жол салу 1

Шымкентте карантинге қарамастан құрылыс жұмыстары жалғасуда. Сондай саланың бірі – жол салу мен жөндеу.

Үшінші мегаполистегі жол саласын дамыту мақсатында жалпы ұзындығы 418 шақырым жолда, 7 көпірде құрылыс және жөндеу жұмыстары жүруде. Бұл мақсатта 2020 жылға бюджет есебінен 26,9 млрд теңге бағытталған, деп мәлімдеді Шымкент қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының өкілдері. Оның ішінде 4,8 млрд теңге республикалық бюджеттен бөлінсе, 9,8 млрд теңге – жергілікті бюджеттен, тағы 12,4 млрд теңге Жұмыспен қамтудың жол картасы аясында қаралған.

ҚАРЖЫ ТИІМДІ МАҚСАТТА ЖҰМСАЛАДЫ

– Нәтижесінде жыл соңына дейін 240 нысан, 315 шақырым жол, 7 көпір, 1 жаяу жүргіншілер өткелі пайдалануға беріледі. Бүгінгі таңда 111 нысандағы құрылыс аяқталған, 116 нысанда құрылыс-монтаж жұмыстары жүргізілуде. Тағы 23 нысанда құрылыс жұмыстары шілде айында басталды, - дейді жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы басшысының орынбасары Абай Тұрханов.
Құрылысы жүріп жатқан нысандардың ішінде 10 нысан қайта құрылады. Олар – 13 шақырым жол мен 3 көпір және 1 оң жақ өткел. Ал 6 нысан күрделі жөнделеді (50 шақырым жол мен 2 көпір). Оның ішінде 2 көпірдің жұмысы Жұмыспен қамту жол картасы арқылы қаржыландырмақ.

 

5555

 

ЖОЛДАР – БАСТЫ НАЗАРДА

Үшінші мегаполисте биыл жалпы ұзындығы 308 шақырым жол салынып, жөнделеді деп жоспарланған. Арасында қала ішіндегі 245 көше де бар. Оған қоса 4 ауданның көшелерін күтіп-ұстау, 112 шақырым топырақ жолға шағал тас төсеу, жол қозғалысын қамтамасыз ету (жол таңбасын сызу, жол қозғалысын реттеу құрылғыларын күтіп-ұстау) жұмыстарына жергілікті бюджеттен 1,6 млрд теңге бөлінді.
Жол құрылысы қала әкімінің басты назарында. Шаһар басшысы Мұрат Әйтенов бірнеше рет жол жөндеу және көпірді қайта құру нысандарының басында болып, жұмысты өз қадағалауына алды.
Мердігерлер күзге дейін 414 шақырым жолдың құрылысын толық аяқтайтынын айтады. Қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы басшысының орынбасары Абай Тұрхановтың айтуынша, биыл шаһардағы техникалық жағдайы жақсы жолдардың үлесін 60 пайызға жеткізу көзделуде.
– Шымкент қаласы бойынша 414 шақырым жолда құрылыс жүріп, орташа және күрделі жөндеумен қамтылады. Оның ішінде 75 шақырым жол магистральды көшелерге тиесілі екен.
Айта кетейік, қала ішіндегі жолдардың көбісі соңғы рет 2008 жылы жөнделген.

ЖҰМЫСТА – ЖЕРГІЛІКТІ МАМАНДАР

Құрылыс жұмыстарындағы биылғы жаңалық – жұмысқа жергілікі тұрғындар көптеп тартылуда. Оның бір себебі – коронавирус індетіне байланысты жарияланған карантиннің салдарынан шетелден арзан жұмыс күші келмей қалды. Есесіне жергілікті жұмысшылар еңбекке жұмылдырылуда. Аулалардағы балалар алаңшаларын жаңарту болсын, жол салу болсын – барлық жұмысқа жергілікті азаматтар тартылған. Бұл – қуантарлық жағдай.
Мысалы, қаладағы жол жөндеу жұмыстарына Жұмыспен қамту жол картасы аясында 2799 адам жұмылдырылды. Оның ішінде 1399 адам қалалық әкімдіктің жұмыспен қамту орталығы арқылы жолдама алған. Бүгінгі таңда осы орталық арқылы 640 адам жұмысқа орналасты.
Қазіргі таңда құрылыс басында 45 мердігер компания жұмыс істеп жүр. Ең бастысы, төселетін асфальттың сапасы жоғары, дейді мамандар.

 

сапаны бақылау 1

 

САПА – БАҚЫЛАУДА

Сапа демекші, салынып жатқан жолдың сапасы үнемі бақылауда. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл Агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департаменті мен «Жол активтерінің ұлттық сапасы» орталығының қалалық филиалының қатысуымен «Сапалы жол» жобасы қолға алынған. Тексеру жұмыстарына Арнайы мониторинг тобы және «Шымкент – адалдық алаңы» жобалық кеңсесінің өкілдері де қатысып жүр. Мамандар жол құрылысына мониторинг барысында жылжымалы зертхана арқылы жолдың енін өлшеп, қалыңдығын анықтайды, асфальт-бетон жабынның көлік жүретін бөлігіне сараптама жүргізу үшін сынама алады. Алынған үлгілер арнайы сараптамаға жіберіліп, нәтижесінде салынып жатқан нысанға тиісті баға беріледі.
«Жол активтерінің ұлттық сапасы» орталығы өкілдерінің айтуынша, заң бұзушылықтар анықталған жағдайда мердігерлерге олқылықтың орнын толтыру үшін мерзім белгіленеді, содан кейін жол учаскесіне қайта тексеру жүргізіледі.

