ҰБТ-ға дайынсың ба, жас түлек?

Пятница, 24 Май 2019 04:33

Үшінші мегаполистегі білім ордаларында соңғы қоңыраудың соғылуына санаулы күн қалды. Шымкент қалалық білім басқармасының берген мәліметіне сүйенсек, биылғы оқу жылында қалада 8 104 оқушы мектеп бітіреді. Оның ішінде қазақ тілінде – 5 533 оқушы, орыс тілінде – 1 511 оқушы және өзбек тілінде 1 060 оқушы бар.

20181024123501 1

Түлектерден ұлттық бірыңғай тестке қатысуға өтініштер 10 наурыз бен 10 мамыр аралығында қабылданды. Мамандар бүгінгі таңда 5576 оқушыдан өтініш түскенін айтады. Оның ішінде 4567 оқушы - қазақ тілінде, 987 оқушы - орыс тілінде, 7 оқушы - ағылшын-қазақ тілінде, 15 оқушы ағылшын-орыс тілінде тест тапсырмақ.

2018-2019 оқу жылында «Алтын белгіге» – 403, ал «Үздік аттестатқа» 367 түлек үміткер болып отыр. Айта кетейік, «Алтын белгі» иегерлері, жалпы бейіндік пәндер бойынша республикалық және халықаралық олимпиадаларының, сондай-ақ ғылыми жобалардың жүлдегерлері мен жеңімпаздары ҰБТ сынағын жалпыға бірдей негізде тапсырады.

Биылғы жаңашылдық

ҰБТ әдеттегідей 20 маусым мен 5 шілде аралығында өтеді. Шымкент қаласы білім саласындағы бақылау департаментінің басшысы Жанат Тәжиева шаһарда 5 тестілеу бекеті дайындалып, қажетті құралдармен жабдықталып жатқанын атап өтті.

– Биылғы оқу жылының өзіндік ерекшелігі бар. Ол ағылшын тілі пәні өзінің тест тапсыру деңгейінде болса, мысалы, ағылшын тілі курсынан өткен сертификаты қолында болған жағдайда тиісті балл автоматты түрде қойылып беріледі. Ол талапкерлерге үлкен мүмкіндік береді, - дейді Жанат Тәжиева.

Ұлттық тест жоғары оқу орнына түсу емтиханы және мемлекеттік гранттарды бөлу жүйесі ретінде қалады. Тапсырған түлекке жалпы 120 сұрақ қойылады. Бөлінетін уақыт – 3 сағат 30 минут. ЖОО-на түсу үшін бағаның ең төменгі шегі өзгеріссіз – 50 балл деңгейінде қалды. Ең жоғары көрсеткіш – 140 балл (бейінді пәндер бойынша берілген дұрыс жауаптар есебінен).

– Сауаттылықты тексеруге арналған тапсырмалардың ҰБТ-ға енгізілу себебі – студентке оқуда түрлі ақпарат көздерімен жұмыс істеп, оларды сараптауға, сол көздерден алынған ақпараттарды салыстыруға және тұжырымдауға тура келеді, - дейді Шымкент қаласы білім басқармасы басшысының міндетін атқарушы Айгүл Текебаева. – Демек, бұл дағдылар мектеп түлегінің алдағы білім алу барысында өте қажет болады.

Бейінді пәндер бойынша тапсырмалар ұсынылған бес жауаптың ішінен тек жалғыз дұрыс жауабы бар 20 сұрақтан, сондай-ақ, көп жауаптың ішінен бірнеше дұрыс жауабы бар 10 сұрақтан құралады. Бейінді пәндер бойынша тестілеу барысында бірнеше дұрыс жауабы бар сұрақтар арқылы талапкерлердің нақты тақырыпты қаншалықты меңгергендері анық көрінеді.

Биыл ҰБТ-ны ақылы негізде тапсыру мүмкіндіктері де сақталып отыр. Яғни, талапкер жоғарғы оқу орындарына ақылы негізде түсу үшін ҰБТ-ны жылына 4 рет (қаңтар, наурыз, маусым, тамыз айлары) тапсыра алды.

Ал грант бойынша білім алу үшін алдағы маусым айындағы ҰБТ-ға қатысуы қажет.Айта кетейік, ҰБТ 2019 жылғы 20 маусым мен 5 шілде аралығында өтеді.

