Без имени-11

Шымкентте ұлтымызды ұлықтайтын ұлы аспапты жасауды өз кәсібіне айналдырып, ұлттық дәстүрді насихаттап жүрген Мұталхан Байырбеков есімді шебер бар. Отбасылық кəсіп түрін дамытып отырған жас кәсіпкер мемлекеттің қаржылай қолдауымен кəсіп ашып, талмай еңбектеніп келеді. Он саусағынан өнер тамған шебер елімізде жарияланған төтенше жағдай кезінде өзі жасаған бірнеше домбырасын індетпен күні-түні алысып жүрген дəрігерлерге сыйлап, ақ халаттыларға құрмет көрсетіпті.

Тарихымызды қос ішегіне сыйдырған ұлы аспапты киелі санап, қастерлеп, төрге іліп қоятын қазақ халқы домбырамен әуелетіп ән де салған, күмбірлетіп күй де шерткен. Қадыр Мырза Әлі атамыз айтқандай, «Нағыз қазақ қазақ емес, нағыз қазақ домбыра» деген түсінік қалыптасқан.
Тұңғыш Президент – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың қоғамды ұлттық мәдениет пен бірегейлікті сақтау мен қайта жаңғырту идеясының төңірегінде одан әрі топтастыру мақсатында жазған «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласынан кейін қолөнершілеріміз де бір серпіліп қалғаны бар. Солардың бірі – кәсібім-нәсібім дейтін шебер Мұталхан Оспанұлы.
Ағаш ұстасы домбыра жасауға алғаш рет осыдан екі жыл бұрын кірісіпті. Кішкентайынан осы іспен айналысатын ағасының тәлім-тәрбиесін көріп өскен. Қызығушылықпен басталған ісі кәсібіне айналып, бүгінде домбыра жасау оның сүйікті ісіне айналған. Ол былтыр «Бизнестің жол картасы – 2020» мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде 3 млн теңге қайтарымсыз грант жəне «Еңбек» бағдарламасы аясында «Атамекен» ұлттық кəсіпкерлер палатасынан 505 мың теңге грант жеңіп алып, ұлттық музыка аспаптарын жасау ісін жолға қойған. Аға-інілі шеберлер бүгінде үйінің ауласынан шағын ғана шеберхана ашқан. Аядай ғана бөлме демесең, іші толған кепкен ағаштар мен домбыра жасауға қажетті темір жабдықтар.
– Негізі домбыра жасауды ағамнан үйрендім. Ол біраз жыл бойы жалдамалы қызметші болып жұмыс істеді. Мен бұл уақытта құрылыс саласында жүрдім. Кейін отбасылық кәсіп ашуға бекіндік. Домбыра – қазақ халқының ұлттық мәдени мұрасы. Ұлттық аспабымыз. «Рухани жаңғыруға қосқан үлесіміз болсын, əрбір жас бала осы ұлттық аспабымызбен ойнасын» деген ниетпен бастадық. Əрине табыс жағын да ойладық. Қай-қай жағынан да тиімді əрі қолдан келетін іс болған соң осы кəсіпке тоқтадық. Мемлекеттік бағдарламаға қатысып, үйіміздің ауласынан шағын цех аштық. Шеберханада өзімді қосқанда төрт адам домбыра жасаумен айналысып келеді, – дейді Мұталхан Байырбеков.
Бұл шеберханадағы домбыраларды қолөнершілер көбіне жаңғақ ағашынан жасайды екен. Ал музыкалық аспапқа қажетті материалдардың қаладағы базарлардан және қалаға жақын орналасқан елдімекендерден алады. Дайындалу технологиясы үш кезеңмен жүзеге асады дейді шебер.
– Бірінші бүтіндей ағаш тілінеді. Белгілі өлшеммен кесіп аламыз. Дайын болған материалды келесі этапта домбыраның мойынымен бірге шанағы қалыптастырылады. Жалпы домбыраның формасы әзірленеді. Ал соңғы этапта аспаптың беті жабылып, негізгі жұмыстары жасалады, – дейді жас кәсіпкер.
Ұста музыкалық аспап ерекше күтімді қажет ететінін айтады. Домбыра қоңыр үнін жоғалтпай, ұзақ уақыт күмбірлеуі үшін қажетті кеңестерімен де бөлісті.

– Жаңадан жасалған аспаптың дауысы дұрыс шығуы үшін бір ай көлемінде күнделікті бір күйден орындап отыруы керек. Сезімтал болғандықтан арнайы қаптамада тұрғаны мақұл. Ыстық немесе суық жерге қоймағаны дұрыс. Бірқалыпты ауа температурасында сақтаса, аспаптың үні өзгермейді, – дейді шебер.

