ОҚО Кәсіпкерлер палатасының бастамасымен Шымкент қаласының төрт ауданында жоспарланған ғимараттар, құрылымдар, қызыл сызықтар және басқа да нысандарды көрсететін интерактивті карта әзірлене бастады. Осыған байланысты ОҚО Кәсіпкерлер палатасында инвестициялық картаның http://shymkent.genplan.kz/ презентациясы өтті. Бұл жобаға қала бюджетінен 28 млн теңге бөлінді.

shymkala kz-13

Интерактивті картада қаланың қолданыстағы ғимараты туралы картографиялық мәліметтер ұсынылмақ. Атап айтқанда, аудандардың әкімшілік шекаралары, мекенжайлар, ғимараттар мен құрылыстар, көлік жолдары, сондай-ақ мемлекет мұқтаждығы үшін сүрілуге жататын нысандар, құрылыс нормаларын аталған карта арқылы білуге болады. Пайдаланушыға ыңғайлы интерфейс қажетті нысандарды жылдам табуға, әсіресе, құрылысшылар үшін жер учаскелерін таңдауға көмегі зор. 

ОҚО Кәсіпкерлер палатасы директорының орынбасары Қайрат Айкеновтің айтуынша, бұл жоба кәсіпкерлердің бастамасымен қолға алынған.

– Мұндай деректер базасының пайда болуын кәсіпкерлер талап етті. 2016 жылдың ақпан айынан бастап Кәсіпкерлер құқығын қорғау жөніндегі кеңесте, облыстық прокуратурада, облыс әкімімен кездесуде де бұл мәселе талқыға түсті. Құзырлы мекемелердің атсалысуымен бүгінде карта онлайн режимде іске қосылды. Бұл бизнесті жүргізуді айтарлықтай жеңілдетеді, – дейді ол.

shymkala kz-14

Ал Шымкент қаласының сәулет және қала құрылысы бөлімінің басшысы Нұрлан Архабаев интерактивті карта қаланың бекітілген Бас жоспарына сәйкес қай жерде қандай нысан орналасқанын нақты көрсететінін мәлімдеді.

– Енді кәсіпкерлер ғана емес, қаланың кез келген тұрғыны бос жатқан жерлердің қандай мақсатқа пайдаланылатынын картадан қарап біле алады. Мәселен, «Білім» деп жазса, карта мектептердің орнын айшықтап көрсетеді. Мұнда бұрыннан жұмыс істеп тұрғаны да, болашақта салынады деп бекітілген нүктелер де нақты белгіленген. Мәселен, кәсіпкер балабақша құрылысын жүргізуге жер телімін іздесе, картадан аталған әлеуметтік нысан түсуі тиіс орындарды оңай табады. Бұл жобаны әлі де жетілдіре түсеміз, – дейді Н. Архабаев.

Бөлім басшысының айтуынша, жер телімін актіде берілген жердің қолданыстағы шекаралары туралы және оны игеру үшін берілетін ақпаратқа ашық қол жеткізе алады. Онда тұрғын үй, қоғамдық-іскерлік, өндірістік аймақтар, инженерлік және көлік инфрақұрылымы аймақтары, санитарлық қорғау аймақтары, ауыл шаруашылықты пайдалану және басқа да ақпараттар ұсынылған.

Опубликовано в Қала

Шымкент – шағын кәсіпкерлік дамыған шаһар. Қалада соңғы жылдары өндіріс орындарының саны артып, жұмыссыздардың қатары азайып келеді. Оған қоса, қаланың туристік әлеуеті де зор.

5a1ce7c6726b6

Шаһарда азаматтарды жұмыспен қамту, бұқаралық спортты дамыту, жол салу жұмыстарына да көңіл бөлінуде. 2017 жылы да қалада индустриалды-инновациялық даму бағдарламасы шеңберінде бірқатар кәсіпорындар ашылды.

Жалпы, 2017 жылдың қаңтар-қараша айларында Шымкент қаласында жалпы тіркелген бизнес субъектілердің саны 75 988 бірлікке жеткен. Шағын және орта бизнес саласында жұмыспен қамтылған жұмысшылардың саны – 139712 адам.

Қалада 498 өнеркәсіп кәсіпорны жұмыс істейді. Қаңтар-қараша айында Шымкент қаласының өнеркәсіп кәсіпорындарында қолданыстағы бағамен 368 299,3 млн теңгенің өнімі өндірілді, немесе өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда нақты көлем индексі 102,1%-ға артқан. 

makeИндустриялық-инновациялық дамытудың 2015-2019 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасы шеңберінде Шымкентте 2017 жылы 10 инвестициялық жобаны іске асыру жоспарланған еді. 11 айдың қорытындысы бойынша бірқатар өндірістер іске қосылды. Мәселен, «Рахат-Шымкент» ЖШС (вафельді түтікшелерді шығару), «Корпорация Сити-Строй» ЖШС (заманауи асфальт-бетон зауыты), «Бумпром» ЖШС (Қағаз-картон өндірісі), «Шымкай» ЖШС-і (жиһаз жасау өнеркәсібі), «ДезФумекс» ЖШС-і (асфальтбетон өндіру зауыты) жұмысын бастап кетті. 