Түлектер кеші шығынсыз өтсе

«Бітірушілер кешін артық шығынсыз өткізейік!». Шымкенттегі білім ордаларындағы қоғамдық ұйымның мүшелері осындай үндеу тастап отыр. Аталған іс-шараға Шымкент қаласы білім басқармасының мамандары, «Жас Ұлан» балалар мен жасөспірімдер ұйымы және «Адал ұрпақ» қалалық клубының белсенді мүшелері қатысты.

2018-2019 оқу жылының аяқталуына байланысты оқушылардың соңғы қоңырауға дайындығы мен олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесі пысықталуда. Жылда 25 мамырдан кейін оқушылар қымбат көліктер жалдап, кафе-тойханаларда, тіпті қала сыртындағы саяжайларда «мерекені» атап өтуі дәстүрге айналып кеткені жасырын емес.

– Ешкімге артық шығын керек емес. Бұл кеш мектеп түлектері мен ата-аналардың қатысуымен өтетін жақсы кездесу болсын. Бұл күні мектеп бітірушілердің қауіпсіздігі, ең алдымен, ата-ана үшін де, қоғам үшін де маңызды.

Сонымен бірге осындай атаулы күні ата-аналар сыйлық ретінде жұмсайтын қаражатты баланың болашағына жаратуын қолдаймыз, - десті бірауыздан белсенді жастар.

Еске салсақ, ҚР Білім және ғылым министрі мектеп бітіру кештерін мектеп қабырғасында, тек мектептің аумағында ғана, еш артықшылықсыз өткізуді тапсырған болатын.

ҚР денсаулық сақтау министрлігіне қарасты фармация мен қоғамдық денсаулық сақтау комитеттері біріктіріліп, Тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау комитеті болып құрылуда.

IMG-20190523-WA0011

Бұл туралы Шымкент қаласы әкімдігінің ақпараттық-коммуникациялық орталығында «Дәрілік препараттарды сату мәселесі» тақырыбында өткен брифингте қалалық қоғамдық денсаулық сақтау департаментінің басшысы Ә.Төлебаев мәлімдеді.

Шымкент қаласы денсаулық сақтау басқармасы, қоғамдық денсаулық сақтау департаменті және Фармация комитетінің Шымкент қаласы бойынша департаменті ұйымдастырған брифингте дәріханаларда дәрілік заттарды рецепт бойынша сату мәселесі түсіндірілді.

– Дәрі-дәрмектердің рецепт бойынша сатылуы маңызды мәселе болып тұр. Дәріні тиімсіз қолданудан адамның денсаулығына зиян келген фактілер кездесуде. 2018 жылы дәріханаларда рецепсіз дәрі сатудың 24 фактісі тіркеліп, шара көрілді.

Заңды бұзғандарға 70-тен бастап 1000 АЕК айыппұл салынады. Әсіресе, тұрғындарға антибиотиктермен емделуде дәрігердің кеңесі мен олар жазып берген рецепт бойынша ем алуға кеңес береміз. Өйткені өз бетімен немесе тамыр-таныстардың айтуымен антибиотикпен емделу қауіпті ауруларға соқтырады, - деді ҚР ДСМ Фармация комитетінің Шымкент қаласы бойынша департаментінің басшысы Л.Қашқымбаева.

Мамандардың айтуынша, елімізде дәрілік заттардың 7 792 атауы тіркелген, оның 6 033-і дәрігердің рецептімен, 1759-ы рецепсіз сатылады.

Айта кетейік, Шымкентте 1180 дәріхана жұмыс істейді. Мамандар дәрілік препараттарды сату бойынша түсіндіру жұмыстары бастап кетті.

Мейіргерлер мерекесі

Пятница, 17 Май 2019 04:24

Үшінші мегаполисте халықаралық мейірбикелер күні салтанатты түрде аталып өтті.

Мерекеге Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Гүлжан Құрманбекова, Шымкент қаласы денсаулық сақтау басқармасының басшысы Асхан Байдувалиев, денсаулық сақтау ұйымдарының орта буынды қызметкерлері мен ардагер-мейіргерлер қатысты. Салтанатты жиында ардагерлерге құрмет көрсетілді.

– Мейіргерлер – әрдайым науқастың қасында болатын қызметкерлер. Науқастың нәтижелі емделуі, тез оңалуы және жағдайының жақсаруының 80 пайызы мейіргерлік күтімге байланысты. Мейірімділік, елгезектік, қайырымдылық және адам өміріне үміт сыйлау секілді қасиеттер мейіргерлерге тән.

