WhatsApp Image 2020-07-10 at 11.04.21

Соңғы екі аптада індет қатты асқынды. Күрделі жағдай Шымкентте ғана емес, еліміздің түпкір-түпкірінде ушықты.

Алғашқыда төтенше жағдай жарияланып, карантин шектеулері енгізілген кезде тұрғындар азық-түлік дүкендерінде ұзынсонар кезекке тұрды. Қазір ахуал басқаша өзгерді. Енді дәріханалардың алды адам қарасы азаймайтын жағдайға жетті. Ең қиыны, көпшілік іздеген дәрісін таппай жүр.
Рас, күні кешеге дейін дәрі-дәрмекке бақылау болмады. Аса қажетті дәрі-дәрмектің қолжетімсіздігі көпшіліктің наразылығын туғызды. Мемлекет басшысы Қасым-
Жомарт Тоқаев негізсіз қымбаттауға байланысты шағымды орынды деп қабылдады. Пандемия кезінде бұндай заңсыздықтарға жол беруге болмайтынын айтып, мәселені Үкімет пен құқық қорғау органдарына тапсырды. Сөйтіп жаппай дәріханаларға тексеру жүргізілді. Сол екен, медициналық препараттарды қымбат бағаға сатқан алыпсатарлардың жолы кесілді. Заңсыз дәрі қоймалары әшкере болып, медициналық препараттар тәркіленді.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департаментінің жанынан құрылған арнайы мониторинг тобы да қаламыздағы «Зерде», «Фарм лайн», «120-80» дәріханаларындағы жағдайды бақылады. «Адалдық алаңы» жобалық кеңсесі және БАҚ өкілдерінен құрылған топ аса қажетті дәрілердің бар-жоғын, бағаларының қолжетімділігін анықтады. Сондай-ақ медициналық препараттардың тапшылық туындауының себеп-салдарын анықтады.
«Зерде» ЖШС дәріханалар желісінің меңгерушісі Жанар Шалдарбекқызының сөзінше, Шымкентке күн сайын дәрі-дәрмек тонналап келіп жатыр. Бірақ алушылардың шектен тыс көбеюі дәрі тапшылығын туындатып отыр.
Өкініштісі, бақыланған дәріханаларда «Парацетамол», «Аскорбин қышқылы», «Цефтриаксон», «Ингавирин», «Азитрамицин», «Немисил» жоқ. Сосын сатып алушыларға талап күшейтілген. Дәрілер дәрігерлердің нұсқауынсыз берілмейтін болған. Оған кезекте тұрған тұрғынның пікірі дәлел.
– Бір апта қатты тұмауратып ауырдым. Дәм-иіс сезбедім. Ауруым асқынғанда тыныс алуым қиындады. Кеселдің өкпеме қарап өтіп жатқанын білдім. Мен тіркелген №1 емханада күрделі жөндеу жұмыстары жүріп жатыр. Дәрігерден қажетті дәрілерді жаздырып алып, дәріхананың процедурасынан ем қабылдадым.
Қазір әлеуметтік желілерде ем-домдар туралы кеңестер көп. Бірі укол, система алу керек десе, бірі алуға болмайды дейді. Алғашқыда өз бетімше қорап-қорап дәрі іштім. Уақытша ғана басылғандай болды. Кейін сырқатым бұрынғыдан бетер өршіп кетті. Бұл аурудың алдын алмаса қиын екен. Жұрттың көбі өз бетінше емделіп жатыр. Менің ойымша, дәрігердің нұсқауынсыз ем алуға болмайды, - дейді қала тұрғыны Бибайша Ибраева.

 

