Қазір қалалар бәсекеге түскен кезең. Елбасы атап өткендей, мегаполис дәуірінде қалалар инвестиция, білікті мамандар мен технологиялар бойынша тартысқа түспек.
Ресми түрде үшінші қала мәртебесін иеленген Шымкент шаһарына қандай жауапкершілік жүктеліп отыр? Қаланың ендігі даму бағыты қандай болмақ? Бұл – көпшіліктің көкейіндегі сауалдар.
Белгілі саясаттанушы, «Нұр Отан» партиясының Түркістан облыстық филиалының саяси жұмыстар бөлімінің меңгерушісі Сәкен Мәжінбеков ендігі ретте Шымкенттің іскерлік тұрғысынан қаржы орталығына айналуына мүмкіндігі мол дейді. Өнеркәсіп өндірісі өрлемек.
Белгілі саясаттанушы ғалыммен мегаполис қаланың алдағы келешегі жайлы сұхбаттасқан едік.

1e0312aa8575a72bf874ac31923398b5

«Ақылды қала» болуға ұмтылуымыз керек

– Сәкен Аралбайұлы, Елбасы Жарлығымен Шымкент республикалық маңызы бар қала статусын иеленді. Енді қаланы қандай өзгерістер күтіп тұр?
– Шымкент тұрғындары үшін қала бұрыннан мегаполис қой. Негізінен, мемлекеттік деңгейде бұл мәртебе Елбасының «Қазақстан – 2050» стратегиясында айтыла бастады емес пе?! Қазір әлемдегі үрдістің бір қыры осылай. Әлем халқының 74 пайызға жуығы қалада тұрады. Дамыған елдердің өзін алар болсақ, оларда 80-90 пайызы қала халқы. Мәселен, Еуропа елдері. Азия құрлығындағы біз сияқты елдерде әлі де болса ауыл халқы басымдау. Дегенмен, олар да өзгеріске ұмтылып жатыр.
Мегаполис деген – керемет атақ. Миллионды қала атанғанда бәріміз де шын көңілмен қуандық. Әлемдегі миллионды қалалардың топ 500-не 432-ші болып кірдік. Шүкір дейміз, әлемдік деңгейдегі қалалардың қатарындамыз.
Әрине, мегаполис болудың қуанышымен қатар міндеті де бар. Қала тұрғындарынан талап етілетін жауапкершілік артып отыр. Қазір әлемде тағы бір үрдіс шықты. «Ақылды қалалар» дейтін. Онда шенеунік деген болмайды. Ол жер компьютермен, бағдарламамен басқарылады. Біз технологиялық тұрғыдан бұл бағытқа енді қадам басып жатырмыз. Соған ұмтылуымыз қажет.
Жалпы, енді қала тұрғындарының өзі жете түсінуі керек. Осындай мегаполис шаһарда тазалық пен тәртіпті сақтау қажеттігін жанымен ұғынатын сәт. «Тазалық тазалықты сақтаған жерде болады». Осындай сана қалыптасуы керек.
Республикалық статус алу – инвестиция тартудың кең мүмкіндігі. Мен Шымкенттің тұрғындарын әлдеқайда іскер, еңбекқор деп есептеймін. Алматы мен Астанадан еш кем емеспіз. Енді жұмысты жүйелей білсек, қала тек дами түседі. Біздегі ресурстарға қызығып отырған иневесторлар да көп.
Даму бағытымыз да айқын – ол «ақылды қалалардың» қатарына кіру. Мұндай шаһарларда жасанды интеллект дамиды. Ендігі кезекте қаланың ішіндегі жолдарды кеңейту, қаладағы тазалықты сақтауға мән беріледі. Шымкенттің кемшілігінен артықшылығын көп көреміз ғой. Кемшілік уақыт-сәтімен жойылады. Оны жоятын, оған атсалысатын қала тұрғындарының өзі.

Қаржы орталығына айналуға мүмкіндік бар

– Шымкенттің әлеуеті қаншалықты? Елбасының өзі атап өткеніндей, бұрынғы облыс орталығында өндіріс орындарының 60 пайызы орналасыпты...
– Әрине, бізде ресурс көп. Қазақылығымыз басым. Қай құндылықтың да сапасын арттырсақ, заман көшінен қалмаймыз. Кез-келген өзгеріске бейім екеніміз де рас. Аумағы да ең үлкен қала – Шымкент. Туризм жағынан өте бір тартымды аймақта тұрмыз.
Қаржылық тұрғыда инвесторлардың келуімен таяу уақыттың ішінде Алматы мен Астананы қуып жетеміз деген ойдамын. Іскерлік тұрғысынан қаржы орталығына айналуымызға әбден мүмкіндік бар. Туризм дамиды. Өндіріс орындары көбейеді. Түркістан облысы ауылшаруашылығы, жылыжай, жаңа технологияларды ендіру, қарқынды бау бойынша республикада ең алдыңғы қатарда тұрған өңір ғой. Ендігі кезекте Шымкентттің аумағында да өнеркәсіп орындары көптеп салынады. Бұрын алдыңғы қатардан көрінгеніміздей, енді осы сатыдан түспеуіміз керек. Ет, азық-түлік өндірісін дамытуда да әлеует бар.
Келешекте адам баласының басым бөлігі қалаларда өмір сүреді дедік. Бізде де «Бөрте милка» сүт өндірісі ашылды. Онда бәрі роботтандырылған. Меніңше, қалада осындай нанотехнолгиялар, жасанды интеллект дами түседі деп ойлаймыз.
Шымкентте туризмді дамытуда қандай жобалар керек?
– Рас айтасыз, ресурстардың молдығына сай енді оның әр түрлі механизмдерін ойластыра білсек. Әр түрлі фестивальдар ұйымдастыруға болады. Мысалы, қызғалдақ фестивалі. Жапонияда жылына келетін туристердің 70 пайыздан астамы шие гүлдеген мерекесін тамашалаушылар екен. Бір апта ғана уақыт. Бізде де неге осыны қолға алмасқа?! Туризм деген өзі маусыммен ғой. Бізде де түрлі жобалар жасауға болады. Мәселен, жүзім піскен уақытты туристерді тартатын маусым етсек. Мәселен, Францияда жүзім жинайтын маусым әлемге танымал. Туристердің өзі жинайды. Әрі шаруамен бірге жұымс істейді, әрі ақша табады. Өте тамаша жоба.
Келесі жобаның бірі – этнотуризм. Қай саласы болса да насихаттай білсек. Қолөнеріміз бар. Экотуризмді дамытуға де мүмкіндік мол. Қазір адамдар қаланың тіршілігінен шаршайды да этноорталықтарға барып демалады. Саумал ішу сәнге айналды. Біз шетелдіктерді жол салып немесе ғимаратымызбен таңдандыра алмаймыз. Олардың қызығатыны – бұрынғы қазақ пен бүгінгі қазақтың қалай өмір сүріп жатқаны. Осы тұрғыда да көптеген жобаларды іске асыра білсек.