 

жол салу 2

 

ЖОЛДАҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

Шымкент қаласыдағы ең маңызды құрылыс жүріп жатқан көшелер – Республика даңғылы мен Рысқұлов көшесі. Республика даңғылының жалпы ұзындығы 5,3 шақырым болса, ені – 14 метрлік 2 жолақ. Ал Тұрар Рысқұлов көшесінің жалпы ұзындығы – 4,2 шақырым, ені – 7 метрден екі жолақ.
Республика даңғылын жаңарту жұмыстары барысындағы бір өзгеріс – үлкен даңғылдардың бойындағы суағарларда. Атап айтқанда жолдың шетіндегі жаяу жүргіншілер жолының жанына қосымша веложолақ салынады. Ал оның астындағы алдын ала қазылған терең траншеяға алып құбырлар төселуде. Бұл жаңашылдықты қала әкімі Мұрат Әйтеновке жол құрылысы барысын аралау барысында тағы бір пысықтады.
– Республика даңғылындағы жөндеу жұмысы туралы айтар болсақ, жолдың жүру жолағының бір шетіне су қашырғыш құбырлар, екінші жағына лоток орнатылуда. Құбыр қойған себебіміз, оның үстіне веложол салынады. Ал асфальт жаңбыр суы көбіне лотокқа қарай құйылатын етіп төселеді. Жауын-шашын кезінде су сол арнаға құйылады да, жолды су басу қаупі болмайды. Бұл жүйені Байтұрсынов көшесінде байқап көрдік. Соңғы жауын кезінде жұмысы аяқталмаған екі аумақты қоспағанда жолды су басу жайты болған жоқ,- деді қала әкімі.
Бүгінде Республика даңғылындағы негізгі асфальт төселіп біткен. Қазіргі таңда шағын бригадалар суағар құбырларға асфальттан жиналатын суды бұратын шағын құбырлардың орнын әзірлеп жүр.
– Әр осындай суағар құбыр веложолдың астындағы үлкен құбырға жалғанады. Ал үсті дөңгелектер кіріп кетпейтіндей темір тормен жабылады да асфальттың жоғарғы қабатымен бірдей етіп тегістеледі. Сонда көліктердің жүруіне кедергі болмайды әрі жиналған су төмен қарай құйылады. Жалпы, жауын-шашыннан жиналған су қаладағы өзендерге құйылады, - деді сондай бригаданың жұмысшысы Сәкен аға.
Ал Түркістан көшесінің ені жөндеу жұмыстарының нәтижесінде кеңейеді. Мұндағы құрылыс жалпы ұзындығы 1,8 шақырым жолда жүруде. Нәтижесінде қосымша жауын суы жиналатын құбыр орнатылып, жол бойында жарықтандыру жүйесі, жаяу жүргіншілер жолы және бағдаршам мен аялдама, веложолақтар, арық жүйесі қарастырылған.

Астананың архитекторы

Пятница, 03 Июль 2020 05:06

Астана архитекторы

Қазақстанның астанасы қарқынды дамып, әлемдік дәрежедегі қалалар деңгейіне жетіп келеді. Көптеген сәулетшінің көкжиекке қанат қаққан қиялы, дамыған инфрақұрылым, жаңа технологияларды қолдану Нұр-Сұлтан қаласын әдемі, мобильді және қолайлы қала атандырып отыр.

Ал осыншама жетістіктің артында жүздеген және мыңдаған адамдардың еңбегі тұр. Олардың бірқатары еліміздің түкпір-түкпірінен келіп, алдағы өмірін мегаполиспен байланыстырса, тағы біразы қаланың құрылысына үлесін қосып, сәулетіне жан бітірді. Біз бүгін елорданың бой көтеруіне үлес қосқан архитекторлар туралы айтып өтсек.
Ел астанасы ресми түрде Алматыдан сол кездегі Ақмола қаласына 1997 жылдың желтоқсан айында көшірілді. Ал 1998 жылдың мамыр айында елорданың атауы Астана болып өзгерді. Дегенмен, ел астанасын орталыққа көшіру туралы идея одан бұрын басталған. Елбасы Н.Назарбаев өз естеліктерінде астананы көшіру туралы ой сонау 1992 жылы ел аралап жүргенде келгенін айтады.
Содан бастап жаңа астананы көркейту, құрылысын дамыту бағытындағы жұмыстар басталып кетеді. Алдымен отандық сәулетшілер арасында қаланың концепциялық дамуы бойынша конкурс жарияланады. 17 шығармашылық ұжымның арасынан Алматы және Ақмола өңірлерінің біріккен тобының ұсынысы жеңіске жетеді. Дегенмен, олар ұсынған жоба Елбасының көңілінен шықпады. Тұңғыш Президенттің ойынша, ұсынылған жоба ХХІ ғасырдың талабына сай емес. Осылайша Н.Назарбаев астана жобасына халықаралық конкурс жариялауға шешім қабылдайды. Ол байқауға әлемдік танымал архитекторлардың ішінде қала салумен айналысып жүргендері ғана шақырылады. Конкурсқа ұзын-саны 47 шығармашылық ұжым қатысып, байқау әділ әрі жоғары деңгейде өту үшін әділқазылар да халықаралық мамандардан құрылады.
Байқаудың ақтық сынына үш жоба жетті. Біріншісі – әйгілі жапон сәулетшісі Кисе Курокаваның жобасы, екіншісі – қазақстандық, үшіншісі – ресейлік архитекторлардың ұсынысы.
Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы астананы көшіру идеясының авторы ретінде осы үш жобаның арасынан таңдау жасайды. Сонымен, Ұлт Көшбасшысының көңілінен жапон архитекторының жобасы шығып, таңдау түйінделеді. Ондағы ең басты ерекшелік – өте мықты концептуалдық идея. Яғни, жапон маманы ХХІ ғасырдың қалалары жаңа философиялық негізге сүйене отырып дамуы керек дегенді алға тартады.
Бұл идеяның Елбасыға ұнаған себебі де сонда. Астананы дамытудың алғашқы жобаларының бірі елорданы Есіл өзенін негізге ала отырып дамыту керек дегенді ұстанады. Яғни, қаланың ортасындағы өзеннің қос жағалауына тұрғын үйлер кешенін, шағынаудандарды жаппай салу ежелгі композициялық ұстанымға негізделген-ді.
Ал бұл ойға қарсы шыққан жапон архитекторы Кисе Куросава тың симбиоз идеясын ұсынады. Яғни, жаңа ғасырдың қалалары табиғатты бүлдірмей, Жер-анамен біртұтас болып, адамзаттың әрекетінен зиян келтірмей дамуды ұсынады.
– Жағалауға жақын орналасқан тығыз қала өзенге төніп тұр. Осылай жалғаса берсе, мегаполис алып қаланың артериясы секілді өзенді 2-3 жылда-ақ тұншықтырып тынады, - дейді Кисе Куросава.
Дәл осы идея Елбасының көңілінен шығып, жапон маманының ұсынысы қабылданады. Содан кейін 2 жыл бойын тынбай жұмыс істеген Куросаваның командасы жобаны аяқтап, елорданың Бас жоспары 2001 жылы бекітілді.

