Шымкент жайлы 13 дерек

Пятница, 08 Июнь 2018 04:57

007

1. 2200 жылдық тарихты арқалаған Шымкент – Қазақстан мен Орта Азиядағы ең көне қалалардың бірі. Бұл туралы 2014 жылы археологтардың халықаралық ғылыми конференцияда айтылды. Шымкенттің 2200 жылдық тарихы ескі шаһар аумағындағы археологиялық зерттеулерден табылып отыр. Мұндағы жүргізілген қазба жұмыстары он төрт метр мәдени қабатты құрайды. Қазіргі таңда қала әкімдігі осынау тарихи орынды қорғауға алып, ашық аспан астындағы музей ашпақ. Ол мақсатта ғалымдардан жұмыс тобы құралған. Қала басшылары ескі қалашықтың орнын да болашақ үшін сақтап қалмақ.

2. Шымкенттің ерекше орындары жетерлік. Соның бірі – қаланың қақ ортасын кесіп өтетін Қошқарата өзені. Дүниежүзінде ортасын табиғи өзен бөліп ағатын қалалар жоқтың қасы. Шымқала осы су шипалы өзенімен ерекшеленеді. Бұл бастау - қаламыздың мәдени-тарихи құнды дүниесі. Жаз маусымында бұлақтың суына бір күнде 5-6 мың адам келіп түседі. Қасиетті бұлақтың суы көптеген дертке дауа. Сондықтан тек Шымкент қана емес, Оңтүстік өңірінің барлық аудандарынан, еліміздің әр түкпірінен адамдар келіп, осы өзенге шомылып жатады. Қошқар ата өзенін Шымкенттің брендінің біріне айналдыруды ойлаған қала басшылары соңғы жылдары өзен бойын көріктендіруді мықтап қолға алды. Қазіргі таңда бастау бойы тұрғындардың демалуына қолайлы болып, бұрынғысынан да көріктене түскен.

3. «Жол жақсарса, ел жақсарады» дейді бұрынғылар.
Шымкенттің автомобиль жолдары ел аумағында ұзақтығымен ерекшеленеді. Қаланың ішкі жолдарының жалпы ұзындығы 2135 шақырымды құрайды. Қалада жалпы саны 1964 көше бар.

4. Шымкент – салауатты өмір салтына бет түзеген қала. Қалада 804 спорт нысаны жұмыс істейді. Жалпы, бұқаралық спортпен шұғылданатын халықтың жалпы саны – 252 960 адам. Қалада салауатты өмір салтын насихаттауда жыл басынан бері 197 іс-шара өткізілген. Оған 38 511 тұрғын қатысқан. Дәстүрлі спорт түрлерімен қоса соңғы уақытта кең қанат жайып келе жатқан бұқаралық спортпен халықтың барлық тобы айналысуы үшін жағдай жасалған. Бұған көпқабатты үйлердің аулалары мен гүлзарларда салынған жаттығу алаңдары, воркаут-алаңшаларын мысал ретінде келтіруге болады.

5. Шымкент – елімізде шағын және орта бизнес дамыған бірден-бір мегаполис. Оңтүстік халқының ел аузындағы еңбекқорлығы осыдан да білінсе керек. Бүгінде қалада жалпы тіркелген бизнес субъектілердің саны – 75 768. Шағын және орта бизнес саласында жұмыспен қамтылғандардың жалпы саны – 140 123 адам.

6. Ең сәби көп туылатын, алтын құрсақты қала да – Шымкент. Қалада көпбалалы отбасылар көп. Жыл сайын қалада 5 мыңға жуық неке қиылады.

7. Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан Шымшаһардың туристік әлеуеті де зор. Қалада туристерді тартуда барлық жағдай бар. Мәселен, бір жылдың ішінде Шымқалаға шетелден 28 200 адам қонақ болып келген. Ал ел азаматтарынан 85 600 адам облыс орталығына ат басын бұрған. Туристер қыдырыстайтын орын Шымкентте жетерлік. Қалада әйгілі дендросаябақ пен Тәуелсіздік саябағы қосқанда ірі 6 саябақ және көптеген гүлзарлар бар. Мұнымен қатар қасында дамылдап отыратын орындықтары бар 23 субұрқақ бар. Соның ішінде ең әйгілісі – Шымқаланың символына айналған «Қызғалдақ» субұрқағы.

8. Қаймағы бұзылмаған өңірдің салт-дәстүрі мен қуанышы ортайған ба? Шымкент – той бизнесімен шартарапқа танылған шаһар. Бүгінде қалада 400-ге жуық тойхана, 70 продюсерлік орталық халыққа қызмет көрсетеді. 200-ден астам асабасын тағы қосыңыз. Орташа есеппен алғанда күн сайын қалада шамамен 30 мың адам тойда жүреді.

09

9. Шымкенттің мақтаныштарының бірі – «Altyn eye» шолу аттракционы. Жайлаукөл демалыс аймағында орналасқан аттракцион Орта Азиядағы ең үлкен ойын-сауық нысандардың бірі. Оның диаметрі – 50 метр. Жалпы, Шымкент қаласы түрлі мәдени жетістіктерінің көптігімен ерекшеленеді. Мәселен, мұнда ел аумағындағы ең биік ескерткіш – Бәйдібек би ескерткіші орналасқан. Ескерткіштің ұзындығы – 10 метрді, тұғырымен қоса алғанда 23 метрді құрайды. Сонымен қатар, ел аумағындағы бірден-бір триумфалды баған Тәуелсіздік саябағына келушілердің қатары бір сәт сиреген емес.

10. Күнгей өңірдің табиғаты жанға жылу, шаруаға қолайлы. Шымкент қаласының да табиғаты ерекше. Орташа есеп бойынша бұл шаһарда 365 күннің 300-дей күнінде күн беттен сүйіп тұрады. Шымкент атауының өзі жасыл қала дегенді білдіреді. Шымкенттіктер жылдың төрт мезгіліне де куә болып, жағымды таза ауасымен, жасыл желегімен де мақтана алады.