Шымкенттің бренді болуға лайық дүние көп

DSC 7530

Бүгінде Шымкенттің символы жайында көптеген құндылықтар айтылып жүр. Сіздің ойыңызша, қаланың бренді болуға не лайық?
– Меніңше, қызғалдақ дұрыс деп ойлаймын. «Шым» деген көгеріп тұрған, көк майса деген мағына береді. Көк майсаның ішінде біз үшін ең бағалы нәрсе – гүл. Сол себепті қызғалдақты ұсынар едім. Кейде біз өзіміздің құндылықтарымызға мән бермей жатамыз. Ол құндылықтарымыздың қадіріне, әсіресе, сыртта жүргенде көз жеткізетініміз бар.
Еуропада Люксембург дейтін шағын қала бар. Сол қалада көшенің бәрінде гүл өсіп тұрады. Қала тұрғындары көше бойын күнде таңертең кезекпен тазалайды. Біздің мұндай көзқарасқа жету үшін уақыт керек. Түрлі жобаларды қолға алу қиын емес, жасағанды күтіп-ұстау қиын. Біз осыны түсінуіміз керек.
Екінші бір ұсынысым – Шымкенттің жүзімі де бренд болуға лайық. Қазығұрттың бөктерінде Испаниядан алып келген жүзімнің сорттары егіліп жатыр. Дәмі керемет. Ол жағын да ойлап қойған жөн.
Қошқар ата бұлағы да бренд болуға әбден лайық. Қазір абаттандырылып, қандай керемет жобалар ашылып жатыр. Жалпы, қазір бір керемет ғимарат салып ешкімді таңдандыра алмайсыз. Біздің қаламызда ескерткіштер жетеді. Солардың өзін күтіп-ұстау, халыққа жете түсіндіру, осы бағытта жұмыс істесек, ұтарымыз көп. «Рухани жаңғыру» бағдарламасында да осы тұрғыда бағыт бар.
Ал егер бұл тұрғыда сәулет ғимаратын салар болса, менің ұсынысым дайын: бізде шығыс пен батыстың үйлесімділігін таба білген ерекше ғимарат салынуы тиіс. Біз Батыстың немесе Шығыстың бір ғимаратын соғып, әлемді таңдандыра алмаймыз. Екеуін біріктіре, үйлесіммен жоба жасау тамаша идея болмақ.
Жалпы, түйіндей айтқанда, Шымкент – жастардың қаласы. Қазіргі студенттерге қызғанып қараймын. Біздің кезімізде қандай еді? Қазір салынып жатқан сауда үйлері, кинотеатрлар қандай керемет! Серуендеуге барлық жағдай жасалған. Жастар осындай қалада өмір сүріп жатқанын тек бағалай білуіміз қажет.
Қазір құндылықтарды бағалайтын кезең. Енді үшінші мегаполис қаланың жақсылығын айқындап, кемшін тұстарын таразылап, барымызды баянды ете білсек. Өндірісімізбен, білім-ғылым, жастарымыздың мәдениетімен өзге қалаларға үлгі болатын жауапкершілік жүгі екі еселенбек. Қала тұрғындары бұл тұрғыда жұдырықтай жұмыла, өз қаласына деген сүйіспеншіліктерін көрсетуі тиіс.
Қарапайым ғана ұсынысым: біз өзіміздегі бар жобаларды, құндылықтарымзды анимациялық тұрғыдан да дәріптей білуіміз керек. Жас балалар кішкентай кезінен құндылықтарымызды танып білсе, игі іс емес пе?! Сүйіспеншілігі оянады. Оның көлемін ұзақ етудің де қажеті жоқ. Ең бастысы – тартымды етуде. Бізге ой салатын, қысқа-нұсқа бейне роликтер көптеп дайындалса деген тілегім бар. Ол – қала тұрғындарына, шетелдік туристерге біздерде мынадай бар деп таныстыруға керемет мүмкіндігі болар еді.
– Әңгімеңізге рахмет!

Сұхбаттасқан
Т. ҚАСЫМ

Жақсы ортада, жайсаң жандар арасында жүрген жарқын сәттер еш уақытта естен шықпайды. Журналист әріптестердің ортаны шаттық пен күлкiге кенеген әдемi әзiлдерi, тосыннан айтқан тапқыр сөздерi жаныңды жадыратады. Жүрген жері думанға толы қаламдастардың қызықты сәттерінен үзік-үзік хикаяларды оқи отырыңыздар.

DSC 0604

«Ю» витамині

«Оңтүстік Қазақстан» газетінде ұзақ жыл қызмет атқарған суретшi-безендiрушiсi Қасымбек Нұрбеков пен жарнама секторының меңгерушiсi Өтепберген Есенбаев екеуi секретариаттың кең бөлмесiнде қатар отырады. Жастары құрыптас болған соң әңгiмелерi де қызық, бiрiн-бiрi сөзбен iлiп, әдемi әзiл өрбiтедi, ендi бiрде бiрiн-бiрi мойындамай кәдiмгiдей айтысып қалады. Мұндайда Өтекең қызбалықпен батырып-батырып, қатты-қатты сөздер айтып жiбередi. Ал қашаннан сабырлы да салмақты Қасекең алдындағы суреттiң қасы-көзiн бояуды жалғастырған қалпынан танбай басын шайқап:
– Сен өзi қазiр мынадайсың, қызметiң сәл жоғары болса редакцияны төңкерiп жiберерсiң, – дейдi. Қарсыласы шаптығып тұрмаған соң Өтекең қайда барсын, бiраз екпiндеп барып ол да басылады. Бiрақ жұмыстан кейiн екеуi жұбын жазбаған күйi егiз қозыдай болып бiрге қайтады.
Ауру-сырқау дегендi бiлмей, үнемi сергек жүретiн Қасекеңнiң бiрде ауруханаға түсiп қалғаны бар. Өтекең бастаған топ көңiл сұрай барсақ, Қасағаң бәз-баяғы қалпы, жайраңдап, әзiл айтып сергек жүр екен. Мұнысына қуанып қалдық. Қасаға бiздiң сәлем-сауқатымызды жайғастырып болған соң тоңазытқыштан iшiне толтыра қызыл сұйық құйылған үлкен стаканды қолына алды.
– Сендердiң келген құрметтерiңе! – деп қысқа қайырды да әлгi стакандағыны тартып салды. Ащылау ма, соңынан тісіне ет басып, су iштi.
– Бұл не, дәрi ме? – деймiз жастар жағы.
– Иә, дәрi болғанда, жақсы дәрi. Аты – витамин «Ю», – дедi Қасекең.
Сөйтсек, ол анар сөлiн араластырып қойған «ақаң» екен.