 

IMG 20200629 234437

Жол белгілері бір түнде қалай өзгереді?

Ал бұл жұмысты тұтас бір бригада түні бойы атқарады. «Южный конкурент» компаниясы – Шымкенттегі жол белгілерін жаңартумен айналысатын мекемелердің бірі. Бұл салада бірнеше жылдан бері жүр. Жуырда осы компанияның бір бригадасының жұмысымен түнделетіп танысып келдік.
Шымкент – жол қозғалысы қым-қуыт қаланың бірі. Үшінші мегаполистегі көлік нөпірі жыл сайын артып келеді. Көбейген көлік саны – жолға қосымша салмақ, яғни, түрлі жол белгілері тозады. Асфальт бетіне сызылған қос жолақ, бөлу жолағы, жолаушылар жолағы секілді белгілер уақыт өте келе көмескіленеді. Міне, біз жұмысымен танысқан бригада мамандары дәл осы сызықтарды қала тұрғындары байқай бермейтін уақытта жаңартып, таңертеңге дейін дайындап отырады.
Мен хабарласқан бригада бұл түні Тәуке хан даңғылы мен Сайрам көшесінің қиылысынан бастап жұмысқа кіріседі екен. Келісілген уақытта уағдаласқан орынға жеттім. Бригада тамақтанып алып, жұмысқа кіріскелі тұр.
Жолақ жаңартып, қайта сызу жұмыстары негізінен түнгі сағат 00:00-ден кейін, көлік қозғалысы барынша азайғанда басталады. Себебі, дәлдік пен ұқыптылықты қажет ететін жұмысқа ешқандай кедергі болмауы тиіс. Дегенмен, ірі қалалардағы қозғалыс толық тоқтамайтынын ескерсек, бригада мамандары көшенің жолақ сызылатын бөлігін ғана жауып, іске кіріседі. Жұмыс аймағы «фишка» аталып кеткен пластик конустармен қоршалып, жүргізушілер көретін жерге арнайы жол белгілері қойылады. Осы тұста айта кету керек, бригададағы жұмысшының кез келгені көліктерге бағыттаушы қызметін де атқара береді. Бұл жолы да Тәуке хан даңғылының басындағы 4 жолақты бөлігінің бір жолағы ғана уақытша жабылып, қиылыстан бұрылған көліктерге бір жолаққа жол сілтенді.
Жалпы, көліктерге арналған жолақты сызу жұмыстары негізінен «Контур» арнайы техникасы арқылы атқарылады. Оны бригада мүшелері өзара трактор деп атайды. Сонымен, жұмыс басталып, «трактор» жолақты сызуға аттанғанда соңынан бір топ жұмысшы ілесіп, жаяу жүріп отырды. Олардың міндеті – жаңа түсіп жатқан жолақтың басына бір-бір фишкадан қойып тұру. Бұл жұмысты ептілікпен әрі жылдамдықпен, тоқтамай жүріп отыратын техникаға ілесе отыру атқару керек. Осылайша бір басталған жұмыс «Контурдың» бөшкесіндегі арнайы бояу таусылып, көзден ұзап кеткенше, келесі ірі көшемен қиылысқа жеткенше жалғасты.
Біраздан кейін қиылыстан бері бұрылған «Трактор» ендігі бағытын кері жалғастырды. Ал көшенің екі басында бұл кезде екі «Газель» көлігі жол қозғалысын жауып тұрады. Себебі, әлі кеппеген жолақтарды көліктер басып өтпеуі тиіс. Бұл уақытта «Контурға» ерген жұмысшылар саны да азая берді. Олар бір-бірлеп жолақ сызылып жатқан үлкен көшенің бойындағы шағын жолдармен қиылыста «күзетке» қала береді. Соңында «трактордың» жүргізушісі мен аппарат операторы ғана қалды.
Жолақ сызуда осы екі азаматқа артылар жауапкершілік мол. Жүргізуші арнайы техниканың тұмсығындағы ұзын темірді төмен түсіріп, ұшындағы «мұртшасы» арқылы ескі жолақтан ауытқымай жүріп тұрса, оператордың негізгі міндеті – қолындағы батырманы дер кезінде басып, арнайы бояуды бұрынғы жолақтың үстіне дәл түсіріп отыру. Бұл жұмыс компрессор арқылы атқарылады. Оңай емес, асқан дәлдік қажет. Әріптестері «Сәке» деп құрметпен атап кеткен маман бұл мамандықты елордадан үйреніп келгенін айтады.