WhatsApp Image 2020-07-10 at 11.04.29


Мәліметтерге сүйенсек, мегаполисте 740 дәріхана бар. Олардың 300-і қала басшылығының бақылауында. Қалғандары жекеменшік болғандықтан өз қалауынша сауда істейді.
– Үш дәріханаға кіріп, қажетті антибиотиктерді сатып алдым. Атап айтсақ, «Фарм лайнда» балаларға арналған «Анаферон» - 1445, «Генферон» - 4160 теңге. Ал «Зердеде» бағалар төмендеу. Мұнда «Анаферон» - 1260, «Аскорбин қышқылының» таблеткасы - 325, «Анальгин» - 180 теңге екен. Үшінші дәріхана Ерімбетов көшесі бойындағы «Зердеде» балаларға арналған «Парацетамолдың» әр қорабы 30 теңгеден сатылуда. Оны ересек адамдарға екі таблеткадан тұтынуға болады. Байқағанымыздай, дәріханалар арасында бәсекелестік бар. Бірақ бәрінде бірдей баға болуын қамтамасыз ету қиын. Меже мақсаты – белгіленген бағадан аспау, - дейді арнайы мониторинг топ мүшесі Әсет Әссанди.
Қысқасы, рейд кезінде бетперде, антисептик сияқты вирусқа, микробқа қарсы медициналық заттар мен дәрі-дәрмектің тапшылығы анықталды. Көпшіліктің иммунитет көтеріп, күш-қуатты арттыратын дәрумендерді аяғынан тозып іздеп жүргені жасырын емес. Мұнан бөлек, дертімен айқасып жатқандар да, кеселден көз жұмғандардың қатары да азаймай тұр. Өкініштісі тұмаумен басталған дерт қатты асқынып, өкпеге өтіп жатыр. Десе де, провизорлар ең қажетті антибиотиктер мен препараттар осы аптада барлық дәріханаларға түгел жеткізілетінін айтып, көптің күпті көңілін орнына түсірді.

 

Оқыған жетер грантқа...

Пятница, 03 Июль 2020 05:02

ent-2019-13

Биылғы ҰБТ-ның талабы бұрынғыдан өзгерек болды. Жылда сынға ілігетін тестілеу бәз-баяғыдай өткенімен, ережеге темірдей тәртіп енгізілді. Білім сынағы 20 маусымнан 1 шілде аралағында өткізу жоспарланды. Өйткені санитариялық талаптарға орай, аудиторияны толтыруға болмайды. Карантинге байланысты талапкерлер тест тапсыратын ғимаратқа кірмес бұрын дезинфекциялық туннелден өтті. Қолдарын антисептикпен залалсыздандырды. Дене қызуы өлшеніп, жаңа маска берілді. Аудиторияларда арақашықтық екі метрден болды.