«Шаңбасты» мен «Жынбасты»

d0b1d0b5d0b7-d0b8d0bcd0b5d0bdd0b8-1

Қара шаңырақ «Оңтүстікте» жыл сайын тұрақты ұйымдастырылатын Наурыз мерекесінде бас қосқан ардагер журналистер өткенді еске түсіріп, қызықты әңгіме өрбітті.
– Бұрын мұнда әр аптаның соңында «Шаңбасты» деген отырыс болып тұрушы еді, – деді Байдулла аға өзі осында жұмыс істеген кезді еске алып. Әр аптадағы дастархан шығынын кезекпен көтеретінбіз. Намысқа тырысып, бір-бірімізден асып түсу үшін барымызды салып бағушы едік.
– Әйелдердің гәбі сияқты нәрсе екен ғой, – деді Марархабат аға мырс етіп.
– Е, жоқ-ә, оған әйелдер араласпайтын! – деді Байекең.
– Араласпағаны дұрыс екен, әйтпесе ол басқосу «Шаңбасты» емес, «Жынбасты» болар еді ғой, – деді Махаң.

Доқ көрсету

Бүгінде облыстық «Оңтүстік Қазақстан» газетінің бас редакторы қызметін атқаратын Абай Балажан сонау бір жылдары, осы басылымда жауапты хатшы болып жүрген кезінде қара сүліктей автокөлік сатып алды. Бірде сол көлікке Оразхан Жарқынбек екеуміздің қатар мінгеніміз бар. Есік-терезесінің айнасына дейін тұтас қара болған соң ба, сұсты көрінеді екен. Осыны меңзеген Оразхан:
– «НКВД»-ның мәшинесі сияқты екен, – деді.
Артқы орындықта отырған екеумізге айнадан көз салған Абай:
– Қаланың ішінде әлі жөнді айдай алмаймын. Бірақ алғашқыға қарағанда, біраз үйреніп қалдым, - деп алдын кес-кестей жанап өткен көлікке бір-екі рет бапылдата сигнал беріп еді, Оразхан:
– Айдай алмайтыныңды қайдам, айналаңдағы шопырларға доқ көрсетіп жатырсың ғой! – деді.

Әмбебап балон

Бірде белгілі журналист Суханбердi Оразалыұлы екеумiз автомашина төңiрегiнде әңгiмелесiп отырып:
– Қар түсетiн уақыт та жақын қалды, машинамның дөңгелектерiн қыстық балонға ауыстыру керек едi, құнттамай жүрмiн. Сенiң машинаңның балоны қыстық па, жаздық па?– деп едiм, машина жүргізуді енді-енді меңгеріп келе жатқан ол күмiлжiп тұрды да:
– Соны бiлмедiм, бiрақ қыста да жазда да жүре бередi, – дедi.

Слам НҰРМАҒАНБЕТҰЛЫ,
Қазақстанның
құрметті
журналисі

ertai-bekqul-50

Тақырып тап – төсбелгі тақ

ҚР ақпарат саласының үздігі, ҚР мəдениет қайраткері Ертай Бекқұл ағамыздан мына бір жағдайды естіген едік. Ол кісінің тақырып қойып, төсбелгі алғаны қызық. Әрі қарай өзінің айтқанына құлақ түрсек...
...Журналистикада «тақырып – жарты мақала» деген ұғым бар. Тақырып қойсаң қатырып, оқырманды тұрар шақырып... ҚазҰУ-дегі журфактың деканы, қазақ журналистерінің ұстазы Темірбек Қожакеев бізді осылай оқытты. Əрине, айтулы салада 45 жыл тер төгіп, қанша мақалаға тақырып қойғанымды санап бере алмаспын. Түрлі газеттерде тілші, басшы болған кездері ең əуелі мақаланың тақырыбына айрықша мəн бердім. Қызық ретінде айтайын, дəл осы тақырыптың арқасында «Облысқа сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісін таққаным бар. Ол былай болды. 2012 жылдың аяқ кезі. Облыстық əкімдікке шақыртты. Мəжіліс залына кілең бас редакторлар жиналыпты. Бастығым «Оңтүстік Қазақстанның» директор-бас редакторы Бақтияр Тайжан да отыр. Əкімнің бірінші орынбасары Б.Оспанов келіп бəрімізді кезек-кезек шақырып, кеудемізге төсбелгі таға бастады. Бір редакциядан екі журналистің қатар марапатталғанына əріптестеріміз аң-таң. Өзім де таң-тамаша болып отырмын. Бар
«құпия» кейін ашылды ғой. Облыстық ішкі саясат басқармасының сол кездегі басшысы Берік Уəли марапатталушылар тізіміне менің қалайша кездейсоқ еніп кеткенім туралы жиналыстан кейін айтқанына қарағанда оқиға былай болған. Төсбелгіге ұсынылғандар тізімін облыс əкіміне бекітуге апарғанда Асқар Исабекұлы «Соңғы кездері «Оңтүстіктің» тақырыптары ұнап жүр. Бұл жұмыспен тікелей кім айналысады?» – деп сұрайды. Сонда Б. Уәли «Журналистердің бəрі айналысады. Дегенмен тақырыпты тауып қоятын бір ағамыз бар» деп мені меңзеген екен. Осылайша ойламаған жерден тақырыптың тəтті жемісін татқанымыз бар.

«Рабочийім жауап бермесе, приемныйдан сұраңыздаршы»

«Қазақстан – Шымкент» радиосының жетекшісі Уәлихан Қожақ іргедегі Қошқарата өзеніне қысы-жазы шомылады. Денсаулығы мығым. Оның «ауырдым» дейтін кезі сирек екен. Дегенмен, ол да пенде. Аяқ астынан ауырып, ауруханаға түседі.
«Осы жасқа келгенше аурымақ түгілі, жөтеліп көрген емес еді. Не боп қалды екен» деп режиссер бір топ қызметтестері халін сұрай барады. Сөйтсе, сол жерде бір қызық болыпты. Өмірі ауруханаға түсіп көрмеген Уәлихан мырзаның қан қысымын тексеріп жатқан дәрігер қыздар:
– Аға, рабочийіңіз қанша еді? – деп сұрамай ма?! Сөйтсе Уәкең:
– 53-11-39, – деп қызмет телефонын айтып қоймапты. Сөйтсе медбике қыздар бұған таңқалып:
– Аға, ондай рабочий болмайды, дұрыстап айтсаңызшы. Бұрын қанша еді, есіңізге түсірсеңізші, – дейді.
Сөйтсе Уәкең тағы да:
– Айналайын қарындасым, көріп тұрсың ғой, қиналып жатырмын. Мен сөйлесе алмаймын. Рабочийім жауап бермесе, онда 53-62-07-ге, приемныйға телефон соғып сұраңыздаршы – депті ыңырсып. Мейірбикелер мән-жайды сонда ғана түсініп, бір күлісіп алған екен.
Сонда Уәкеңнің сырын білетін әріптестері:
– Уәкең, камерамен той түсіремін деп жүріп, аяғын ыстық сорпаға батырып алғанда да бұлай әбіржіген жоқ еді... Бұл жолғы «кеселі сәл серьезный» болған-ау шамасы, – деп әлдебір оқиғаның шетін шығарып, басын шайқаған екен.