– Бұл салада жүргеніме биыл 13 жыл толыпты. Осыдан он жыл бұрын «Қазавтожолда» істеп жүрген кезімде сол кездегі Астана, қазіргі Нұр-Сұлтан қаласына жинады барлығымызды. Еліміздің әр өңірінен келген мамандар арнайы техниканың қыр-сырын меңгеріп, жолақ сызуды үйрендік. Содан кейін Шымкентке қайтып келіп, бірер жылда осы мекемеге жұмысқа тұрдым. Мұндай «Контур» техникасы жол белгілерін сызатын мекемелердің екеуінің бірінде жоқ, - дейді Серғали Тоқтамұратұлы.
Айтқандай, арнайы техника қымбат тұрады. 2013 жылы бағасы 76 000 АҚШ доллары тұрған екен. Арнайы бояуды өзі араластырып, өзі шашады. Жұмысын тек мамандар қадағалап отырса болғаны. Оператор мен жүргізуші жолақ сызбас бұрын бояуды әбден тексеріп, үлкен ыдысқа бірнеше рет шашып, жалпағынан түсуін тексеріп алады.
Осы тұста жолақ сызылатын бояуға аздап тоқталсақ. Ол біз ойлағандай аяқ бояу емес. Арнайы екі құрылымды термопластик. Арзан тұрмайды. Араласқанда қоймалжың тартып, бояуға ұқсайды. Жолға жақсы жағылатыны содан. Дегенмен, сәлден кейін қатып, пластикке айналады. Ол үшін құрамына қатырғыш құрылым қосылады. Асфальт бетіне түскен жолақ алдымен резіңке сияқты болып, кейіннен пластикке айналады. Кебу уақыты – ауа райына байланысты 20-30 минут. Сол уақыт аралығында үстінен ештеңе баспауы тиіс. Өкінішке қарай, жұмысшылардың айтуынша, кейбір көлік иелері қойылған белгілерге қарамай, жолақты баса жөнелетін жағдай кейде кездесіп тұрады екен.
Жұмыс оңай емес. Қиындықтың бірі – түнде істелуінде. Түн қараңғысында бекітілген учаскені аяқтап үлгеруі тиіс. Үйлеріне таңертең қайтып, демалады.
– Бірақ, қанша дегенмен, күндізгі ұйқы ұйқы болып жарытпайды, - дейді Серғали Тоқтамұратұлы. – Ал қалаға лауазымды қонақтар келер кезде немесе мерекелер қарсаңында жұмыс көбейіп кетеді. Жолдарды ертерек аяқтау қажет болып жатады. Ондай кезде күндіз кеңседегі арнайы кабинетте 2 сағат демалып алып, қайта жұмысқа шығамыз.
Бізге, қала тұрғындарына көшедегі жолақтың барлығы бірдей көрінетіні рас. Ал жұмысшылардың айтуынша, жолдың бір бағытын 2-3 жолаққа бөліп тұратын контур сызықтарды көлік жиі басатындықтан, олар тез тозады. Өшіп кетеді. Сондықтан, ол жолақтарды әлгі екі компонентті пластикпен жүріп өту керек. Жай бояу тез-ақ жоғалып кетеді екен. Алдымен осы жұмыстар атқарылады. Ал жолдың ортасын бөліп тұратын қос жолақты сирек басылатындықтан, ол ұзаққа жарайды екен. Бұл жолақ жұмыстың ең соңында жаңартылып, «Шмель» аталатын арнайы «Газель» көлігіндегі құрылғы арқылы үстінен жай ғана жарық шағылыстырғыш араластырған ақ бояу жағылып шығады.
Бұл туралы жолақ бір рет жағылып келіп, «Контур» «демалып» тұрған аз уақытта айтылып үлгерді. Бөшкедегі бояу таусылған соң, алдыңғы жағылғандары кеуіп, фишкалар жиналғанша аз уақыт бар. Техниканың жанында үшеуіміз ғанамыз. Қалғандарының барлығы ұзыннан-ұзақ созылған жолақты «күзетіп», әр жерде тұр.
...Аяғымыздың астында – бетіне қылау түспеген қардай әппақ жолақ жатыр. Үстінен басып өтуге де қимайсың. Велосипедімді көтеріп, жолдың арғы бетіне өттім де бригадамен қоштасып, үйге қайттым. Бұл уақытта түнгі сағат 2-ге таяған еді. Таңертең көлік жүргізушілері мен жаяу жүргіншілерді жаңа жолақ күтіп тұрады. Оны шаруамызға асыққан кейбіріміз байқамауымыз да мүмкін...

 

63

Шымкент қаласының аумағы кеңейіп, 41 елдімекен қосылғалы бері алып қаланың инфрақұрылымын дамытуға жіті көңіл бөлініп келеді.

