Жиһад сөзінің мағынасын білесіз бе ?

Пятница, 14 Сентябрь 2018 04:55

Бүгінде жер кеңістігінде белігілі бір шекаралар болғанымен, ақпарат кеңістігінде ешбір шек-қиыр жоқ. Кез келген адамның қалаған уақытында қалаған ақпаратын табуына барлық жағдай бар. Қазір қалың жұрттың көпшілігі, әсіресе, жастар көп уақытын ғаламторда, әлеуметтік желілерде өткізетіні анық. Әлеуметтік желілер адамдардың санасында жүріп-тұрудың бейнесін, алгоритмін қалыптастыруда теңдессіз құрал болып саналады. Сөз сөйлеу, ас ішу, киім кию, кино көру, музыка тыңдау, өзге де тіршіліктерді жасау барысында санасында қалыптасқан бейненің әсері бар екенін жай адам байқамай қалуы да мүмкін.

1936303

Қазіргі таңда әлемде тек қана контент жасаумен, ақпарат таратумен айналысатын небір үлкен киберорталықтар пайда болғаны белгілі. Олардың соншалықты жылдамдықпен таратқан ақпараттары бір сәтте миллиондаған адамның санасына әсер етеді. Ондай орталықарда ақпараттарды талдаумен және таратумен арнайы шығарылған киберботтар (робот) айналысады. Олардың ғаламтор бетіндегі әрекеттерін адамның істерінен айырып-ажырату мүмкін емес.
Олай болса, жаңа өсіп келе жатқан жасөспірімдерге бүгінгі ақпараттық ағымдардың әкелетін қауіп-қатері шаш етектен екені айтпаса да түсінікті.
Сөздер, сөйлесулер, жазулар, суреттер, бейнеөнімдер – бәрі де ашық көрсетіледі. Ешбір ақпаратты жасырып қалу мүмкін емес. Күн өткен сайын ақпарат алмасудың жаңа жолдары шығуда. Ерекше қарқынмен дамып жатқан бұл үдерісті енді бақылап отырудың да, мүлдем тоқтатудың жолы жоқ десе, артық айтқандық емес.
Ақпараттық кеңістікті не себепті «ашық» деп сипаттаймыз? Өйткені мұнда ақпараттық алмасу иесінің рұқсатынсыз да жүре береді. Мысалы, бір адам әлеуметтік желіге өзінің суретін салып қойса, оны қанша адам көргенін, бөліскенін немесе талдау нысанына алғанын білмеуі де мүмкін. Міне, осындай бақылаусыз, қадағалаусыз бір ақпараттық қоғамда өмір сүріп отырмыз. Әрине, бұл қоғамның әлеуметтік заңдары да ерекше болуы заңды. Ақпарат қалай таратылады, қалай, не үшін және кімдер тарапынан жинақталады деген сауалдар туындайды. Бірақ бүгін бұл сұрақтың жауабына ілуде біреулер ғана үңіліп жатады.
Мысалы, «Фэйсбук», «Уатсап» немесе «Вконтакте» желілерінде жарияланған барлық ақпараттың жариялану мақсатын түсініп білу мүмкін емес. Тіпті жақсылыққа шақырғандай болып отырып, қиянатқа, қылмысқа жетелейтін топтар бар екені жасырын емес.
Міне, ашық ақпараттық қоғамның осындай заңын ата-аналар немесе өзгеде тиісті органдар ескеруге тиіс. Қазір ешбір ақпаратқа шектеу қоюдың жолы жоқ. Газет-журналдар, кітаптар, кітапшалар болсын, аудио, бейне өнімдер болсын, яки ғаламтор бетіндегі мәліметтер болсын, тоқтаусыз көбейіп, қарқынмен тарауда. Бұл ақиқатпен санаспауға болмайды. «Заманың түлкі болса, тазы болып шал» деп атамыз қазақ айтқандай, осы жағдайда қайтсек ұтылмаймыз деген мәселені қарауымыз керек. Ағып жатқан ақпаратқа шектеу қоя алмағанымызбен, жастардың таңдау еркіне әсер етуге болатынын да есепке алғанымыз жөн. Ол үшін әр ата-ана баласымен жеке-жеке жұмыс істеуі қажет. Баласының не көріп, не біліп, қандай ақпараттар алмасып жүргенін қатаң қадағалауға алуы тиіс. Шетел асып жатқан лаңкестердің көпшілігі осындай ақпараттық кеңістікте «тәрбиеленіп, жетілгенін» байқау қиын емес.
Қазақ халқында «Өтірікті шындай, шынды Құдай ұрғандай айтады» деген сөз бар. Міне, дәл осы пікірдің дәурені бүгін туып отырғандай. Өйткені түбінде шындығы жоқ, тек ел арасына бүлік салу үшін ғана таратылатын ақпараттар бар.