Орыс келіншек

Әріптестердің арасында қалжыңқұмарлары да көп. Сондай әріптестеріміздің бірі – «Жас Алаш» газеті бас редакторының орынбасары Оралхан Дәуіт. Әріптес ағамыз мына бір езу тартқызар хикаяны өзі баяндап беріп еді.
Облыстық «Оңтүстік Қазақстан» газетінде жұмыс істеп жүрген кезде бір топ журналист Созақ ауданына іссапармен барып, күні бойы ауылдарды араладық. Созақтың әкімі Созақбай ағамыз кешке Қызылкөлдің жағасында көл-көсір дастархан жайды. Әйтеуір, көңілді отырыс болып, қас қарая ырғалып-жырғалып Шымкентке қарай әрең дегенде шықтық.
Шағын автобусқа мінгенде «Южный Казахстан» газетінде жұмыс істейтін бір орыс келіншектің қасына отырып қалған екенмін. Қалаға жеткенше журналист келіншекке үш-төрт сағат әңгіме айтып келгенмін ғой. Білмеймін не айтқанымды... Өмірімді айттым ба, өзімді айттым ба... Әйтеуір, қалаға келген соң «үйіңізге дейін шығарып салайын» деп, біраз қиғылық салғаным есімде...
Ертеңінде жұмысқа барған соң бетімнің оты шығып осы жәйтті журналист Жәмила әпкеме айттым. « Ұят болып қалған сияқты. Сіз барып тамырын басып көресіз бе?» деп... Құдай бере салған әпкем үшінші қабатқа көтеріліп кетті де тез оралды. «Ой, ренжіп отырған ол жоқ, қайта «Оралхан түскі тамаққа шақырсын да...» деп жайраңдап күліп отыр» деп келді.
Сонымен әлгі орыс келіншек, Жәмила әпкем үшеуміз түскі тамаққа бардық. Дастархан басында көбінесе екеуі әңгіме айтты. Мен тыңдаушымын. Анда-санда
«Солай ма?» дегендей орыс келіншек мені түртіп, өзімсініп қояды... Ұялып барамын. Содан кешегі қылығым үшін қазақ тілінде кешірім сұрап, әпкеме менің сөздерімді орысшаға аударып айтуын өтіндім. Әпкем менің көзімше орысшаға аудара бастап еді, орыс келіншек:
– Жамиля, почему ты его слова переводишь? Он же со мной вчера четыре часа на русском языке разговаривал... Он хорошо знаеть русский язык... – деп ішегі қатып күледі.
Шынында Шолаққорғаннан Шымкентке жеткенге дейін үш-төрт сағатта орыс келіншекке тоқтамай орысша әңгіме айтып келгенмін ғой. Енді кеп ертеңінде көзім бақырайып, бір ауыз орысша сөйлей алсамшы...

Дайындаған Т. ҚАСЫМ

Рухани байланыс нығая түспек

Пятница, 22 Июнь 2018 04:54

Елбасы Н.Назарбаев 2018 жылды Қазақстандағы Өзбекстан жылы деп жариялап, достық пен бауырмалдықтың жаңа белесіне қадам жасады. Бұл дін қайраткерлері үшін де үлкен мүмкіндік, татулығымызды тұғырлауға септігін тигізетін тарихи шешім болғаны анық. Осындай екі елдің достық әріптестігі аясында Шымкентте «Бауырлас елдердің рухани ортақ құндылықтары» атты халықаралық форум өтті.

DSC 2679

Форум жұмысына Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Серікбай қажы Ораз, Өзбекстан Бас мүфтиі Усманхан қажы Алимов бастаған бір топ делегация, мемлекет және қоғам қайраткерлері – Розақұл Халмұрадов, Шалатай Мырзахметов, Мархабат Байғұт, ҚМДБ ғалымдары мен жергілікті 600-ден астам имам қатысты.
Халықаралық форумда Бас мүфти Серікбай қажы Сатыбалдыұлы «Ұлы дала төсіндегі ислам» тақырыбында баяндама жасады.
– Қазақ-өзбек бауырластығын арттырып, ортақ тарихымыз бен мақсат-мүддемізді нығайтып, ұлы дала өркениетінің өзегі болған асыл дінімізді насихаттай түссек деген ізгі ниет баршамызды шырайлы Шымкент шаһарына топтастырып отыр. Бұл басқосу – қазақ-өзбек бауырластығын одан әрі нығайтып, мәзһабымыз бен танымдық мектебімізді тұғырлап алуға септігін тигізетіні сөзсіз. Қазақстан мен Өзбекстан ғұламалары биылғы Рамазан айы мен Ораза айтын бір күнге белгілеп, ауызбіршілік пен діни татулықтың жарқын үлгісін паш етті. Осы ретте Өзбекстан мүфтиі, қадірлі ағамыз Усмонхон қажы Алимов хазіретке Қазақстан мен Өзбекстан елдерінің мұсылман жамағатын ынтымаққа ұйыстыра түсетін шараларды, атап айтқанда, көшпелі семинарлар, ғылыми конференциялар, дөңгелек үстелдер, тәжірибе алмасулар, т.б. игі жобаларды бірлесе атқаруды ұсынамын. «Ұлы Жібек жолы және Орта Азияның рухани әлемі» атты халықаралық форум ұйымдастырсақ деген ниетіміз барын жеткізгім келеді, – деді Бас мүфти.
Сондай-ақ, халықаралық форумда «Ханафи мәзһабы және дәстүрлер сабақтастығы» және «Ұлттық салт-дәстүрлер мен діни рәсімдердің сабақтастығын бірізділікке бағыттау мәселелері» тақырыптарында секция отырыстары өтті. Дін ғұламалары мен дінтанушылар, ардагерлер мен зиялы қауым өкілдері дін елді біріктіретін, ізгілікке шақыратын ұғым екеніне тоқталып, діни жоралғыларды бір ізге түсіру, кереғар ағымдармен күресуді күшейту туралы ұсыныстарын айтты.
Мінберде баяндама жасаған Өзбекстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы Усманхан қажы Алимов түбі бір, діні бір, мәзһабы бір қазақ-өзбек халқының рухани байланысы жаңа деңгейге көтерілгеніне айрықша тоқталды.
Жалпы, биыл Орта Азия елдерінің Ислам ғұламалары Рамазан айы мен Ораза айтын бір күнге белгілеп, ортақ пәтуаға келген еді. Бұл тарихи шешім – екі елдің діни ауызбіршілігіміздің жарқын үлгісі. Осы бағыттағы жұмыстарды жандандырып, Қазақстандағы Өзбекстан жылы аясында бірлескен игі шараларды жүйелі түрде жүзеге асыру міндеті тұр.
Кездесуде тараптар діни саладағы қарым-қатынасты күшейту, қазақ-өзбек тілінде діни кітаптарды бірлесе шығару, жастарды патриотизмге тәрбиелеу, тәжірибе алмасу, екі елдің қасиетті жерлеріне зиярат жасау рәсімдерін ұйымдастыру, ғылыми жобаларды жүзеге асыру сынды іс-шаралар төңірегінде өзара уағдаласты.
Форумда Розақұл Халмұрадов, Шалатай Мырзахметов, Мархабат Байғұт сынды қоғам қайраткерлері сөз алып, халықаралық жиынның жұмысына сәттілік тіледі, ізгі ниеттерін жеткізді.
Сонымен қоса облыстың имам-молдаларына бүгінгі дін қызметкерлерінің келбеті, жұмысқа деген жауапкершілік, дін мен дәстүрді насихаттаудың мәні мен маңызы, дін мен зайырлы қоғамның үйлесімі, ислам және ғылым, қазіргі діни ахуалды жақсартудың жолдары, т.б. тақырыптар төңірегінде дәріс жүргізіліп, насихат айтылды. Қазақстан халқы ассамблеясының ғимаратында өткен Бас мүфтидің дәрісін 800-ге жуық имам-молда тыңдады.
Соңында халықаралық форумға қатысушылар арнайы қарар қабылдады.