Мұталханның сөзінше, домбыра жасау адам бойынан қандай да бір талантты қажет етпейді. Алайда қолының ебі, икемі болуы керек. Оның айтуынша, қолөнерші жоқтан бар жасайтын маман. Талмай еңбектенсе, маңдай тердің ақталатыны анық. Қазірде ұлттық аспапты асылына бағалап, сыйға тартушылардың да қатары көбейген. Музыкалық мектептер де тапсырыс береді. Бірақ пандемияға байланысты шеберхана жұмысы уақытша тоқтап тұр.
– Әлемдегі болып жатқан жағдай қаламыздағы шағын және орта бизнесті дөңгелетіп отырған кәсіпкерлерге оңай тимеді. Наурыз айының екінші жартысынан бері сұраныс күрт түсті. Отбасылық бизнес болған соң аздап қиындық туғызғаны бар. Бірақ бұл сынды ел болып еңсереміз деген ойдамын. Мемлекеттік қолдау шаралары жарияланып жатыр. Несие төлейтіндірге ауыр соғатыны белгілі. Осы ретте несиеге барынша жеңілдіктер қарастырылып, шығынға батқан кәсіпкерлердің қайта аяққа тұруына ұтымды қолдау шаралары қажет деп санаймын, – дейді қолөнерші.
Ел арасында темірден түйін түйген, сауыт соғатын, тері илейтін, ағаш шабатын шеберлер аз емес. Тек олар бұл салада айлығын шайлығына жеткізе алмайтындықтан бойдағы өнерін әрі қарай дамытуға мұршасы келмей жүр, жан бағу үшін жаны қаламайтын салада жұмыс істейді. Ал кейіпкеріміз еңбекке икемі бар жандарға мемлекеттік бағдарламаларды зерттеп, өз кәсібін оңтайлы игерудің жолдарын үйренуге болатынын айтады. «Ұлттық мұрамызды насихаттаудың тағы бір жолы, мектеп оқушылары меңгеруге тиіс негізгі үйірме дәрістерін қосу керек» – дейді. Шебердің алдағы уақытта ұстаханасын кеңейтсем деген жоспары бар. Көне өнердің өріс жаюына үлес қосып жүрген азамат атадан балаға мирас болған өнерді жандандырып, ата кәсібін нәсібіне айналдырып, ұлттық дәстүрді насихаттауды одан әрі де жалғастыра бермек.

731f0496-2d28-4ef3-8877-0d42c3167ff6

Шымкентте соңғы қоңырау салтанаты онлайн форматта өтті. Қалалық білім басқармасының басшысы
Жанат Тажиева бейнеконференция арқылы түлектер мен олардың ата-аналарын, ұстаздар қауымын оқу жылының аяқталуымен құттықтады.

«ZOOM» платформасы арқылы байланысқа шыққан түлектерге Ж.Арысбекқызы мектеп кезіндегі өткен қызықты оқиғаларын айтып, жүрек тебіренісіне толы естеліктерімен бөлісті. Ардагер-ұстаздар қауымы да онлайн жиынға арнайы қатысып, түлектерге сәттілік тіледі. Ал оқушылар алдын ала дайындалған «Ұстазыма мың алғыс!» атты эстафеталық шеруін ұсынды.
«Birgemiz: ТҮЛЕК -2020» ұранымен өткен соңғы қоңырауға халықаралық, республикалық деңгейдегі олимпиадалық ғылыми жоба және спорттық, өнер сайыстарының жеңімпаздары, «Алтын белгі», «Үздік аттестат» иегерлері қатысты. Еркін форматтағы кездесуде түлектер жылы лебіздерін білдіріп қана қоймай ұстаздарына ән арнады.
Айта кетейік, алғаш рет 9 және 11 сынып оқушылары емтихансыз 25 мамыр күні жылдық қорытындымен мемлекеттік аттестатқа ие болды.
Биыл қалада 8 885 оқушы мектеп бітіріп отыр. Оның ішінде 546 «Алтын белгі» иегері мен ерекше атестат алатын 356 түлек бар.
Білім басқармасының басшысы Ж.Тажиева Ұлттық бірыңғай тестілеу сынағын, аттестаттар мен «Алтын белгіні» тапсыру рәсімін ұйымдастыру кезінде қатаң санитарлық талаптар ескерілетенін айтты. Ал ата-аналар қауымын пандемияға байланысты мерекелеуден бас тартуға шақырды.