011

11. Елімізде ҚМДБ-ға қарасты 2000-нан астам мешіттің 800-ге жуығы ОҚО-да орналасқан. Оның ішінде Шымкент қаласында 103 мешіт мұсылман жамағатына қызмет етеді. Соңғы жылдардың бедерінде облыстық орталық мешіт пайдалануға берілсе, тарихы тереңнен тартатын қалалық Абдулхамид Қаттани мешіті күрделі жөндеуден өтті.

Ен узын адам

12. Бұл қала туралы «не шықса да, Шымкенттен шығады» деген стреотип қалыптасқалы бірнеше жылдың жүзі болды. Шынында осы қағидамен күн кешкен күнгейлік ағайынның арасынан топты жарғаны бар ма? Солардың әуелгісі, сірә, Қалдыбай Атажанов шығар. Есімі Орта Азияға мәшһүр, жасы алпысты алқымдаған ел ағасы - Қазақстандағы ең ұзын адам. Сандармен сөйлесек, оның бойының ұзындығы – 2 метр 14 см, ал салмағы 100 келіден асады. Спортшы ел ағасы ұзақ жылдар бойы жоғарғы оқу орнында студенттерге ұстаздық етіп келеді.

13. Рекордтар қаласы. Жуырда ғана Шымкент халқының саны миллионға жетті. Осыған орай қала халқы қуанышты жаңалықты өзіндік ерекшелігімен қарсы алды. Шаһардың әкімі бас болып, қала тұрғындары мен жастар спорттық рекорд орнатты. Ұзын-саны 5000 адам денені жерге түсіріп-көтеру жаттығуын миллион рет жасады. Бұл – қала тұрғындарының сүйікті шаһарына деген сый-тартуы еді.

14555

Данат Жумин, «Нұр Отан» партиясының саяси жұмыс департаментінің директоры:

Данат Жумин

«Қаланың жаңа мәртебесі экономика үшін маңызды»

Жуырда Астана экономикалық форумында Елбасы «Бізде бұған дейінгі миллион тұрғыны бар бір қала Алматы болса, енді бұл қатарға Астана мен Шымкент те қосылды» деген болатын. Бұл – өте маңызды мәлімдеме. Яғни, Шымкент миллионер-қала ретінде ресми жарияланып, республикалық маңызы бар қала атанатын күн алыс емес деген сөз. Егер Оңтүстік Қазақстан облысының орталығы республикалық маңызды қала мәртебесіне ие болса, онда Қазақстанда 17-аймақ – Шымкент қаласы пайда болады. Шымкент пен Оңтүстік Қазақстан облысы қазіргі Алматы қаласы мен Алматы облысы сияқты, бір-бірінен бөлек және дәрежесі бойынша тең өңірге айналады. Ал бұл – еліміз үшін де, облыс пен қала үшін де өте жақсы жаңалық.
Шымкент әкімдігі қазіргіден де қарқынды даму үшін қажет мәртебеге ие болады. Себебі, қазір Шымкент өз бетімен ештеңе істей алмайды, барлық жұмыс облыстық үнемі әкімдікпен келісіледі. Ал бұған қосымша уақыт қажет. Барлық іс-әрекет қажет деңгейінде шешілмей, әр қадам облыс басшылығы арқылы шешіледі. Мысалы, қалалық жолаушылар көлігі бөлімінің жұмысын алайық. Қаладағы автобус бағыттарының жұмысын оңтайландыру үшін шаһардағы жолаушылар ағымын зерделемек болдыңыз. Жауапты мамандар облыс әкімдігіне барып, бұл жұмыстың қаншалықты маңызды екенін дәлелдейді. Мүмкін, бұл қадам қолдау тауып қалар.
ОҚО-ның жалпы ішкі өнімін алып қарар болсақ, оның көп бөлігі Шымкент қаласы мен Созақ ауданына тиесілі. Созақта уран өндіріледі. Ал басқа аудандардың облыс экономикасындағы үлесі өте аз. Шымкенттің облыстан бөлінуі нәтижесінде аудандардың дамуы өңір басшыларының басты мақсатына айналады. Яғни, ол аудандар мегаполистің «көлеңкесінен» шығады. Түркістан, Сарыағаш және басқа да аудандардың дамуы қарқын алады.
Қазақстанмен көрші Өзбекстанның экономикасы да дамып келеді. Шымкенттен 100 шақырым жерде көрші елдің астанасы – Ташкент орналасқан. Бұл, бір жағынан, мол мүмкіндіктер ашқанымен, екінші жағынан, біраз тәуекел туындауы мүмкін. Қазақстанның солтүстік аймақтарының тұрғындары Ресейдің дамыған өңірлерімен көрші өмір сүрудің қандай екенін жақсы біледі. Челябинск, Екатеринбург, Новосібір секілді қаладарға еліміздің Қостанай, Петропавл, Өскемен қалаларынан қаншама адамдар кетті... Егер Астана болмағанда, елден көшіп кеткендер саны одан да көп болар ма еді. Қазақстанның оңтүстігінде біз кем дегенде Ташкенткен кем түспейтін жағдай құрып, ал ең дұрысы, синергия құруымыз керек. Ал республикалық мәртебесі бар қала осы бағыттағы маңызды қадам болмақ.