Қазіргі таңда Шымкентте 53 шағынаудан шалғайда орналасқан. Бүгінде бұл аймақтарда инфрақұрылым тарту жұмыстары қарқынды жүруде. Тұран, Батыс, Ынтымақ-2, Жаңатұрлан, Асар-2 шағынаудандарын сапалы ауызсумен қамту бойынша бюджеттен 5 миллиард теңгеге жуық қаржы бөлініп, тиісті жұмыс атқарылуда. Нәтижесінде жыл соңына дейін Игілік, Қызылжар, Тәуелсіздікке-20 жыл, Көкбұлақ, Абдулабад, Өтеміс, Базарқақпа шағынаудандарында құрылыс аяқталып, тұрғындар ауыз суға қол жеткізеді.
Бұған қоса сапалы электр жарығымен қамтамасыз ету де күн тәртібінен түспей тұр. Қазіргі таңда бұл саладағы ең ірі жоба – қуаты 220 кВ Бозарық подстанциясы. Жыл соңында пайдалануға берілетін ірі подстанция іске қосылып, қаланың солтүстік бөлігі сапалы электр энергиясымен қамтылады деп күтілуде. Сонымен қатар, екі подстанцияның құрылысы қатар жүргізілуде. Нәтижесінде қуаты 110 кВ құрайтын төрт подстанция 90 мың халқы бар 30 елдімекеннің жарық мәселесінің шешілуіне сеп болмақ.
– Жалпы, соңғы 3 жылдың ішінде Шымкентте 9,7 млрд теңгеге 10 елдімекенге электр желісі тартылды және 2 подстанция салынды. Биыл 12 нысанға қаржы бөлініп, құрылысы жүруде. Жыл соңына дейін 7 нысанда жұмыс аяқталып, 14 мыңға жуық адам сапалы электр қуатымен қамтылады, – дейді Шымкент қаласының энергетика және коммуналды шаруашылық басқармасы басшысының міндетін атқарушы Нұрлан Жаманкөз.
Мұнымен қоса қала тұрғындарын ауыз су, табиғи газ және кәріз жүйесімен қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Атап айтқанда ауыз су бойынша 27 нысан, оның ішінде 3 ірі жоба жүзеге асырылуда. Тұран, Шымкент-Сити шағынаудандарын ауызсумен қамту үшін Көмешбұлақ су ғимаратынан магистралды су құбырлары тартылуда. Жыл қорытындысы бойынша 18 нысанның құрылысы аяқталып 34 мыңға жуық адам сапалы ауыз су тұтынатын болады. Нәтижесінде Шымкент тұрғындарын сумен қамту көрсеткіші 94,7%-дан, 95,3%-ға дейін жоғарылайды.
Қаланы абаттандыру жұмыстары да биыл ерекше қарқын алған. Бүгінде
Қонаев даңғылының Іляев және Түркістан көшелерімен қиылысындағы гүлзарларда күрделі жөндеу жұмыстары аяқталып қалды. «Шәмші әлемі» гүлзары мен Чернобыль апатынан қаза болғандарға арналған аллея көркейтіліп, Әл-Фараби алаңы қайта жаңартылмақ. Бұдан бөлек, Орталық стадион аумағындағы «Тұлпар станциясының» алаңы көріктендірілуде.
Айта кетейік, қаланы абаттандыру жұмыстарына бюджеттен 933 млн теңге бөлініп, «Жұмыспен қамтудың жол картасы» бағдарламасы аясында 100-ден астам азамат жұмыспен қамтылған.
Мегаполис атына сай инфрақұрылымы да мінсіз қала болуы керек.

ТАРИФ 24 ПАЙЫЗҒА ТӨМЕНДЕДІ

Пятница, 05 Июнь 2020 04:36

ҚР «Табиғи монополия туралы» Заңының талабына сәйкес жыл сайын мекемелер тұтынушылар мен өзге де мүдделі тұлғалар алдында атқарған жұмыстары туралы есеп беруі тиіс. Шымкенттегі «Су ресурстары-Маркетинг» ЖШС де биылғы мамыр айының соңында жылдық есебін берді. Жиынға қоғамдық бірлестіктердің жетекшілері, БАҚ өкілдері қатысып, мекеменің әлеуметтік желілердегі аккаунттары арқылы тікелей эфирде көрсетілді.

65

Күн ысығалы түрлі су көздеріне, су бұрқақтарға шомылатындар көбейді. Шымкент қалалық төтенше жағдай департаментінің мамандары осы орайда қауіпсіздік ережелерін ұстауға шақырады.

30

ДЕНДРОБАҚ – ЖАНҒА САЯ БАҚ

Пятница, 29 Май 2020 03:47

Карантин шектеулері біршама жеңілдетілген соң қала тіршілігіне де қан жүгіре бастады. Сақтану шараларын ұстанып, 2 айға жуық үйден шықпай отырған тұрғындар бой жазып, аулаларға шыға бастады. Дегенмен, таза ауаны кеуде толтыра жұтып, тал-дарақ аясында серуендеуді сағынған жандар үшін Шымкенттегі дендросаябақтың орны бөлек.

IMG 20200523 122900

Тіршілігі қым-қуыт мегаполис тұрғындары бір сәт күйбең тірлігін ұмытып, аяқ созып серуендейтін жердің бірі де, бірегейі де – осы дендросаябақ. Еліміз түгілі жақын шетелдерде баламасы жоқ демалыс орны шымкенттіктердің маңдайына жазған бағы десек, қателеспеген болармыз.

Дендросаябақ көпшілік жиналатын орынның бірі болғандықтан, карантин басталғалы жабылған болатын. Ал 11 мамыр күні қақпасы қайта ашылды. Дегенмен, карантин кезінде мұндағы мамандар қарап жатпапты. Қалалықтарды бұрынғы дендробақ емес, жаңарған демалыс орны қарсы алды. Алып бақтағы жаңалықтарды «А.Асқаров атындағы Шымкент мемлекеттік дендрологиялық саябағы» мемлекеттік коммуналдық-қазыналық кәсіпорнының директоры Бейбіт Мошқаловтан білген едік.

ЖАҢАРҒАН ҚАҚПА

Дендрологиялық саябаққа келгенде сізді алып қақпа қарсы алады. Сол қақпадағы жазу биыл өзгеріп, Оңтүстік өңіріне еңбегі сіңген қайраткер, осы дендробақты бой көтеруінің басы-қасынан табылған Асанбай Асқаровтың аты айшықталып жазылған.