Бүгінгі Шымкент – өзгерген, өркендеген шаһар. Қаланың бет-бейнесі қалыптасып келеді, сәулеті келіскен мәдениет, бизнес ғимараттары көбейген. Үшінші қалада талап пен талғам жоғарылайтыны да белгілі жәйт. Енді тазалықпен, адамдардың мәдениетімен де өзгелерге үлгі болуымыз қажет. Біз бүгінде қолда барымызды бағалап, баянды ете алдық па? Қаламыздың бренді болуға не лайық? Осы тұрғыда ойласып көрейікші.

DSC 4290

Барымызды баянды ете білсек

Жалпы, көпшілік күнгей өңірдің халқын еңбекқор санайды. Расында, шымкенттіктердің пейілі кең, жаны жомарт. Шағын кәсіпкерлік шарықтап тұр. Қаланы жасыл қалаға айналдыруда да бірқатар ілкімді істер қолға алынған. Көктем де Оңтүстіктен басталады дейміз ғой. Елбасының да «Адамға өмір бір рет беріледі. Оны Шымкентте сүру керек» деген сөзі бізді арқаландырып, жігерімізге жігер қосады. Шымқала – расында күннің шуағы мол төгілетінімен, адамдардың мейірбандығы, адал еңбекті сүйетін еңбекқор тұрғындарымен айрықша аталады.
Біз ендігі кезекте осынау артықшылықтарымызды айшықтап, мегаполис қаланың символына айналар дүниелерді анықтайтын да сәт келді. Қаланың бренді мен трендін тек елімізге ғана емес, әлемге әйгілей алсақ, қане! Ендігі сұрақ: қаламыздың символы не болуы тиіс? Шымкент шаһары десе есіңізге не түседі? Әрине, әркім әрқалай ойлап, түрлі құндылықтарымызды санамалап берер.
Белгілі археолог Бауыржан Байтанаев «Шымкент – Қазақстандағы ең көне қала» деп мәлімдеген болатын. Шымкенттің 2200 жылдың тарихы бар. Тарихи мәліметтерге жүгінсек, Шымқаланың негізі б.з.д. II ғасырда қаланған. Бұған археологиялық қазба жұмыстары дәлел. Деректерге назар аударсақ, Шымкент атауы «қала-бақ», «жасыл қала» мағынасын береді.

DSC 3946

Символ «шым» болуы керек пе?

Осыдан төрт жыл бұрын газетімізде қаланың символы не болуы керек деп мәселе көтергенбіз. Біраз ойлар айтылған. Белгілі сәулетші Бақытжан Әшірбаев «Шым» ұғымы Шымкенттің басты символы болуға лайық дегенді меңзеген. «Меніңше, Шымкенттің символы «шым» болуы керек. Біле білсек, «шым» деген атының өзі өзгеше. Біздің бойтұмарымыз іспетті. Қазіргі уақытта шетелдерде шөпті үйлердің үстінде өсіруді қолға алған. Міне, Шымкенттің символын мен осылай елестетемін. Мәселен, үйдің қасбеттерін жыл сайын сырлаймыз. Енді солардың бәрі шыммен жасалса қандай әдемі. Әрине, символ міндетті түрде бір ғимарат болуы шарт емес. Қаланың бәрі өзінше бір символ болып қалу керек. Біз «шым» брендімен жасыл экономикаға бет бұрамыз» деген еді.
Әрине, бұл құптарлық идея. Ойдан ой туады. Осы орайда мына бір дерекке көз салсақ. Былтыр Шымкенттің гүл алаңшаларына 1 миллионнан астам қызғалдақ егілген болатын. Нақты айтқанда, қала аумағында қызғалдақтың 1 миллион 300 мың тұқымы егілді. Осылайша гүлдің саны екі есеге көбейген. Бір айта кетерлігі, гүл тұқымдары сәулетшілер мен суретшілердің бірлесіп сызған эскизіне сай егілген. Осы гүлдер көктемде қалаға әр берді. Негізінен Голландиядан әкелген гүлдің сұрыптары. Сары, қызыл, көк, алқызыл, күлгін секілді 6 түрлі түс бар. Әрине, қаланың барлық көшелерінде жайқалып өскен гүл шаһардың символы іспетті болғаны рас. Қазір әлемдік нарыққа Голландия шығарып жатқан қызғалдақ түрлерінің атасы осы біздің елдікі ғой. Қаламыздан бар болғаны 20-25 шақырым жерде «Қызғалдақтар алқабы» бар.
Бұдан бөлек, «Жасыл желек» мемлекеттік мекемесінен жыл сайын қалаға 90 мыңға жуық жай және қылқан жапырақты көшет беріледі. Олардың барлығы қаланың орталық көшелеріне, мектеп және көпқабатты үйлердің аулаларына отырғызылады. Осылайша катальп, қарағаш, боз арша, шаған, қараған, үйеңкі, емен және бұталар мен өзге де ағаштар қала көшелерінің ажарын аша түседі.
Сондай-ақ, бүгінде «Шатқал» бағдарламасы арқылы да қаншама тал-теректер отырғызылды. Мұның бәрі де қаланың абаттанып, жасыл желекке орануына септігін тигізуде.