 

Шалатай Мырзахметов, қоғам қайраткері:

18487554845 6572e6848b b

«Жарқын болашаққа өткенді ұмытпай қадам басу керек»

Шымқала мегаполис атанды дегенде өте қатты қуанғандардың бірімін. Себебі мегаполиске халықтың көзқарас ерекшелеу ғой. Көп жылдан бері қаланың миллионды қалаға айналуы баспасөз беттерінде жазылды. Елбасының өзі де облысқа келген әр сапарында Шымкенттің оң имиджін қалыптастыру жайында сөз қозғайды. Мінеки, көпшіліктің көңілінде жүрген жағдайдың ресми жағдайда шешімін тапқаны қуантарлық. Себебі, мегаполис атанып, республикалық деңгейге жоғарыласақ, біраз өзгерістер болады: жұмыс орындары көбейеді, инвестицияға жол ашылады. Талаптар үлкейеді, жұмыс ауқымды бола түседі. Одан бөлек, қалалық мекемелердің де қолдары ұзарып, мәселе шешу оңтайланады. Яғни, бұл орайда министрліктермен тікелей байланысуға да жол ашылмақ. Үшінші қалада, әсіресе, құрылыс қарқынды дами түсетіні анық. Республикалық маңызға ие шаһарда халықты тұрғын үймен қамту, жолдарды жөндеуге, инженерлік коммуникацияларды түгендеу мәселелері басты бағдар болатыны да анық. Халыққа да ең керегі осы ғой.

Мегаполис дәрежесіне сай болу үшін бізде барлық жағдай бар. Әлеует жеткілікті. Дегенмен, көптен бері шешілмей келе жатқан бірқатар мәселелер де бар. Соның бірі – Қошқар ата өзені. Облыс әкімі бастаған іскер азаматтар оны да абаттандыруға кірісіп жатыр. Бастамасы жаман емес. Одан кейін «Ескі шаһар» аумағын реттеу уақыт күттірмейтін іс. Себебі, қазіргідей жаһандану дәуірінде өткенімізді ұмытпай жарқын болашаққа қадам басу аса маңызды. Осы бағытта Шымқаланың көне орындарын келешек ұрпаққа қаз-қалпында сақтап, тарихты қастерлеу біздердің – аға ұрпақтың міндеті деп едім. Бұған қоса Шымкентті алда халықаралық іс-шаралар күтіп тұр. Соның бірі - қаламыз 2020 жылы ТМД-ның мәдени астанасы болмақ. Сол себепті де туристерді жұмылдыру, ұлттық құндылықтарымыз бен руханиятымызды дамытатын мәдени орындарды тезірек жаңғыртуымыз керек. Осы жұмыстар тезірек қолға алынса деймін.

 

Марат ТАМАБАЕВ, қалалық мәслихаттың депутаты:

Тамабаев депутат

«Мегаполистің шеті мен шегі деген ұғым болмауы тиіс»

Шымкенттің үшінші мегаполис атануы туралы жаңалықты, әрине, қуана қабылдадық. Бұл - қаламыздың өсуі, жаңа белеске шығуы. Ол үшін әрбір шымқалалық қуанса, жарасады. Себебі осындау жаңа дәреже Шымкентке ең әуелі «республикалық маңызы бар қала» статусын береді. Бұл – жаңадан ашылатын бос жұмыс орындары, жұмыспен қамту саласындағы бірқатар мәселелердің шешімін табуы деген сөз. Кез келген салада ілгерілеушілік орын алмақ. Сонымен қатар Шымқала мегаполис дәрежесін алғаннан кейін тікелей Елордамен байланыс жасайды. 14 облыс және Алматы, Астана сынды маңызды қалалардың қатарында Шымкентке де қаражат республикалық бюджеттен қаралады. Бұның барлығы оң ілгерілеушілік әкелетініне барлығымыз сенеміз.
Жалпы, «Мегаполис» сөзі гректің «үлкен қала», «орталық» деген мағынаны білдіретін сөзінен шыққан. Яғни, тұтас орталық. Демек, осы орталықтың шеті болмайды, яғни, «қаланың шеткі шағынаудандары» деген түсінік болмауы тиіс. Ол түгел бір мегаполис болғандықтан, ең әуелі шеткі елдімекендер мен тұрғын алаптардағы мәселелерді ретке келтіру қажет. Қазір облыс аумағынан қалаға енген ауылдар тұрғын алапқа айналды. Қаладағы жер беру тәртібі 10 соттықтан аспайды. Ал аталған тұрғын алаптарда 15, тіпті одан да көп жер телімдерін иемденіп отырғандар бар. Сондай-ақ, инфрақұрылымдық жүйеге байланысты жерді пайдаланудың бастапқы мақсатын өзгертуге тура келеді. Осы жағын заңдастыру жұмыстары толық аяқталса, дайынбыз деп айта аламыз.

 

Жанат Тәжиева, ОҚО білім саласындағы бақылау департаментінің басшысы:

Тажиева-3

«Мегаполис тұрғындары білімді болуы керек»

Шымкент қаласының тұрғыны ретінде сүйікті қаламыздың өсіп-өркендеуі, еліміздегі әйгілі қалалар қатарына қосылуы туралы жаңалықты асқан мақтанышпен қарсы алдым. Мұның барлығы барлық шымқалалықтардың еңбегі деп білемін. Миллион тұрғынға жету жүрекке қуаныш сыйлайды. Ұлттық салт дәстүрімізді жоғалтпаған, батыл да, абыройлы ер-азаматтарымен, ақ жаулығын қастерлеген асыл аналарымен, ибалы қыздарымен ерекшеленетін Шымқаламыз ерекше қала екені бесенеден белгілі. Еліміздің түкпір-түкпірінен келген қонақтардың есінде xалқының қонақжайлылығы, дәмі тіл үйіретін жеміс-жидегі мен жайған дастарxаны мәңгі есінде қалатын қасиетті Шымқаламыз кез келген марапатқа ие.
Білім беру саласының маманы ретінде айтарым – қазіргі заманда әлем оқығанның қолында. Жай ғана оқып қоймай, сапалы білім алып, заман көшіне ілескен жандар ғана мегаполис қарқынына үлес қосады. Қарыштап дамитын экономика үшін, алып қаланың көшінен қалмай жүру үшін миллионды қала тұрғындары білімді болуы тиіс. Себебі, «Ілімді білген әлемді басқарады» деген сөз бар. Енді еліміздің үшінші мегаполисі атанғалы отырған Шымкентте білім беру нысандарының саны арта түсері сөзсіз. Қазірдің өзінде кей аудандарда оқушылар саны артып, мектептеріне әрең сыйып жүр. Балабақша кезегіндегі сәбилер қаншама. Орайы келгенде айтайық, қала билігі жыл сайын жаңа білім ошақтарын салу көлемін арттыруда. Мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында балалақшалар көбейіп, бүлдіршіндерді мектепке дейінгі тәрбиемен қамту үлесі әлдеқайда жақсарды. Мектептер де көбейіп келеді. Жуырда ғана Шымкентте 4 қабатты мектеп салуға рұқсат берілді. Осылайша бір мектепте оқитын оқушылар санын да көбейтуге қадам жасалды деген сөз.