– Жап-жасыл жеелк жамылған көрікті мекенге Асанбай Асқаровтың есімін беру туралы айтар болсақ, 2018 жылдың 10 қыркүйегіндегі №151 қаулы бойынша саябақ Шымкент қаласы әкімдігінің коммуналды меншігіне өтті. Содан кейін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 23 қазандағы №674 қаулысына сәйкес, Шымкент қаласы әкімдігінің 2019 жылғы 3 мамырдағы №388 қаулысымен дендросаябаққа А.Асқаровтың есімі берілді. Осыған байланысты құжаттар қайта рәсімделді және басты қақпаның маңдайшасындағы саябақ атауы өзгертілді, - деді Бейбіт Мырзабайұлы.

Директор Берік Мошқалов 2

Дендросаябақтың жаңалығы мұнымен бітпейді. Қақпа маңындағы тағы бір өзгеріс – кіреберіс баспалдағы жанына пандус орнатылған. Бұл да карантин кезіндегі сәті түскен шаруаның бірі болған екен. Наурыз айының басында дендросаябаққа отбасымызбен барғанда бұл жерде ешқандай өзгеріс жоқ болатын. Енді келушілерді ұзыннан-ұзақ созылған, бірақ, тәй-тәй басқан балаға да, арбасын сүйреткен анаға да, асықпай аяңдаған қариялардың жүруіне де өте қолайлы пандус күтіп тұр. Пандус дегенде – кәдімгі жалпақ жол.

– Өздеріңізге белгілі, қақпаға кіреберістің алдында биік баспалдағы бар. Жанында бұған дейін де пандус бар еді. Дегенмен, анығын айтқанда, ол тіктеу болатын. Ал жаңа пандус 4 бұрылыс жасап, барынша жайлы етіп жасалды. Үлкен кісілер мен балалы аналар алғыс айтуда, - деп жалғады сөзін дендросаябақ директоры.

КАРАНТИН КЕЗІНДЕ

Елде төтенше жағдай жарияланып, карантин енгізілгенде жұмысы өзгерген нысандардың арасында дендросаябақ та болғанын айтып өттік. Мұнда серуендеуге тыйым салынып, мекеме қызметкерлерінің жартысынан көбі қашықтан жұмыс істеуге көшті. Тек әкімшілік кеңсе қызметкерлері мен саябақтың жұмысына күнделікті қажет жұмысшы мамандар қызметте болды. Карантин кезіндегі бетперде тағыну секілді сақтық шаралары әлі де сақталуда.

– Қазіргі таңда күнделікті сағат 10:00 мен 18:00 аралығында тұрғындардың бақта серуендеуіне болады. Дегенмен, ішке міндетті түрде маскамен кіргіземіз. Саябақтың ішін сағат сайын қызметкерлеріміз аралап, әлеуметтік қашықтықты сақтауды түсіндіреді, адамдардың топталмауын қадағалайды. Ал қақпаның алдына қаладағы жалпы талапқа сай дезинфекциялық туннель орнаттық. Келушілер сол арқылы өтіп, дезинфекциялық сұйықтық бүркіледі, - деді Бейбіт Мырзабайұлы.

Дендросаябақтағы жаңалықтар мұнымен бітпейді. Көлдің жанына «Мен дендросаябақты сүйемін» деп ағылшын тілінде ірі әріптермен жазылған. Былтыр соғылған жүгіру жолы тағы 1164 метрге ұзартылуда. Бұған қоса велоәуесқойларды қуантатын жаңалық – 6,5 шақырым велосипед жолы салынуда, дейді дендросаябақ мамандары. Парктегі жарықтандыру жүйесі де жөнделіп, сахна жаңартылған.

САЯБАҚ АУМАҒЫНДА

дендропарк-шымкент-мост

Жалпы, дендросаябақтың жалпы жер көлемі 130 гектарға жуық. Оның ішінде орталық учаскесі 117 га аумақты құраса, Қошқар ата учаскесі – 12,33 га. Бұл аймақ су қорғау аймағы жерлеріне жатады.
Осыншама алып бақта барлығы 185 маман қызмет етеді. Оның ішінде саябақты күтіп-баптауға 97 маман жұмылдырылса, дендрариді 27 маман қорғап-күзетеді.

– Мамандарымыз күнделікті бақтағы негізгі жолдар мен аяқ жолдарды, кеңсе мен мүсін орналасқан аймақтарды сыпырып-тазалайды. Жалпы сыпыру аймағы – 10 гектарлы, ал тазалау аймағы 36 гектарды құрайды. Жаз маусымында күнделікті таңғы сағат алтыда жолдарға су себіледі. Ал қыс мезгілінде таңертеңнен арнайы техникамен қар тазаланады, - деді дендросаябақ директоры.
Дендросаябақта ағаш пен бұтаның 350 түрі өседі. Қазақстанның Қызыл кітабына енген 7 ағаш түрі және сирек кездесетін 61 ағаш-бұта түрі бар. Жалпы, саябақ аумағындағы ағаш-бұталардың саны 100 мың данадан асады. Қазіргі таңда тұқымбақта 62 түрлі ағаш-бұта түрінің 8469 түп көшеті өсірілуде.

Көктемде Шымкент қаласын көгалдандыру мақсатында мектептер мен балабақшаларға 5000 дана көшет ақысыз берілген. Күзде де табиғи өскіндерден 5000 дана көшет беруге мүмкіндік бар көрінеді.
Саябақтың фаунасы да бай – қырғауыл, қоян, тиін, кептер, түлкі, қарсақ, теңбіл бұғы, тауыс құсы, бентамка тауығы, жібек тауығы және су тасбақасы мекен етеді. Ал аумағы 3 гектар жасанды көлінде жабайы аққу, қаз, үйрек жерсіндірілген. Мұндағы барлық аң-құс азықпен, жем-шөппен қамтамасыз етілген.

