенін айтады.

310

Үшінші мегаполисте халықтың игілігіне айналған демалыс орындары тағы бір саялы саябақпен толықты. Ахмет Байтұрсынов көшесінің бойында орналасқан гүлзар қайта абаттандырылып, ондағы субұрқақ пайдалануға берілді. Гүлзардың ашылу салтанатына Ерлан Айтаханов, қалалық мәслихаттың хатшысы Ғани Ташқараев және қала тұрғындары қатысты.

15

Шаһар басшысы тұрғындарды жаңа нысанның ашылуымен құттықтады.

– Шымкент – қайырымды қала! Қаламыз күн санап көркейіп, кемелденіп келеді. Республикалық мәртебе иеленген шаһардың тазалығы, тұрғындардың әл-ауқаты, сапалы өмір сүруі басты назарда. Қала орталығын, шағынаудандар мен шалғайдағы елдімекендердегі қараусыз қалған, бос жатқан жерлерді абаттандырып, демалыс орындарының санын көбейтеміз. Алдағы уақытта осындай 10 жоба іске асады, – деді Ерлан Қуанышұлы.

Аталған жұмыстарға қала бюджетінен 49 млн теңге бөлінген. Мердігерлер гүлзардағы 2500 шаршы метрден астам жерді көгалдандырып, 1400 шаршы метр жаяу жүргіншілер жолын төсеген. Қосымша орындықтар, жарық шамдар қойылған.

«Аталған субұрқақ Шымқаланың келбетін ажарландыра түсумен бірге, тұрғындардың демалып, серуендейтін ыңғайлы орнына айналады. Демалыс орнының негізі 2004 жылы қаланған. Қала әкімі Ерлан Айтахановтың тапсырмасы нәтижесінде бұл орын арада 15 жыл өткенде қайта жаңғырды. Абаттандыру ісі 100 күнде жүзеге асты», – деп атап өтті қала әкімінің орынбасары Б.Парманов.
Жаңа гүлзар қонақтар отырғызған ағашпен көрікті кейіпке енді.

ОЛ – ең үздік 10 педагогтың бірі

Пятница, 08 Ноябрь 2019 06:15

Шымкенттік ұстаз Арман Орынбеков Қазақстандағы ең үздік 10 педагог қатарына қосылды. Еліміздің Білім және ғылым министрлігі ұйымдастырған «Ең үздік педагог-2019» конкурсына қатысқан №90 жалпы орта мектебінің тарих пәні мұғалімі Арман Шымбайұлы 400 мұғалімнің арасынан дараланып, жеңімпаз атанды.

365

Былғары торсық, өрілген қамшы

Среда, 06 Ноябрь 2019 04:07

sdvsdvs11

Және он саусақтан тамған тамшы

Үшінші мегаполисте еліміздегі өнерлі оқушылар қолөнер бұйымдарын жасаудан бағын сынады. «Шеберлер қаласы: ата-бабамыздың мұрасын сақтаймыз және дамытамыз» атты өлкетану сәндік қолтаңбалы шығармашылық байқауға Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент қаласы және Ақмола, Ақтөбе, Атырау, Қызылорда, Қарағанды, Павлодар, Шағыс Қазақстан, Солтүстік
Қазақстан облыстарының жас түлектері қатысты.

Байқау Елбасының «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында еліміздің Білім және ғылым министрлігінің республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығының бастамасымен Шымкентте алғаш рет өтті.
- Шығармашылық көрмеге қойылған бұйымдарды оқушылар өздері жасаған. Осы арқылы шәкірттердің халықтық қолданбалы шығармашылыққа және мәдени мұраға назарын аударып, ұлттық мәдениетке, патриоттық сезімін оятуға ынталандырамыз. Сонымен қатар, оларды белсенді шығармашылық қызметке араластырып, дәстүрімізді дәріптеуге, оған ықыласпен қарауға тәрбиелейміз, – дейді ұйымдастырушылар.

 

43


Бейнелеу өнері мұражайындағы көрмеге оқушылардың сан түрлі еңбегі қойылған. Солардың бірі ақтөбелік ұстаз – Айгүл Бейсекова алты шәкіртінің шығармашылық жұмысын алып келіпті. Былғары торсық, өрілген қамшы, қайыңнан жасалған кәдесыйлар, құрақ пен жұмсақ ойыншықтар. Он саусағынан өнері тамған оқушылар бұйымдардың ұлттық бояуын сақтауға тырысыпты.
– Бұл облыстық байқаудан іріктеліп, еңбегімен ерекшеленген оқушыларымыз алты номинация бойынша жұмыстарын көрсетті. Жарыста орын маңызды емес, бастысы жас өскіннің ұлттық мұрамызды жалғастыруға деген ниетінің өзі жетістік деп ойлаймын, – деді Ақтөбе дарын орталығының әдіскері А.Бейсекова. Ал Ақмола облысынан келген жас қолөнерші Нұрбек Нұрқасым астауларды күнделікті қолданысқа енгізуге үлес қосқым келеді десе, Жүзім Мамбаева ескі қалдықтардан ерекше сувенир жасаған.
Жалпы көрмеде тұрмысқа арналған, жарамсыз және табиғи материалдардан жасалған бұйымдар қойылды. Сонымен қатар, оқушылар ұлттық колориті бар интерьердің ерекше дизайн-жобасы мен өңірдің халықтық қолөнер бұйымдарын ұсынды. Қорытындысында, жеңімпаздар марапатталып, сертификаттар табыс етілді.