Ақпарат кеңістігінде адам жүрегін жаулап алудың, сөйтіп оған сөзін өткізіп билік жүргізудің арандатушы (манипуляция) жолдары бар. Мәселен, нысандағы адамды ғаламтордағы күнделікті әрекеттеріне қарай бақылауға алу, сосын оның қоршаған ортасын өзгерту, кейін түрлі ақпараттар арқылы ішкі әлеміне әсер етіп, жан дүниесін баурап алу... Діни сауаты төмен, діни көзқарасы қалыптаспаған біреуді теріс діни ағымға тарту үшін арандатудың көп жолдарының бірі, міне, осы. Бұл тек Қазақстанда емес, ғаламдық деңгейде жүріп жатқан үдеріс.
Өкінішке қарай, қазіргі теріс діни идеология жүргізіп жүрген ағымдар мен топтар осындай технологияларды жетік меңгерген де, ал дәстүрлі діннің насихаттаушылары бұл жағынан әлдеқайда төмен деңгейде.
Алайда психолог мамандардың айтуынша, лаңкестік актілерде құрбан болған жандар барлық уақытта лаңкестердің негізгі нысаны бола бермейді. Олар осы әрекеттерімен қоғамды үздіксіз үрей ішінде ұстау арқылы өздеріне қарсы адамдарға сес көрсетуді мақсат етеді. Басқаша айтқанда, террористік актілерде қырылып жатқан адамдар, бар болғаны, тиісті нысанға жетуі тиіс ақпараттың дәнекерлері ғана.
Мәселеге осы тұрғыдан қарағанда, лаңкестік әрекетті тікелей жасаушылар қоғамның әлеуметтік деңгейі мен тұрмысы төмен қабатынан (жалдамалы лаңкестер), ал оған тапсырыс берушілердің белгілі бір саяси-әлеуметтік, экономикалық күштің өкілдерінен шығып жатқаны да назар аудартады.
Ешбір адам өздігінен экстремист немесе қанқұмар содыр болып кетпейді. Олар әлем билігін қолына алғысы келген белгілі бір саяси топтың ұзақ мерзімге құрылған стратегиясы бойынша «торға» түсіп, «қармаққа» ілінеді. Сөзбен сомдалған тәтті қиял мен асқақ арманның жетегінде жүріп қолына қалай қару алып қалғанын білмейтіндер көп. Аллаға емес, әлгіндей зымиян пиғылды саяси топтың жетекшілеріне құл болып жүріп, «еркіндіктің» елесіне қалай елітіп қалғандарын да сезбей қалады. Байлар тірнектеп жинаған дәулетін, күштілер қажыр-қайратын, қыз балалар өзінің тәнін, тіпті біреулер шыбын жанын осындай теріс жолға пида етіп жіберетінін де сезбей қалады. Сонымен осы процесс қалай жүреді?
Қармақтың ілмегіне аят пен хадис түйреледі. Аллаға иланған мұсылман үшін қасиетті Құран мен Пайғамбар хадисінен құнды еш нәрсе жоқ. Соны жақсы білетін «арбаушылар» негізгі құрал ретінде осы екі құндылықты қолданады. Алайда ешбір аят пен хадис адам баласын қылмыс пен күнәға, адамды қойдай қыруға шақырмайтыны мәлім. Сондықтан аяттар мен хадистер саяси мүддеге қарай теріс тәпсірленіп, монтаждалып түсіндіріледі. Мысалы, «Алла жолында лайықты түрде жиһад жасаңдар» деген аят бар («Хаж» сүресі, 78-аят). Міне, бұл аятта жиһад сөзі анық айтылып тұр. Алайда «жиһад жасаңдар» деген бұйрықтың аясы, ауқымы қандай дегенде теріс пиғылдылар оның бір ғана мәнін алға тартады. Рас, «жиһадтың» – Алла жолында күресу деген мағынасы бар. Көптеген тілдерге осылай аударылып, сіңіп те кеткені шындық. Бірақ жиһадтың толық мағынасы бұл ғана емес. «Дін жолында күресу» – жиһад ұғымының кішкентай бір тармағы ғана.
Бұл сөздің астарына тереңірек үңілсек, жиһад – күш-қайрат жұмсау, тырысу, тырмысу, бір істі толық жүзеге асыру үшін бүкіл мүмкіндіктерді қолдану, қал-қадірі келгенше әрекет ету, қиыншылықтарға мойымай, қарсы тұру, бір істі жасап жүріп шаршау, машақат тарту деген көптеген мәндердің жиынтығы екенін байқаймыз. Семантика ілімін терең игергендер бұл тізімді одан әрі ұзартып, тереңдетуі де мүмкін. Ал діни терминология бойынша жиһад – ислами бұйрықтарды дұрыс ұғынып, соған қарай өмір сүру, өзге адамдарды да жақсылық пен ізгілікке, тазалыққа үндеп, жамандықтан, азғындықтан, күнә мен қылмыстан тыюға тырысу, ішкі нәпсі мен сыртқы дұшпандарға қарсы күрес, Ислам өркениетінің көркейіп, гүлденуіне үлес қосу, қысқаша айтқанда, жақсылықтың жайылуы үшін аянбай еңбек ету деген мағыналарды береді. Сонда жиһадтың негізгі мағынасы – Алла берген физикалық және рухани қуатты Алла жолында жұмсау болып шығады.