 

Рамазан БЕКТҰРҒАНОВ, Шымкент қалалық көпсалалы ауруханасының бас дәрігері:

дәрігер Рамазан

«Денсаулық сақтау саласы жаңа белеске көтеріледі»

Мегаполис дегенде ойға бірге оралатыны - дүниежүзінде миллионер қалалар саны көп. Жалпы, миллионер қалаларда сәулет құрылысы, технология көз ілеспес жылдамдықпен дамып, өркениетттің шыңына жеткен дүниелерімен дара. Сол секілді Шымкенттің жаңа статусы ерекше құндылықтармен толығатыны анық. Тұрғындардың да білім мен мәдениет көшіне ұмтылысы артады. Денсаулық сақтау саласында да соны өзгерістер болады деп сенеміз.
Соңғы жылдары Шымшаһарда көптеген өзгерістер болды, жаңа шағынаудандар құрылып, инфрақұрылымдар салынып, сәт сайын қала жаңа ғимараттармен толығуда. Сондай-ақ, қаламызда Арбат құрылысы басталып, Қошқар ата өзені қайта көріктендірілуде, шатқалдарға жасыл желектер отырғызылды. Мұның барлығы өз кезегінде халықтың денсаулығына, салауатты өмір салтын ұстануына оң ықпалын тигізеді. Сондықтан шаһар бұдан да көркейіп, ерекше келбетімен дамитынына сенімдімін.
Шымкентке енді республикалық дәрежедегі қала атауы ресми түрде бекітілгеннен кейін нақты жұмыстар атқарылады. Миллионды қала халқының әл-ауқаты жақсы, денсаулығы мықты болып, ел игілігі үшін қызмет етуі маңызды. Бүгінгі таңда денсаулық сақтау саласындағы жаңа реформалар бірінші кезекте халықтың саулығын жақсартуға негізделген. Және жүйені жүзеге асыруда мегаполис тұрғындарының белсенділігі маңызды. Сол себепті миллионға жуық шымқалалықтардың денсаулығын жақсарту ісі жаңа белеске көтерілуі тиіс. Ауруханалар мен емханалар санын көбейту және ірілендіру, оларды жаңа технологиялармен толыққанды қамтамасыз ету арқылы сапалы медициналық қызмет көрсету ісін қолдау қажет.

Таяуда Елбасы кітапханасының музейі ғимаратында Шымкент қалалық балалар көркемсурет мектебі – ЮНЕСКО клубы тәрбиеленушілерінің диплом жұмыстары көрмесінің ашылу салтанаты өтті.