«Оңтүстік» аймақтық инвестициялық орталығы» ЖШС және «ЫРЫС» МҚҰ арқылы қала бойынша 2017 жылы қаңтар – қазан айларында 1 103,0 млн теңгеге 121 жоба мақұлданып, оның ішінде 117 жоба 766,1 млн теңгеге қаржыландырылған. 

Бүгінде Шымкентке туристерді тарту бойынша да бірқатар жұмыстар қолға алынған. Өңірдің ішкі туризмін дамыту, туристік іс-шаралар ұйымдастыруға көңіл бөлінуде. Деректерді сөйлетсек, 2017 жылдың 11 айында қалаға шетелден 27 700 адам қонақ болып келген. Ал ішкі туризм көресткіші 76 100 адамға жеткен. 

Жалпы, «ONTUSTIK» Кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығының көмегі бойынша биыл облыста 2 мыңнан астам кәсіпкер жеке кәсібін бастады. Орталықтан кәсіпкерлерге 3 мыңға жуық рұқсат құжат алынуына көмек көрсетілген. 

Биыл кәсіпкерлік негіздері курсын аяқтаған 705 кәсіпкер 2,5 млрд теңге көлемінде қаржы алып, өз бизнестерін дамытуға кіріскен. 

 

Көшелер жөнделіп, аяқжолдар салынды

2017 жылы Шымкент қаласының көлік инфрақұрылымын дамыту мақсатында 13,32 млрд теңге қаржы қаралды. Оның ішінде 91 көшені орташа жөндеу (64,32км) және 12 көшеге аяқ жол салу (19,122 км) жұмыстарына 1 229,324 млн теңге қаржы бөлінген. 

gagarin

2017 жылы аяқталған құрылыстарды айта кетелік. Қалада Жібек жолы көшесін қайта құру (Пазиков көшесінен Кіші айналма жолына дейін), кіші айналма жолды қайта құру (Жібек жолы көшесінен қалалық қоқыс орнына дейін ПК 63+00-ПК 107+00), Әл-Фараби көшесін қайта құру (Темірлан тас жолынан А-2 автом. тас жолына дейін), Б.Момышұлы көшесін қайта құру (Сүлейменов көшесінен Қожанов көшесіне дейін) құрылыс жұмыстары аяқталды. 

Сонымен қатар, ішкі орам көшелеріндегі күрделі жөндеу нәтижесінде Жиделі шағынауданындағы Бекназар, Тұрдалиев, Беркімбаев көшелері, Ақниет шағынадуданындағы Шұғыла, Асқартау көшелері, Жайлау шағынауданындағы 5-ші көшеге күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. 

Сондай-ақ, биыл Рысқұлов көшесіндегі «Самал» базарының аумағында жер асты жаяу жүргіншілер өткелі салынып, пайдалануға берілді. 

2017 жылы 8 нысанға жалпы сомасы 1 785,026 млрд теңгеге ішкі орам көшелерін қайта құру және күрделі жөндеу жұмыстарын атқару көзделген. 

Қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі мамандарының айтуынша, 2018 жылы 173 көшені күрделі жөндеу, орташа жөндеу, аяқ жол салу, ағымдағы жөндеу және ішкі орам көшелерге шағал тас төсеу және 3 көпірдің құрылыс жұмыстарына 11 006,099 млн теңгеге бюджеттік өтінім беріліпті.

 

12942 азамат жұмысқа орналасты

shymkla-103-2

Қалада азаматтарды жұмыспен қамту – өзекті мәселенің бірі. Шымкент қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің 11 айында атқарған жұмыстарын айта кетейік. Осы уақыт аралығында Шымкент қаласы әкімдігінің «Халықты жұмыспен қамту орталығына» 17950 азамат жұмыс іздеп келсе, соның ішінде 12942 азамат (72,1%) жұмысқа орналастырылды. 

Оның ішінде: ашылған жаңа жұмыс орындарына 1833, бос жұмыс орындарына 7445, қоғамдық жұмысқа 1571, әлеуметтік жұмыс орындарына 1970, жастар практикасына 1694, қысқа мерзімді кәсіптік оқытуға 3424 азамат жолданды. 28 адамға шағын несие берілді.

 

31 177 сәби дүниеге келген

Оңтүстік – алтын құрсақты аймақ екені мәлім. 2017 жылдың 9 айдың қорытындысы бойынша Шымкент халқының саны 940 072 адамға жетті. Бұл – ресми дерек. 1 қаңтар мен 20 желтоқсан аралығында Шымкентте 31 177 сәби дүние есігін ашыпты. 

Өңірімізде әлеуметтік саланы дамытуға айрықша көңіл бөлінуде. Жыл бойы жүзеге асқан жұмыстар да ауқымды. Облыстық құрылыс басқармасы мамандарының мәліметіне сәйкес, биыл әлеуметтік сала бойынша өңірде 134 нысанның құрылысы жүргізілуде. Оның ішінде 82-сі жаңа білім беру ұйымдары болса, 39 денсаулық сақтау, 7-уі мәдениет және спорт, өзгеде 6 нысан құрылысы. Сала мамандарының айтуынша, жоғарыда аталған білім ошақтарының 79-ы жаңа мектеп, ал қалған 3-уі кәсіптік білім беру ұйымдары. Осы нысандардың 27-нің құрылысы өткен жылы басталған екен. 

«Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасы мен республикалық, облыстық бюджет қаржысынан жүргізілген білім нысандарының 32-сі биыл ел игілігіне берілсе, қалған 50 білім беру ғимараты келер жылы тапсырылады деп жоспарлануда.