Бұл тұрғыдан алғанда, жиһад ұғымы халықты қолына қару алып, қан төгуге, біреулердің басын кесуге, оны видеоға түсіріп халыққа таратуға, ұлты басқа қыздар күң деп санап, ал өзге қыздарды уақытша неке деген желеумен қорлап жүре беруге шақыру деген сөз емес екені анық. Бүгінгі араб елдерінде болып жатқан бассыз, хайуани істер жиһад ұғымының төңірегін де маңайлап жатқан жоқ. Бірақ, өкінішке қарай, дәл осындай істер бүгінде жиһад деген қасиетті ұғымның көлеңкесінде жасалып жатыр. Біреудің басын кескеніне «Аллаһу акбар!» деп мәз болып, қуанып жүргендерді де ғаламтордан кездестіреміз. Мұның бәрі, әрине, адасқан, теріс түсініктер.
Негізінде, шын жиһад әр елдің өзінде жасалады. Мысалы, араққа салынып немесе есірткіге отырып, өзін өзі тірідей өлтіріп жүрген жастардың көзін ашуға жиһад жасалуы керек. қауіпті ЖИТС секілді жаһанды жалмап бара жатқан аурудың емін табуға, оған жастарды жібермеудің жолдарын ойлап табу – жиһад. Елімізде шайқалып жатқан шаңырақтар, ойран болып жатқан отбасылардың береке-бірлігі үшін қажыр-қайрат жұмсау да жиһад. Ата-анаңның алғысын алып, ризашылығына бөлену – жиһад. Заманауи ғылым мен техниканы терең меңгеріп, мұсылман жұртшылығының сауаты мен мәдениетін көтеруге тырысу да осы сөздің ауқымына енеді.
Әлеуметтік желілер кеңінен пайдаланылады. Бүгінде ғаламды тоздырып, жер бетін мекендеген халықты аздырудың бір жолы – әлеуметтік желілер. Осы желілерде «жиһадқа» шақыратын неше алуан үндеулер жазылады. Соған кейбір эмоциясы басым адамдар имандай сеніп, солардың «улы» уағыздарын тұрақты түрде оқып, тыңдап, көре бастайды. Ондай қармаққа ілінген адамдармен арнайы жеке жұмыстар жүргізіледі. Күн сайын құлағына пиғылы теріс уағыздар құйыла береді. Ақыр соңында «солардың» айдағанына жүріп, айтқанына көнетін «бойұсынғыш» адам болып шыға келеді.
Ғаламдық торды қылмыстық топтар ел ішіне бүлік салу, зорлық-зомбылыққа баулу, содырларды даярлау, ақпарат алмасу, жоспарлау, үйлестіру, т.б. мақсаттарда шебер қолданады. Қарулы жиһадқа шақыратын бір видеоның өзін миллиондаған адамдар әлеуметтік желілерден көруі мүмкін.
Ютубтағы видеолардың да әсері үлкен. Мысалы, бірнеше адам тауда ма, орманда ма жиналып отырады да сол жерден уағыз айтып, үндеу тастайды. «Біз мұнда Алланың бұйрығын орындау үшін жиналдық, Ал сендер басқа жақта жүрсіңдер. Біз білеміз сендердің жүректерің тыныш емес. Уайымдайсыңдар, қайғырасыңдар. Ал мына жаққа келіп бізге қосылсаңдар, сол уайымның бәрінен құтылып, жүректерің тынышталып, жеңілдейсіңдер. Өйткені Алланың бұйрығын орындағаннан артық рахат жоқ» деген секілді мазмұнда ұрандар, шақырулар тасталады. Өзіндік ойы мен жеткілікті ислами білімі жоқ адамдар сондай сөздерге оңай иланып қалуы ғажап емес.
Тек еркектерді ғана емес, қыз балаларды да сол жақта отырып арбау тәсілдері бар. Ғаламтор желісінде қыз балалардың қалай киім-кешектерін жинап өз еріктерімен содырларға әйел болуға жолға шыққандары көрсетілген. Ол үшін қыз балаларды алдымен ниқабқа, содан соң һижратқа, содан әрі жиһад пен өзін-өзі жаратын шейіттікке дайындайды.
Қорыта айтқанда, қазіргі таңда дін үйренгісі келгендерге мұсылмандық құндылықтарды дұрыс түсіндіріп, оларға дұрыс бағыт берудің маңызы үлкен. Осы бағытты жұмыс жүргізудің өзі Алла жолындағы жиһадтың нақ өзі.