Медицина саласында фельдшерлер, акушерлер және орта буынды медицина мамандарының еңбектері зор. Сондықтан олар құрмет көрсетуге де алғысқа да лайықты, - деген қала әкімінің орынбасары Г.Құрманбекова денсаулық сақтау саласының дамуына үлес қосқан мамандарды қала әкімінің Алғыс хатымен марапаттады.

Шымкент қаласы денсаулық сақтау басқармасының басшысы А.Байдувалиев жылдың «Ең үздік мейіргер», «Ең үздік акушер», «Ең үздік фельдшер», «Ең үздік зертханалық маман» атанған қызметкерлерді құттықтап, сый-сыяпат жасады. Бұдан бөлек, бірқатар мамандарға шипажайларға тегін жолдама тапсырылды.

Айта кетейік, республикадағы 175 мыңға жуық орта буын медицина қызметкерлерінің 8500-ге жуығы Шымкент қаласындағы медициналық мекемелерде қызмет атқарады.

Шымкентте балалар кардиохирургиялық орталығын ашу жоспарлануда. Бұл туралы қала әкімі Ғабидола Әбдірахымов пен Нұр-Сұлтан қаласындағы «Ұлттық ғылыми кардиохирургиялық орталық» АҚ басқарма төрағасы Юрий Пямен екі жақты меморандум жасау барысында айтылды.

Юрий Владимирович үшінші мегаполис үшін бұл орталықтың қажет екенін айтты.

– Оңтүстік өңірде бала туу жағынан өсім жоғары. Өкініштісі, аймақта жүректің туа бітті кеселіне шалдыққан балалардың саны да көбейіп жатыр. Науқас балаларға ота жасау үшін республикалық орталыққа жеткізіледі.

Дертке шалдыққан балаларды дер кезінде емдеу маңызды. Оның үстіне Шымкентте білікті кардиохирургтар жетерлік, – деді «Ұлттық ғылыми кардиохирургиялық орталық» АҚ басшысы Юрий Пя.

Мамандардың дерегінше, жылына өңірде туа біткен жүрек ақауы бар 50-70 балаға ота жасалады.

Шымкенттегі облыстық туберкулезге қарсы диспансердің ұжымы 12 мамыр – халықаралық медбикелер күнін салтанатты түрде атап өтті. Мереке медициналық ұйым қызметкерлерінің флешмобымен басталды.

60357199 330218667686694 4278947484597747712 n

– Бұл атаулы күнді қарсы алу дәстүрге айналған. Өйткені, орта буынды медициналық қызметкерлердің еңбегі орасан зор. Науқастармен сіздер көп уақыт байланыста боласыздар.

Сондықтан оларды емдеудің тиімділігін арттыруда еңбектеріңізді бағалаймыз. Мейірбикелердің 99 пайызы қыз-келіншектерден тұрады, олардың төккен мейірімінен қаншама науқастар жазылып жатады. Жұмыстарыңызға сәттілік тілеймін, - деді диспансердің бас дәрігері Болат Сағынбеков.

Кәсіби мереке қарсаңында мекемеде жұмыс істейтін 127 орта буынды медицина қызметкерлерінің барлығына сый-сияпат тарту етілді, бірқатарына шипажайларға жолдама тапсырды. Мекеме басшысы медбикелер арасында үздіктерді Алғыс хатпен марапаттады. Дәстүрлі мереке соңында қызметкерлерден құралған үш команда арасында спорттық сайыс ұйымдастырылды.

Үшінші мегаполисте 9 мамыр – Ұлы Жеңіс мерекесі күні 64 сәби дүниеге келді. Шымкент қаласының денсаулық сақтау басқармасының басшысы Асxан Байдувалиев мереке күні босанған аналарды перзентxанаға арнайы барып, құттықтады.

9 мамыр туылғандар

Жас аналардың бірі - Мөлдір Бекмаxан мереке күні егіздерді дүиеге әкелді. Жеңіс күні туылған шақалақтарын жас ана Алиxан және Алижан деп атапты.

Айта кетейік, мереке күні Шымқалада 31 қыз бала, 33 ұл бала дүние есігін ашқан. Бұл күні өмірге ұрпақ әкелген аналар мегополистің ғана емес, еліміздің демографиясына қомақты үлес қосып отыр. Олардың арасында «Алтын алқа», «Күміс алқа» иегерлерінің қатарын арттырғандар да бар.

