Ерекше соңғы қоңырау…

Пятница, 15 Май 2020 02:32

1495766946 article b

Санаулы күндерден кейін оқу жылы аяқталуға жақын. Қашықтан білім алған оқушылар үшін төртінші тоқсанда өзгеріс көп болды. Тіпті, мектеп бітіруші түлектер соңғы қоңырау сыңғырын ести алмаймыз ба деп қорыққан-ды. Ұлттық бірыңғай тестілеу тағы бар. Хош, коронавирусқа байланысты білім саласында қандай өзгерістер енгізілді?

тажиеваҮшінші мегаполисте биыл 8470 түлек мектепті бітіргелі жатыр. Оның ішінде 6046-ы қазақ тілінде, 1545 оқушы орыс тілінде, ал қалған 879-ы өзбек тілінде аяқтайды.
Шымкент мектептеріндегі 6840 түлек ұлттық бірыңғай тестке қатысуға ниет білдірген.

– Өздеріңізге белгілі, оқушыларымыз биыл 4-тоқсанды қашықтан дәріс ала отырып аяқтайды. Яғни, 9(10) сыныптардың білім алушылары үшін қорытынды бітіру, ал 11(12) сыныптардың түлектері үшін мемлекеттік бітіру емтихандарын тапсырмай-ақ, жылдық баға қорытындысымен білімін аттестаттандыру енгізіліп отыр. Түлектер өздерінің он бір жыл білім алған алтын ұяларымен қоштасса, ұстаздар өздерінің сүйікті шәкірттерін үлкен өмірге қанаттандырады. Бұл сәт әрбір мектеп бітіруші түлекке тарихи оқиға. Енді алдымызда мектеп бітіру кештері және Ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысу секілді жауапты шаралар тұр, – дейді Шымкент қаласы білім басқармасының басшысы Жанат Тәжиева.
Шаһардың бас ұстазының сөзінше, білім сынағын тапсыруға өтініш білдіргендер жалпы түлектердің 80,7 пайызын құрайды. Қалада ұлттық бірыңғай тестілеуді өткізуге жоғары оқу орындары жанынан 4 пункт белгіленіпті.
- Жоғары оқу орындарының базасында орналасқан тест өткізу пунктерінде барлық материалдық жабдықтар әзірленген. 5g үлгідегі тұншықтырғыш, металл іздегіш құрылғылары мен қоса әр аудитория талапқа сай дайындалған. Бейнебақылау орнатылады, түлектердің ата-аналры, туыстарына да арнайы орындар болады, – дейді Ж.Тәжиева.
Биыл ұлттық бірыңғай тестілеуде 11-сыныптың 4-тоқсанында өткен бағдарлама бойынша сауалдар болмайды. Өйткені, оқушылар бұл жылы карантин мен төтенше жағдайға байланысты соңғы тоқсанды қашықтан оқыды. Сондықтан осындай жеңілдік жасалып отыр. Алайда, тест тапсырудағы талап қатал. Егер оқушы білім сынағы кезінде ұялы телефон немесе түрлі көмекші құралдар пайдаланғаны дәлелденсе, жинаған ұпайы желге ұшады.
– Тестілеу маусымның 20-сы мен 5-шілде аралығында Шымкенттегі 4 пунктте өтеді. Білім сынағы дәстүрлі форматта ұйымдастырылады. Бірақ, санитарлық режим қатаң сақталуы тиіс. Түлектер бір-бірінен алшақ отыруы үшін бір мезетте аудиторияда болатын оқушылардың саны да шектеледі. Ал екі тоқсанды қашықтан оқыған оқушылар аттестат алу үшін мектепке баратын болды. Соңғы қоңырау 3-4 маусым күндері мектеп ауласында, ашық аспан астында мектеп бітіруші түлектердің ғана қатысуымен өтеді. Мұндай шараларға рұқсат беру эпидемиологиялық жағдайдың біршама жақсаруы нәтижесінде мүмкін болып отыр, – дейді Жанат Арысбекқызы.
Айтпақшы, «аста-төк дастархан, қызылды-жасылды киім-кешек, кортеж жасап, қыдыру секілді басы артық шығынға биыл жол жоқ», – дейді білім басқармасының басшысы.
Түлектерге білімін растайтын аттестат соңғы қоңырауда табыс етілмек. Ал оған түлектер тек мектеп формасымен келулері тиіс. Тәртіпке бас имегендерге қатаң шара көріледі. Айта кетейік, Ұлттық бірыңғай тестілеуді тапсырғанын растайтын сертификатты тек электорнды түрде ала алады.