Ұяшықтары бар, күтімі жақсы, дейді мамандар. Тіпті, сандарын да айтып берді: 2 аққу, 18 үйрек, 8 қаз, 85 қырғауыл, 12 тиін, 36 қоян, 6 тауыс құсы. Былтыр құстардың өсімі 20%-ға ұлғайыпты.
Жай ғана аясында қыдырып, серуендеушілер үшін саябақ біртұтас орман алқабы секілді. Ал негізінде, бірнеше аймаққа бөлінген.

– Дендросаябақ флорасына байланысты 5 географиялық аймаққа бөлінген: Олар – Шығыс Азия, Орта Азия-Қазақстан, Солтүстік Америка, Қиыр Шығыс-Сібір және Еуропа Қырым-Кавказ. Ал пайдалану мақсатында 4 функционалды аймаққа бөлінген. 36,4 га экспозициялық аймақ – мұнда сіздер секілді келушілер серуендеп, демалады. Тағы 30,1 га қоғамдық экскурсия аумағы да бар. Сонымен қатар 24,3 га ғылыми аймақ, 26,2 га әкімшілік-шаруашылық аймақ бар. Атаулары айтып тұрғандай, онда ғылыми-зерттеу жұмыстары жүзеге асырылады, - деп түсіндірді Берік Мырзатайұлы.

Айта кетейік, «Құрметті қонақтар», «Ардагерлер» аллеялары дендросаябақтың көркін ашып тұр. «Құрметті қонақтар» аллеясында егілген 37 ағаштың ішінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев отырғызған 2 ағаш және 7 елдің президенттері, құрметті қонақтары мен делегациялары еккен ағаштар өсіп тұр.
2020 жылдың бастапқы 4 айында, нақты айтқанда 18 наурызға дейін дендросаябаққа барлығы 53 158 адам серуендеп келді. Кіру ақысы – сәуір айынан бастап 27,78 теңге. Жалпы сомасы 1 039 379 теңге ерекше қорғалатын табиғи аумақтар үшін жергілікті бюджетке салық төленді.

Жұмыспен қамту 1

Шымкентте мемлекеттік бағдарлама аясында 224 жоба жүзеге асырылмақ

Статистикаға сенсек, 2020 жылдың наурыз айында Қазақстанда 442 600 жұмыссыз тіркелген. Бұл – ақпан айымен салыстырғанда 0,2 пайызға көп. Елдегі жұмыссыздық деңгейі 4,8 пайызды құрап отыр. Ал COVID-19 пандемиясына байланысты жарияланған төтенше жағдай салдарынан көктемде жұмыспен қамтылғандар саны қысқарып, наурыз айында 0,2 пайызға кеміді, ал жыл басынан бері 23 мың адамға азайды. Дәл қазір мейрамхана-кафелер, қонақ үй бизнесі, өңдеу өнеркәсібі, коммерциялық және әкімшілендіру саласы тұралап тұр. Қазақстанда жұмыспен қамтылған азаматтардың 30 пайызға жуығы дәл осы салаларда істейді, ал бұл – 2,7 млн адам деген сөз.

Төтенше жағдай аяқталған соң Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасымен жаңа Жұмыспен қамту жол картасы іске қосылып, жүзеге асырыла бастады. Оған қаралған қаржы да қомақты – 1 триллион теңге. Ал Шымкентте тұрғындарды жұмыспен қамту мәселесі қалай шешілуде? Бұл туралы Шымкент қаласы әкімдігінің халықты жұмыспен қамту орталығының директоры Дархан Беласаровтан сұрап-білген едік.

Без имени-1– Дархан Мұхтарұлы, жаңа Жұмыспен қамту жол картасы кәсіпорындарға пандемиядан кейінгі қаржылық және еңбек дағдарысынан құтылуда сеп болады деп күтілуде. Осы жайлы айтып берсеңіз?

– Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Біржан Нұрымбетов Жұмыспен қамту жол картасы аясында республика бойынша 7 мыңнан астам жоба қамтылатынын айтты. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша 242 мың жұмыс орны құрылып, ондағы жалақы 85 мың теңгеден кем болмайды деп күтілуде. Жол картасының шарты бойынша жұмысшылардың жартысына жуығы халықты жұмыспен қамту орталықтары арқылы жұмыссыз жастарды тарту арқылы қамтылады. Демек, ірі қалаларда еңбек етіп жүріп, жұмыссыз қалған ауыл-аймақтың жастары осы Жол картасына қатыса алады. Оларға 85 мың теңге көлемінде бір реттік төлем төленеді. Аталған мақсатта жергілікті атқарушы органдар жастарды жұмысқа тарту бойынша мобильді пункттер құрады. Ал елдегі Жол картасы аясында жүзеге асырылатын жобалардың 35 пайызы әлеуметтік салаға қатысты. 34 жоба инженерлік-көлік инфрақұрылымын жаңғыртуға бағытталса, 14 пайызы - тұрғын үй-коммуналды мәселелерді, 17 пайызы - елдімекендерді абаттандыруға қатысты. Бұлардың барлығы Шымкентте де өзекті. Өйткені үшінші мегаполистегі ірі әлеуметтік нысандар мен жол құрылыстарына жұмысшылар қажет.

– Сіз басқарып отырған Жұмыспен қамту орталығы қазіргі таңда тұрғындарды қандай мемлекеттік бағдарламалар арқылы жұмысқа орналастыруда?