 

Құны жоғалмайтын капсула

Среда, 06 Май 2020 00:00

DSC 0526

Қан майдандағы қиян-кескі ұрыстарды ауызға алғанда, иығына қару асынған сарбаздың бейнесі ойға оралады. Міне, «Жеңіс» саябағында орналасқан «Ерлік» мұражайы сол сұрапыл соғыс жайлы сыр шертеді. Бір қараған жанға шағын ғана ғимарат секілді болып көрінеді. Мұны көптің бірі білсе, бірі біле бермейді. Жеңіске жету жолында жан аямаған жауынгерлердің қатары бүгінде сиреп, олардан қалған жәдігерлер көбейіп келеді...

«Ерлік» мұражайының ғылыми қызметкері Майра Бердіқұлованың айтуынша, аталған тарихи кешен ерлікті насихаттайтын республикадағы тұңғыш музей. Мұндағы бұйымдар мен деректер өзге мұражайдағы жәдігерлерді қайталамайды. Бұл басты ерекшелігі. Екі қабат, төрт экспозиция залы мен галереядан тұратын мұражайға негізінен майдангерлердің құжаттары қойылған.
– Бұл – ертеңгі тарих үшін нағыз құнды дерек. Орден, төсбелгілер мен отты жылдардан жеткен фотосуреттер, жауынгерлер жазған хаттардың түпнұсқалары һәм қолданған заттары тұр. Әр экспозициялық залға қойылған көне жәдігерлер сол бір зұлмат күндерден сыр шерткендей әсер қалдырады, – дейді ол.
Мұражайдың экспозиция залынан ҰОС ардагері, Кеңес Одағының Батыры, «Ленин», «Қызыл Жұлдыз» ордендерінің иегері Тоғанбай Қауымбаевтың орден-медальдарын да көруге болады. Тоғанбай ақсақалдың облыс әкімі Асқар Мырзахметовке «көзімдей көр» деп өзі сыйлаған шапан да осында. Мәскеу түбіндегі Ржев қаласында ерлікпен қаза тапқан Ораз Шыназбаевтың капсуласы бар. Бұл жауынгерлердің бойтұмары іспетті. Өйткені барлық дерек сол бір қара ыдыста сақталған.
Мұражай қорында жалпы үш мыңға жуық экспонат болса, биыл жәдігерлердің қатары тағы да артқан. Майра Бердіқұлова экспонаттарды соғыс ардагерлерінің туыстары мен ұрпақтары алып келетінін айтады. Батырлар ерлігін дәріптеген орталыққа келушілер де едәуір артқан.
– Биыл негізгі қорға Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің 20-дан аса жәдігерлері жинақталды. Оларды жинақтау, зерттеу жұмыстары жүргізіліп, қорға сақтауға жіберілді. Музейде тұрған әрбір жәдігерге көзіміздің қарашығындай сақтау біздің міндетіміз. Біз оларды кірлетпей сақтап, келушілерге мұқият таныстырамыз, – дейді ғылыми қызметкер.
Орталық ардагерлердің ерлігі мен есімін де келер ұрпаққа насихаттауда. Үш жылдан бері жалғасып келе жатқан «Ата-бабалар аманаты – елдік пен ерлік, бірлік пен ынтымақ» жобасы да соның бір айғағы.
– Соғыс ардагерлерінің өнегелі өмір жолын өскелең ұрпақты патриотизмге, Отанды сүюге, қиындықтарға төтеп бере білуге тәрбиелеу ісіне құрал ретінде пайдалану маңызды. Жеңістің 75 жылдығына орай түрлі іс-шараларды ұйымдастырып келеміз. Мәселен қаңтар айында «Жеңіс сарбаздары» тақырыбында Ұлы Отан соғысының ардагерлері Молдабек Ахметбаев пен Насыр Пиримбетовты еске алу кеші өтті. «Ерлік ешқашан ұмытылмайды» деген тақырыпта Ұлы Отан соғысының ардагері Пернебек Жұмашевты еске алу кеші де қызықты әрі мәнді болды. Казіргі таңда Төтенше жағдайға байланысты музей ұжымы онлайн режимде Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің жәдігерлерімен көпшілікті таныстырып, лекциялар оқып, экспонаттар залына экскурсиялар жүргізіп отыр, – дейді.
Майдан даласында қаһармандықпен от кешкендердің ерлік ісі ешқашан ұмытылмақ емес. Олардың өткені – өнеге, тағдыры – тарих. Сол тарихты келер ұрпаққа жеткізу сіз бен бізге аманат.

 

Қашықтан тапсырған емтихан...

Пятница, 22 Май 2020 03:00

0b12a3b9-c04c-4823-ab61-82f9589e46d4

Елде пандемия басталғалы халықтың өмір сүру дағдысына біршама өзгерістер енді. Ақырындап бәрі онлайн форматқа ауыса бастады. Бұл көшке алғашқылардың бірі болып білім беру саласы қадам басқаны белгілі. Қашықтан білім алған студенттер үшін емтихан және дипломдық жұмыстарды қорғаудың жаңа тәсілі қолданылуда.