Асылбек НОҒАЕВ,
Түркістан облысы дін істері басқармасының
«Дін мәселелерін зерттеу орталығы»
мемлекеттік коммуналдық мекемесінің директоры

Шымкентте орталық және аудандардағы мешіттерге терминалдар орнатылды деп, хабарлайды Қазақстан мұсылмандар діни басқармасының Шымкент қаласы бойынша өкілдігінің баспасөз қызметі.

IMG 2901

ҚМДБ төрағасы, Бас мүфти Серікбай қажы Сатыбалдыұлы мешітке түсіп жатқан қаржылар ашық әрі заман көшінен қалмауда садақа қабылдау терминалын орнату қажеттігін тапсырған.
Бас мүфтидің шешімімен қаламыздағы орталық мешітте садақа қабылдайтын «киви» терминалы орнатылды.
Дәл осындай жұмыстар Абай, Әл-Фараби, Еңбекші және Қаратау аудандарындағы 15 мешітке және Шымкент қаласының қала әкімдігімен арнайы келісім жасалынып, бірқатар орталық базаларға орнату көзделуде.
Енді садақа қабылдайтын «киви» терминалы арқылы кез-келген жерде садақа, зекет төлеуге болады.

ҚР Мемлекеттік Елтаңбасы өзгертілді

Пятница, 14 Сентябрь 2018 04:19

- 2018 жылғы 12 қыркүйекте Эталон орталығында ҚР ИДМ Техникалық реттеу және метрология комитеті басшысы Арман Шаққалиевтің төрағалығымен Ғылыми-техникалық комиссияның отырысы болды.

gerb

Оған Мемлекеттік елтаңбаның авторы Жандарбек Мәлібеков, «Қазақстан стандарттау және сертификаттау институты» РМК басшылығы да қатысты.
Отырыста «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы. Техникалық шарттар» ҚР СТ 989-2014 стандартына енгізілетін №1 өзгерістерді мақұлдау туралы шешім қабылданды. Оған сәйкес, ұлттық стандарттың бүкіл мәтінінде «Қазақстан» сөзін латын графикасымен «QAZAQSTAN» етіп өзгерту, сондай-ақ ΔE түстер диапазонын қолдану туралы өзгерістер қабылданды.
Бұдан тыс, Мемлекеттік Елтаңбаның элементтері мен тарихын сипаттауға әдістемелік құралдарға сілтеме,
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Елтаңбасының авторы Жандарбек Мәлібеков жасаған конструкторлық құжаттама қосылды. Өзгерістерді енгізу үшін Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Елтаңбасының авторы және өндірушілердің қатысуымен бірқатар отырыстар өткізілді.
Еске сала кетейік, өзгерістерді Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақ әліпбиін кириллицадан латын графикасына көшіру туралы» Жарлығына сәйкес, арнайы жасақталған Жұмыс тобы әзірлеген.