Қорыта айтқанда биыл облыста 32 мектеп пен 34 денсаулық сақтау нысаны, 2 мәдениет үйі мен өзгеде 2 нысан пайдалануға берілді.

 

Еңбегі сіңген спорт шеберлері дайындалды

sport-2-840x559

Шымкентте салауатты өмір салтын ұстанушылар да артып келеді. Тоғыз айдың қорытындысы бойынша, қалада спортпен 237, 8 мың адам шұғылданады. Бұл – қала халқының 25,6 пайызы. 

Жалпы, өңір спортшылары 2017 жылды жемісті аяқтады. Жерлестеріміз Ел чемпионаттары мен біріншіліктеріне қатысып, 400 алтын, 396 күміс, 393 қола медальға қол жеткізсе, Азия чемпионаттарында 78 алтын, 53 күміс және 42 қола медальға ие болды.

Опубликовано в Қоғам

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен «Жаңа индустрияландыру: қазақстандық барыстың қадамы» ұлттық телекөпір өтті. Оның барысында Шымкентте көлік-логистика орталығында жаңа алып кешен ашылды. А+ санатындағы «Continental Logistics Shymkent» кешенінің қуаттылығы жылына 1 миллион тонна тауар өткізуге жетеді.


Телекөпірге Оңтүстік Қазақстан облысының әкімі Жансейіт Түймебаев пен «Қазақстан теміржолы» ұлттық компаниясының вице-президенті Санжар Елубаев және орталық қызметкерлері қатысты. Жоғары лауазымды басшылар алдымен Елбасыға жаңа нысанның маңыздылығы туралы баяндады.

– Құрметті Президент! Біз Шымкент қаласында мультимодельді көлік-логистикалық орталығының құрылысын аяқтадық.

Мұнда жыл сайын шамамен 1 млн тонна жүк өткізуге болады. Біздің орталық – Шығыс-Батыс, Оңтүстік-Солтүстік ағынына қызмет ететін кеден аймағы мен толық сервистік желісі қамтылған заманауи кешен. Нұрсұлтан Әбішұлы, осы инфрақұрылымдық жобаны іске қосуға рұқсат етіңіз! – деді «Қазақстан теміржолы» ұлттық компаниясының вице-президенті Санжар Елубаев.

Кешенде құрғақ және климаттық жағдайды бақылайтын қоймалардан бөлек контейнер терминалы, кедендік ресімдеу аймағы мен ілеспелі құрылымдар бар. Жаңа көлік-логистикалық орталығының ерекшелігі - географиялық тұрғыдан тиімді орналасуында. Аймақтың жүк жөнелтушілер үшін артықшылығы – мұнда Cross Docking мультимодельді қызмет көрсету жүйесінің енгізілген. Бұл жүйе қоймалардағы шағын жүктермен қоса жеміс-жидек пен көкөніс сияқты бұзылатын тауар үшін өте маңызды.

Қазіргі кезде жалпы аумағы 92 гектар «Оңтүстік» көлік-логистикалық орталығында 8 жоба жүзеге асырылуда. Олардың инвестициялық құны – 35,6 млрд теңге. Мұнда кедендік рәсімдеу, фитосанитарлық және ветеринарлық бақылау қызметтері бір терезе қағидасымен жүргізілсе, бұған қоса уақытша сақтау қызметі де қарастырылған.

Мемлекет басшысымен телекөпір барысында Шымкент қаласындағы «Химфармның» дәрі шығаратын цехы да іске қосылды. Жалпы құны 13,5 млн АҚШ доллары болатын бұл жоба кәсіпкерлікті қолдау картасы аясында жүзеге асырылған. Өнімнің 80 пайызы ішкі нарыққа, қалған 20 пайызы экспортқа жіберіледі деп жоспарлануда. Өндіріс цехы заманауи құрылғылармен жабдықталған. Мұнда 72 адам жұмыспен қамтылып отыр. Бұл жоба Шымкенттегі инвестициялық жобаның маңызды бір бөлігі болып табылады. Компанияның бас директоры Ижи Урбанец осымен төртінші цехтың ашылып отырғанын жеткізді.

cex21sd2f1sd

– Біз жалпы көлемі 108 млн доллар көлемінде инвестиция құюды жоспарлап отырмыз. Жаңа цехты іске қосқаннан кейін біз экспорттық әлеуетімізді 5 млрд теңгеге жеткізе аламыз. «Химфармның» атынан фармацевтикалық саланы қолдап, инвесторларға ыңғайлы жағдай жасағаныңыз үшін алғыс айтамыз, – деді Ижи Урбанец.

Бүгінгі таңда зауытта 1200-ден астам жоғары білікті маман жұмыс істейді. Өндірістің барлығы әлемдік сапа стандартына сай келеді. Салалық GMP стандарына толық сай келетінін бұл цехта жылына түрлі дертті емдеуге арналған 20 миллионнан астам қорап дәрі шығарылады.

Опубликовано в Қала

gps-2

Қала әкімінің орынбасары Қайрат Нұртай қоғамдық көлік компанияларының басшыларымен кездесті.