Тәтті де, сәтті бизнес

Пятница, 15 Май 2020 02:29

Жансая

Шәкәрім атамыз «Бұл ән – бұрынғы әннен өзгерек» дегендей, биылғы көктем бұрынғы көктемдерден өзгерек болып тұр. Қала көшелері бос қалып, адамдар үйлеріне қамалды. Иә, бұрын соңды болмаған әлемдегі ахуал көпшілікке оңай тимеді. Жас кәсіпкер Жансая Ержанова дүниежүзін шарлаған індет адамзатқа ортақ ой салғанын айтады.

Шымкент тұрғыны Жансая Ержанова елге оралғалы ерекше кәсіпті қолға алған. 27 жастағы бойжеткен құрамында қанты жоқ, табиғи өнімдерден ғана тұратын дәмді шоколадтарды дайындаумен айналысып жүр. Жас кәсіпкер бизнестің қыр-сырын шетелде үйренген.
– Университетті тәмамдаған жылы кәсіп бастауға бекіндім. Алғашқыда Қытайдан тауар алдырып, саттым. Автокөлік бизнесінде де өз бағымды сынап көрдім. Жарнама агенттігін енді қолға алғанымда шетелге оқуға грант жеңіп алып, бизнестен уақытша кеттім. Молдавия еліндегі белді университеттердің бірінде бизнес және әкімшілік мамандығы бойынша білім алдым. Дипломдық жұмысым шоколад бизнесі жайында болды. Оны жақсы деген бағаға қорғап шықтым, – дейді жас кәсіпкер.

 

89896


Жансаяның бұл бизнесті таңдауы да бекер емес. Ол тәтті құмарлығының арқасында жарты жылда 20 келі артық салмақ жинаған. Кейін құрамында қант жоқ шоколадты іздеуге көшкен.
– Шетелде жүріп артық салмақ жинаймын деп мүлдем ойлаған емеспін. Тәттіден бас тарту да оңайға соқпады. Бір күні супермаркетте жүріп қантсыз жасалған шоколадқа көзім түсті. Бірақ бағасы қалтамды көтермеді. Айдың соңында студенттің қалтасында санаулы тиын ғана қалады ғой. Кейін үйге келген бойда ғаламтордан қант қоспай шоколад жасауды үйрене бастадым. Дайын рецептерге өз қалауым бойынша қоспалар қосып, жаңаша дәм беретін тәтті жасадым. Оны құрбыларым мақтап, жеп алды. Содан бастап шоколад жасауға қызығушылығым оянды. Ақшамды үнемдеп, Украинаның Одесса қаласында орналасқан Шоколад музейінде болдым. Ол жерде шоколад шеберханасында қосымша сабақ алдым. Менің сапарым одан әрі жалғаса түсті. Шоколадтың отаны Бельгия, әрі қарай Австрия, Франция, Чехия, Венгрия, Румыния, Германия елдеріне барып тәттілер жайында зерттеу жұмысын жасап қайтқаным бар, – дейді кейіпкеріміз.
Ол туған елге оралғанда осы бизнесті бастаудың тетіктерін қарастырған. Кәсіпкерді қолдауға арналған инновациялық идеялар байқауында жеңіске жетіп, қайтарымсыз грантқа ие болған.
– Біз табиғи таза өнімдерді қолдана отырып, жүз пайыз шоколад жасаймыз. Бүгінгі таңда авторлық 18 рецептіміз бар. Оның 60 пайызы қантсыз жасалады. Құрамында ешқандай химиялық қоспалар жоқ. Әрбір ингредиент адам денсаулығына пайдалы. Имунитетті көтеруге үлесін қосады. Қолдан жасалған шоколадтардың дәмі мүлде бөлек болады. Бұл шоколадтардың калориясы жоқ деп айтпаймын. Көбірек жеп қойсаңыз, әрине, салмақ қосасыз. Өйткені, оның құрамындағы кептірілген жемістер сияқты қоспалар да бар, - дейді Жансая.
Ең қызығы, рецептердің барлығын Жансаяның өзі ойлап тапқан. Әрине, бастапқыда бәрі ол ойлағандай болмай шыққан. Дегенмен уақыт өте келе тәжірибенің ықпалымен, дәмі тіл үйіретін тәттілер пайда бола бастапты.
Елдегі төтенше жағдайдан кейін жас кәсіпкер белді бекем буып, дағдарысқа қарамастан іске кірісуге әзір. Ал Жансая қазақтың қайсар қызы ғана емес, білікті экономист екенін көрсеткісі келеді.

 

Бір шынаяқ кофе

Среда, 29 Апрель 2020 01:04

22658735654065468 1d41

Ол миллионды шаһарда тұрып, бірнеше істі қатар алып жүр. Бұл жолы SalemCoffee, Global Coffee кофеханалар желісінің негізін қалаушыларының бірі –
Данияр Мамирхановтың табыс хикаясын әңгімелейміз.