 

фото: Береке СЕЙІТЖАППАР

БАЙҚАУДА БАҒЫ ЖАНДЫ

Пятница, 25 Октябрь 2019 05:18

Шымкенттік Мәди Сәулебек Талдықорған қаласында өткен Абай атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің республикалық байқауында І орынға ие болып, жүлдемен оралды.

609

Өрлеумен өрлеген ана

Среда, 02 Октябрь 2019 05:41

Шымкент қаласының тұрғыны Динара Момынова – тіршілік қарекетінің көзін тапқан көп балалы ана. Динара тұрмыс құрған соң тігіншілікпен айналасып, оны отбасында өз қажетіне жаратып жүреді. Он саусағынан өнері тамған ісмердің қолынан шыққан бұйымдарға туған-туыс, таныстар арасында қызығушылық танытқандар қатары көбейеді. Оны табыс көзіне айналдыруға «Өрлеу» бағдарламасының көп пайдасы тиді, дейді кейіпкеріміз.

 DSC6292

– Асфендияров атындағы медицина университетінің фармацевтика мамандығын алдым. Жоғары білімді дәрігермін. Отбасын құрып, перзенттерім бірінен соң бірі дүниеге келгесін олардың тәрбиесімен үйде отыруға тура келді. Бүгінгі балаларға жақсы білім беру керек. Оған күнделікті назар салып, бақылап отырмасаң болмайды. Мұның барлығына, түптеп келгенде, уақыт қажет болғасын, мамандығым бойынша жұмыс істеуден бас тарттым, – деді Д. Момынова.

Динараның өнерге деген сүйіспеншілігі бала күнінен басталады да киім, үйге қажетті заттарды өзі тігеді. Жанына жақын іспен айналысуға отбасылы болған соң түбегейлі бет бұрады.
– Сүйіп істейтін ісіңмен айналыссаң, адамның жанына рахат сыйлайды. Одан шаршамайсың, күшің күш қосылып, жаңа идеяларға жол салады.

Қолымнан іс келеді, бірақ тігінге қажетті құралдарға қол жеткізе алмай жүрдім. Бір күні теледидардан «Өрлеу» бағдарламасы жайында айтылып жатты. Зер салып тыңдасам, жұмыссыздарға берілетін қайтарымсыз қаражат екен. Сосын уақыт созбай жұмыспен қамту орталығына барып, мамандардан кеңес алдым. Бұл 2017 жылы болатын. Қажет құжаттарды тапсырып, қайтарымсыз 500 мың теңге қаржыны екі бөліп алдым. Оған тігін машинасы мен мата сатып алдым. Өткен жылы тағы да тігін машинасына қол жеткіздім, - дейді көп балалы ана.

Кәсіп ашуға көмегі тиетін мемлекеттік бағдарлама Д.Момынованың тігіншілік ісін өрге сүйреді. Балалар мен ересектерге жатын халаттар, сүлгі, төсек-жаймалар, сәбилерге жаялықтар, үстел жабынын тігеді. Қалада өтіп жатқан жәрмеңкелерге шығып, өнімдерін өткізуге де мүмкіндік алады. Бүгінде жеке кәсіпкер атанған келіншек мемлекетке салық төлейді. Болашақта кәсібінің көкжиегін кеңейтуді мақсат етіп отыр.

– Өзіміздің жергілікті «Меланж» фабрикасынан мата алып жүретінмін. Бірақ, фабриканың жұмысы тоқтады. Қазір шикізат мәселесі қиындау. Енді Ташкент, Наманған қалаларының маталарынан тігіп жатырмыз. Өзімізде шикізат болса, жұмыс жақсы жүріп, баға да қолжетімдірек болар еді, - деген тігінші қазір төсек жаймасын тігуді қолға алып көргенін айтады.

Оған астаналықтар қызығушылық танытқандықтан, сол жаққа біразын жіберіпті. Алдағы уақытта сұранысы көп қыз жасауын тіккісі келеді. Дегенмен олардың тігісі күрделі болғандықтан. арнайы машинаны қажет етеді. Ал, оның бағасы да арзан емес.