IMG 6040 gl

Бүгін мемлекеттік корпорацияның мамандары EGOV.KZ көмегі арқылы көлік құралдарын тіркеу және жүргізуші куәлігін ауыстыру бойынша мемлекеттік қызметтерін алуды кеңінен насихаттау мақсатында акция өткізді. Іс-шара аумақтағы мамандандырылған ХҚО, Түркістан облысы мен Шымкент қаласындағы автокөлік базары, автосалон және автодүкендерін қамтыды.

Акция барысында 300 жуық автокөлік жүргізушілеріне кеңес берілді. Ауызша түсіндіру автокөлік иелеріне электрондық үкімет порталындағы толық нұсқаулар мен таныстырлымдар көрсетілген ақпараттық парақшаларды беру арқылы жүргізілді. Осылайша, ЭЦҚ өтінімін тіркеу, мобильді үкіметке тіркелу, айыппұлдар мен салықтарды төлеу жүйелері біртіндеп көрсетілді. Сондай –ақ, автокөлік иелері онлайн режимінде «Көлік құралдарын онлайн тіркеу» және «Жүргізуші куәліктерін беру» мемлекеттік қызмет көрсету процесін қалай алуға болатындығын үйретті.              

 Мамандандырылған ХҚО басшысының орынбасары Тоқтамысов Ерқанат бүгінгі акцияның мақсаты - электрондық цифрлық қолтаңба мен электрондық үкімет порталының мүмкіндіктерін барынша ашу екендігін атап өтті. Азаматтар автокөлікті қайта тіркеу немесе жүргізуші куәлігін мамандандырылған хқо-ға немесе ІІМ-нің тіркеу және емдеу бөліміне бармай-ақ ала алады. Бұл жүйе азаматтардың уақытын үнемдеп қана қоймай, сонымен қатар мамандандырылған ХҚО жүктемесін азайтуға мүмкіндік береді.       

IMG 6032IMG 6030       

«Бұған дейін көлік құралдарын тіркеу қызметіне өтініш беру үшін сатушы мен сатып алушыға «Азаматтарға арналған үкіметтің» фронт-офисіне баруға тура келетін. Ал енді онлайн режимінде қызмет алу үшін egov.kz порталына тіркелу арқылы өзіңіз сатқан автокөлік туралы ақпаратты енгізуге, айыппұлдардың бар-жоқтығын тексеруге, салық қарыздары мен техникалық тексерістерді сұрата аласыз, ал егер қарызыңыз бар болған жағдайда, электрондық үкімет порталы арқылы төлем жасай аласыз. Сатып алушы электрондық үкімет порталындағы жеке кабинетіндгі өтінімдерімен таныса алады. Сатып алушы өзінің ЭЦҚ-сы арқылы смарт-келісімін растайды және ол нөмірлік белгілерін алу үшін мамандандырылған ХҚО-ға барады немесе үйге жеткізіп беру қызметін пайдалана алады», -дейді «Азаматтарға арналған үкіметтің» Түркістан облысы бойынша филиалының баспасөз қызметінің жетекшісі Алтынай Татаева.               

Естеріңізге сала кетейік, ағымдағы жылдың мамыр айынан бастап ҚР ІІМ автомобильдерді қайта тіркеуден бас тартты. Сәйкестік тек алғаш рет тіркелген көліктерде ғана сақталып қалды.

Анықтама: Ағымдағы жылдың 7айында көлік құралдарын тіркеу және қайта тіркеу бойынша 153 мыңнан астам қызмет көрсетіліп, 28 619 жүргізуші куәлігі берілген.

ХҚО-лардың жұмыс кестесі: ДБ-CН сағат 9.00-ден 20.00-ге дейін түскі үзіліссіз қызмет көрсетеді.

«Азаматтарға арналған үкімет»

                             мемлекеттік корпорациясы» КЕ АҚ  

Түркістан облысы бойынша филиалының

баспасөз қызмет

Жұлдыздардың ХҚО-дағы бір күні

Среда, 12 Сентябрь 2018 18:03

photo 2018-08-24 14-41-44

Халыққа қызмет көрсету орталықтарының келушілеріне бүгін қазақ эстрадасы мен телевидение жұлдыздары мемлекеттік қызметтерді көрсетті. Азаматтарға арналған үкімет  бір күнге Қыдырәлі Болманды, Құрмаш Маханды, Ғани Жапишевті, Шахаризат Сейдахметованы, Айжан Нұрмағамбетованы, Марат Омаровты, Мырзахан Махановты және Әзімбек Байлинды «жұмысқа қабылдады». Шоу-бизнес өкілдері электрондық кезек талондарын, ақпаратты қанықтамаларды және дайын құжаттарды беріп отырды.