Жиында қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің басшысы Қуатжан Жұматаев қоғамдық көлік мәселесі бойынша атқарылған жұмыстар жөнінде баяндама жасады. Оның айтуынша, бірқатар компанияларда қоғамдық көліктерді бақылап отыратын GPS орнатылмаған. Аталған мәселеге жауапты компания басшылары бір апта ішінде олқылықтардың орнын толтыруға уәде берді.

gps-3

– GPS барлық автобустарда орнатылуы керек. Біз ол арқылы әрбір қоғамдық көлікті бақылап отырамыз. Егер құрылғыңыз істемей қалса жұмысыңыз көрінбей қалады. Сондықтан, бұл мәселені ертерек түзету керек. Бұзылғандарын жөндеп, жаңасын сатып алуға бір апта уақыт беріледі, – деді Қ.Нұртай. 

Сондай-ақ, жиын барысында қоғамдық көліктердегі билет бермеу, жүргізушілердің жол ережесін бұзуы, аялдамаға тоқтамау, кондукторлардың айқайлауы секілді мәселелер де талқыланды.

Іс-шара соңында әкім орынбасары компания басшыларына бірқатар міндеттер жүктеп, нақты тапсырмалар берді.

Опубликовано в Қоғам

Шымкент қаласында робот жасау техникасының мектебі ашылды. Бұл игі шараны «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасының мемлекеттік грантын жеңіп алған Астана қаласындағы Н. Назарбаев университетінің түлектері қолға алып отыр.

robot

Роботтарды құрастырудың алғашқы жобасы Астанада сәтті жүзеге асырылған соң жастар кибермашиналарды құрастыру негізін шымкенттік балаларға үйретуге шешім қабылдапты. 3 млн теңге көлемінде қайтарымсыз грант иеленген түлектер бұл қаржыға ғимарат жалдап, қажетті техника сатып алған. Жоба жетекшілерінің бірі С. Естиярованың айтуынша, олар балаларға робот жасау техникасының барлық негізін үйретпек. Бұл әдіс Астана қаласында сәтті тәжірибеден өтіпті.

– Төрт ай бойғы үйрету мерзімінде балалар электромобильдермен квадрокоптер құрастыруды үйренеді. Мұнымен қоса бағдарлама жасауды, 3D модельдеу мен басып шығару, гаджет, қосымшалар мен сайт жасауды оқиды. Маңыздысы - бағдарлама жасауға үйрету процесі ойын түрінде өтеді. Соның нәтижесінде балалар оқығандарын жақсы меңгереді, – дейді жоба жетекшісі және Назарбаев университетінің түлегі С. Естиярова.
Айта кетейік, аталған мектепке балалар 5-7 жастан қабылданады. Курс 4 айға созылады. Оқу ақысы – айына 15 мың теңге.

Опубликовано в Білім
Среда, 01 Ноябрь 2017 08:49

Ота жасайтын «Робот»

IMG 9138Шымкенттік дәрігерлер «Облыстық клиникалық ауруханасында» ангиографиялық жүйе арқылы ота жасай бастады.


«Philips Allura Xper FD20/15» деп аталатын жартылай робот құрылғысы арқылы тромбоэкстракция, ангиопластика стенттеу, эмболизация оталары және коронарография, ұйқы артериялары және перифериялық қан тамырлар зерттеулері жасалады.

Сондай-ақ, аталған құрылғының көмегімен науқастарға сәулелік жүктемені орта есеппен 75%-ға төмендетуге, шолу аумағын үлкейтуге, суреттің және визуализациялаудың сапасын жоғарылатуға болады.

Опубликовано в Әлеумет
Среда, 01 Ноябрь 2017 08:37

Ерекше көлік жуу орны ашылды

Қала тұрғындары бұдан былай өз көліктерін өздері жуа алады. Темірлан тас жолы мен Б.Алпысбаев көшесі қиылысында ашылған бұл ерекше қызмет түрі әсіресе көпқабатты үй тұрғындарына тиімді болып отыр.

IMG 0404-26-10-17-05-56

IMG 0408-26-10-17-05-56Автоматтандырылған құрылғының суын 1 минут пайдалану үшін 100 теңге төлейсіз. Бір көлікке шамамен 300-400 теңге кетеді екен. Көбік пен арнайы балауыз шашудың 50 секунды – 100 теңге. Ал шаңсорғыштың бағасы 100 теңге (2,50 мин). 

– Мен бұл жерге алғаш рет келіп тұрмын. Көлігімді өзге орындарда 2000-2500 теңгеге жуады. Мына жерде арзан. Судың ағыны да жақсы екен. Енді кептіретін қызметін қосса тіпті жақсы болар еді, – дейді қала тұрғыны Қалижан Алесов. 

Көлік жуу орнының иесі Александр Гондаренконың айтуынша, бұл жерге жүк көліктері де келіп жуа алады. Бірінші рет келіп жатқандарға осындағы арнайы қызметкерлер көмек көрсетеді. Сондай-ақ, күн салқындай бастағанда жылы су және еден жылытқыш құрылғысы қосылады.

Айта кетейік, көлік жуу орны тәулік бойы, демалыссыз істейді.

Опубликовано в Қоғам

Бұл мәселе мектеп оқушыларына да қозғау салғандай. Жаңаша ойлай білетін зерек оқушыларымызға қанат бітірген. Сондай талапты жастың бірі оңтүстікқазақстандық Амангелді Жүсіп латын әліпбиінің 3D кітапшасын жасап шығарды. 