12

«Туған өлкем» көрмесі биылғы ақпан айында басталған балалар шығармашылығын қолдау республикалық бағдарламасының аясында ұйымдастырылды. Бұл шара Астананың 20 жылдығы мерейтойына арналып отыр.
«Педагогикалық вернисаж» көрмесінің тұсауын Елбасы кітапханасы директорының орынбасары Әмірхан Рахымжанов кесті:
–Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың «Рухани жаңғыру» мақаласына үндеу ретінде басталған «Туған өлкем» балалар шығармашылығын қолдау республикалық бағдарламасы Елордамыздың мәдени өміріндегі елеулі оқиғаларға айналды. Біз үшінші көрмені ашқалы отырмыз, балғындардың шығармашылық жетістіктерінің арта түскені қуантады. Бағдарламаның ерекшелігі - Елорда тұрғындары мен қонақтарына түрлі өңірден келген балалардың өнерін жан-жақты көрсетуді мақсат етеді. Сондықтан жас суретшілер өздерінің көркем туындыларымен бірге орындау шеберліктерін де ұсынады. Осындай талантты ұрпақтарымыздың жетіліп келе жатқанына ризамын!
Шымкент қалалық балалар көркемсурет мектебінің директоры Тояш Оразова өзі басқаратын ұжым үшін бұл көрменің маңыздылығын атап өтті:
– Осы көрмеге бірнеше ай бойы дайындалдық, әр жұмысты мұқият іріктедік. Бүгінгі көрмені біз Астананың 20 жылдығы және мектебіміздің ЮНЕСКО клубына енгеніне 10 жыл тәрізді айтулы оқиғаларға арнадық. Біздің жұмыстарымыз, шеберлік-сабақтарымыз Елорда балаларына қызықты болатынына сенімдімін.
Жиында Қазақстан Ұлттық ЮНЕСКО клубтары федерациясының вице-президенті Серкан Аязбаев та болды:
– Федерация басқармасының шешімімен Шымкент қалалық балалар көркемсурет мектебі Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша федерацияның өңірлік өкілі, ал директор Тояш Балтақарақызы ресми өкілі болып бекітілді. Бұл мектептің қызметі өзге мектептерге жоғары кәсібиліктің жарқын мысалы мен үлгісі бола алады. Мәселен, 2017 жылдың шілдесінде Жапонияда өткен жыл сайынғы ЮНЕСКО клубтарының халықаралық көрмесінде осы мектептің оқушысы Убайдулла Сәуле бас жүлдені жеңіп алды, енді биыл ол Йокогама қаласына барып, біздің республикамыздың атынан өнер көрсетеді.
Ширек ғасырлық тарихы бар Шымкент қалалық балалар көркемсурет мектебі нағыз балалар шығармашылығының орталығы ретінде танылып, республикалық және халықаралық деңгейлерде өнерлерін көрсетіп жүрген көптеген жас таланттардың жолын ашты. Мектеп түлектері мен оқытушылары көптеген республикалық байқаулардың лауреаты және көрмелердің қатысушысы атанды. 2008 жылы шығармашылық жолында жеткен жетістіктері үшін мектеп ЮНЕСКО клубы мәртебесіне ие болды.
Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Гүлнара Күлиева көрмедегі шығармашылық жұмыстардың ерекшеліктері жайлы айтып өтті:
– 2015 жылы біз өзіміздің жұмыстарымызды бірлескен көрме жоба аясында ұсынған болатынбыз. Бұл жолғы көрмеде мектебімізде жүргізілетін жұмыстардың негізгісін, ең мықты бағыттарын көрсеткіміз келді. Әрине, көрмеміздің басты ерекшелігі – сәндік-қолданбалы өнер туындылары, яғни гобелендер, ши, киізден жасалған бұйымдар. Мәселен, отбасы, бала тақырыбына арналып, шиді тоқу техникасымен орындалған үш картина ұсынылады. Сондай-ақ Қазақстан тарихына арналған әсерлі гобелен композициялары да назардан тыс қалмайды. Ерекше көз тартар тарихи тақырыптардан сыр шертетін тағы бір бұйым – киіз тұмарлар, олар тіл-көзден сақтану үшін үйге ілінеді. Мұндай тұмарларды тек қана біздің қолданбалы өнер шеберлері жасайды. Біз сан ғасырлық дәстүрлерімізді қайта жаңғыртып келеміз. Киізден жасалатын сырмақ, қоржын, аяққап қашанда өнер мамандары мен көрме көрермендерінің назарын аударады. Біздің тәрбиеленушілеріміз жасайтын бейнелеу өнерінің де өзіндік ерекшеліктері бар. Майлы бояумен орындалған картиналар ашық, күндей жарқырап, көздің жауын алады. Бұл – шырайлы Шымқала өрнектері, туған өлкеміздің ыстық лебі.
Көрмеге келушілер арасында Ғалия Қарабаева, Гүлвира Бекболатова және Әсел Жиенбаева дайындаған сәндік-қолданбалы өнерінің шеберлік-сабақтарына қатысып, мектеп оқытушыларының жоғары шеберліктеріне тәнті болды.
Көрмеге барлығы 60-тан астам диплом жұмысы ұсынылған. Олар мектепте оқылатын бейнелеу өнері техникасының сан алуандылығын ашып көрсетеді. Мұнда Шымкент қалалық балалар көркемсурет мектебінің педагогтары мен оқушыларының көп жылғы еңбегі көрініс тапқан.

 

Роза Тастанова,
балалар көркемсурет
мектебі директорының оқу
ісі жөніндегі орынбасары

Осы жылдың басынан бастап мемлекеттік қызметшілерге арналған Әдеп кодексі заңды күшіне еніп, қолданыла басталды. 

Осы аталған заңнамаға сәйкес Қазақстан Республикасының мемлекеттiк қызметшiлерінiң моральдық-адамгершiлік бейнесiне және iскерлiк қасиеттеріне қойылатын талаптар жоғарылай бастады. Әдеп кодексі жалпы ережелер, мінез-құлықтың жалпы стандарттары, қызметтен тыс уақыттағы мінез-құлық, қызметтік қатынастардағы мінез-құлық және көпшілік алдында, оның ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында сөйлеумен байланысты мінез-құлық стандарттары деп аталған бес бөлімнен тұрады.

Мінез-құлықтың жалпы стандарттарына келетін болсақ мемлекеттік қызметшілердің Қазақстан халқының бірлігі мен елдегі ұлтаралық келісімді нығайтуға ықпал етуге, мемлекеттік және басқа тілдерге, Қазақстан халқының салт-дәстүрлеріне құрметпен қарауға, адал, әділ, қарапайым болуға, өздері қабылдайтын шешімдердің заңдылығы мен әділдігін қамтамасыз етуге, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шектеулер мен тыйымдарды сақтауға, өзінің іс-әрекетімен және мінез-құлқымен қоғам тарапынан айтылатын сынға себепкер болмауға, сынағаны үшін қудалауға жол бермеуге, орынды сынды кемшіліктерді жою мен өзінің қызметін жақсарту үшін пайдалануға, жеке сипаттағы мәселелерді шешу кезінде мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, мемлекеттік қызметшілер мен өзге де адамдардың қызметіне ықпал ету үшін өзінің қызметтік жағдайын пайдаланбауға, шындыққа сәйкес келмейтін мәліметтерді таратпауға, мемлекеттік меншіктің сақталуын қамтамасыз етуге, өзіне сеніп тапсырылған мемлекеттік меншікті, автокөлік құралдарын қоса алғанда, ұтымды, тиімді және тек қызметтік мақсатта ғана пайдалануға, қызметтік тәртіпті бұлжытпай сақтауға, әкімшілік немесе қылмыстық жауаптылық көзделген құқық бұзушылықтар мен теріс қылықтарды жасауға жол бермеуге, іскерлік әдепті және ресми мінез-құлық және тағы да басқа қағидаларын сақтауға тиістілігін бекіткен.

Мемлекеттік қызметшілердің сырт келбеті олардың қызметтік міндеттерін орындау кезінде мемлекеттік аппараттың беделін нығайтуға ықпал етуге, іскерлікпен, ұстамдылықпен және ұқыптылықпен ерекшеленетін жалпы қабылданған іскерлік талаптарына сай болуға тиіс.

Осы жаңа заңнамаға сәйкес мемлекеттік қызметшілер, оның ішінде басшы лауазымдарды атқаратындар, ұжымда өз діни көзқарасын ашық көрсете алмайды, бағынысты қызметшілерді қоғамдық және діни бірлестіктердің, басқа да коммерциялық емес ұйымдардың қызметіне қатысуға мәжбүрлей алмайды.