– «Сен іс істесең, іс саған басын иеді» деп текке айтылмайды. Жақсылық еңбекпен келеді. Жұмыссыз болып, бала тәрбиесімен үйде отырсам да кәсіп істеуге жағдай жасайтын мемлекеттік бағдарламаны тиімді пайдалануға тырыстым. «Көз қорқақ, қол батыр» деп тәуекелге бардым. Жұбайымның тапқаны бар, менің кәсібімнің кірісі бар, балаларымыздың несібесі жаман емес.
Еңбекқор жан сырын осылай түйді.

Көнеден жеткен сыр сандық

Пятница, 27 Сентябрь 2019 03:30

Шымкентте көнеден келе жатқан ұлттық қолөнеріміз – ұршық иіріп, киіз басу, кілем тоқып, құрақ құрау заманмен үндесе қайта жаңғырды. Шымкент қалалық әдеп-ғұрып және салт-дәстүр орталығында он саусағынан өнері тамған ісмер жандар жастарға шеберлік-сабақ өтті. «Көнеден келе жатқан сыр сандық» атты іс-шара Елбасы Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» мақаласы аясында ұйымдастырылды.

DSC 4378

– Іс-шараның мақсаты – өткенді қалыс қалдырмай, бүгінмен үндестіру. Жастарды ұлттық құндылықтан ажыратпауда осындай іс-шараны ұйымдастыруды дәстүрге айналдырдық, – деді қалалық әдеп-ғұрып және салт-дәстүр орталығының басшысы Ж.Тағаев.

Бибажар Симова – дәстүрлі өнерімізді жаңғыртып жүрген хас шебер. Алпыс жылдан бері өнердің қыр-сырын кейінгі ұрпаққа үйретіп келеді.

– Қазіргі жастардың тілімен айтқанда табиғи өнімдер – сәнде. Ал ұлтымызда тұрмыста қолданған әрбір зат, ішіп-жейтін азық-түлігіміздің барлығы – табиғи болған. Қолөнермен айналысу адамның ойын тереңдетеді, шығармашылық қабілетті дамытады, еңбекке үйретеді.

Бүгінгілер балалардың миын шынықтыруда шетелдің түрлі әдіс-тәсіліне көшіп алған. Кілем тоқу, кесте тігу, ұршық иіру – міне осының бәрінде шынықтыру әдісі жатыр. Сондықтан балаларды ұлттық өнерімізді үйренуге көптеп тарту қажет. Екінші жағынан бұл – кәсіп. Мұнымен де табыс табуға болады, – деді Б.Симова.

DSC 4296

Қолөнер бұйымдарын тоқып-тігуді танымал шебер апа-әжелер – Жұпар Бейсенова, Күләш Айдарбекова, Құралай Құрбанова, Арай Сәмбетәлиевалар жүргізді. Бірі – алаша тоқытты, екіншісі – тоқыманы үйретті, өзгесі – ою ойғызып, құрақ құраудың құпиясын ашты.

«Рухани жаңғыру» жобалық кеңсесінің маманы Қарлығаш Кенжебекова мәдени мұрамызды сақтауда ұрпаққа үлгі болған аға буынға алғысын жеткізді. – Қолөнер бұйымдарын жастар апа-әжелерден үйреніп, өнерді жаңа бағытта дамытып жатыр. Ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан ұлттық өнерімізді жалғайтын жастардың қарасы көп болғаны қуантады, – деді Қ. Кенжебекова.

Суретті түсірген Б.СЕЙІТЖАППАР

Биыл Мемлекет және қоғам қайраткері, алаштың ардақтысы Сұлтанбек Қожановтың туғанына 125 жыл. Тоталитарлық саясат жылдарында жазықсыз жапа шеккен тұлғаның рухына тағзым ету және қайраткерлігін ұрпақ жадында сақтауда қалалық саяси қуғын-сүргін құрбандары музейі «Рухы биік – ұлы тұлға» атты тарихи-танымдық кеш өткізді.

454545555

Түркістан облыстық мемлекеттік архивімен бірлесе ұйымдастырған ісшараға тарихшылар, алаш ардақтысының ұрпақтары, архив қызметкерлері және студент-жастар қатысты. Тағылымы мол кеште тұлға жайында айтылмаған сырлар мен ашылмаған ақиқат айтылды.

Сұлтанбек Қожанов Қазақстан ғана емес, Орта Азияның көрнекті қоғам қайраткері болған ұлт ардақтысы. Ол қазақ мектебінде алғаш рет «Есептану құралы» оқулығын жазған ұстаз, Түркістанда баспасөз бен ұлттық театрдың өркендеуіне үлес қосқан азамат. Кеңес елінде мақта шаруашылығының дамуы Сұлтанбек Қожановтың есімімен тікелей байланысты айтылады.