31cf1faae457a4e50bafe3795911f362– Кофеханалар желісін құру қазіргі таңда өз кәсібін дамытамын деген жастар үшін таптырмас бизнес-идея. Алайда істі енді бастаған біз үш дос болып, осыдан төрт жыл бұрын тәуелкелге бел буып, алғашқы нүктені аштық. Басында бәрі қызық әрі қиын болып көрінді. Бертін келе тәжірибе жинақтай отырып, қаладағы кофеханаларды 19 кофе-барға жеткіздік. Еліміздің бірнеше өңірінде серіктестеріміз бар. Межеміз – әлемдік брнед атану, – дейді жас кәсіпкер.
Қалада кофе ішу мәдениетін қалыптастыруға үлес қосып жүрген Данияр шаһар көлемінде өткізілетін мерекелік іс-шаралар мен қоғамдық жұмыстарға белсене араласады. Өзбек этномәдени бірлестігінің мүшесі әрі қалалық жастар мәслихатының депутаты елдегі елеулі оқиғаларға да үн қосып келеді.
– Қазақстанның дамуы отандастарымыздың азаматтық ұстамына байланысты. Жастар мәслихаты құрылғалы қайырымдылық шаралар мен түрлі деңгейдегі жиындарға атсалысып келеміз. Заман талабы – жастардың жан-жақты болуы әрі жаңа технологияларды игеру болып табылады. Әр адамның санасында жетістікке жету жайлы ең үлкен үміттер мен алуан қорқыныштар шоғыры ұя салған. Кез-келген жетістіктің шыңын бағындырушының тарихына үңілсек, олардың асқақ арманды табанды мақсатпен ұштастыра отырып, тер төккенін байқаймыз. Оны байқау үшін бір ортада адамдармен біте қайнасып жүріп көз жеткізу керек, – дейді ол.
Қарамағында бірнеше этнос өкілдері жұмыс істейтін кофеханалар желісі ынтымақ пен бірліктің арқасында татулық символына айналған. Данияр қаланың барлық тұрғыны бейбітшілік пен келісім сақтауға, бір-біріне өзара құрмет көрсетуге және өзара келісім жасасуға өз үлесін қосып жатқанын айтты. Бауырлас елдің бірлігі бекем екенін тілге тиек еткен кәсіпкер 1 Мамыр – Қазақстан халқының бірлігі күнімен құттықтауды ұмытпады.
– Бірінші мамыр - бірліктің ерекше мерекесі. Ынтымақтастығы жарасқан елде тұрақтылық сақталып, болашақтың дамуы да баянды болмақ. Қазақстандық ұлтаралық татулық үлгісі де осыған негізделген. Түп-тамыры түркілерден тарайтын бауырлас қазақ пен өзбек ел болып, егемендік алғаннан бері де туысқандық, тату көршілік қатынастан айнымай келеді. Бүгінде әрбір қазақстандық этникасына қарамастан, өзін үлкен отбасының бір бөлігі сезінеді. «Байлық – байлық емес, бірлік – байлық» деген сөз бар. Еліміздегі 130-дан астам этнос өкілдерінің бірлігі жоғалмасын. Әлемді жаулаған жаман дертті де бірге жеңеміз,–дейді Д.Мамирханов.
Кәсібін ашып, тірлігін дөңгелетіп отырған Даниярдың берекелі ісі көпке үлгі. Елге еңбекқорлығымен танылып келе жатқан жастың талабына қарап таңданбасқа болмайды. .

 

sumka

Қазіргі нарықта былғарыдан жасалған кәдесыйларға сұраныс бар. Заманауи әмиян, белдік пен қолдорбаларды дәстүрлі оюмен өрнектеп, таза былғарыдан кәдесый жасайтындардың қатары да жыл санап көбейіп келеді. Бірі – қолөнермен ерте жастан айналысса, енді бірі – оны оңай меңгеріп кәсібін дөңгелетіп әкеткен. Былғарыдан бұйым жасап машықтанған кейіпкеріміз Ербол Жақыпұлы тиімді әрі пайдалы этнобизнеске қалай келгенін әңгімелеп берді.