Қызметтен тыс уақытта мемлекеттік қызметшілер жалпы қабылданған моральдық-әдептілік нормаларын ұстанып, қоғамға жат мінез-құлық, оның ішінде қоғамдық орындарда адамның қадiр-қасиетiн және қоғамдағы адамгершілікке нұқсан келтіретін масаң күйде болу жағдайларына жол бермеуге тиіс.

Сонымен қатар басты мәселелердің бірі басшылар қарамағындағы қызметшілермен қарым-қатынас кезінде меритократия қағидаттарын сақтауды қамтамасыз етуге, кадр мәселелерін шешу кезінде туыстық, жерлестік және жеке басына берілгендік белгілері бойынша артықшылық көрсетпеуге тиістілігі көрсетілген.

Көпшілік алдында, оның ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында сөйлеумен байланысты мінез-құлық стандарттары мемлекеттік орган қызметінің мәселелері бойынша көпшілік алдында сөйлеуді оның басшысы немесе мемлекеттік органның бұған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары жүзеге асырады. Мемлекеттік қызметшілер мемлекеттік қызметтің беделіне нұқсан келтірмей, пікірсайысты сыпайы нысанда жүргізуге тиіс.

Әдеп кодексінің басты міндеті-сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға және қызметтік әдеп нормаларын бұзушылықтардың, оның ішінде мемлекеттік қызметке кір келтіретін тәртіптік теріс қылықтардың профилактикасына бағытталған іс-шараларды әзірлеу, мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік әдепті сақтаудағы жауапкершілік деңгейін арттыруды қамтамасыз ету жөніндегі шараларды қабылдау, әдеп жөніндегі уәкілдердің қызметін үйлестіру және мемлекеттік органдардың тәртіптік комиссияларымен өзара іс-қимыл мәселелері бойынша ұсынымдар мен ұсыныстар әзірлеу болып табылады.

Мадибеков Бахытжан 
Шымкент қаласы Еңбекші аудандық
әділет басқармасының жетекші маманы
«Қазақстан Заңгерлер Одағы»
РҚБ-ң ОҚО филиалының мүшесі

 

«ҚР Мемлекеттік рәміздері»

Вторник, 05 Июнь 2018 04:17

Әрбір мемлекет үшін отаншылдық рухта тәрбие беру әрбір азаматтың мемлекетімізге, оның даңқты да қиын тарихына, алдағы болашағына өзінің қатысты екендігін сезініп, еліміздің мұң-мұқтаждарын ойлануынан басталады. 

Бұл міндеттің күрделілігін Елбасы нақты пайымдап, «...бұл міндет білім берудің, мәдениет органдарының, қоғамдық ұйымдардың, бұқаралық ақпарат құралдарының барлық жүйесіне, әрбір отбасына қатысты. Ал, оны елдің Туын, Елтаңбасын, Әнұранын қастерлеуден, заңды өкіметті құрметтеуге тәрбиелеуден бастау керек. Әрбір адам бала кезінен: Қазақстан - менің Отаным, оның мен үшін жауапты екені сияқты, мен де ол үшін жауаптымын деген қарапайым ойды бойына сіңіріп өсетіндей еткен жөн» - дейді.