ҰБТ-ның тағы бір жаңалығы, тестілеу уақыты 10 минутқа ұзарды, түлектерге калькулятор мен көмекші құралдарды пайдалануға рұқсат берілді. Әйтсе де, биыл өтініш берушілердің саны елімізде рекорд деңгейіне жетті. Айталық, осы жылы 131 755 талапкер бағын сынауға ниет білдірген. Оның ішінде 2019-2020 жылы мектептен түлеп ұшқандар мен бұрынғы жылдары биікті бағындыра алмай қалғандар бар.
Ал Шымкентте биыл 6845 түлек бірыңғай ұлттық тестілеуге қатысуға өтініш берген. Жалпы қаламызда сынаққа қатысушылар саны өткен жылғы бітірушілерді қосқанда 8570 талапкерге жетті. М. Әуезов атындағы ОҚМУ, Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік педагогикалық универсиететі, SiIk Way жоғары оқу орындарында өткен тестілеуге жалпы 10 402 өтініш келіп түскен. Оның 1138-і
белгілі себептермен сынаққа қатыспаған.
Ең бастысы, бұрынғыдай талапкерлер айла жасай алмады. Өзгенің орнына кіріп, сынақ тапсырушылардың жолы кесілді. Түлектердің бет-әлпеті Face ID жүйесімен тексерілді. Яғни, тест тапсырушының бет-әлпеті арнайы нысанға алынды. Сөйтіп, талапкердің тестке қатысуы немесе қатыспауы 3-4 секундта анықталды. Сондай-ақ рұқсат етілмеген заттармен кірген жастардың маңдайынан ешкім сипамады. Бұрын ҰБТ-ның алдында барлығы тексеріліп, оқушылардан телефон, шпаргалкалар түгел алынатын. Бірақ ешқандай шаралар қабылданбайтын. Биыл 270 талапкерден ұялы телефон, көмекші құрал тәркіленді. Ал аудиториялардан смартфонмен ұсталған 89 талапкер бірден емтихан тапсыру мүмкіндігінен айырылды. Оның ішінде ұстаздардың ескертуін елемеген шымкенттік 144 оқушының тауы шағылды. Оларға акт толтырылып, тест тапсыру құқығынан айырылды. Ал 43 оқушы тыйым салынған ұялы телефон, көмекші құралмен кіріп, көздеген жоғары ұпайдан қағылды.
Бұдан бөлек, тест кезінде құқық қорғау органдарының қызметкерлері, антикордың өкілдері өтіп жатқан сынақты бейнежазба арқылы бақылады. Мұнан бөлек, емтихан материалдарын құпия ұстап, шашау шықпауы жіті қадағаланды. Өйткені тестілеудің жауаптарын алдын ала алып, жоғары ұпай жинаған түлектер жыл сайын анықталып жататын. Шынайы білімін ортаға салған талапкерлердің алдын осылай орап кеткендер биылға дейін аз болмаған. Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік педангогикалық университетінің Мемлекеттік комиссия хатшысы Шолпан Жақсылықызының айтуынша, емтихан материалдарын тест өткізілетін пункттерге жөнелту жұмыстарымен тек қана рұқсаты бар адамдар ғана айналысты. Ал тестке қажет дүниелер қойылған кабинеттер бейнебақылау камераларымен жабдықталды.
Яғни бейнежазбалардың бәрі ұлттық тестілеу орталығында 25-тамызға дейін талданады. Яғни тыйым салынған заттармен емтиханға кіргендер болса, олардың иеленген білім гранты қайтып алынатын болады. Ашығын айтқанда, заң бұзған түлектер еліміз бойынша Түркістан мен Шымкент қаласында көш бастап тұр.
– Түлектердің тәртіпке бағынбағаны өкінішті. Әлеуметтік желілерде қаншама рет ескертілсе де, өздерімен бірге тыйым салынған құралдарды алып келді. Ал пунктте талапкерлердің бәрі бақылаудан өткізілді. Жасырынып смартфон алып кіргендер анықталды. Қысқасы, олар бір жылын жоғалтты, - дейді Шымкент университетінің оқытушысы Бекежан Мырзаев.
Бәрін айт та, бірін айт айласын асырып, қулығын жүзеге асырмақшы болғандардың жолы осылай кесілді. Енді олар тек тамыз айында ақылы бөлімге сынақ тапсыра алады.
Сала мамандарының айтуынша, биыл шекті балл 50-ді еңсере алмаған түлектер көп. Ұлттық университтерге – ұпай 65 болса, педагогикалық мамандықтарға түсу балы 60-тан, 70-ке жоғарылады. Биыл жоғары оқу орындарына 55 мың грант бөлінген. Оның ішінде 14681 грант инженер кадрларын даярлауға, 8243 грант педагогика мамандықтарына бөлінген.
Сондай-ақ биылғы ҰБТ-да ұстаздар бұрынғыдай ерсі сұрақтар болмағанын айтады. Төртінші тоқсандағы тақырыптардан сұрақтар да қойылмаған. Олар оқулықпен жүйелі жұмыс істеген баланың барлық сұрақтарға жауап беретінін алға тартады. Десе де, ата-аналар тарапынан ҰБТ-ға қатысты айтылып жатқан сын да аз емес. Әсіресе уатсаптард әрқилы әңгімелер көп. Тест парақшасындағы сұрақтарды фотолармен көрсетіп, мұндай сұрақтарды кімдер құрастырған деп реніш білдіріп жатыр. Ол суреттер шынымен тестілеуде түсірілді ме? Әзірге қайдан алғаны, қайдан жүргені белгісіз.
Білеріміз, біліміне сенген талапкерге ҰБТ-дағы өзгерістер мен қатаң талаптар кедергі келтірмесі анық. Енді тест нәтижесінің қорытындысын алдағы уақыт көрсетеді.

МЕДИЦИНА МАМАНДАРЫНА МЫҢ АЛҒЫС

jHlUF4tp

 

Жаһанды жайлаған коронавирус дәрігер деген қауымның қоғамдағы қадірі мен адам өміріндегі маңызы қандай екенін  дәріптеусіз-ақ дәлелдеп берді.