Қоғамның талқысына салу қажет

Әрине, бүгінде Шымкенттің символы болуға лайық дүниелер бар. Пікірлер де әртүрлі. Кейбіреулер күннің жыл бойы беттен сүйіп тұратынын алға тартып, брендіміз Күн болу керек дейді. Географиялық ендік бойынша да, табиғаты бойынша да Күнге ең жақын өңір – біздің облыс. Күн, жүрек, бәйшешек – осы үшеуін үндестіріп, жылылықтың символы етуді құптайды.
Әрине, бұл орайда тарих пен ғылым, білімді де естен шығаруға болмас, сірә. Себебі, Шымкент – жастардың, білімнің ордасы. Шымкент – тыныс-тіршілігі қайнаған алып шаһар.
Мұны әбден зерделеп, қоғамның талқысына салу қажет. Әрине, қаланың символы шаһардың беделін биіктетіп, мәртебесін асыратыны сөзсіз. Шымкенттің өз бренді мен тренді қалыптасатын уақыт жетті. Әлемнің кейбір қалалары сәулеттік нысандары мен зәулім ғимараттарымен танымал. Кейбірі ұлттық құндылықтарын брендке айналдырып отыр. Онда әрбір қала өзінше бір мегаполис. Бірі туризм арқылы табыс тапса, екіншісі өндірісімен әйгілі.
Үшінші мегаполис атағы Шымкент қаласына өзіндік бренді мен трендін қалыптастыруға зор мүмкіндік бермек. Шымкент 2020 жылы ТМД елдерінің мәдени астанасы атанбақ. Ол да жоғымызды түгендеп, барымызды баянды етудің алғышарттарының бірі емес пе?!

Сіз не дейсіз?

Махаң

Мархабат БАЙҒҰТ, жазушы:

– Оңтүстікті, оның ішінде Шымкентті шырылдай қорғап, жетістіктеріне сүйініп, кемшіліктеріне күйініп жүрген жандардың бірі ретінде қатты қуанулымыз. Осы өзгерістерге лайық болуға тиіспіз. Бұл өзгерістер маған не береді-ей деп емес, мен қаланың көсегесін көгертуге қандай үлес қосамын деп толғанып, жұмыла жұмыс істегенде ғана мақсатқа жете аламыз. Қаланың қазіргі логотипі – қазақ қызғалдағы өте жақсы. Оны өзгертудің қажеті жоқ. Қайта оны одан бетер нығайта, насихаттай, түлете түсу керек-дүр. Ал брендке келсек, ол біреу емес, негізгі бағыттар бойынша бірталай нәрселерді айрықшалап шығарып, дәлелдеп, дәйектеп, таныта түспек керек шығар.

sultanova

Төреайым СҰЛТАНОВА, қалалық мәслихат депутаты:

– Өздеріңіз білесіздер, бұл – маңызды мәселе. Қазір қызғалдақ гүлі көше бойларына көптеп егіліп, қаланың көркін ашып тұр. Тіпті темір қоршауларға дейін отырғызылған. Жалпы, қызғалдақ пен Күнді бір-бірімен үйлестіріп, символ жасау идеясын да қолдаймын. Бұл бір күнде шешіле салатын мәселе емес. Ардагерлеріміз, зиялы қауым өкілдерімен ақылдасып шешетін мәселе. Бір қарағанда – еңселі Бәйдібек би ескерткіші де символ болуға лайық. Бізге, негізінен, жастарымызға көбірек тәрбие беретін құндылықтар бренд болуы керек.

Қалшабек

Абай ҚАЛШАБЕК, ақын, Назарбаев зияткерлік мектептері ПШО менеджері:

– Шымкенттің ең басты артықшылығы – қазақылығынан айрылмағаны. Сондықтан Шымкенттің символы да қазақы болуы керек. Нақты мына нәрсе бренді болу керек деп айтуға қиналып тұрмын. Өйткені, расында да біздің аймақта құндылық көп. Дегенмен символдың ғылым, білім, кітапхана (мысалы, ежелгі Отырар кітапханасы) төңірегінен алыстамағаны дұрыс деп ойлаймын.

Шымкент – салауаттылыққа бет түзеген қала. Бүгінде үшінші мегаполисте бұқаралық спортпен шұғылданатын тұрғындардың үлесі 30 пайызға жуықтапты. Дәлірек айтсақ, 26,5 пайыз. Бұл – қуантарлық жағдай. Салауатты өмір салтын насихаттау мақсатында жыл басынан бері қалада 197 іс-шара өткізілген. Әрине, қала халқының саны өскен сайын спортқа сергек қарайтын тұрғындардың көбейгені де заңдылық.

1 voleybol muzhchiny2

Қазіргі меже – 26,5 пайыз

Шымкент қалалық дене шынықтыру және спорт бөлімінің мәліметіне сәйкес, бұл бағытта талдау жұмыстары жүргізілген. Соларды рет-ретімен айтайық, ендеше. Жыл басынан бері қалада 197 іс-шара өткізілсе, оған қатысқандардың жалпы саны – 38 511 адам. Ал ұлттық спорт түрлерін насихаттау бойынша жыл басынан бері 39 іс-шара ұйымдастырылыпты. Тиісінше, оған 1855 адам қатысқан.
Қалада дене шынықтыру және спортпен тұрақты түрде шұғылданушылар бойынша пайыздық көрсеткішке назар аударайық. Қазіргі таңда мұндай тұрғындардың жалпы саны 252 960 адамға жетіп отыр. Бұл – қала халқының 26,5 пайызы. Дене шынықтыру және спортпен тұрақты түрде шұғылданатын 6-дан 18 жасқа дейінгі тұрғындардың үлесі – 88 633 адам. Осыдан екі жыл бұрын қаламызда 193 870 адам бұқаралық спортты серік еткенін жазғанбыз.
Енді тарқатып айтар болсақ, жалпы орта мектептерде 88 633 адам, балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінде шұғылданушылар – 19 473, балалар мен жасөспірімдер спорт-аула клубтарында – 1548 адам және т.т.
Ал мүгедек жандардың дене шынықтырумен тұрақты түрде шұғылданатындары – 597 адам.
Әрине, бұқаралық спортқа да, кәсіби шұғылданатындар үшін де ең алдымен спорт нысандары қажет. Шымқала – алып шаһар. Бізге еңселі, халықаралық стандарттарға жауап беретін нысандар салатын уақыт жетті. Қазіргі жағдайды айтар болсақ, қалада жалпы 804 спорт нысаны бар. Оның ішінде: стадион – 3, спорт сарайы – 1, спорттық құрылғылар кешені – 6, спорттық кешендер – 11, спорттық манеж, ату алаңы – 5, жазықтықты құрылғылар – 433, теннис корттары – 33, жүзу бассейндері – 8, спорт залдар– 229 және орнатылған спорт залдар – 65.