Өз тәуелсіздігімізге аяқ басқан кезеңде төл рәміздер дуниеге келді.
Тәуелсіз ҚР рәміздерін жасау бүкілхалықтық сипат алып, көптің ісіне айналуы да кездейсоқ емес. Халық жүрегін желпіген еркіндік самалы ғажайып шығармашылық белсенділікке жол ашты.
Елбасымыз жаңа мемлекеттік рәміздерді қабылдауға зор мән берді.
Мемлекеттік рәміздеріміздің ресми хатталуының да өз тарихы бар. Президент Н.Ә.Назарбаев 1992 жылғы 4 маусым күні «ҚР Мемлекеттік туы туралы», «ҚР Мемлекеттік елтаңбасы туралы», «ҚР Мемлекеттік әнүранының музыкалық редакциясы туралы» тарихи заңдарға қол қойды.
Егеменді елдің әрбір азаматы құрметтеуге, мақтаныш етуге тиісті ресми рәміздері бар. Біздің мемлекетіміздің рәміздері - Ту, Елтаңба, Әнұран. Бұл рәміздер 1992 жылы 4 маусымда қабылданды. Біздің мемлекеттік туымыздың түсі – көк. Көк түс аспанның белгісі. Бұл киелі тұс - бірлік пен ынтымаққа шақырып, барлық халықтар үшін әрдайым тыныштық, бейбітшілік пен береке символына айналған.
         Көк түс қазақ халқының ұлттық реңі деп саналады. Кезінде Түркі қағанаты (552-630 ж, 682-743 ж), Хазар қағанаты (651-983 жж.), Ұлы Селжұқ қағанаты (1040-1157 жж.), Ақсақ Темір мемлекеті, Қазақ хандығының (1465-1737 жж.) бірқатар хандары мен батырлары көк асаба көтерген. Қазақ КСР-нің (1920 - 1991 жж.) мемлекеттік жалауында да шағын көк жолақ республиканың төл болмысының нышандық белгісі ретінде пайдаланылады. «Көк» сөзінің көне түркі тіліндегі бір мағынасы «шығыс», «шығыстық» деген ұғымға сәйкес келеді. Яғни, тудың түсінен белгілі бір нақты географиялық ақпарат алуға болады. Ол геральдика тілінде бүкіл әлемге Қазақстан жер шарының шығысында орналасқандығын, Ұлы дала өркениетінен бастау алатын, тамыры тереңде жатқан шығыс мәдениетінің өкілі екендігін баян етіп тұрғандай.
       Ал, күн бейнесі - байлық пен береке белгісі. Күн бейнесін салу арқылы қазақ елі өзінің жалпы адамзаттық құндылықтарға ортақтастығын және халықаралық қауымдастықтың бір бөлігі екендігін аңғартып тұр.
Қыран бүркіт образы қазақ халқының ұлттық дүниетанымында еркіндік, бостандық сүйгіштік, ерлік, жоғары аңсар, жан дуниесінің кеңдігі, асыл мұрат, жүрек тазалығы сияқты адамгершілік асыл ұғымдармен астасып жатады.
       Ал, енді саяси тұрғыдан келсек ол – мемлекеттік тұтастық идеясын білдіреді.
Рәміздер саяси төуелсіздік пен мемлекеттік егемендіктің бірегей белгілері болып табылады. Демек, мемлекеттік рәміздер - белгілі бір елдің өмір салтын, бүкіл болмыс - ерекшелігін, айрықша арман - аңсарын, басқалармен байланыс мұратын білдіретін белгі. Әр елдің мемлекеттік рәміздері географиялық, мәдени-тарихи және геосаяси жағдайларына байланысты қалыптасады. Қазіргі Қазақстан аумағында ерте дәуірден бері талай мемлекеттік құрылымдар дүниеге келген. Орта ғасырдан осы мерзімге дейінгі қазақ мемлекеттілігінің сыртқы белгілері мен жаңа заманға сай рәміздері Қазақстанның әлеуметтік-саяси тарихының негізгі белгісін құрайды. Қазақ мемлекеттілігінің үш кезеңін қамтитын рәміздер тарихына тоқталсақ, олар: Қазақ хандығы, Кеңес одағы құрамындағы Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы және Қазақстан Республикасы. Әр тарихи кезеңнің мемлекеттілік билігіне тән белгілерінің өзіндік ерекшелігі бар. Қазақстан Республикасының бас рәмізтанушысы Е.Шәймерденнің пікірінше, елтаңбаның қарапайым пішінінен күрделі түріне дейінгі дамуы бірнеше кезеңнен тұрады екен. Бірінші кезең, ерте әлеуметтік белгілердің пайда болуымен сипатталады. Қазақ қоғамында көнеден келе жатқан белгінің бірі - малға ен салу. Екінші кезең, таңба белгілерінің қолданылуымен ерекшеленеді. Бұл деңгейге дала мәдениетіңің айрықша белгісі болып табылатын тайпалық таңбалар сәйкес келеді. Үшінші кезең, мөрлердің пайда болуы, тертінші - рулық таңба, бесінші – аймақтық және қалалық герб, алтыншы, ең жоғарғы деңгей – ресми бекітілген мемлекеттік елтаңбаның болуы. Ол белгілер әр түрлі салт-жораларда пайдаланылып, ру-тайпалардың басын біріктіруге ықпал етті. Ол кезде қоғамды көсемдер мен ақсақалдардың басқаруына байланысты биліктің жеке белгілері қолданыла бастады.
Қазақ халқы мен мемлекеттілігінің дамуында қазақ жүздерінің тарихын бірге қарастыру қажет. Бұл үш категория (халық, мемлекет, жүз) тарихи даму толқынында қатар дамыды. Олардың әрқайсысының өз таңбасы болды.

Ж.Ауелтаева
 Шымкент қаласы Еңбекші аудандық

әділет басқармасының іс-қағаздарын
жүргізу жөніндегі инспекторы 

«Қазақстан Заңгерлер Одағы»

РҚБ-ң ОҚО филиалының мүшесі

«Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметі туралы» және «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне бағалау қызметі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарына (бұдан әрі – Заңдар)Қазақстан Республикасының Мемлекет басшысы а.ж. 10 қаңтарда қол қойды.

Алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін үш ай өткен соң қолданысқа енгізілетін осы Заңның 30-бабының 3) тармақшасын қоспағанда, бұл Заңдар алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соңқолданысқа енгізіледі (а.ж. 13 шілде).

Бағалау қызметі саласындағы өзін-өзі реттеуді енгізу шеңберінде Заңда түбегейлі өзгерістер көзделген, атап айтқанда:

- мемлекеттік функцияларды өзін-өзі реттеу саласына беру;

- РБП мен 16 бағалаушылар палатасын қоспағанда, өзін-өзі реттейтін ұйымдардың көп болуы;

- бағалаушылар палаталарының мүшелерінің санын кемінде үш жүз (300) бағалаушы-жеке тұлға деп айқындау;- бағалау қызметі кәсіби деп танылды;

- бағалаушылар палаталары жүзеге асыратын бағалаушы-жеке тұлғаларды сертификаттауға ауыстыра отырып, жеке және заңды тұлғаларды лицензиялаудың күшін жою.

- бағалаушылар палаталары сарапшыларының бағалау туралы есептердің сараптамасын жүзеге асыру;

- «Өзін-өзі реттеу туралы» Заң шеңберінде бағалау қызметін жүзеге асыру кезіндегі мүліктік жауапкершілікті баламалы таңдау.

- есептер сараптамасының қайталануына орай қайталама бағалауды алып тастау;

- «бағалаушы», «сарапшы» біліктілігін беру туралы куәліктерді тоқтата тұру, тоқтату, айыру туралы ережелер көзделген.

Одан басқа, ӨРҰ-ның мыналарды:

- ӨРҰ мүшелері үшін міндетті қағидалар мен стандарттар бекітуді;

- халықаралық бағалаушылар бірлестіктеріне кіруді;

- «бағалаушы», «сарапшы» біліктілігін беру туралы куәліктер беруді;

- бағалаушылар біліктілігін арттыруды;

- бағалау сапасын бақылауды, сондай-ақ бағалаушылар палаталарының сарапшылық кеңестерінің есептер сараптамасы рәсімін жүргізуінқоса алғанда, құқықтары мен міндеттері кеңейтілді.

Бағалаушылар жеке практикамен айналыса отырып, сондай-ақ бағалаушы мен заңды тұлға арасындағы еңбек шарты негізінде бағалаушылар палатасына міндетті түрде мүше бола отырып,дербес бағалау қызметін жүзеге асыруға құқылы.