Ал халаттылар қатерлі індетке қарсы бастарын бәйгеге тігіп қызмет етуде десек әсіре әспеттегеніміз емес. Олар күндіз-түні тұмшаланған киіммен, бетін масканың резеңкесі қажағанына да, шаршап-шалдыққанына да қарамай тәулік бойы ауруханалар мен стационарларда аурулармен арпалысты.
«COVID-19» инфекциясы тараған сәттен бастап «жедел жәрдем» қызметінің жұмысы қауырт күйге ауысты. Күн сайын станса бекеттеріне 2500-ден астам қоңырау түсті. Ал тәулік бойы 1500-ден астам адамға алғашқы медициналық көмек көрсетілді. Кесел тарағаннан бастап денсаулығына шағымданатындар саны күрт көбейді.
– Адамдар көп жағдайда басы ауырып, дене қызуы көтерілсе, ауру жұқтырып алдым деп үрейленеді. Хабарласқандардың тең жартысы коронавирусқа қатысты сауал қойып, кеңес сұрайды. Қорыққандарынан қан қысымы артып кеткендер де болды. Қазір тыныс жолы ауруларының өршігені байқалады. Қаламызда індет белгілері жоқ 70 тасымалдаушы тіркеліп отыр, – дейді стансаның медициналық санақ бөлімінің меңгерушісі Раушан Муталиева.
«Жедел жәрдем» бригадасының мамандары кеселмен бетпе-бет келсе де, алдыңғы шепте еңбек етуде. Бірақ үшінші мегаполисте оқшауланған үйлер, ауру жұқтырғандар тыйылған жоқ. Ал науқастарға қызмет жоспарланған алгоритмге сай жүргізілуде. «103»-тің қызметкерлеріне індет жұқтырған науқастың үйіне кіруге болмайды. Науқас жәдел жәрдем көлігінде қаралады. Бұл ең алдымен, сақтық шаралары және сол жерде тұратын азаматтар арасында дүрбелең туғызбас үшін қажет. Мұнан бөлек, шақырту кезінде бригадалар қорғаныш киімдерімен барады.
Бүгінде стационарлар «COVID-19» инфекциясымен ауырған адамдарға толы. Арасында жас та, жасамыс та, түрлі сала қызметкерлері бар. Індеттің ілмегіне іліккендер саны 1159-ға жетті. 500 адам жазылды, 11-і өмірден өтті
WhatsApp Image 2020-06-17 at 11.32.09Жұқпалы аурулар ауруханасы «COVID» госпиталінің басшысы Мұрат Майлыбекұлының айтуынша, жансақтау бөлімі бейнебір шайқас алаңы іспетті. Стационардағы сырқат адамдардың жағдайы 24 сағат бақылауда. Дәрігерлердің табанды еңбегі арқасында жазылып шыққандар саны 500-ге жуықтады. Өкінішке қарай, нәтижелі емге қарамастан, 11 адамның ғұмыры тоқтады.
Алайда соңғы бір айдан бері дәрігер ата-анасын, жарын, ұл-қыздарын көрмеген. Бір айдан асты, әріптестері де шаңырақта болмаған. Қалалық әкімдік сала мамандарының қауіпсіздігі үшін оларды жатақхана мен қонақүйге уақытша орналастырған.
– Індетпен күрестің алдыңғы шебінде жүрген медицина мамандарының еңбегі ескерілді. Айлық ақыларынан бөлек, қосымша төлемақы берілді. Сол үшін Мемлекет басшысына алғыс айтамын. Індетті ауыздықтап, толыққанды тежесек, бірінші кезекте отбасымызға барамыз, - дейді Мұрат Ибишев.
Осы арада бір айта кететін жәйт бар. Кейбір мемлекеттер ауруы асқынған науқастарды емханаға жатқызып, вирус табылған науқастарды үйінде қалдырып жатыр. Бұл білместіктен немесе салғырттықтан емес. Себебі қарапайым киімнің өзі жетіспей жатқан елдер бар. Ал бізде « ауруханаға жатқызып қойды» деп шамданады. Ол ол ма, аурудан астар іздеп, сырқатты саясатпен сабақтастыру саябырситын емес.
Қауіпті кеселдің екінші легі күзде болады деп күтіліп еді. Алайда, ол ерте басталған сияқты. Сақтық шараларына қарамастан шымкенттік 217 дәрігер ауру жұқтырған.
Карантиннің ұзаруы, аурудың көбеюі көпшіліктің санитарлық-эпидемиологиялық талаптарды ескермеуінен болып жатыр. Шектеулерге қарамастан тұрғындар әлі де қонаққа барады, жасырын қонақ күтеді. Сөйтіп, дертті бір-біріне жұқтырып жатыр.
– Ауруды қалай жұқтырғанымды білмеймін. Алғашқыда қатты басым ауырды. Құрғақ жөтел пайда болды. Иіс, дәм сезу қабілетінен айырылдым. Аурудың белгілерін тұмаудың жеңіл түрі шығар деп ойладым. Дене қызуым 38 градустан асқанда жедел жәрдем шақырдым. Алайда «сізде вирус бар» дегенде қатты күйзелдім. Жұқпалы аурулар ауруханасында 16 күн емделдім. 28 күн үй карантинінде болдым. Нәтижелі емнің арқасында кеселден құлан-таза жазылдым. Денсаулығымды сақтаған ақ қалаттыларға алғысым шексіз, - дейді 51 жастағы қала тұрғыны Ырысдәулет Илеспаев.
Пандемия өмір сүру дағдымызды өзгертті. Бірақ қауіп әлі сейілген жоқ. Дендеген дерт шарықтау шегіне жетті ме, жоқ па, мамандар оны нақты айта алмайды. Қазір статистикалық мәліметтерде ауырғандарды ғана емес, симптомы жоқ тасымалдаушылардың санын да жариялай бастады. Ал дәрігерлердің «үйде отырыңыз, сақтық шараларына бағыныңыз» деген сөзі жәй ғана емес ескерту емес, бұл індеттің қауіпті екенін қатаң еске салу.
Ия, дүниені дүрліктіріп, әлемді әлекке түсірген кеселді жою үшін қарапайым қауіпсіздік қағидаларын қаперге ұстағанымыз жөн. Бекітілген санитарлық эпидемиологиялық тәртіпке бағынбай, кеселдің бетін қайтара алмасымызды ұғынатын уақыт жетті. Ендеше сыртта, қоғамдық орындарда маска киіп, жеке бастың тазалығын сақтайық, ағайын. Бұл вирус – жәй тұмау емес.