Шымкент қалалық кардиологиялық орталықта қазақстандық білікті кардиохирург, «Ұлттық ғылыми кардиохирургиялық орталық» АҚ төрағасы Юрий Пя жүрек ақауы бар науқасқа жаңа тәсілмен күрделі ота жасады. Операцияға орталықтың кардиохирургия бөлімшесінің меңгерушісі, кардиохирург Бауыржан Байтөре де қатысты.

кардиология операция

Операция жасалған 19 жастағы азаматшаға инфекциялық эндокардит диагнозы қойылған. Дәрігерлердің екі сағатқа созылған күрделі отасы сәтті шықты.

– Науқастың жүрек қақпақшасы зақымдалған. Оны алмастырамыз деп ойлағанбыз. Бірақ ол жас әрі оның болашақта ана болатынын ескеріп, жүрек қақпақшасын сақтап қалдық, - деді Юрий Пя.

Шымкент қалалық денсаулық сақтау басқармасының басшысы А.Байдувалиевтың айтуынша, жүрек қақпақшасын сақтап қалуда үшінші мегаполисте жаңа тәсілмен жасалған алғашқы ота. Бұл Шымкент қаласының әкімі Ғабидолла
Әбдірахымов пен Нұр-Сұлтан қаласындағы «Ұлттық ғылыми кардиохирургиялық орталық» АҚ басқарма төрағасы Юрий Пя қол қойған өзара серіктестік туралы екі жақты келісім негізінде алғаш рет жүзеге асырылып отыр.

Осы меморандум негізінде енді Шымкент қаласындағы денсаулық сақтау саласын жақсарту және жергілікті дәрігерлердің біліктілігін арттыру мақсатында Ұлттық ғылыми орталық мамандары тәжірибемен бөлісіп отырады.
Айта кетейік, Шымкент қаласында жүрек қақпақшасына ота жасау бойынша жылына шамамен 3 мың науқас тіркеледі. Бұған дейін науқастар мұндай отаны Елорда мен Алматы қаласында жасатып келген.

Шымкентте трансплантолог-дәрігерлер тағы бір азаматтың бауырын алмастырған ота сәтті өтті. Осы кезге дейінгі оталар 13-18 сағатқа созылса, бұл жолы білікті дәрігерлер операцияны 5 сағат 48 минутта жасады.

роща трансплантологтар

Жергілікті мамандардың жетістігі

Күрделі отаны Шымкент қалалық №1 клиникалық аурухананың мамандары – бас дәрігер Абылай Донбай, трансплантолог-дәрігерлер Тайбек Садықов, Сәбит Байтеміров, Дәурен Қабылов, Ұлжан Мұханова және Рахымжан Үмбетжанов жасады.

Аурухананың №3 хирургия бөлімінің дәрігері Рахымжан Үмбетжановтың айтуынша, бұл жолғы емделуші 38 жастағы азамат 9 жылдан бері гепатиттің Б және Д түрімен ауырып келген. Алматыда және Нұр-Сұлтандағы ауруханаларда емделгенімен, кеселіне шипа табылмайды, ал Алматыда дәрігерлер трансплантация жасаудан бас тартыпты.

Шымкентте қиын отаның бұл түрін жасап жүрген білікті дәрігерлер туралы естіп, жолы қалалық №1 клиникалық ауруханаға түседі.

– Науқас бізде толық медициналық тексерілуден өтті. 1985 жылы туған жиені донор болды. Науқасқа ота жасамас бұрын денсаулығында кінараттар анықталды. Оның бауыр ферменттері жоғары еді. Сондықтан отаға дейін пациент ауруханада жатып, емделді. Білікті дәрігерлердің еңбегінің нәтижесінде науқасқа екінші өмір сыйладық деуге болады.

Ауруханамыздың бас дәрігері Абылай Дөңбайдың еңбегін атап өткім келеді. Ол бауыр мен бүйрек ауыстыру операциясын өз бетінше үйренген еліміздегі бірден-бір дәрігер, – дейді Рахымжан Үмбетжанов.

Бүйрегіңізге абай болыңыз!

№1 клиникалық аурухана базасында 2013 жылдан бері 145 бүйрек алмастыру отасы сәтті жасалған. Дегенмен, мамандардың дерегінше, бүгінде Шымкент қаласы бойынша 700 адам созылмалы бүйрек жетіспеушілігімен кезекте тұр. Ақ халаттылар олардың саны күн санап артып жатқанына алаңдаулы. Дерттің алдын алудың қарапайым жолын маман былай түсіндірді.