717f377d-737e-4830-8774-ebba8bd3a241Әр отбасында ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын жақсы дәстүр болады. «Ат тұяғын тай басар» дегендей, «Кәсіп пен нәсіптің» бүгінгі кейіпкері Ербол Алмағамбет ерте жасынан еңбекке епті болып өскенін айтады.
– Қазір 6-курста оқимын. Мамандығым – жалпы медицина. Сабақтан қолым қалт еткенде ізденіп жүріп, бір жыл бұрын кәдесый жасауды қолға алдым. Жеке кәсіпкер болудың ең жақсы тұсы ешкімге тәуелді емессің, өз еркің өзіңде. Өзіңе өзің бисің, - дейді жас кәсіпкер.
Оның айтуынша, қазір интернет дүкен ашып отандық өнімді жарнамалауға да, саудалауға да болады. Таза қара мал терісін баптап, былғарыдан тапсырыс берушінің сұранысына қарай әмиян, белдік, сағат, қолдорбаларды жасайды. Ою-өрнекпен көмкерілген қолөнер бұйымына тіпті түрлі жазу да жазылады. Әуелде шырайлы шаһарда басталған кәсіп қазір Алматы қаласында жалғасып жатыр екен. Яғни, уақытша Алматыда жасалып, басқа қалаларға жеткізіледі.
Ербол ұлттық нақыштағы бұйымдарды нарыққа шығару, оған тұтынушылардың сұранысын арттыру оңай емес екенін айтады. Кез келген кәсібінің көркіне әр беретін ұлттық ою-өрнектер екенін жасырмай айтқан Ербол Алмағамбет алдынан қандай қиындықтар кездессе де, бұл кәсіптен бас тартпайтынын алға тартты.
– Бұйырса жалпы тәжірибелі дәрігер болу ойда бар. Бірақ «жігітке жеті өнер де аз» деген ұстанымда өмір сүремін. Бұл – кәсіп. Қаншама адам осы этнобизнестен пайда тауып отыр. Біз мемлекеттік бағдарламаларға қатысып көргеніміз жоқ. Бірақ мемлекет бізге не береді деп қол қусырып отырудан аулақпыз. Біреуге пайдамыз тисе қуанамыз, әрине.
Бүгінде ұлттық оюмен көмкерілген өнімдеріне тек Шымкентте ғана емес, өзге өңірлерде де сұраныс жоғары. Дегенмен, кәсіпкер саннан бұрын сапаға баса назар аударатынын және әрбір бұйымның дизайны, стилі ерекше болғанын қалайтынын айтады.
– Санға емес, сапаға жұмыс істейміз. Сұраныс көп екен деп, қаптатып өнім шығара бергім келмейді. Баппен, байыппен тұтынушыларға сапалы дүние ұсынғым келеді. Бұл мақсатымнан еш уақытта тайған емеспін, – деп түсіндірді жас кәсіпкер.
Мегаполисте Ерболдай қолы алтын, мамандығына адал, еңбекқор жігіттердің көптігі қуантады. Теріні кәдеге жаратып, кәсібін дөңгелете білген жас кәсіпкердің өнімдері алдағы бес-он жылдықта брендке айналары сөзсіз.

 

screenshot 5 56 650x410 1 650x410 1 650x410

Әлемді жаулаған Covid-19 індеті елімізді айналып өтпеді. Бүгінде дертті жұқтырғандар саны 650-ге жетті.

Адамдарды ғана емес, тұтас мемлекетті әлекке салған вируспен күресті әр ел әрқалай жүргізуде. Білім іздеп шетел асқан жерлесіміз Алиасқар
Сатылдыдан Германиядағы коронавирус пандемиясы жайлы сұрап білдік.
германия фото– Мен Германияның Бремен қаласында орналасқан Jacobs University-нің 2-курс студентімін. Индустриалды инженерия және менеджмент мамандығы бойынша білім алып жатырмын. Ақпан айында кезекті демалыстан соң Қазақстаннан оқуымды жалғастыру үшін қайта келдім. Бұл уақытта вирусты жұқтырғандар саны күрт көбейді. Олар Италия, Иран, Испания сынды елдерден келген азаматтар арқылы таралды, - деп әңгімеледі Алиасқар.
Кейіпкеріміздің айтуынша, Германияның ірі мегаполистері елдегі алғашқы індетті жұқтыру ошағына айналған. Ал тұрғындар вирусты елемеген. Сөйтіп, көзге көрінбейтін қауіпті дерт Бременге де жеткен. 13 наурызда шаһарда вирусты жұқтырғандар саны 56 болып, қала карантинге жабылған. Алиасқар елге қайту мүмкіндігі туғанда жауапты шешім қабылдағанын айтады.
– Егер өз елдеріңізде жағдай тұрақты болса, қайтуларыңызға болады деп соңғы шешімді қабылдауға мүмкіндік берді. Бірақ мен отбасым мен туыстарым, елдегі азаматтардың денсаулығын уайымдадым. Мұндай уақытта қара бастың күйттемей, отандастарымның жағдайына алаңдап, сонда қалу туралы бір тоқтамға келдім. Бұл сөзімді ата-анам да құптады. Қазір университеттің жатақханасындамыз. Тәртіп қатал. Жағдай тұрақты. Ал қаладағы індетті жұқтырғандар саны едәуір артып, 300-ге жетті, - дейді ол.
Алиасқардың айтуынша, кампусты қадағалауға алғандар көбейген. Тамақтану уақыты ұзартылып, адамдар арақашықтығына ерекше мән беріледі. Екі адамнан артық жүруге тыйым салынған. Егер тәртіпке бағынбаса, 100-150 еуро көлемінде айыппұл салынады. Оған көнбегендер қатаң жауапкершілікке тартылатынын айтты.
– Бастапқыда тұрғындар пандемияны елемеді. Ескертулерге құлақ аспай туған күн тойлап, адамдар көшелерде толассыз жүрді. Мұның ақыры жақсылыққа алып келмеді. Дерт күшейіп, жұқтырғандар саны күн сайын еселене түсті. Адамдар вирусты жұқтырғандардың саны 50-60 мыңға жеткенде ойлана бастады. Қазір аса қажеттілік болмаса, көшеге шығуға рұқсат жоқ. Дәріханалар мен дүкендер жұмыс істеп тұр. Біз онлайн режимінде білім алып жатырмыз. Қажетімізді сырттан онлайн тапсырыспен алдырамыз. Төлемдер де карталар арқылы жасалады. Гигиеналық және санитарлық тазалық шараларына аса мән беріледі. Бір қуантарлығы бұл жерде пандемияға байланысты баға өскен жоқ. Үйдегілермен сөйлескенде елде аласапыран болып, адамдар даурығып жатқанын айтқан еді. Ал Германияда олай емес, - дейді жерлесіміз.
Алиасқар Сатылды барлығы өз орнына келетініне сенімді. Індет те саябырсып адамдар бұрынғы істерін қолға алатын күн алыс емес деп есептейді. Елі мен туған жерін сағынып, Отанына аман келуді қалаған жас жерлестеріне індетпен күресте ескертпелерге құлақ асып, тазалыққа мән беруге үндеді. Үйден шықпай, вирустың алдын алуға үлес қосуға шақырды.