8b036355-211b-4417-900a-ba4e31290463Шымшаһардағы қара шаңырақ М.Әуезов атындағы ОҚМУ студенттері оқу жылының көктемгі емтихан сессиясын тапсыруды бастады. Университеттің оқу және оқу-әдістемелік жөніндегі проректоры, техника ғылымдарының кандидаты, доцент Роза Абишеваның айтуынша, пандемия кезіндегі емтиханға күндізгі бөлімде оқитын 13614 студент және 300 магистр қатысады. Ал қорытынды аттестаттауға 5267 студент жіберілген. Онлайн сессия ҚР Білім және ғылым министрлігі ұсынған барлық платформаларды пайдалана отырып, қашықтан оқыту технологиялары тәртібінде ұйымдастырылуда.
– Мемлекет басшысының қаулысымен елде төтенше жағдай жариялағаннан бастап барлық оқу процесі онлайн форматқа ауысты. Сабақтар кестеге сәйкес, видео лекциялар, персоналдық жеке т.б. жұмыстар рет-ретімен еш кедергісіз өтті. Қашықтан білім беру оқу ордамыз үшін таңсық емес. Оқу жүйесінің техникалық және технологиялық мүмкіндіктерінің арқасында білім беру барысында қиындықтар туындаған жоқ. Әлемдік және Қазақстандағы жоғары оқу орындары қолданған платформаларды кәдеге жаратып келеміз. Атап айтсақ, ИС ВУЗ, Прометей, Skype автоматталған жүйелері мен ZOOM, Cisco Webex Meetings, Moodle, Google Classroom, Microsoft Teams платформалары, iSpring, Teachbase интернет-ресурстары. Қашықтан оқыту жаһандану кезінде кеңінен қолдануды қажет ететін білім жүйесі. Осы кездегі оқу мүмкіндігінің бірден бір жолы екенін студенттеріміз де түсініп, өз тараптарынан олар да атсалысуда, - дейді Р. Жанысбекқызы.

Университетте қашықтан оқыту жағдайында сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және академиялық адалдық талаптарының сақталуы назардан тыс қалмаған. Бұл жауапты міндет жоғары оқу орнының сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметін үйлестіруші құрылымдық буыны - «Парасат» басқармасына жүктеліпті. Ал дипломдық жұмыстар мен магистрлік, докторлық диссертациялардың қорғалу барысын «Шымкент-Адалдық алаңы» жобалық кеңсесі мен университеттің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және құқық бұзушылық профилактикасы жөніндегі Қоғамдық Кеңесі қатаң бақылауда. Осылайша Мемлекеттік аттестаттау комиссиясы жұмысының барысы сырттан, құзырлы органдар тарапынан да қадағаланады, бұл ЖОО-ның ашықтығының дәлелі.
– Онлайн сессия студенттердің құлақтарына түрпідей тиіп, бойларын қорқыныш билеуі мүмкін деген ортақ тұжырымға тоқталдық. Оның алдын алу үшін стресс тест жүйесі арқылы пысықтау жұмыстарын әрі дайындық кезеңін ұйымдастырдық. Вебинарлар барысында студенттер өздерін мазалаған сұрақтарға жауап алды. Оған бір уақытта 1500-2000-ға жуық студент қатысты. Прокторинг жүйесі қолданылуда. Бейнеконференция арқылы өткен емтихан және дипломдық жұмыстарды қорғау толық жазылады. Проктор емтихан қабылдаушы оқытушының мамандығына сәйкес болмайды. Цифрлық волонтерларды қосып, студенттерді бағалау жүйесінің әділдігін қамтамасыз етеміз. Мұны тек амалсыздықтың шарасы, мәжбүрліктен деп қарап қоя салмай, керісінше өзімізді оқытудың келешектегі көрінісіне, яғни қашықтан оқыту жүйесіне әзірлеу деп қарауымыз керек, - дейді жауапты басшы.
Роза Абишева студенттер қауымы үшін пандемия кезінде бірқатар жеңілдіктер қарастырылғанын да мәлімдеді. Оның айтуынша, аталған жеңілдіктер аяғы ауыр немесе босанған, денсаулығы, отбасылық жағдайына байланысты қиындыққа тап болған студенттер өтініш беру арқылы жиынтық бағалауға қол жеткізе алады. Мақтааралдағы су алып кеткен ауылдарда тұратын студенттердің де жағдайы ескеріледі екен.