«Шымкент-Аренаның» құрылысы басталады

Қала тұрғындары үшін қуанышты жаңалық – 427 гектарды құрайтын «Shymkent city» шағынауданында «Шымкент арена» спорт кешені салынады. Облыс әкімі өткен жылғы қорытынды есеп беру кездесуінде осылай деген еді. Осы құрылыс биыл басталғалы отыр.
«Шымкент арена» спорт кешенінде негізінен күрес пен атлеттер залы, сауда мен тамақтану және әкімшілік блоктары, қонақ үй, бассейн қарастырылған. Жобалық құны 17,2 млрд теңге болатын кешен заманауи құрылғылармен жабдықталмақ.
Шымкент қалалық құрылыс бөлімі мамандарының айтуынша, спорт кешенін салуға қызығушылық танытып отырған инвесторлар бар. Бүгінде техникалық-экономикалық негіздемесі жасалды. Жобалық-сметалық құжаттарын дайындау жоспарда тұр. Негізінен, құрылыс биыл басталады.
Кейде жарыс өткізетін жер таппай қиналатынымыз бар. Бізге мұндай ғимарат керек-ақ. Әрине, жеңістің бастауы – жүйелі тірлікте.
Қалада көптеген фитнес орталықтары, футбол алаңшалары ашылуда. Бірегей фитнес орталығы – «Royal Club Fitness & SPA» спорт-сауықтыру кешені халықаралық талаптарға сәйкес. Сол себепті халықтың фитнес орталықтарға деген қызығушылығы да артқан. Қалтасы көтерсе жас та, кәрі де жайлы жаттығу залдарына барғанды қош көретіні рас.
Таяуда ғана «Аламан» футбол алаңдары кешені де ашылып, жастар мәз-мейрам болған еді. Көптеген «Street workout» алаңшалары да тұрғындардың игілігіне берілді.

Кәсіпкерлер де қолдау көрсететін шақ

Елбасының халықтың 30 пайызын бұқаралық спортқа жұмылдыру тапсырмасы бар. Бұл – маңызды меже. Үшінші мегаполис болып жатқан қалада, тіпті, спорттың дами түсуі заңдылық.
Жалпы, қалада бұқаралық спортты дамыту үшін спорт сарайлары, ареналар көптеп салынуы тиістігін бұған дейін де талдап, өз ұсыныстарымызды айтқан едік. Бұл – туристерді тартудың да бір жолы. Яғни, спорттық туризмді дамыту үшін қазірден қолға алынуы тиіс шаруа бұл. Еңселі ғимараттарда әлемдік деңгейдегі жарыстар өткізе алсақ, шетелден жанкүйерлер, спортшылар ағылып келмей ме?!
Тағы бір айта кетер мәселе – қазір бәсекенің заманы. Спорт кешендері нарыққа бейімделіп, тұрғындарға қолайлы жағдай жасалуы тиіс. Оған тұрғындар да үйренгені жөн. Талап осы.
Шымкент қалалық дене шынықтыру және спорт бөлімінің басшысы Намазбай Әбдіқұлов та осыны меңзейді. Бұған жағдай бар. Енді тұрғындар да өз денсаулықтарына немұрайлы қарамай, уақытын текке өткізбей, спортпен шұғылданғаны жөн. Бағалар да әбден қолжетімді.
Әрине, бұл орайда кәсіпкерлердің де қолдау көрсететін сәті. Жоғарыда атап өткеніміздей, еңселі ғимараттар салуға, туған қаласына бұқаралық спортпен шұғылдануға жағдай жасауға атсалысқаны құба-құп. «Туған жерге туыңды тік» деп бекер айтылмаған. Таяуда ғана «Рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласының іске асуында кәсіпкерлер зор үлес қосқаны айтылды. Ендеше, осынау кезеңде қаламызда халықты, жастарды салауатты өмір салтына шақыратын жобалар мен спорт нысандарына деген көзқарас оң болуы тиіс.

why11

Шымкент қалалық мәслихатының кезектен тыс XXIX сессиясында тарихи шешім қабылданды. Шымкент қаласының әкімдігі мен мәслихаты Шымқалаға республикалық маңызы бар қала мәртебесін беруге ұсыныс жасау туралы бірлескен шешімге қол қойды. Осылайша көптен күткен құжат облыстық мәслихаттың сессиясына ұсынылды.

DSC 4650

Сессияға облыс әкімі Ж.Түймебаев, қала әкімі Н.Сауранбаев, қалалық мәслихаттың депутаттары мен қала активі қатысты. Алдымен қала әкімі Шымкенттің республикалық маңызы бар қала мәртебесін алудың құжаттамалық рәсімдеу жұмыстары басталғанын мәлімдеді.
– Елбасымыз Шымкентті миллионды қала деп жариялағаны мәлім. Өткен аптада қала тұрғындары қатысқан конференциялар өтті. Жаңа статус беру мәселесі Шымкент қаласының Қоғамдық кеңесінде де талқыланып, барлық сала өкілдері тарапынан қолдау тапты.

DSC 4596

Мегаполис-қаладағы ендігі мүмкіндіктерді қалай іске асырарымыз бәрімізге байланысты. Біз ата-баба дәстүрінен қалған істерді жалғастырып, шаһарды қазіргі талапқа сай, әрі жасыл, әрі қауіпсіз қалаға айналдыруымыз қажет. Бұл жағдай қаланың әрбір тұрғыны үшін маңызды оқиға, – деді Нұрлан Ермекұлы.
Республикалық маңызы бар қала мәртебесі жаңа мүмкіндіктерге жол ашпақ. Қаланың әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштері ұлғайып келеді. Облыс әкімі Жансейіт Түймебаев та қаланың үшінші мегаполис болуы еліміз үшін маңызы зор құжат екенін атап өтті.
– Мінеки, маңызы зор тарихи оқиғасының куәсі болып отырмыз. Елбасымыздың бастамасымен 2014 жылдан бастап қаланы миллион тұрғынға жеткізуге күш салынды. Сол уақыттан бері қала халқының саны жеделдеп өсті. Қаланың жаңа статусы өңір үшін ғана емес, бүкіл Қазақстан бойынша айрықша маңызға ие. Ұлы жібек жолы бойындағы бұл шаһардың тарихы мен тамыры тым тереңде жатыр. Мұның бәрі бізге зор қуаныш пен қатар жауапкершілік жүктейді. Шымкент халқы да бұл бастаманы қызу қолдады. Қаланың миллионыншы тұрғыны мамыр айында дүниеге келді. Оның кім екенін таяуда салтанатты түрде жариялайтын боламыз. Қаланың экономикалық, әлеуметтік көрсеткіштері өсуде. Өндірістік, ауылшаруашылығы, сауда саласында да әріптестік дами түсуі тиіс. Шымкент қаласы әкімінің аппараты, мәслихаты мен бөлімдеріне, жалпы, ауқымды жұмысқа үлес қосқан баршаңызға алғысымды білдіремін.
Шымкенттің жаңа дәуірі басталмақ. Туған өлкеміздің туының биіктен желбіреуіне барлығымыз еңбектене берейік! – деді облыс әкімі.
Жансейіт Қансейітұлы облыс әкімдігі және облыстық мәслихат бұл мәселені жеделдетіп шешетінін айтты.
Сондай-ақ, сессия соңында облыс әкімі Шымкент қаласының әлеметтік, мәдени дамуына үлес қосқан бірқатар азаматты марапаттады. Облыс әкімінің төс белгісімен қалалық мәслихат депутаты Еркін Сатқанбаев және Әл-Фараби ауданының әкімі Бауыржан Қалжанов марапатталды. Облыс әкімінің Алғыс хаты қалалық мәслихат депутаты Бауыржан Сейітжанов, қалалық ішкі саясат бөлімінің басшысы Қанат Қалыбеков және т.б. азаматтарға салтанатты жағдайда тапсырылды.