 

 

Онлайн емес, қашықтан оқиды

Среда, 08 Апрель 2020 05:26

Без имени-1

Елдегі төтенше жағдайға байланысты мектеп оқушылары төртінші тоқсанды қашықтан оқуына тура келіп отыр. Сәуірдің алғашқы күндері сынақ ретінде республика аумағындағы бірқатар мектеп оқушылары онлайн дәріс өтті.

Мұнан соң ата-аналар да онлайн жиналыс жасады. Бірақ интернет жылдамдығы төмендеп, платформаларға кіріп-шығу мұң болды. Нәтижесінде еліміздің бас ұстазы онлайн емес, қашықтан оқимыз деп мәлімдеді. Ал үшінші мегаполисте қашықтан оқыту қалай жүзеге асырылады?
Ақпараттық-коммуникациялық орталықта өткен баспасөз брифингінде шырайлы шаһарда 213 білім беру ұйымы қашықтан оқыту форматына көшетіні айтылды. Баспасөз жиынында Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Алмасбек
Мамытбеков пен қалалық білім басқармасының басшысы Жанат Тәжиева елдегі пандемияға байланысты онлайн білім беру жүйесіне дайындықтары және атқарылып жатқан жұмыстар жөнінде жан-жақты баяндады.
Спикердің айтуынша, қаладағы мемлекеттік 147 және жекеменшік 25 орта білім беру ұйымы қашықтан оқыту жүйесіне дайын. 222 мың оқушы 6 сәуірде басталатын IV тоқсанда республикалық және жергілікті арналар мен интернет платформаларының көмегімен білім алады.
–Шымкент оқушылары үшін төртінші тоқсан ерекше форматта өтеді. Өйткені елдегі қалыптасқан жағдайға байланысты балалар қашықтан оқыту жүйесіне көшіп отыр. Миллионды қала оқушылары білім беру жүйесінің екі бағыты бойынша қамтылмақ. Оның бірі – - Интернет платформа. Екіншісі – Телараналар арқылы, бұл ең тиімді әрі оңай тәсіл, – деді қала әкімінің орынбасары Алмасбек Мамытбеков.
Ал қалалық білім басқармасының басшысы Ж.Тәжиева онлайн білім беру жүйесіне қатысты мәселелер толық шешімін табатынын айтты. Ата-анаға қиындық болмас үшін қалалық білім басқармасы арнайы балалардың тізімін жасап, үйінде компьютері жоқ көмекке мұқтаж балаларға мектептегі компьютерлерді жеткізіп, интернет желісін жалғатып беріпті. Мұқтаж отбасыларға оның ақысын да төлеп берген. Ол қаржы мектепке тартылған интернетке кететін шығын есебінен жабылған.
– Білім басқармасы 222 мыңнан астам оқушының материалдық жағдайын саралап, оларды бірнеше топқа бөлді. 30364 бала аз қамтамсыз етілген отбасыдан шыққан. Оның 17 мың 616-на компьютер қажеттілігі туындаған. Бұл мәселені шешу мақсатында қала мектептеріндегі 10 192 компьютер оқушыларға таратылып берілді. Ал, қалған 7424 балаға қажетті компьютер сатып алу үшін республикалық бюджеттен 2250,0 миллион теңге бөлінді. Ол қаржыға 9000 компьютер сатып алуға мемлекеттік сатып алу жұмыстары ұйымдастырылуда. Бұл жуық арада шешіледі, – деді басқарма басшысы.
Сала мамандарының хабарлауынша, 17 мыңнан астам ұстаз ерекше форматтағы оқыту жүйесіне тас түйін дайын отыр. Олар алдын ала әлеуметтік желілер мен мемлекеттік бағдарламаларды демалыс кезінде қарады. Жаңа оқу тоқсанына қатысты жоспарларын түзіп қойған. Әр пән мұғалімі соңғы тоқсанда оқытылуы қажет сабақтардың арнайы кестесін жасаған. Қашықтан оқыту жүйесі Қазақстан үшін таңсық емес. Алайда мектеп оқушылары жалпы бұндай жаппай қашықтан оқыту жүйесін бірінші рет қолданып отыр. Сондықтан қиындық болуы заңдылық. Ал қаладағы 26 мың 308 колледж студенті мен жоғары оқу орнындарының 106 мыңға жуық студенті 16 наурыздан бастап қашықтан оқыту форматында білім алуда.