 

f8d862a5-0fbd-4147-8974-d38a60eb7465


– Шетелдік студенттерге сессияны 30-маусымға дейін ұзартып отырмыз. Педагогикалық іс-тәжірибесін жаңа оқу жылына ауыстырдық. Бұл ғылыми кеңестің шешімімен бекітілген. Жазғы оқу семестрі қашықтан өтеді. Қорытынды аттестаттауға жіберілген студенттер диплом жұмысы мен презентацияларын алдын ала электронды түрде ұсынады. Ал елдегі жағдай тұрақталғанда, оны қағаз күйінде тиісті мамандардың қолы және мөрімен қайта жинақталады. Әрине, әлемді әуреге салған COVID-19 инфекциясы сейілсін. Бастысы студенттер мен оқытушылар қауымының денсаулығын назарда ұстай отырып, заң аясында білім беру жұмыстарын әрі қарай жалғастыра бермекпіз, - деді университеттің оқу және оқу-әдістемелік жөніндегі проректоры.
Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні. Төтенше жағдайдың басты талабы «үйден шықпа» болса да, ғаламтор қуалаған көпшілік тау-тас кезіп жүр. Онлайн оқуды осы деп ұққан жұрт қазірдің өзінде онлайн оқудан шошып жүр. Алайда талай ел, талай ЖОО-ны бүгінде онлайн жүйеге өтіп, студенттерін жер-жерден жинап, онлайнның баршаға оңтайлы жүйе екенін іс жүзінде дәлелдеп отыр. «Ғылымсыз елдің күні – түн» демекші, университет студенттерінің білім-ғылымнан сусындануға деген ынталары жоғары екенін байқауға болады.

IMG-20181129-WA0047

Шымшаһарда «Ел үміті» жобасы арқылы алғыр әрі білімді оқушыларға ерекше жағдай жасалмақ. Қалада дарынды балаларға арналған жаңа орталық өз жұмысын бастады. Тарлан таланттар мен дара дарындарға есігін айқара ашқан су жаңа мекеме балалардың потенциалдық әлеуетін дамытуды мақсат етеді.

Әдебиет пен өнерде, бiлiм мен ғылымда сайдың тасындай небiр сайыпқырандар шыққан үшінші мегаполисте таланттардың жаңа буыны танылмақ. Дарын орталығының директоры Раушан Омарханқызының айтуынша, жаңа мекеме Тұңғыш Президент – Елбасы қорының бастамасымен ашылып отыр. «Ел үміті» жол картасы қаладағы дарынды және өнерлі жастарды анықтап, оларды республика көлемінде таныту мақсатында іске қосылған.
– Орталықтың жұмысы үш бағытта жүргізіледі. Алдымен аталған мекеменің сайты арқылы ата-ана мен оқушы тіркеліп, тест тапсырады. Екінші кезеңге өткендерді әңгімелесу арқылы іріктейміз. Базаға енген жастарды қалауына қарай олимпиадаларға жолдасақ, басқаларын ғылыми жобаларға дайындаймыз, сайыстар ұйымдастырып ынталандырамыз. Оқушылардың өнерін шыңдауға, спортпен шұғылданып, шығармашылығын дамытуға барлық жағдайды ұйымдастырамыз. Бірақ елдегі төтенше жағдайға байланысты пандемия аяқталғанша жұмысымызды онлайн форматта жүргізіп жатырмыз, - дейді Р. Жеренова.
Енді ғана құрылған орталық аз ғана уақыттың ішінде жас дарындармен тіл табысып үлгеріпті. Мекеме басшысының сөзіне сүйенсек, онлайн форматта ұйымдастырылған байқаулар өз нәтижесін беріп келеді.
– Сәуір айын ғасырда біртуар тұлғаларымызға арнадық. Әл-Фарабидің 1150 жылдығына орай «Ғалым болғым келеді» тақырыбында оқушылар арасында эссе жазу шығармашылық байқауын ұйымдастырдық. Жас қылқалам шеберлері «Біз біргеміз» тақырыбын арқау етіп, сурет салудан сайысты. Абай Құнанбаевтың - 175 жылдығына орайластырылған «Көзімнің қарасы» ән байқауы да өз дәрежесінде өтті. Сол сияқты ертегі оқу челленджін атап өтуге болады. Мені қуантқаны – оқушылардың ынтасы. Біз олардың санына емес, жасаған жұмыстарының мән-мағынасына үңілдік. Алдағы уақытта да зияткерлік сайыстар жоспарға сәйкес өткізіледі, - дейді орталық директоры.
Мекеме жас дарындардың шығармашылық қабілеттерін дамыту мақсатында жоғары оқу орындарымен байланыс орнатып, ғалымдардың дәрістерін ұйымдастыруды көздеп отыр. Орталық мектептегі меңгерген білімді одан әрі тереңдете түспек. Жалынды жас ғылыми-инновациялық дағдыларын дамытады.
– Баланы заман талабына қарай көрегендікпен икемдеп, өз заманының озық өнегесін санасына сіңіре білу, оларды шығармашылық бағытта жан-жақты дамыту – бүгінгі күннің басты талабы. Кейбір отбасылар балаларының болашағына немқұрайлық танытып жатады. Ата-ана перзентінің бойындағы қабілетін ашуға ұмтылуы қажет. Жұрттың баласы оқыған оқуына түсіріп, кейде қателікке бой алдырып жатқанын көреміз. Негізі баланың қабілетін ерте жастан анықтаған дұрыс. Әркім жанына жақын іспен шұғылданса ғана кез келген салада прогресс байқалады. Біздің орталық міне, сондай дарынды балалар мен жеткіншектерді анықтау үшін, оларды қолдау мақсатында құрылып отыр, - деді Раушан Омарханқызы.
Дарынның ендігі өткізетін сайысы – математика пәнінен бастауыш сыныптарға онлайн олимпиада. Оған 3-4-сынып оқушылары қатыса алады, дейді орталық мамандары.Өзіндік қиындығы бар сын сағатында әр қатысушы математикадан 30 тест орындайды. Жеңімпаздар әдеби кітаптар, алғыс хаттармен марапатталатын болады.