22449966 110591996367787 8359831800265476600 nА. Жүсіп – Төлеби ауданының мамандандырылған Дарын мектеп-интернатының 11 сынып оқушысы. Ойы озық, қиялы ұшқыр шәкірттің талабы қуантады. Оның кішкентай балаларға арнап жасаған 3D кітапшасының ерекшелігі – смартфонмен бірге қолданылуында. 

Бұл бағытта үш ай талаптанып, білімін шыңдаған. Ізденістің арқасында жаңа технология екі аптаның ішінде дайын болды: кітаптың дизайны, әріптердің дауысы, 3d модельдері, бәрі тартымды. Онда AR технологиясы қолданылған. 

Технологияның ерекшелігі – смартфондағы қосымша бағдарлама арқылы камераны кітаптың арнайы бетіне қаратқанда оқулықтан 3D модельдегі дүниелер шығады. Кітапша әліпбидің екі үлгісінде де әзірленді. 

IMG 4315-26-10-17-11-37

Әрине, басты ерекшелік – Елбасымыздың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламасына сай кітапта ұлттық нақыштағы оюлармен жасалуында. 

Сондай-ақ, кітапты есту қабілеті нашар оқушылар әріптерді визуалды түрде үйрене алады. Көзі нашар көретіндер әріптердің дауысын есту арқылы жақсы түсінеді. Жаңа технологиялық жоба әзірге, 10 әріппен ғана шектеліп отыр. 

– Мектептерге, балабақшаларға барып тәжірибелік сынақтар өткіздім. Бүлдіршіндердің бір кітапқа таласып қалған сәттері де болды. Тіпті әлі сөйлей алмайтын екі жастағы інім әліпбидегі әріптердің дыбыстауларын қайталап үйренуде, – дейді өзі. 

Жыл соңына дейін барлық 32 әріпті жасап бітірмек. Егер қолдау болса, қараша айында бәрі дайын болар еді. Тек кітапшамен тоқталмай, латын әліпбиіне арнап анимациялық сериалды мультфильм жасап көрмек ойы да бар. 

2225858

Бәрі де білімге деген құлшыныстың арқасы шығар. Амангелді бүгінге дейін ғылыми жобаларға да қатысты. Қазақтың ұлттық ойыны ақсүйектің компьютерлік нұсқасын да көпшілікке ұсынған-тын. 

– Латын әліпбиіне өту арқылы біз көптеген елдермен бәсекелестік қабілетімізді арттырамыз. Егер кішкентайларға қазірден бастап латын әліпбиін үйретсек, балалар ағылшын тілін тез меңгереді. Тіл үйренуге деген кедергі болмас еді. Бұл әліпбиге өту болашаққа бастар нақты қадам, – дейді оқушы замандастарына үн тастай. 

index2255Дарынымен дараланған оқушы информатика пәнінен бірқатар жетістіктерге жеткен. Робототехника сайысында облыста 1 орын, республикалық олимпиададан 2 орынға ие болған. Bebras халықаралық олимпиадасында 3 орыннан көрінді. Көкейінде бағдарламашы болсам деген арманы сайрап жатыр. Келешекте Сүлеймен Демирель университетінде білім алуды мақсат тұтқан. 

«Өнерліге өріс кең». Ойы зерек оқушы «Менің Арманым» интеллектуалды шоуына қатысу үшін Астанаға жол жүріп барады. Бұған дейін жартылай финалға жолдама алып келген еді. Енді алдында финалдық сынға өту міндеті тұр.

Мінекей, жаңа заманның технологияларын меңгеріп өскен осындай оқушыларымыз бар. «Білімдінің жүзі жарық». Біз жас дарынның алдағы жоспарларына сәттілік тілейміз!

Опубликовано в Білім
Понедельник, 23 Октябрь 2017 12:00

ҰШҚЫР ҚИЯЛ, КЕТТІҢ АЛЫС...

немесе болашақтағы
нанотехнологиялар туралы

ushqyr-qial-1

Сізге 2020 жылы адамдар бір зымыранмен бірнеше рет Марсқа ұшады, көліктер аспанда қалықтап жүреді, ал роботтар ауыр жұмыстарды істеп, балалардың ойыншығына айналады десе сенесіз бе? Әрине, сену қиын дерсіз. Дегенмен, айналаңызға бір сәт назар салыңызшы. Осыдан 5-10 жыл бұрын ғана электромобиль, смартфон телефон, 3D-принтер, 3D-фильм секілді дүниелер талай адамдардың ақылына сыймайтын. Көпшілік бұны уақыттан озғандардың кезекті бір сандырағы ғана деген болатын. Ал қазір бұл «Ғажайыптар» күнделікті өмірімізде пайдаланатын, қарапайым нәрсеге айналды.

 

Тарихта болжамы талай жылдан кейін ақиқатқа айналған аңыз адамдар бар.
Құрамалы, қорғанды үйің болады,
Әйелің базаршы болады.
Еркегің қазаншы болады.
Әйел – ерге теңеледі.
Шақырмаса, көрші көршіге кірмейді.
Ұят жағы кем болар.
Құны жоқ қағазды судай шашады... – деп, 1600-1700 жылдары өмір сүрген Мөңке биден артық болашақты дөп айтқан ешкім жоқ шығар. Бірақ біздің айтпағымыз басқа.
Біз Ы.Алтынсарин айтқан: «Тастан сарай салғызған», «Жылдам хабар алғызған», «Адамды құстай ұшырған», «Отынсыз тамақ пісірген» «Өнер-білім бар жұрттар» жайлы, қазіргі тілмен айтқанда болашақтағы нанотехнологияларды болжаған адамдар туралы айтпақпыз.