 

Шымкент тәуелсіздік алған жылдардан бастап қазақыланды. Егемендік алған тұста идеологиялық тұрғыдан ескірген көше атаулары қазақ тұлғаларының есімдері мен жер-су аттарын иеленді. Мәселен, Ленин даңғылы – Республика, Советский көшесі – Қазыбек би, Долорес – Желтоқсан, Базарная – Әйтеке би атауын иеленді. Ал Целинная – Тың, Кристальная – Мөлдір, Яблоневая – Алмалы болып өзгерді. Әйтсе де, қала көшелері ескірген атаулардан толық арылған жоқ. Керісінше, есімі ардақтауға әбден лайық тарихи тұлғаларымыздың, Алаш қайраткерлерінің атын мегаполис тынысымен байланыстыруға асығар емеспіз.

70

Режиссер Серік Таласовтың интернетте кеңінен тараған бейнеролигі жұртшылық тарапынан үлкен сынға ұшырады. Көпшілік жеңіл жүрісті қыз бейнесінде киінген қыздың да, қазақ әйеліне тән киінуге шақырған актердің де образын қабылдамады. Бұған дейін ұлттық құндылыққа үндейтін еңбектерімен танылған авторға бейнеролик дауы оңай соққан жоқ.

88

Патриоттық акция өтті

Пятница, 05 Июнь 2020 04:42

Шымкентте мемлекеттік рәміздер күніне арналған іс-шара Тәуелсіздік саябағында бастау алды. «Желбіре, менің жалауым!» патриоттық акциясын Шымкент қаласы ішкі саясат және дін істері басқармасының «Рухани жаңғыру» бөлімі ұйымдастырды.

73

Аулалар көркейеді

Среда, 03 Июнь 2020 04:39

Жыл басынан бері Шымкентте 57 көпқабатты үйдің ауласы абаттандырылды. Жұмыс бұрын балалардың ойын алаңы болмаған аумақтарда жүргізілуде.

35

«Жазықсыз құрбан болған қайран жұртым» атты онлайн кеш Саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күніне арналып ұйымдастырылды.

38

Страница 1 из 38