– Ұстаздардың сабағын жазып үлгермеген бала телеарналар арқылы да сабақ оқуына мүмкіндігі бар. Республикалық «Балапан» және «Ел Арна» телеарналарында күнделікті сабақтар жүреді. Қазір үш мыңнан астам дәріс әзірленген. Ол сабақтар жергілікті «Айғақ», «Оңтүстік» және «Отырар» телеарналарынан берілетін болады. Жалпы бұл жүйе орта білім мекемелерінде алғаш рет қолданылып отыр. Сондықтан ұстаздарға артылған жауапкершілік үлкен. Дегенмен біз бар күшімізді саламыз, – деді білім басқармасының басшысы.
Баспасөз брифингінде жалақы мәселесі де шет қалған жоқ. Жауапты мамандар балабақшалар жұмысын тоқтатқанмен қызметкерлердің жалақылары толық төленетінін айтты.
– Қазіргі таңда қаламызда 75 386 бала болса, 521 балабақша бар. Олардың 82-сі мемлекеттік, 439 – жекеменшік. Төтенше жағдай режимін қамтамасыз ету жөніндегі Шымкент қалалық өңірлік комиссиясының шешімімен қаладағы барлық балабақша қызметінің уақытша тоқтатылған мерзімінде меншік түріне қарамастан мекеме қызметкерлерінің жалақылары толық көлемде сақталу туралы шешім қабылданды, – деді Ж.Арысбекқызы.
Ал мектеп ұстаздарының жалақысы қашықтан жұмыс істуіне қарамастан толық сақталмақ, дейді қаланың бас ұстазы. Жанат Арысбекқызы сонымен қатар, ата-аналар мен оқушыларды пандемия кезінде санитарлық және гигиеналық тазалықты сақтай отырып, үйде қалуға шақырды.

 

Жауынгерлік ту – Шымкентте!

Пятница, 21 Февраль 2020 03:12

Биыл Ұлы жеңіске – 75 жыл. Отанын жанқиярлықпен қорғаған майдангерлердің ерлігін насихаттау мақсатында елімізде «Біз – жеңістің мұрагеріміз» тағзым эстафетасы ұйымдастырылуда.

 DSC9512-1

Бастама аясында Шымкент гарнизоны даңқты панфиловшылар дивизиясының Жауынгерлік туының көшірмесін салтанатты түрде қабыл алды.

Даңқ аллеясына жиналғандар Мәңгілік алау кешеніне гүл шоқтарын қойып, бір минут үнсіздік жариялады. Жиын барысында ҚР Ұлттық ұланы Оңтүстік өңірлік қолбасшысының орынбасары, полковник Ниязтай Әлкешов пен Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Нұрсадық Ергешбек, соғыс және еңбек ардагерлері сөз алды. Жиынға келген бір ғасырдың куәсі, соғыс ардагері Халел Атантаев құрмет көрсеткен көпшілікке шексіз ризашылығын білдірді.

Айта кетейік, тағзым эстафетасы 5 ақпан – 5 мамыр аралығында еліміздің барлық өңірінде жалғасады. Ол 2018 жылғы 28 қыркүйекте Душанбе қаласында өткен ТМД Мемлекет басшылары Кеңесінің шешімімен бекітілген Жеңістің 75 жылдығын мерекелеуге бағытталған негізгі іс-шаралар жоспары аясында өткізілуде.

Ал эстафетаның басты атрибуты саналатын даңқты панфиловшылар дивизиясының Жауынгерлік туының көшірмесін Қазақстан әскери-тарихи музейінің Алматы қаласындағы филиалы ұсынып отыр.