1899 жылы француз суретшілері ХХІ ғасыр туралы болжамдарын суретке түсіріп, Париждегі дүниежіүзілік көрмеге койған екен. Суреттерінде ұшатын құрылғылар, су астындағы адамдар, автоматтандырылған шаштараз бейнеленген. Бір кездері қиял ғана болып көрінген нәрселер, қазір ақиқатқа айналғанын өзіміз де көріп жүрміз. 

2018 жылы NASA компаниясы InSight ғарыш кемесін Марсқа ұшырады. Бортта ғылыми жұмыстан бөлек, адамдардың есімі жазылған микрочип болады. Осы чипқа өз есіміңізді mars.nasa.gov сайты арқылы жазып, Марсқа жібере аласыз.

Бұл бағытта атақты фантаст-жазушы Айзек Азимов та қызықты еңбектер жазғанын білеміз. Әсіресе, оның 1964 жылы «50 жылдан соң әлем қалай өзгереді?» атты еңбегі тек қазір ғана жоғары бағаға ие болуда. Өйткені, жазушының 2014 жылға жасаған болжамдарының басым бөлігі расымен де жүзеге асты. Мәселен, оның пульттік басқару, 3D құрылғылар, басқарушысы болмайтын көліктер, сматрфон арқылы кітап оқу, қоңырау шалу, құжаттар қарау сынды тұжырымдары бүгінде орындалды. Сондай-ақ, ол 1988 жылы интернетпен онлайн желісінде білім алуды да болжаған екен. 

Бұдан бөлек Герберт Уэллс 1914 жылы «Азат етілген Әлем» новелласында атом бомбасы туралы жазған. Ал танымал француз жазушысы Жюль Верн 1865 жылы «Жерден Айға тіке жолмен 97 сағат, 20 минутта» ғылыми-фантастикалық романында адамның айға қонуы туралы айтып өткен. 

Қазір де ғылым мен білім заманында ай сайын, күн сайын нанотехнология саласында талай «ғажайыптардың» куәсі болып жүрміз. Жақында ғана бір кездері аңыздай көрінген электромобиль мен автопилот басқаруындағы көліктердің кереметін көріп, еріксіз таңдай қақтық. Тіпті ондай ақылды көліктер Алматы мен Шымкент көшелерінде де кездеседі. Сондай-ақ, ғалымдар жыртылған теріні жабыстырып қоятын желім, сымсыз қуаттайтын телефондар, жүргізушісі жоқ жүк пойызын және тағы басқа да адам сенгісіз нәрселер ойлап тапты. 

Жуырда ғана Астанада өткен ЭКСПО-2017 Халықаралық көрмесінде де талайдың таңдайын қақтырарлық дүниелер қойылды. Мәселен, күн сәулесі және электр қуатымен жүретін көлік, ұшақ, велосипедтер және тағы жүздеген стартаптар. Ал Қазақстан 28 жоба ұсынған. Оның ішінде жел мен күннен энергия алатын құрылғы, жарықдиотты шамдар, электромобиль мен телефонға қоятын аккумулятор бар. Елбасы Н.Назарбаев ЭКСПО кезінде қойылған жаңа технологиялар көрме біткеннен кейін де, қолданыста болсын деп тапсырма берген болатын. 

Ал келешекте не болатынын білгіңіз келе ме? Қызықтың көкесі келесі жылы-ақ болғалы тұр. Ғалымдар 2018 жылы Американың мейрамханаларында аспазшы, Ресейде ота жасайтынын роботтар пайда болатынын айтты. 

«PayPal», «SpaceX», «Tesla» компанияларының басшысы Илон Маск та жақын болашаққа болжам жасаған екен. Ол Марсқа баратынымызға сенімдімін дейді. Осы орайда, Голландиялық «Mars One» компаниясы 2023 жылы Марсқа ұшу туралы мәлімдеме жасағанын да айта кетейік. Қазіргі таңда, онда өз еркімен аттанатын 1058 үміткер анықталып қойған. Олардың ішінде 297 АҚШ, 52 Ресей елдерінің еріктілері бар. Сондай-ақ, компания қайтар жолға билет қарастырылмағанын да ескерткен болатын. 

Илон Масктың ендігі бір тұжырымы жақын 50 жылдың ішінде көлікпен жүру, жеделсаты секілді болады-мыс. Тек, қай жерге баратыныңзды таңдасаңыз болғаны. 

Уақыттан озған сәуегейлердің тағы бір болжамы, талай жылдардан бері жүзеге аспай келе жатқан иісті сезіп отырып тамашалайтын кинотеатр. Бұл идея бірнеше елдерде эксперимент ретінде жасалғанымен, әлі толыққанды жүзеге аспай келеді.

Ал футуролог Ян Пирсон 2064 жылы көліктер бір-бірімен соғыспайды, ер және еркектен бөлек жаңа жыныстар пайда болады, адамға ұқсайтын роботтар қызмет етеді дейді. 

Ендеше, көз көріп, құлақ естімеген дүниелерді уақыттың еншісіне қалдырдық. Сәуегейлік пе, сандырақ па? Оны да сең сөгілгенде, мал өрістен қайтқанда аман болсақ көрерміз...