Бұл ретте, бағалау қызметін жүзеге асыруға үміткер адамдар біліктілік емтихандарынан Әділет министрлігінде емес, бағалаушылар палатасының біліктілік комиссиясында өтеді.

Бағалаушылар палатасы мүшелерінің Заңның, өзге де нормативтік құқықтық актілердің, бағалаушылар палатасының стандарттары мен қағидаларының, бағалаушылардың іскерлік және әдеп кодексінің талаптарын, палатаға мүше болу шарттарын сақтауын тексеруді бағалаушылар палаталары жүзеге асыруға құқылы, оның мүшесі Әділет министрлігі емес, бағалаушылар болып табылады.

Әділет министрлігі Заңның 30-бабы шеңберінде бағалаушылар палаталарының қызметін бақылауға уәкілетті.

«Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметі туралы» Заңның жаңа редакциясы қабылданғанға дейін жеке тұлғаларға берілген бағалау қызметін жүзеге асыруға арналған лицензиялардың күшін жою емес, жаңа Бағалау қызметі туралы заң қолданысқа енгізілген күннен бастап біліктілік емтиханынан өтпей, бағалаушылар палаталарында «бағалаушы» біліктілігін беру туралы куәлікке ауыстыру жоспарлануда.

Көрсетілген Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап бағалау қызметін жүзеге асыру үшін заңды тұлғаларға берілген және осы Заң қолданысқа енгізілгенге дейін өздері алған лицензиялар жарамсыз болып танылады.

Одан басқа, Заң шеңберінде бағалау қызметін мемлекеттік реттеу жөніндегі функциялар Әділет министрлігінен Қаржы министрлігіне берілгеніне назар аударамыз.

 Б.Усипбеков
Ш
ымкент қаласы
Қаратау аудандық 
әділет басқармасының
басшысы 

Құрметті Шымкент қаласының тұрғындары!

IMG 7098

Шымкент қаласы Қазақстанның үшінші мегаполисі атанды. Сіздерді осынау тарихи маңызды оқиғамен құттықтаймыз!
Жуырда Мемлекет басшысы өз сөзінде «Қазақстан агломерацияны дамыту стратегиясын жүзеге асыруды бастады. Егер бізде бұған дейін миллион тұрғыны бар тек Алматы қаласы болса, қазір үш мегаполисіміз бар – Алматы, Астана және Шымкент қалалары деген болатын.
Миллионер-қала – бұл әрдайым жаңа идеялар, жобалар мен жоспарлар, ауқымды инвестициялар. Барлығы қаланың дамуына жаңа серпін береді. Шымкент бұл мәртебелі деңгейге ғасырлар бойы жетті.
Бізді алда үлкен өзгерістер күтіп тұр. Ең бастысы – бұл жаңалық Шымкент қаласын одан әрі дамытуға жаңа мүмкіндіктер туғызып, әрбір қалалықтың өміріне жаңа серпін береді, оң әсерін тигізеді деп сенеміз. Бұл – сонымен қатар, біз үшін асқан жауапкершілік.
Астанада өткен «Болашақ» халықаралық стипендиясының мерейтойлы форумында Елбасы болашақ миллионер-қалалардың қолында деген болатын. Мемлекет басшысы мұндай қалалар тұрғындар үшін қолайлы, қауіпсіз, тұрғын үй-коммуналды шаруашылығы жаңартылған және мәдениеті жоғары болуы тиіс деп көрсетті.
Шымкент сондай қалаға айналады деп сенеміз. Себебі біздің қаламызда қонақжай, қайырымды, ең бастысы, еңбекқор халық тұрады. Біз бәріміз бірге Шымкентті Елбасы күткендей «ақылды», «жасыл» әрі қауіпсіз қалаға айналдырамыз деп сенеміз. Шымкент жаңа идеялар халқымыздың дәстүрімен қатар дамып, өткенін ұмытпайтын, сонымен қоса жаңа технологияларға ұмтылатын тұрғындар қаласына айналады.
Шымкент қаласының тұрғындарын осынау тарихи сәтпен құттықтаймыз! Баршаңызға бақыт пен молшылық тілейміз!
Құрметпен,

Оңтүстік Қазақстан
облысының әкімі Ж.ТҮЙМЕБАЕВ

Шымкент
қаласының әкімі Н.САУРАНБАЕВ

Білім бөлімінде - жаңа басшы

Понедельник, 04 Июнь 2018 04:01

Шымкент қалалық білім бөліміне жаңа басшы тағайындалды. Бұл лауазымды енді Мұрат Базарқұлов атқарады.

Гороно

Шаһар әкімі Н.Сауранбаев жаңа басшыны ұжымға таныстырды.
– Сізге күрделі саланы басқару тапсырылып отыр. Білім саласында көптеген мәселе бар, – деді қала әкімі. – Қазіргі таңда қала мектептерінде жөндеу жұмыстары жүріп жатыр. Бұл жұмыстар оқу жылы басталғанда аяқталып, сабақ барысында кедергі келтірмеуі тиіс. Осыған баса мән беріңіз. Сондай-ақ, мектеп асханаларында жүріп жатқан мониториг барысында қоғамдық кеңесті қолдау қажет. Ол да сіздің жұмысыңызға оң әсерін тигізбек. Артылған міндеттер мен жауапкершілікті жоғары деңгейде атқаратыныңызға сенім білдіремін.
Мұрат Серікбайұлы еңбек жолын 2002 жылы ақпараттандыру және қоғамдық келісім басқармасында маман болып бастап, түрлі жылдар ішінде бөлім басшысы, одан кейін ОҚО тілдерді дамыту басқармасы басшысының орынбасары лауазымдарын атқарды. 2010 жылдан бүгінгі таңға дейін қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің басшысы қызметін атқарып келді.

Страница 6 из 250