Бүгінде кәсіпкерлікті мемлекет тарапынан қолдау шаралары жыл санап жақсарып, тиісінше бизнес субъектілерді қаржыландыруға айтарлықтай көңіл бөлінуде. «Бизнестің жол картасы -2020» мемлекеттік бағдарламасын Үкімет 2025 жылға дейін ұзартуы да соның бір айғағы. Яғни, ел тұрғындары үшін бизнес әліппесін үйреніп, өз ісін бастауына мүмкіндіктің жаңа көкжиегі ашылып отыр деген сөз. «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының Шымкент қалалық филиалының директоры Алмас Тастанов үшінші мегаполисте шағын және орта бизнесті дамытуға және қолдауға бағытталған жұмыстардың барысын әңгімеледі.

IMG-20200210-WA0008

– Алмас Құлмаханұлы республикалық маңызы бар қаланың кәсіпкерлік әлеуеті қандай, ілгерілеу бар ма?

– Шымкенттің кәсіпкерлік әлеуеті жылдан-жылға артып келеді. Шымшаһарда кәсіпке бет бұрғандар да көбейді. Олар қаланың қазынасын толықтырып қана қоймай, тауарлар мен қызметтердің түрін арттырып, жаңа жұмыс орындарының ашылуына мұрындық болып отыр. Бұған дейін қаламызда оңтүстік өңірі үшін бір ғана филиал болатын. Ал Шымкент қаласы бойынша қордың бөлімшесінің құрылғанына жарты жылдан асты. Осы жартыжылдықта да қомақты жұмыстар істелді. Көрсеткіштер бар. Қаржылық емес бағыт бойынша 1 000-нан астам кәсіпкерге тегін кеңес бердік. 300-ге жуық кәсіпкердің құжатын екінші деңгейлі банктерге рәсімдеуге көмектестік.

Ал қаржылай қолдауға ие болғандарға тоқталып өтсем, «Бизнестің жол картасы-2025» мемлекеттік бағдарламасы аясында жүзеге асырылады. Үш бағыттан тұратын бұл бағдарламаның негізгі мақсаты — қалалалар мен ауылдарды қамти отырып кәсіпкерліктің қанатын кеңейту болып табылады. Бұл бағдарламада бұрынғыдай субсидия мен қордың кепілі беріледі. Енгізілген өзгерістің әрі ерекшеліктің бірі – франшиза беру бағыты енгізілді. Бұл кәсібін енді бастағандар үшін екінші деңгейлі банктерге төлем қабілеттерін растауда тиімді. Жалпы өткен жылы 59 жобаға субсидия бөлінді. Кредит сомасы – 10 млрд теңгеден асады. Кепіл беру бойынша 30 жобаны қолдадық.

Кепіл заттың сомасы 921 млн теңгені құрады. Яғни, кәсіпкерлер осынша қаражатқа қол жеткізіп, өз кәсібін дөңгелетіп жатыр. Бұдан басқа, кәсіпкерлікті қолдауға бағытталған тағы бір бағдарлама — нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған «Еңбек» бағдарламасы. Бұл бағдарлама арқылы бизнес-жоспарды іске асыру үшін «Даму» қорының кепіл беруімен жылына 6 пайызбен 20 млн теңгеге дейін шағын несие алуға болады. Шілде айында аталмыш бағдарламаға 618,0 млн теңге бөлінді. Бұл қаражат үш банкке орналастырылды. Атап айтсақ, «Halyk Bank», «Сбербанк», «Forte bank». Бұл бағдарлама асында 110 жоба қаржыландырылды.

Оның ішінде 42 жобаға кепіл бердік. Кепілдік – ол алғалы тұрған қаражаттың бастапқы 20 пайыздық сомасы. Ал үшінші қаржылық бағдарлама қарапайым заттар экономикасы бойынша жалпы сомасы 3, 1 млрд теңгені құрайтын 10 жобаға қолдау көрсеттік. Жоғарыда айтып өткен көрсеткіштердің барлығы өңірдегі кәсіпкерлердің қатары өскенін айғақтайды.

– Бағдарлама бойынша қаржы алу үрдісі қалай жүргізіледі?

– Егер сіздің бизнесіңіз бағдарламаға қатысушыларға арналған экономиканың басымды салалардың тізіміне енсе, сіз екінші деңгейлі банктерде несие рәсімдеу кезінде пайыздық мөлшерлемені субсидиялау, несиеге кепіл беру сияқты мемлекеттік қолдау шарасын пайдалана аласыз. Алдымен, кәсіпкер банкке барып, несие алуға келісім алады, ол несиелік комитеттің үзіндісі ретінде беріледі. Шағын бизнестің жобаларын жеке меншік несие берушілер де бағалай алады. Банктегілер әрине, жұмыспен қамту, табыс туралы әдемі жазылған сөздердің бәрін оқиды, бірақ ең алдымен ол жобаның өміршеңдігіне қарамақ.