 

Опубликовано в Әлеумет
Понедельник, 23 Октябрь 2017 11:31

Күш – білімде, білім – кітапта

бүгінгі оқырманның талғамы қандай?

kitap-83

Француз жазушысы Гюго кітапты асып-таспайтын асыл досқа теңеген. Ал Карл Маркс оқыған кітаптарынан үзінді жазып жүрген болса, Шекспир үшін кітап тақтан да қымбат саналды. Бұл өткен ғасырлардағы кітап туралы қалыптасқан көзқарастар. Бүгін кім қандай пікірде? Қазір кітапты қайдан сатып аласыз? Шымкентте қанша кітапхана бар? Қаламызда сирек кездесетін кітаптардың қайда екенін білесіз бе? Соңғы рет қашан кітап оқыдыңыз? Міне, осы сауалдарға жауап іздеп, журналистік зерттеу жүргіздік.

 

Шымкентте қанша кітапхана бар?

Қалалық мәдениет және тілдерді дамыту басқармасының мәліметі бойынша, Шымкентте 38 кітапхана бар. Жалпы 921 300 кітап қоры болса, оның ішінде ең үлкені – «Абай атындағы қалалық кітапхана». Алып шаһар үшін бұл аз дүние емес. Тағы осы тізімге облыстық ірі кітапханаларды қосыңыз. 379 000-ға жуық кітабы бар «Отырар» кітапханасының оқырман саны 12 000. Бұл ретте оқырман көптігінен А.С.Пушкин атындағы кітапхана көш бастап тұр. 30 000-нан астам оқырманы бар кітапханада 217 000-ға жуық кітап бар. Ал Ы.Алтынсарин атындағы балалар кітапханасында 253 209 кітап, оларды оқитын 26 778 оқырман бар екен.

 

Болашақ books

Уақыт пен кеңістіктің тынысына толы адамзат ойының жемісі тоқтаған ба?! Шапшаң жүріп жатқан жаһандану үрдісі әлемдік бәсекелестікті арттыра түсуде. Заманауи технологиялар дамыған сайын жастардың кітап оқу процесі де бәсеңдегені жасырын емес. Бұдан арылудың бір ғана жолы осы технологияларды ұтымды қолдана білу. Осыны саралап қарасақ болашақтың кітаптары – электронды кітаптар деуге әбден болады. Қазірдің өзінде, әлемде 2017 жылдың алғашқы 7 айында электронды кітаптарға сұраныс 2,5 есе артқан.
Осы бағытта дүкен сөрелерінде электронды кітаптар да пайда болғанына біршама уақыт өтті. Тіпті, кей жастар кітапханаға барып кітапты смартфоннан оқуды артық санайды.
Біле жүріңіз. Электронды кітаптың түрлі модельдерін «Технодом», «Эврика», «Алсер» т.б. сауда үйлерінен 20 – 90 мың теңге аралығындағы бағаларда сатып ала аласыз.

 

Кітапты қайдан сатып аласыз?

Қазақ тіліндегі кітаптардың басым көпшілігі Шымкент қаласындағы «Төле би» кітап дүкенінде сатылады. Мұндағы сатылымда 1 млн-ға жуық кітап бар. Одан басқа
MARWIN дүкендер желісінің ішіндегі «Меломан» кітап дүкендерінен де түрлі топтамалар табасыз. Кітаптары қаламыздың ең үлкен сауда үйлері: Shymkent Plaza, Фиркан сити және Mega planet-те орналасқан. Кітаптар 25 түрлі бөлімге бөлінген. Әлем әдебиеті мен Нобель сыйлығының иегерлерінен бастап, аудиокітаптар, «100 негізгі кітап», «Әлем классикасының алтын қоры», «Азбука-классика», «Бүкіләлемдік әдебиет кітапханасы», «Покет-бук» секілді сериялармен шыққан кітаптарды да аталған жерден кездестіресіз.

 

Дерек пен дәйек

MARWIN дүкендер желісінің қаламыздағы: Mega planet бөлімшесінде – 25 000-ға жуық, Shymkent Plaza бөлімшесінде – 15 000-нан аса және Фиркан сити бөлімшесінде – 10 000 кітап сатылымда. Бағаларына келсек, бір ғана балалар әдебиеті бөліміндегі кітаптың ең төменгі бағасы 100 тг. Ал жоғары бағада Питер Пэн туралы кітапты 21000 тенгеге сатып ала аласыз.

 

Түнгі кітапхана

Көпшіліктің кітап оқуға уақыт тапшылығы мен жұмыстан қол босамайтындығы белгілі. Осы мақсатта түнгі кітапханалар жүйесін дамыту қажет. Әлем елдерінде бұл дамыған үрдіс. Мысалы, Германияның Штутгард қалалық кітапханасы кешкі 21.00-ге дейін жұмыс істейді. Тіпті кітапхана жабылғаннан кейін оқырмандарға арнайы бұрыш дайындалған. Ол жерден қалаған кітабыңызды алып кете аласыз. Мәскеуде Ф.Достоевский атындағы кітапхананың есігі таңғы 5:30-ға дейін ашық. Ал одан басқа кей кітапханалар түнгі 22:00-ге дейін оқырмандарға қызмет көрсетеді.

 

Қай ел көп кітап оқиды?