«Жұлдыздың ХҚО-дағы бір күні» атты іс-шара бүгін бір мезетте Ақмола облысындағы Ақмол ауылында, Алматы облысының Қаскелен қаласындағы фронт-офистері мен Алматы қаласының Медеу аудандық ХҚО-да және Астана қаласының мамандандырылған ХҚО-да өтті. Қызмет алушылар өз кумирлерінің қолынан анықтамалар алып қана қоймай, олармен суретке түсу мүмкіндігін де жіберіп алмады.

Мысалы, Шахаризат Сейдахметов мамандандырылған халыққа қызмет көрсету орталығында автокөліктердің дайын нөмірлік белгілері мен техпаспорттарын беріп отырды. "Адамдармен жұмыс істеу қашанда қиын. Келушілер әр түрлі. Біреулер оң көзқараспен келсе, кейбіреулер бірден негативті көңіл күйде болады. Бұндай халық легін игеру үшін өзің аздап психолог болуың керек. Ең бастысы әрқашан күлімдеуді ұмытпаған жөн", - деді әнші.

Белгілі тележүргізуші Ғани Жапишев анықтама секторында тұрып өзін кеңесші рөлінде сынап көрді. "Мен үшін бұл бір жаңа тәжірибе болды. Кеңесші болған екі сағат ішінде мен шынайы стрестік жағдайда болдым және ХҚО қызметкері жұмысының қаншалықты ауыр екендігін түсіндім. Мұнда тек білікті маман болып дұрыс кеңес беру аздық етеді екен, себебі келушілер әр түрлі, олардың түрлі мәселелері мен түрлі көңіл күйлері маманннан қарым қатынас жасаудың жоғары біліктілігін талап ететіндігін" - Ғани атап айтты.

Азаматтарға арналған үкіметтің 314 фронт-офисінде 8 818 адам қызмет етеді. Бұл аптасына алты күн сағат 9-дан кешкі 8-ге дейін талмай еңбек етіп халыққа мемлекеттік қызметтерді алуға көмектесетін адамдар. Бүгінде ХҚОарқылы 600-ден астам мемлекеттік қызмет алуға болады. Біржылда орта есеппен алғанда азаматтар 38 миллионнан астам қызметті халыққа қызмет көрсету орталықтарынан алады.

«Азаматтарға арналған үкімет»

мемлекеттік корпорациясы» КЕ АҚ

Баспасөз қызметі

Бүгін, 12 қыркүйекте, футболдан әйелдер арасындағы УЕФА Чемпиондар Лигасының 1/16 кезеңі өтеді.

шымкент спортшылары футбол

Шымкенттік «БИІК-Қазығұрт» командасы мен испаниялық «Барселона» командалары арасындағы ойын Шымкент қаласындағы «Намыс» стадионында (БИІК-Тассай) болады. Матч 17:00-де басталады.
Еске сала кетсек, 2015/2016 жылғы маусымда да шымкенттік арулардың каталондық футболшылармен жолдары түйіскен болатын. Шымкентте өткен алғашқы матчта командалар 1:1 есебімен тең түссе, Испаниядағы қарымта кездесуде «Барселона» 4:1 есебімен басымдық танытқан еді. Бұл жолы қалай болар екен?
Келіңіздер! Барлығымыз өз командамызға жанкүйер болайық! Кіру ақысыз.

Биыл 24 мамырда Мемлекет басшысы бизнес-ортаны түбегейлі жақсарту және кеңейтуге, сондай-ақ әкімшілік кедергілер мен бизнес шығындарын қысқартуға бағытталған Кәсіпкерлік қызметті реттеуді жетілдіру мәселелері туралы заңға жариялы түрде қол қойған болатын. Заң күшіне енгеннен бастап-ақ Шымкенттегі бірқатар мекемелерде тексерулер едәуір азайып, мемлекет тарапынан көрсетілетін қызмет түрі мейлінше жеңілдей түсуде.