Кәсіпкер несиелік комитеттен үзінді алған соң әкімшілік жанындағы аймақтық үйлестіруші кеңеске (АҮК) барады. Бұл комиссияның 50%-ын Ұлттық кәсіпкерлер палатасының қызметкерлері құрайтындығын еске салып өткім келеді. Хаттаманы алған соң кәсіпкер «Дамуға» келеді, онымен субсидиялау келісімшарты және кепілдікке қоятын мүлігі жетпесе, кепілдік келісімшарты жасалады. Сосын қор оның тұрақты қаржылық агенті болады.

Қолыңызда дайын бизнес жоспар болу керек. Эксперт-мамандар оны бағалап, микрокредит беру мүмкіндігі не мүмкін еместігі туралы қорытынды шығарады. Яғни, бір жылдан соң бизнесі тоқырауға ұшырамайтыны жөнінде зерттеп, зерделейді. Немесе интернет арқылы үйінен шықпай-ақ білуіне, 1418 Call-орталығына хабарласып кеңес алуына болады. Ең бастысы – идея. Жүргізе алатынын дәлелдесе, біздің тарапымыздан қолдауға ие болады.

– Бизнесте гендерлік саясатқа ерекше ықылас танытуда. Әйелдердің үлесіне тоқталып өтсеңіз.

– Соңғы жылдары ел экономикасындағы шағын және орта бизнестің үлесі 25,17 пайыз деңгейінде қалып отыр. Бұл көрсеткішті 2025 жылға қарай 35 пайызға дейін, ал 2050 жылы кем дегенде 50 пайызға жеткізу керек деген болатын Мемлекет басшысы өз Жолдауында. «Бизнестің жол картасы – 2020» мемлекеттік бағдарлама іске асқаннан бастап субсидиялауға 260 млрд теңгеге жуық қаржы бөлінді. Ал бағдарламаны ұзартқанда алдағы бес жылдыққа 421 млрд теңге қаржы қаралмақ.

Яғни, бір жарым есе көп. Жалпы ұлттық өнімнің үлесін жоғарылатуға бағытталған бағдарламаның тиімділігі осында. Өткен жылы гендерлік саясат бойынша біздің өңірдегі кәсіпкерлердің 25 пайызын әйелдер, ал 75 пайызын ерлер құраған. Жаңадан бизнес бастағандардың өзінде әйел азаматтардың үлесі басым. Олардың көпшілігі сұлулық салондары мен тігіншілік бойынша дәріс алды. Тәтті пісіріп сататындары да бар.

– Бізде кәсіп ашуды айтпағанда тұтынушылық несиеге дәніккендер көбейді. Кәсіп бастаушылардың қаржылық сауаттылығы қай деңгейде? Кәсіпкерлердің несиені өтей алмай қалуы сынды жайттар кездесе ме?

– Орынды сауал. Дегенмен әзірге аталған бағдарлама аясында мемлекеттің қолдауына ие болған кәсіпкерлердің ісін жүргізе алмай қалуы, несиесін қайтара алмауы сынды мәселелер болған жоқ. Себебі кәсіпкерлер негізінен өздері жақсы білетін, бұрын-соңды істеп көрген кәсіптерін дамытуға күш салып жатыр. Банктерге орналастырылған қаражат толығымен қайтарылуға жатады. Несие алған кәсіпкерлерге талап бойынша несие алу мерзімінің үштен бір бөлігіне тең уақытта каникул берілуі мүмкін. Яғни кәсіпкер толық аяғынан тұрып кеткенше несиесін банк талабына сай жеңілдетілген кесте бойынша төлей тұрады.

Осыдан 5-6 жыл бұрын кәсіпкерлер бизнес ашуға деп ақша алып, ол қаражатын мақсатсыз жұмсағандары болды. Бірақ қазір алдымен сауатын арттырып кейін қаржылай қолдау шараларын жүргіземіз. Төлем қабілеттілігі маңызды болып табылады. Өйткені аталған бағдарламада бөлінген қаражатты қайтара отырып ішкі өнімді, еңбек күшін арттыру көзделген. Ал тұтынушылық несиеге тоқталсақ, рас, көптеген азаматтардың екінші деңгейлі банктер алдында берешегі бар.

Бірақ жыл санап бізде кредит алу мәдениеті қалыптасып келеді. Ақша-несие саясатында да оң өзгерістер көп. Өзім алдымен барлық қажеттіліктермен танысып алуға, ой елегінен өткізіп бір сәт ақылға салып іс бастауға кеңес берер едім. Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні – адамды еңбекке баулып, табысқа қарай ұмтылысын ынталандырып, қолдау қажет. Ал табысты болу кәсіпкердің еншісінде.

– Әңгімеңізге рақмет.

Страница 3 из 32