Рысқұлбеков көшесінде тұрамын

Пятница, 15 Декабрь 2017 09:34

25359684 605367219795672 1537053700 nЖас болсақ та тәуелсіздіктің  Қазақ еліне оңай жолмен келмегендігін жақсы білеміз. Мектеп қабырғасында жүргенде егемендіктің бағасын, құндылығын түсіндіруде ұстаздарымыз жыл сайын іс-шаралар өткізетін. Отырар ауданындағы Сейітқасым Әшіров атындағы орта мектептің түлегімін.


Тарих пәнінен беретін мұғалімім Бибігүл Нарымбетова Желтоқсан оқиғасына қатысқан жандардың бірі. Сол уақытта Алматының алаңында болған қаралы оқиғаны, жастардың басынан кешкен қиындығын айтып беретін. Өзімнің әкем Мұқан Балтабай да оқиғаның куәгері. Ата-анам педагог болғандықтан, маған отбасымызда бұл күннің қадір-қасиеті, Желтоқсан көтерілісінің сипаты, желтоқсан құрбандарын мәңгі есте сақтау жайында білмей жүру сын болар.

Желтоқсан оқиғасын еске алғанда Қайрат Рысқұлбековтың ерлігі көз алдымызға келеді. «Күнәдан таза басым бар» деп жырлаған, ұлтының басына сын сағат туғанда, әділетсіздікке қарсы тұрған батыр ағамыздың ерлігі – баршамызға үлгі. Қайрат ағамыз алаңға шығуының себебін: «Қыздың жолы жiңiшке» деген. Әйел затына ер болып өз қолұшымды берiп, көмектесуге, оларды арашалап-қорғау үшiн барғаным рас,– деген сөздерін жақсы білеміз. Оның сот залында айтқан «Ақтық сөзі» кім-кімді де терең толғанысқа, тебіреніске түсіреді. 

 DSC0109

anyqtama-99Қазақ қыздарының ар-намысын қорғап, басын қатерге тіккен Қайрат Рысқұлбековтың ерлігі – нағыз батырға тән қасиет. Қыз бала ретінде Қайрат ағамыздың бұл ерлігін мақтаныш етемін. Қазір М. Әуезов атындағы ОҚМУ ІІ курс студентімін. Болашақта ауыл шаруашылығы саласының маманы боламын. Мемлекеттік грант есебінен білім алудамын. Айта кетерлігі, білім алып жатқан университеттің жатақханасы Халық Қаһарманы атындағы Т. Рысқұлбеков атындағы көшеде орналасқан. Мен екінші жыл осында тұрамын. 

 DSC0136

Тыныш, бейбітшілік, ынтымақты заманда өмір сүріп жатқан ұрпақпыз. Қазақстанға тәуелсіздік таңын жақындатуға Қайрат ағамыздың қосқан үлесі бар десек, Шымкентте оның есімімен көшенің аталуы орынды. Алайда бұл көшенің көркі мен көгалдандыруы атына заты сай болса екен деймін. Бұл көшеден өткенде ұрпаққа батырдың ерлігін еске салып тұратын, тарихи, сәулетті болғаны дұрыс болар еді.

Сымбат БАЛТАБАЙ,
М. Әуезов атындағы ОҚМУ-дың студенті

Айнұр – Тәуелсіздіктің құрдасы

Пятница, 15 Декабрь 2017 09:32

Еліміз егемендігін алған тұста дүниеге келген Тәуелсіздіктің құрдастары Шымкентте аз емес.

ainur

1991 жылы өмірге келіп, бүгінде туған еліне қызмет етуге жарап жүрген жастардың қатарында Айнұр Сансызбайды ерекше атап өтуге болады. 

– «Тәуелсіздік алған жылы өмірге келгенсің» деген сөз тек мереке қарсаңында емес, күн сайын санамды сәулелендіріп, отансүйгіштігімді арттыра түседі. «Елім үшін» деген тебіреніс бойымды кернеп, «тағы нендей еңбегімді сіңірсем екен?» деген ізденіспен жүремін, – дейді Айнұр Қуатжанқызы.

Ол бүгінде Қаратау ауданы әкімдігінде Мәдени-ағарту бөлімінің басшысы қызметін атқарады.

– Қаратау ауданы әкімдігіндегі әріптестерім Пайыз Жантелиев, Шыңғыс Жаукеев, Жалол Мулашиковтар да тәуелсіздіктің құрдастары. Біз Президентіміз Н.Назарбаевтың салған сара жолымен жүріп келеміз. Үшінші жаңғыруды бастаған Қазақстанда жаңа бір ауданның көркейіп, дамуына алғашқылардың бірі болып үлес қосу біз үшін мақтаныш, – дейді Айнұр.