123

Шымкентте бүгінде жалпы саны 800-ге жуық тамақ өнімдерін өндіретін қоғамдық тамақтану орындары бар. Оның ішінде 332 нысан отыратын орын саны 50 және одан аз объекті қатарында қоғамдық денсаулық сақтау департаментіне тіркелсе, 424-і халық көп тамақтанатын орта саналады. Облыстық қоғамдық денсаулық сақтау департаментінің тағам объектілерінің санитарлық қадағалау бөлімінің бас маманы Қызбек Зекенованың айтуынша, есептегі кезеңде 114 нысан жоспарланып, 55 тексерумен қамтылған. Бұл тиісінше биылғы қабылданған заң аясында жүзеге асырылуда.
– ҚР ДСМ-нің 2017 жылғы 17 қарашадағы № 836 «Мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық маңызы бар объектілердің тізбесін бекіту туралы» бұйрығына сай нысандар эпидемиологиялық маңыздылығы жоғары және эпидемиологиялық маңыздылығы елеусіз нысандар болып 2-ге бөлінеді. Оның ішінде, эпидемиологиялық маңыздылығы жоғары нысандар қауіптілігі жоғары және орта топтарға бөлінген. Ескі Кәсіпкерлік Кодексіне сай жоғары топтағылар тіркелгеніне 3 жылдан асқан жағдайда жарты жылда 1 реттен, ал эпидемиологиялық маңыздылығы орта топтағылар жылына 1 реттен тексерумен қамтылып отырған. Ал, эпидемиологиялық маңыздылығы елеусіз нысандар тек арыз-шағымдар, прокуратура органдарынан ұсыныстар түскен жағдайларда ғана тексерілді.
Елімізде кәсіпкерлікті қолдау мақсатында жүргізіліп жатқан жұмыстар бойынша Кәсіпкерлік Кодексіне өзгерістер енгізілгеннен бастап тек эпидемиологиялық маңыздылығы жоғары топтағы нысандар ерекше тәртіп бойынша тексерумен қамтылады, – дейді Қ.Зекенова. – Балалар сүт асүйлері, балалар сауықтыру және санаторлық нысандар (жыл бойғы, маусымдық), барлық түрдегі мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқыту орталықтар, балалар мен жасөспірімдердің тұруымен барлық түрдегі және типтегі білім беру және тәрбиелеу ұйымдары, Ұйымдасқан ұжымдардағы (мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқыту ұйымдары, интернаттық ұйымдар, білім беру және денсаулық сақтау ұйымдары, вахталық кенттер, құрылыс алаңдары, өнеркәсіптік объектілердегі) қоғамдық тамақтану және сауда орындары, кремді кондитерлік өнімдерді өндіру дүкендері, дәрілік заттарды дайындау және көліктегі қоғамдық тамақтану (теміржол, әуе, су және автомобиль), борттық тамақтану объектілері, жолаушыларды тасымалдауды жүзеге асыратын ұйымдар және көлік құралдары (теміржол, әуе, су), әлеуетті радиациялық қауіптілігі бойынша І және ІІ санаттағы радиациялық қауіпті аймақтар, тері және сілемейлі қабықтың бұзылуына байланысты қызмет көрсететін емдеу-косметологиялық объектілері, сұлулық салондары, косметологиялық орталықтар, соның ішінде татуаж және татуировкалар жасайтын косметикалық салондар, наркологиялық ауруханаларды (диспансерлерді), психиатриялық ауруханаларды (диспансерлерді) қоспағанда, стационарлық көмек көрсететін; қан қызметі саласында қызметті жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымдары жоспарлы түрде бақылауда болады.
Бұл дегеніңіз кәсіпкерлердің есігіне тыным бермейтін тексерушілердің санының қысқарып отырғанын көрсетеді. Сала мамандары санитарлық тексерістер алдын ала көрсетілген уақытта, яғни ережеге сәйкес жүргізілетінін айтуда.