– Біздің орталық халықты жұмыспен қамту мақсатында Нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған «Еңбек» мемлекеттік бағдарламасы аясындағы шараларды жүзеге асырады. Сонымен қатар, Жұмыспен қамтудың Жол картасымен де қызу жұмыс жүруде. Яғни, осы Жол картасы аясында орталық арқылы 4193 жұмыссыз азаматты жұмыспен қамту көзделген.

– Карантин кезінде қаладағы еңбек нарығындағы жағдай қалай болды? Қазір Шымкентте қандай мамандар жетіспей тұр?

– Өздеріңізге белгілі, пандемияға байланысты еліміздің барлық аумағында карантин жарияланды. Оның ішінде Шымкент те бар. Нәтижесінде көптеген мекеме жұмысын уақытша тоқтатуға мәжбүр болды. Жұмысшыларын ақысыз, ақылы демалыстарға жібергендері қаншама. Бұл – алдымен халықтың денсаулығы үшін қабылданған дұрыс шара деп білемін. Басқа өңірлер сияқты, Шымкент қаласы да карантинге жабылып, жақын аудандардың тұрғындары біздегі құрылыс нысандарына келе алмай қалды. Сондай-ақ, өзбекстандық жұмысшылардың дені еліне қайтып кетті. Соның салдарынан құрылыс саласында мамандардың тапшылығы орын алды. Дегенмен, қол қусырып қарап отыруға болмайды. Құрылыс жұмыстарында мерзім бар. Тоқтап қалмау керек. Сондықтан, қала әкімдігі инфрақұрылымды және тұрғын үй-коммуналды шаруашылықты дамыту, елдімекендерді абаттандыру жөніндегі жол картасы аясында дереу іске кірісіп кетті. Бағдарламаның басты мақсаты – халықты жұмыспен камту. Аталған бағдарлама бойынша қалада 224 жоба нақтыланып, қазіргі таңда 50-ге тарта жоба жүзеге асырылуда. Халықты жұмыспен қамту орталығы тарапынан 1000-ға жуық жұмыссыз адам аталған жобаларға жолданып, олар бүгінде жұмыс істеуде.
Жалпы, сұранысқа ие мамандықтар көп. Мәселен, медбике, тәрбиеші, автомеханик, дәнекерлеуші, сылақшы, тігінші, аспаз, сатушы сияқты мамандықтарды атап өтуге болады.

– Төтенше жағдай мен оған байланысты жарияланған карантин кезінде Жұмыспен қамту орталығы қалай жұмыс істеді?

– Жұмыспен қамту орталығы 26 наурыздан бастап қашықтан жұмыс істеуге көшкенін білесіздер. Әрине, басында біраз қиындық болды. Тұрғындар ғимаратқа келіп, орталық қызметкерлері оларға мекеменің қашықта жұмыс істеуге көшкенін айтып, түсіндірдік. Содан кейін онлайн жұмыс жалғасты. Әлеуметтік желіде, жергілікті БАҚ-та хабарландырулар берілді. Қаладағы төрт аудан бойынша жұмыспен қамту бөлімдерінің байланыс телефондары жарияланды. Орталықтың facebook, instagram желілеріндегі ресми парақшаларына электронды цифрлық қолтаңба аштыруға, жұмыссыз ретінде онлайн тіркелуге, атаулы әлеуметтік көмекке құжатты электронды форматта құжат өткізуге және атаулы әлеуметтік көмек алатыны жөнінде анықтаманы алуға байланысты арнайы видео-дәрістер дайындалып, жарияланды. Аталған шаралар өз нәтижесін берді деп айта аламыз.

– Жалпы, орталық қанша азаматты қандай жұмыс орындарына орналастырды?

– Биылғы 20 мамырдағы жағдай бойынша 4000-нан астам адам тұрақты жұмыспен қамтылды. 2255 адам уақытша жұмыс орындарына жолданды. Мысалы, Жастар практикасына – 866, қоғамдық жұмыстарға – 1339 және әлеуметтік жұмыс орындарына 50 адам жолдама алып, жұмыспен қамтылды. Жаңа жұмыс орындарына 80 адам жолдама алды.

– Қалған жұмыссыз азаматтарға қандай кеңес айтар едіңіз? Жұмысынан айрылған жағдайда не істеуі керек?

– Шымкенттегі жұмыссыз азаматтарды «Жұмыспен қамтудың жол картасы», «Еңбек» бағдарламаларына белсене қатысуға шақырамыз. Қалада құрылыс, тұрғын үй-коммуналды шаруашылық, автомобиль жолдары салаларында көптеген жоба жүзеге асырылуда. Барлығына жұмыс күші қажет. Айлық жалақылары да тұрақты. Одан бөлек, әлеуметтік, қоғамдық жұмыс орындары, жастар практикасы бар. Қорыта айтқанда, бағдарламалардың бір ғана мақсаты – азаматтарды жұмыспен қамту.

– Жұмыстарыңыз әлі де қашықтан жалғасуда ма?

– Қазіргі жағдайда орталық тарапынан көрсетілетін қызметтердің барлығы онлайн. Жұмыссыз ретінде тіркелу, жолдама алу, атаулы әлеуметтік көмекке құжат тапсыру – барлығы Egov.kz порталы арқылы жүзеге асырылады. Осы тұста айта кету керек, жұмыс іздеген азаматтар Enbek.kz сайтының қызметін пайдалана алады.

– Қарамағыңызда қанша қызметші бар?

– Жалпы, Шымкент қаласы әкімдігінің халықты жұмыспен қамту орталығында 200-ге тарта қызметші жұмыс істейді. Олардың дені қаладағы төрт аудан тұрғындарына қызмет көрсететін Әлеуметтік көмек көрсету, Жұмыспен қамту бөлімдерінде қызмет етеді.

 

Страница 1 из 16