– Ең басты себебі ангинадан бастау алады. Бұл стрептококк қоздырушы қан арқылы бүйрекке жетеді. Сосын ағзада антитела бөлініп, инфекцияны жоюға әрекет еткенде, бүйректі зақымдайды. Мұны гломерулонефрит деп атайды. Қазіргі таңда біздің өңірдегі жастардың 70 пайыздан астамы созылмалы бүйрек жетіспеушілігіне шалдыққан.

Алдын алу үшін адам кішкене кезінен бастап, егер жылына үш рет тамағы ауырса, тез арада тамақ безін алып тастау керек. Әйтпесе, мұны соңы дертке ұласып, бүйректі алып тастайтындай жағдайға жеткізуі мүмкін.

Жеті адамға өмір сыйлады

Рахымжан Үмбетжанов мәйіттік донор мәселесін тағы қозғады. Трансплантологтар бір мәйіттік донор жеті адамды құтқарып қалады, дейді. Көз қарашығы, өкпе, жүрек, ұйқы безі, екі бүйрек және бауыр ауыстыруға қолайлы ағзалар қатарына жатады. Бауырды, тіпті, екіге бөліп, екі адамның өмірін сақтап қалуға болады, дегенді алға тартады.

– Біздегі өзекті мәселе – донорлық. Егер мәйіттік донор дамитын болса, күнде трансплантация жасауға дайынбыз. Сонда қаншама адамды өлімнен құтқарып, қаншама адам отбасына оралып, мемлекетімізге пайдасын тигізген болар еді, - дейді Рахымжан Үмбетжанов.

Өңірімізде аурухана базасында мәйіттік донор арқылы трансплантация бір рет қана жасалған. 2017 жылы 25 жастағы азаматша 7 шымкенттік тұрғынға өмір сыйлапты. Олардың барлығы бүгінде дәрігерлердің тұрақты бақылауында, денсаулықтары жақсы.

Шетелдіктер сенім артуда

Шетелдік азаматтардың шымкенттік дәрігерлердің көмегіне жүгінуі еліміздің медицина саласының негізгі жетістігі деп нық сеніммен айта аламыз. Трансплантологиялық операция жасайтын клиника заманауи медициналық құралдармен жабдықталған. Медициналық ұйымда 7 блоктан тұратын операция жасау бөлімі және бүйрек пен бауыр алмастыратын хирургия бөлімі бар.

Ал емделушілер үшін стационарда қосымша 45 төсек-орын қарастырылған. Күнделікті ауруханаға 200-250 науқас медициналық көмекке жүгінеді. Бастысы – мұндағы мамандар да білікті.

– Ауруханада трансплантация әлемдік деңгейде жасалады. Қазірдің өзінде Израиль, Австрия, Украинадан келген шетелдік азаматтардың азғасы ауыстырылды. Бұған қоса олардың келуіне біздегі кезектің аздығы және ота бағасының арзандығы себеп болуда.

Айта кететіні, біздің дәрігерлер туыстық донор арқылы да, мәйіттік донор арқылы да трансплантацияны жасай береді. Бірде итальяндық әріптестер ағза алмастыру бойынша шеберлік сабағын өткізуге келген болатын. Бірақ олар тек мәйіттік донор бойынша ғана жасай алатын болып шықты. Содан біз Елордадан Абылай Дөңбайды шақырдық.

Ол сол кездері Нұр-Сұлтан қаласындағы №1 ауруханада жұмыс істейтін. Сөйтіп, туыстық донор арқылы операция кезінде Абылай Әбдіжаппарұлына шетелдік әріптестер тек ассистент болғаны бар, – деді хирург-трансплантолог Р.Үмбетжанов.

...Сөз соңында дәрігердің мына сөзін айтпай кетпеуге болмас. «Өз басынан өткерген адам ғана денсаулықтың қадірін біледі. Таяуда ауруханада 1972 жылғы азаматтың бүйрегін алмастырдық. Науқас 12 жыл бойы күнара диализге баратын. Оған баласы донор болып, бір бүйрегін берді. Сөйтіп, он жылдан соң өздігінен дәрет сындырған әлгі азаматтың «Бақыт деген осы екен ғой» деген сөзі, бәлкім, көпшілікке ой салар».

Страница 1 из 23