Патшалық Ресей тұсында бұрмаланып келген «киргизді» төл атауы «қазаққа» қайтарып берген, Қазақстанның астанасын Орынбордан Қызылордаға ауыстырған да – Сұлтанбек Қожанов. Қоғам қайраткері елдің әлеуметтік-саяси өміріне белсене араласып, көптеген жауапты қызметтер атқарғанымен зұлмат жылдарда қазақ халқының тағдырына бей-жай қарай алмай, сол жолда өмірін қиған азамат.

– 1937 жылы С.Қожанов қырық үш жасында қылышынан қан тамған сталиндік жазалаушы саясаттың құрбаны болды. Өзінің бүкіл саналы өмірін халқының бақытты болашағы жолындағы тайталаста өткізіп, қайсар мінезінен танбаған. Сол кезде «ХХ ғасыр қарсаңында Россияны мемлекеттік ауру меңдеп тұр.

Оның шын аты – большевизм, өтірік аты – надандық» деген ақиқат сөзін Кеңес үкіметі кешірмеді. 1957 жылы Алаш қайраткерлерінің бірталайы ақталып жатқанда Сұлтанбек туған жердің тарихынан тыс қалып кетті. Тек 1994 жылы ғана ақталып, есімі елге оралды. Сондықтан Сұлтанбек танудағы есемізді түгендеуіміз керек, – деді кезекті сөз алған ОҚПМУ оқытушысы, ф.ғ.к, доцент Нариман Нұрпейісов.

Оқытушы айтқан ақиқаттың бірі – ағартушының өмірбаянына қатысты деректердің жалған айтылып жүргені. Оған ғалым мынадай мысал келтірді:
– Сұлтанбектің өмірбаянында оның кедей отбасыдан шыққанын, әкесі – оқу-тоқуы кем, қойшы, бір жерде егінші болған деседі.

Кей жазбаларда Сұлтанбек Қоңқақұлы деп аты-жөнінің өзі дұрыс жазылмай жүр. Өзім Алаш ардақтысы өмірге келген Созақтың Ақсүмбесінен шыққасын өмірбаянын зерттеп, дұрысын халыққа ұсынуды жөн көрдім. Ағартушының әкесі – Қожан Ақсүмбедегі көзі қарақты, абыройлы азамат болған. Ал оның Мырзабай, Есей деген бабалары Түркістандағы Қ.А.Ясауи кесенесінде жерленгені олардың тегін жандар болмағанын айғақтайды.

Сол себепті, С.Қожанов асылдың сынығы, тектінің тұяғы. Елі үшін басын құрбандыққа шалған бірбеткей мінезі, бойындағы өрлік пен тектілігі оған бабалар қанымен келгенін байқаймыз.
Тарихи жазбаларда Сұлтанбек Қожановты Ленин «қызу қанды қазақ» десе, Сталин «Орта Азияның Шыңғысханы» деп атаған. Кеш қонағы Созақ ауданындағы қайраткердің атындағы музейдің директоры Ниязәлі Дүйсенбек бұл туралы қызықты дәйегімен бөлісті.

– 1998 жылы ауданымызға Шерхан Мұртаза ағамыз келді. Жазушымен кездесуімізде былай деп сұрадым: «Шер-аға, осы «Орта Азияның Шыңғысханы» деген атауды кітабыңызда Тұрар Рысқұловтың аузына салдыңыз, тарихи шындықта бұл Сұлтанбек Қожановқа айтылған теңеу екен» дегенімде, «Ол кезде Тұрар Рысқұлов ақталған, мойындалған, зерттегеніме 30 жыл болған кез-тін. Расында ол сөз Қожановқа айтылған. «Сталинге қарсы шыққан қазақ» деп ол заманда айту мүмкін болмады. Сондықтан батыр қазақтың айтқанын сынамалап кіргізу үшін пайдаландым», – депті Шер-ағаң.

Созақ өңірінің тумасы Қожанов ел бірлігі мен татулығын жиі қозғап, публицистикалық жанрға көбірек көңіл аударған. Оның тұлғасын тану мен танытуда әлі де кенжелеп келеміз. Тарихшылар танымдық іс-шарада осы мәселені көп меңзеді. Н.Нұрпейісов «Сұлтанбек тану дәуірі басталды» десе, «Рухани жаңғыру» жобалық кеңсесінің жетекшісі Зәуре Оралбаева «Ақжол» газетінің алғашқы редакторы болған алаш айбозының өзге де салалардағы еңбектерін атап өтіп, Қожанов еңбегін зерделеу таяу күндердің және бүгінгі ұрпақтың еншісінде болу керек», деді.

Іс-шара соңында жиналғандар Түркістан облыстық мемлекеттік архиві жасақтаған «Алаштың Ақ сұңқары» атты құжаттық көрмені тамашалап, С.Қожанов жайындағы «Өмір жолы» атты деректі фильмді тамашалады.

Страница 1 из 27