Арнайы құтқару қызметі іске кіріседі

Понедельник, 04 Июнь 2018 04:03

Қалада төтенше жағдайлардың алдын алу, түрлі келеңсіздіктерді болдырмау мақсатында арнайы құтқару қызметі жұмысын бастамақ.

DSC 1869

Таяуда қала әкімдігі мен мамандандырылған арнайы құтқару қызметінің өкілдері бірлесе меморандум түзді.
Арнайы құтқару қызметінің басшысы Андрей Фридовский БАҚ өкілдеріне арналған брифингте бұл қызметті егжей-тегжей түсіндіріп берді. Оның айтуынша, құтқарушылар негізінен науқастарды және мүгедектерді тасымалдау кезінде, дауыл мен желдің салдарынан бүлінген ғимараттарды қалпына келтіруге, үйдің немесе көліктің есігі ашылмай қалғанда, құлау қаупі бар ағаш бұтақтарын кесу қажет болса, көпқабатты тұрғын үйлерде жеделсаты қызметі істен шықса, сондай-ақ, пеш мұржаларын тазалау қажет болғанда көмек беруге даяр.
Жалпы, арнайы құтқару қызметі жаңа технологиялы құралдармен жабдықталады. Бұл қызметтің ай сайынғы бағасы қала тұрғыны үшін 80 теңге болып белгіленіп отыр. Құтқарушылар 1 шілдеден бастап жұмысын бастамақ. Әрине, ақылы қызметті пайдалану тұрғындардың өз еркінде дейді мамандар.
Айта кетейік, мұндай құтқару қызметі Қарағанды қаласында соңғы 15 жылдан бері жұмыс істейді. Ал Шымкент әкімдігі әлеуметтік желілерде тұрғындар арасында құтқару қызметінің жаңа түрі бойынша сауалнама өткізген еді. Сауалнамада 242 тұрғын өз пікірін қалдырып, олардың 150-і мұндай қызметтің тиімділігіне сенім білдіріпті.

ҚАЗАҚ КӨРГЕН ҚАСІРЕТ

Понедельник, 04 Июнь 2018 03:52

Тарихта қазақ халқына зауал әкелген сол бір қасіретті жылдар еш ұмытылмайды. 31 мамыр – саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күнінің маңызы артып келеді.

1

Шымкенттегі «Қасірет» мемориалына жиналған көпшілік Алаш арыстарын еске алып, бүгінгі бейбіт заманға тәу етті. «Алаштың арманы – азаттық таңы» атты іс-шара құндылықтарымызды қастерлей білуге үндеді. Еске алу жиыны алдымен «Ана мен бала» ескерткішіне гүл шоқтарын қоюдан басталды. Одан кейін көпшілік «Қасірет» кешені жанына жиналып, зобалаң құрбандарын бір минуттық үнсіздікпен еске алды. Өскелең ұрпаққа тарихтағы қасіретті кезеңдердің маңызын ұғындыру мақсатында Алаш қайраткерлеріне арналған «Тұлғалар тағылымына тағзым» атты театрландырылған қойылым көрсетілді.Жиында облыс әкімі Жансейіт Түймебаев «Тар жол, тайғақ кешкен» жылдары құрбан болған боздақтарымызды еске алудың маңыздылығына тоқталып өтті.

DSC 2476

– 1930 жылдардан бастап Кеңестер одағындағы науқан барлық халықтарға үлкен қасірет әкелді. Сол кездегі тарихи мәліметтерге қарасақ, түрік ұлттарының ішінде саны жағынан ең көбі қазақ халқы еді. Халқымыздың тарихындағы қасірет болашаққа сабақ болуы керек. Уақыт – күрделі құбылыс. Көп нәрсені ұмыттырып жібереді. Дегенмен, бабаларымыз бастан кешкен қиыншылықты ешқашан ұмытпауымыз қажет. Бізде әлі қолға алатын жұмыс көп. Қиындықтардың орнын толтыруға қаншама жылдар кетті. Осындай еске алу жиынында тек Құран оқып, бата беріп қана қойылмай, өткенге сабақ, болашаққа салауат айтылуы керек. Қазіргі жағдайдың өзінде халқы аштан қырылып, босқын болып жүрген халықтар көп. Тәуелсіздіктің таңын аңсап жүргендер аз емес. Сол себепті бейбіт күннің бағасын білейік, – деді облыс әкімі.
Алаш арысы Қошке Кемеңгерұлының шөбересі, Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ-дың «Қазақ әдебиеті» кафедрасының доценті
Қайырбек Кемеңгер де атасы жөнінде тебірене сөйледі. Өзі Омбы жерінде дүниеге келген. Еліміз Тәуелсіздік алғаннан кейін 1994 жылы атажұртқа оралыпты. Алаш арыстарының өшпеген рухын, сынбаған намысын еске алудың жастарға берер тағылымы мол екенін айтты.
Сондай-ақ, іс-шарада облыстық саяси қуғын-сүргін құрбандары музейі мен облыстық және қалалық мемлекеттік архивтің көрмесі ұйымдастырылды. Онда мемлекет және қоғам қайраткерлерінің қолданған заттары мен құпия әрі сирек кездесетін құжаттары көпшілік назарына ұсынылды.
Расында, өткен ғасырдың қасіретті кезеңдерінен сабақ алуымыз үшін бүгінгі жетістіктерді бағалай білуге тиіспіз.
Айта кетсек, республикада 4 миллионға жуық халқымыз ашаршылықтан көз жұмса, 113 мың адам қуғын-сүргiнге ұшырап, 25 мың зиялы азамат жазықсыз атылды. Осы қасіретті жылдары Оңтүстiк Қазақстан облысы бойынша 2500 адам «халық жауы» ретінде құрбан болды. Ал ұрпақтары «халық жауының баласы» атанып, өмiрдiң қиындықтары мен азаптарын бастарынан кештi. Осылайша миллиондаған адамның өмірін жалмаған қаралы кезең ел жадынан өшпек емес.

Страница 1 из 36