Әлемдегі әлеуметтік, маркетингтік, сондай-ақ психологиялық т.б. зерттеу жүргізетін орталықтардың бірі GFK (неміс зерттеу компаниясы) 2017 жылы кітап көп оқитын елдердің көш басында Үндістан тұр. Тізімді Тайланд, Қытай, Филиппин және Еуропа елдері жалғастырған.

 

BOOKCROSING −бүкіләлемдік қозғалыс

BOOKCROSING бүкіләлемдік кітап қозғалысы да кітап оқушылар санын арттыра түседі. 2001 жылы мамыр айында Рон Хорнбекер есімді азамат өз үйінің есік алдына жиырмадан аса кітап қалдырады. Дәл осылайша осы қозғалыс басталады. Сонан бері BOOKCROSING қозғалысының ресми сайтында 13 млннан астам кітап «бостандыққа» жіберілген. Қозғалыстың мақсаты өзің оқыған кітапты, қауіпсіз қоғамдық орындарға тастап кету арқылы өзге біреуге тарту ету немесе «бостандыққа» жіберу. Қозғалыс қатысушыларын буккросерлер деп айтады. Қозғалыс Итальяда PisaLibro деген атаумен қарқынды дамыды. Ал Флоренцияда үкімет 5000-ға жуық кітапты осы қозғалыс негізінде «бостандыққа» жіберген. Германияда болса бейресми мәліметтерге сүйенсек 10000 кітап күн сайын «азаттыққа» ие болады. Аталған елдерде қауіпсіз жерлер: аялдамаларда, қоғамдық көліктерде, оқу ғимараттарының алдында жатқан кітаптарды оқуға алып кетсеңіз болады.
Астанада осы қазан айында Болашақ ассосиациясының бастамасымен көпшілік орындарда қауіпсіз сөрелер пайда бола бастады. Ал Талдықорғанда аялдамалардағы QR кодты кітапханалардан кітап оқи аласыз. Бұдан бұрын мұндай кітапханалы аялдамалар елордамызда пайда болған еді.

 

Ең көп оқылатын кітаптар

Kitap.kz арнайы сайтының мәлеметіне зер салсақ, ең көп оқылған кітап Ә.Нұршайықовтың «Махаббат қызық мол жылдар» туындысы. 51770 рет оқылған. Ал «Меломан» кітап желілерінде Антуан де сент-Экзюперидің «Кішкентай ханзада» шығармасы мен детективтік, мотивациялық кітаптар көбірек сатылады. Қазақ тіліндегі көркем әдебиеттен Төлен Әбдіктің «Оң қол» кітабын сұраушылар көбірек екен.

 

Түйін

Нарықтық заманда рухани байлықты таразыға салатын адамдардың азаюы, әрине жақсылықтың нышаны емес. Рухани жаңғыруға бастар бірден-бір жол − кітап оқу. Мегаполис атанғалы отырған Шымқалада кітап жеткілікті, тек оны оқитын оқырман аз болып тұр. Кітап оқиық, қадірменді оқырман!

 

kitap pikir-2Зоя ОРАЛБАЙҚЫЗЫ,
Ы. Алтынсарин атындағы балалар кітапханасының директоры:

– Бәсекеге қабілетті ұлт ең алдымен біліммен сусындап өсуі қажет. Жастарды кітап оқуға баулу үшін түрлі іс-шаралар ұйымдастырамыз. Кітапханамыз «Кітап – жетістікке апарар жол», «Көркем әдебиет дала мен қала кітапханаларында» т.б. жобалар бойынша жұмыстар атқарып жатыр. 2015 жылдан бастап «Әлемді кітап арқылы танимын» атты үлкен байқау өткіземіз. 2015 жылы 187, 2016 жыл 216, 2017 жылы 297 үміткер қатысты.
Жаңадан І.Есенберлин, С.Сейфуллин, А.Құнанбаев, М.Мағауин, М.Шаханов, И.Байзақов т.б ақын-жазушылардың кітаптары түсіп жатыр. Кітап оқимын деген өскелең ұрпақ үшін барлық жағдай жасалған.

 

kitap pikirӘсемай ҚУАНЫШЕВА,
Электронды кітап қолданушы, №2 «Білім-инновация» қыз балалар лицей-интернатының 11-сынып оқушысы:

– Уақытымды тиімді өткізу үшін бос уақытымның бәрінде кітап оқуға тура келеді. Жолда, қоғамдық көлікте кітаптарды алып жүру мүлдем ыңғайсыз, ал оқу тіпті мүмкін емес. Ал кітаптарды телефоннан, планшеттен оқу өте қолайлы. Өзіңмен бірге алып жүруге де жеңіл. Оның үстіне он кітап дейсіз бе, жүз кітап болсын жүктеп ала бересің. Егер телефон, планшет көзге зиян десеңіз қазір арнайы электронды кітаптар да шыққан. Олардың радиосәуле бөлуі төмен болғандықтан денсаулыққа да қатты зиян емес. Мұнан басқа, қаламызда BOOKCROSING бүкіләлемдік кітап қозғалысын да жандандырсақ игі бастама болар еді. Бұл туралы мен ғаламтордан бірнеше мәліметтер оқыдым. Осы жоба жастардың кітапқа қызығушылығын артырады деп білемін.

Бағдәулет НҰРМАТ

Опубликовано в Білім
Страница 1 из 4