 

Ерекше соңғы қоңырау…

Пятница, 15 Май 2020 02:32

1495766946 article b

Санаулы күндерден кейін оқу жылы аяқталуға жақын. Қашықтан білім алған оқушылар үшін төртінші тоқсанда өзгеріс көп болды. Тіпті, мектеп бітіруші түлектер соңғы қоңырау сыңғырын ести алмаймыз ба деп қорыққан-ды. Ұлттық бірыңғай тестілеу тағы бар. Хош, коронавирусқа байланысты білім саласында қандай өзгерістер енгізілді?

тажиеваҮшінші мегаполисте биыл 8470 түлек мектепті бітіргелі жатыр. Оның ішінде 6046-ы қазақ тілінде, 1545 оқушы орыс тілінде, ал қалған 879-ы өзбек тілінде аяқтайды.
Шымкент мектептеріндегі 6840 түлек ұлттық бірыңғай тестке қатысуға ниет білдірген.

– Өздеріңізге белгілі, оқушыларымыз биыл 4-тоқсанды қашықтан дәріс ала отырып аяқтайды. Яғни, 9(10) сыныптардың білім алушылары үшін қорытынды бітіру, ал 11(12) сыныптардың түлектері үшін мемлекеттік бітіру емтихандарын тапсырмай-ақ, жылдық баға қорытындысымен білімін аттестаттандыру енгізіліп отыр. Түлектер өздерінің он бір жыл білім алған алтын ұяларымен қоштасса, ұстаздар өздерінің сүйікті шәкірттерін үлкен өмірге қанаттандырады. Бұл сәт әрбір мектеп бітіруші түлекке тарихи оқиға. Енді алдымызда мектеп бітіру кештері және Ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысу секілді жауапты шаралар тұр, – дейді Шымкент қаласы білім басқармасының басшысы Жанат Тәжиева.
Шаһардың бас ұстазының сөзінше, білім сынағын тапсыруға өтініш білдіргендер жалпы түлектердің 80,7 пайызын құрайды. Қалада ұлттық бірыңғай тестілеуді өткізуге жоғары оқу орындары жанынан 4 пункт белгіленіпті.
- Жоғары оқу орындарының базасында орналасқан тест өткізу пунктерінде барлық материалдық жабдықтар әзірленген. 5g үлгідегі тұншықтырғыш, металл іздегіш құрылғылары мен қоса әр аудитория талапқа сай дайындалған. Бейнебақылау орнатылады, түлектердің ата-аналры, туыстарына да арнайы орындар болады, – дейді Ж.Тәжиева.
Биыл ұлттық бірыңғай тестілеуде 11-сыныптың 4-тоқсанында өткен бағдарлама бойынша сауалдар болмайды. Өйткені, оқушылар бұл жылы карантин мен төтенше жағдайға байланысты соңғы тоқсанды қашықтан оқыды. Сондықтан осындай жеңілдік жасалып отыр. Алайда, тест тапсырудағы талап қатал. Егер оқушы білім сынағы кезінде ұялы телефон немесе түрлі көмекші құралдар пайдаланғаны дәлелденсе, жинаған ұпайы желге ұшады.
– Тестілеу маусымның 20-сы мен 5-шілде аралығында Шымкенттегі 4 пунктте өтеді. Білім сынағы дәстүрлі форматта ұйымдастырылады. Бірақ, санитарлық режим қатаң сақталуы тиіс. Түлектер бір-бірінен алшақ отыруы үшін бір мезетте аудиторияда болатын оқушылардың саны да шектеледі. Ал екі тоқсанды қашықтан оқыған оқушылар аттестат алу үшін мектепке баратын болды. Соңғы қоңырау 3-4 маусым күндері мектеп ауласында, ашық аспан астында мектеп бітіруші түлектердің ғана қатысуымен өтеді. Мұндай шараларға рұқсат беру эпидемиологиялық жағдайдың біршама жақсаруы нәтижесінде мүмкін болып отыр, – дейді Жанат Арысбекқызы.
Айтпақшы, «аста-төк дастархан, қызылды-жасылды киім-кешек, кортеж жасап, қыдыру секілді басы артық шығынға биыл жол жоқ», – дейді білім басқармасының басшысы.
Түлектерге білімін растайтын аттестат соңғы қоңырауда табыс етілмек. Ал оған түлектер тек мектеп формасымен келулері тиіс. Тәртіпке бас имегендерге қатаң шара көріледі. Айта кетейік, Ұлттық бірыңғай тестілеуді тапсырғанын растайтын сертификатты тек электорнды түрде ала алады.