– Профилактикалық тексерулер нысанға бармай жүргізілетін тексерулер, яғни азаматтар тарапынан рұқсатнама құжаттарын алуда, мемлекеттік қызметтер алуда тек құжаттарды саралап жүргізілетін тексерулер және нысанға бару арқылы, бекітілген тексеру парағына сай жүргізілетін тексерулер болып екі жағдайда жүргізелді. Бұл тексеру кезінде нысандардағы санитариялық-эпидемиологиялық жағдайлар толықтай көріліп, нысан иелеріне ешқандай әкімшілік шаралары қолданылмай, анықталған кемшіліктер бойынша тек ұйғарым беріліп, түсіндіру жұмыстары жүргізілетін болады, – дейді бас маман.
Қызбек Талғатқызы бұйрыққа сай профилактикалық тексерулермен қамтылатын топқа қазіргі кезде 32 топтағы нысандардың қызмет ету түрлері ендірілгенін де қосты. Ол қоғамдық денсаулық сақтау комитеті тарапынан профилактикалық тексерулерге жататын нысандарды топтастыру бойынша бұйрыққа өзгерістер енгізу жұмыстары жүргізілуде, дейді.
Қоғамдық орындардағы ас-ауқатты қадағалаушы маманның айтуынша, қазіргі таңда кәсіпкерлерге кедергісіз жұмыс жасауы үшін базарлардағы тексерулер алып тасталынып, тойханалар мен мейрамханаларға жылына бір рет 15 күндік тексеруге уақыт беріледі. Ал 50 орыннан кем тамақтану орынын тексеру және тіркеу Жоғарғы прократураның рұқсатымен орындалатынын айтты.
– 50 орыннан жоғарғы нысандарды тексеру жоспарына біз қоямыз. Ол биыл 424-ті құрап отыр. Оның 200-ден астамы тойханалар. Жылына екі рет осындай жоспар бекітіледі. Оның тізімі қоғамдық денсаулық сақтау министрлігінің сайтына жарияланған соң, құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетіне тіркелінеді. Міне, осы тізімдегі нысандарға жоспарлы түрде тексеру жұмыстары алдын ала көрсетілген мерзімге сәйкес жүргізіледі. Ол қоғамдық №186 санитарлық қағида нормасын негізге ала отырып, тексеру парағын талапқа қаншалықты сай екенін толтыру арқылы жүзеге асырылады. Егер талапқа сай келмеген жағдайда әкімшілік құқық бұзушылық хаттамасы толтырылатын-ды. Алайда қазір тек ұйғарым береміз,-дейді Қ.Талғатқызы.
Қызбек Жекенованың айтуынша, көктемде балмұздақтан улану дерегінен кейін облыстағы шағын тамақтану орындарынан 156 нысанға тексеру жұмыстары жүргізіліп, оның 122-інің иелеріне 4,5 миллион теңгеге жуық айыппұл салынған. Ал осындай профилактикалық тексерудің нәтижесінде шаһарда жыл басынан бері 50-ден астам кәсіпкер 3 миллон теңге айыппұл арқалаған. Санитарлық тазалық сақталмау, қызметкерлерінің медициналық анықтамасының болмауы тексеруде жиі кездеседі, – дейді мамандар.
Дегенмен биылдан бастап Қоғамдық денсаулық сақтау департаменті мен «Атамекен» ҰКП палатасы бірге кәсіпкерлердің басын қосып, семинарлар ұйымдастыруды қолға алды. Ал облыстық қоғамдық денсаулық сақтау мамандары қаладағы тамақтану орындарының әлі де толықтай есепке алынбағанын айтып, кәсіп иелерін аталған мекемеге тіркелуін сұранады. Дегенмен, мамандар тексеруге жатпайтын нысандар мен базарлардан, ашық немесе тазалыққа мән бермейтін дүңгіршектерден тағамдар алғанда мұқият болуды ескертеді.
Айта кетейік, облыстық денсаулық сақтау департаменті алдғаы уақытта Түркістан облысы және Шымкент қалалық денсаулық сақтау департаменті болып екіге бөлінбек. Бұл мәселе бүгінде ҚР Денсаулық сақтау министрлігінде қаралуда.

Таяуда «Бадам» елдімекеніндегі «Жұлдыз» орта мектебінде өткен «мектепке жол» атты акциясына облыстық  мәслихат депутаты Қайыпбеков Әсет Әбдірашұлы қатысып, жағдайы төмен отбасыларға мектеп формасын алуға көмек көрсетті.

1

Атап айтқанда «Төле би» ауданы, Жұлдыз шағын ауданы, «Қаратөбе» ауыл округы ,«Қазығұрт» тұрғын алабы бойынша жалпы саны 60 оқушыға мектеп формасын табыстады. Ата-аналар мен ұстаздар қауымы Әсет Әбдірашұлына алғыстарын білдірді.

Страница 3 из 259