Тәтті де, сәтті бизнес

Пятница, 15 Май 2020 02:29

Жансая

Шәкәрім атамыз «Бұл ән – бұрынғы әннен өзгерек» дегендей, биылғы көктем бұрынғы көктемдерден өзгерек болып тұр. Қала көшелері бос қалып, адамдар үйлеріне қамалды. Иә, бұрын соңды болмаған әлемдегі ахуал көпшілікке оңай тимеді. Жас кәсіпкер Жансая Ержанова дүниежүзін шарлаған індет адамзатқа ортақ ой салғанын айтады.

Шымкент тұрғыны Жансая Ержанова елге оралғалы ерекше кәсіпті қолға алған. 27 жастағы бойжеткен құрамында қанты жоқ, табиғи өнімдерден ғана тұратын дәмді шоколадтарды дайындаумен айналысып жүр. Жас кәсіпкер бизнестің қыр-сырын шетелде үйренген.
– Университетті тәмамдаған жылы кәсіп бастауға бекіндім. Алғашқыда Қытайдан тауар алдырып, саттым. Автокөлік бизнесінде де өз бағымды сынап көрдім. Жарнама агенттігін енді қолға алғанымда шетелге оқуға грант жеңіп алып, бизнестен уақытша кеттім. Молдавия еліндегі белді университеттердің бірінде бизнес және әкімшілік мамандығы бойынша білім алдым. Дипломдық жұмысым шоколад бизнесі жайында болды. Оны жақсы деген бағаға қорғап шықтым, – дейді жас кәсіпкер.

 

89896


Жансаяның бұл бизнесті таңдауы да бекер емес. Ол тәтті құмарлығының арқасында жарты жылда 20 келі артық салмақ жинаған. Кейін құрамында қант жоқ шоколадты іздеуге көшкен.
– Шетелде жүріп артық салмақ жинаймын деп мүлдем ойлаған емеспін. Тәттіден бас тарту да оңайға соқпады. Бір күні супермаркетте жүріп қантсыз жасалған шоколадқа көзім түсті. Бірақ бағасы қалтамды көтермеді. Айдың соңында студенттің қалтасында санаулы тиын ғана қалады ғой. Кейін үйге келген бойда ғаламтордан қант қоспай шоколад жасауды үйрене бастадым. Дайын рецептерге өз қалауым бойынша қоспалар қосып, жаңаша дәм беретін тәтті жасадым. Оны құрбыларым мақтап, жеп алды. Содан бастап шоколад жасауға қызығушылығым оянды. Ақшамды үнемдеп, Украинаның Одесса қаласында орналасқан Шоколад музейінде болдым. Ол жерде шоколад шеберханасында қосымша сабақ алдым. Менің сапарым одан әрі жалғаса түсті. Шоколадтың отаны Бельгия, әрі қарай Австрия, Франция, Чехия, Венгрия, Румыния, Германия елдеріне барып тәттілер жайында зерттеу жұмысын жасап қайтқаным бар, – дейді кейіпкеріміз.
Ол туған елге оралғанда осы бизнесті бастаудың тетіктерін қарастырған. Кәсіпкерді қолдауға арналған инновациялық идеялар байқауында жеңіске жетіп, қайтарымсыз грантқа ие болған.
– Біз табиғи таза өнімдерді қолдана отырып, жүз пайыз шоколад жасаймыз. Бүгінгі таңда авторлық 18 рецептіміз бар. Оның 60 пайызы қантсыз жасалады. Құрамында ешқандай химиялық қоспалар жоқ. Әрбір ингредиент адам денсаулығына пайдалы. Имунитетті көтеруге үлесін қосады. Қолдан жасалған шоколадтардың дәмі мүлде бөлек болады. Бұл шоколадтардың калориясы жоқ деп айтпаймын. Көбірек жеп қойсаңыз, әрине, салмақ қосасыз. Өйткені, оның құрамындағы кептірілген жемістер сияқты қоспалар да бар, - дейді Жансая.
Ең қызығы, рецептердің барлығын Жансаяның өзі ойлап тапқан. Әрине, бастапқыда бәрі ол ойлағандай болмай шыққан. Дегенмен уақыт өте келе тәжірибенің ықпалымен, дәмі тіл үйіретін тәттілер пайда бола бастапты.
Елдегі төтенше жағдайдан кейін жас кәсіпкер белді бекем буып, дағдарысқа қарамастан іске кірісуге әзір. Ал Жансая қазақтың қайсар қызы ғана емес, білікті экономист екенін көрсеткісі келеді.

 

Бір шынаяқ кофе

Среда, 29 Апрель 2020 01:04

22658735654065468 1d41

Ол миллионды шаһарда тұрып, бірнеше істі қатар алып жүр. Бұл жолы SalemCoffee, Global Coffee кофеханалар желісінің негізін қалаушыларының бірі –
Данияр Мамирхановтың табыс хикаясын әңгімелейміз.

31cf1faae457a4e50bafe3795911f362– Кофеханалар желісін құру қазіргі таңда өз кәсібін дамытамын деген жастар үшін таптырмас бизнес-идея. Алайда істі енді бастаған біз үш дос болып, осыдан төрт жыл бұрын тәуелкелге бел буып, алғашқы нүктені аштық. Басында бәрі қызық әрі қиын болып көрінді. Бертін келе тәжірибе жинақтай отырып, қаладағы кофеханаларды 19 кофе-барға жеткіздік. Еліміздің бірнеше өңірінде серіктестеріміз бар. Межеміз – әлемдік брнед атану, – дейді жас кәсіпкер.
Қалада кофе ішу мәдениетін қалыптастыруға үлес қосып жүрген Данияр шаһар көлемінде өткізілетін мерекелік іс-шаралар мен қоғамдық жұмыстарға белсене араласады. Өзбек этномәдени бірлестігінің мүшесі әрі қалалық жастар мәслихатының депутаты елдегі елеулі оқиғаларға да үн қосып келеді.
– Қазақстанның дамуы отандастарымыздың азаматтық ұстамына байланысты. Жастар мәслихаты құрылғалы қайырымдылық шаралар мен түрлі деңгейдегі жиындарға атсалысып келеміз. Заман талабы – жастардың жан-жақты болуы әрі жаңа технологияларды игеру болып табылады. Әр адамның санасында жетістікке жету жайлы ең үлкен үміттер мен алуан қорқыныштар шоғыры ұя салған. Кез-келген жетістіктің шыңын бағындырушының тарихына үңілсек, олардың асқақ арманды табанды мақсатпен ұштастыра отырып, тер төккенін байқаймыз. Оны байқау үшін бір ортада адамдармен біте қайнасып жүріп көз жеткізу керек, – дейді ол.
Қарамағында бірнеше этнос өкілдері жұмыс істейтін кофеханалар желісі ынтымақ пен бірліктің арқасында татулық символына айналған. Данияр қаланың барлық тұрғыны бейбітшілік пен келісім сақтауға, бір-біріне өзара құрмет көрсетуге және өзара келісім жасасуға өз үлесін қосып жатқанын айтты. Бауырлас елдің бірлігі бекем екенін тілге тиек еткен кәсіпкер 1 Мамыр – Қазақстан халқының бірлігі күнімен құттықтауды ұмытпады.
– Бірінші мамыр - бірліктің ерекше мерекесі. Ынтымақтастығы жарасқан елде тұрақтылық сақталып, болашақтың дамуы да баянды болмақ. Қазақстандық ұлтаралық татулық үлгісі де осыған негізделген. Түп-тамыры түркілерден тарайтын бауырлас қазақ пен өзбек ел болып, егемендік алғаннан бері де туысқандық, тату көршілік қатынастан айнымай келеді. Бүгінде әрбір қазақстандық этникасына қарамастан, өзін үлкен отбасының бір бөлігі сезінеді. «Байлық – байлық емес, бірлік – байлық» деген сөз бар. Еліміздегі 130-дан астам этнос өкілдерінің бірлігі жоғалмасын. Әлемді жаулаған жаман дертті де бірге жеңеміз,–дейді Д.Мамирханов.
Кәсібін ашып, тірлігін дөңгелетіп отырған Даниярдың берекелі ісі көпке үлгі. Елге еңбекқорлығымен танылып келе жатқан жастың талабына қарап таңданбасқа болмайды. .

 

Страница 3 из 33