Құралбай ОРЫНБАСАР,
«100 жаңа есім» жобасының жеңімпазы:

IMG 20171025 173755

– Мен Шымкент қалалық № 10 спорт мектебінде самбо күресінен аға бапкер қызметін атқарамын. Сонымен қатар, самбодан ОҚО құрамасының аға бапкерімін. Елімізде спорт саласына көп көңіл бөлініп жатыр. Бұл өмірде Отанын сүймейтін адам жоқ шығар. Бәрі де хал-қадірінше елінің дамуына еңбек етеді. Өзім де бала кезден спорт жолын таңдап, осы салаға шындап бет бұрдым. Бүкіл саналы ғұмырым спортпен біте қайнасты. Қиындықтарды көп көрдім. Жарақаттандық, жүлде салар кезде бағымның жанбай қалған кездері де болды. Бірақ түбінде еңбегімнің ақталғанына қуаныштымын. Әрине, мұның бәрі де Тәуелсіздіктің арқасы. «100 жаңа есім» жобасында жеңіске жеткенім – халқымның маған деген құрметі деп білемін. Өте керемет сезімді бастан кештік. Астанада Елбасының қабылдауында болып, рухани байлық алып қайттық. Елбасымен бірге балет театрына барып, концерт көрдік. Алдағы кезде де ел үшін аянбай еңбек етіп, шәкірттер тәрбиелеуге күш саламын.

Мұратәлі ҚАЛМҰРАТОВ,
«Қазақстан халқы Ассамблеясы» ОҚО филиалы төрағасының орынбасары:

– Ассамблеяның атқарып жатқан жұмысы өзге аймақтарға үлгі деп айтуымызға негіз бар. Бұл біріншіден, Елбасының сындарлы саясатының арқасында өңірдегі ұлттар мен ұлыстардың тату-тәтті, бірлікте өмір сүруінің нәтижесінде қол жеткізген табыстар. Сондай-ақ, облысымызда 108 ұлт 20 этномәдени орталыққа бірігіп, Елбасы өзі кілтін табыстаған сәулетті жаңа ғимараттың шаңырағының астында бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарып, бірлікте жұмыс жасауы – тәуелсіз еліміздің тұрақты дамуының бір көрінісі.

Айта кетерлігі, облыстық Ассамблеяның медиаторлары 600-ден аса азаматқа құқықтық көмек көрсетіп, 8 мыңға жуық іс сотқа жетпей шешілді. 

Ата-бабаларымыз тәуелсіздікті сан ғасырлар бойы армандады. Бүгінде әлемдік деңгейде ауыз толтырып айтарлықтай жетістіктерге жеттік. Қоғамдағы тыныштықтың, ұлттар мен ұлыстардың бірлікте өмір сүруінің арқасында еңселі елге айналдық. Енді маңыздысы – бірлікті сақтаудың осы үлгісін сақтап қалуымыз қажет. 

Тәуелсіздік мерекесінде әрбір отбасында ынтамақ-береке арта берсін. Барлық армандарымыз орындалып, достығымыздың дәнекері мызғымасын!

Тәуелсіз ел – мәңгілік ел

Пятница, 15 Декабрь 2017 05:51

tauelsizdik-2

Құрметті Шымкент қаласының тұрғындары мен қала қонақтары!

Сіздерді Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні мерекесімен шын жүректен құттықтаймыз! Тәуелсіздік күні – ғасырлар бойы азаттық аңсаған халқымыздың өшкені жанып, асқақ арманы орындалған күн. 

Халқымыз үшін Тәуелсіздіктен артық қасиетті де қымбат ештеңе жоқ. Осыдан 26 жыл бұрын тарихи таңдау жасап, өз тәуелсіздігін жариялаған Қазақстан Республикасы бүгінде беделі биік, құқықтық, дербес демократиялық мемлекет ретінде әлемге танымал. Елбасымыздың жүргізіп отырған сындарлы саясаты еліміздің қарқынды дамуына, ішкі бірліктің одан беки түсуіне мол мүмкіндік ашты. 

Бүгінде егемендігіміздің арқасында Қазақстан халықаралық ареналарда үлкен жетістіктерге қол жеткізіп келеді. Соның бір айғағы, биыл Астанада халықаралық мамандандырылған «ЭКСПО-2017» көрмесі табысты өтті. Бұл Қазақстанның экономикалық қуатын жаһандық танудың айқын көрінісі екені сөзсіз.

Ынтымақты ұран, татулықты ту еткен бейбіт халқымыз осы уақыт аралығында толағай табыстарға жетті. Мемлекетіміздің қарқынды дамуы тұрақты саясат пен ішкі бірліктің арқасы. Ұлт Көшбасшысы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев өзінің «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында: «Екі дәуір түйіскен шақта Қазақстанға түбегейлі жаңғыру және жаңа идеялар арқылы болашағын баянды ете түсудің теңдессіз тарихи мүмкіндігі беріліп отыр. Жаңа жағдайда жаңғыруға деген ішкі ұмтылыс – біздің дамуымыздың ең басты қағидасы» деген болатын. 

Бүгінгі таңда қала экономикасының қай саласын алсақ та, тәуелсіз адамдардың бойынан ертеңге деген ұмтылыс, еңбекке деген құлшынысты көреміз. Қолымыз жеткен жетістіктердің бәрі азаттық пен еркіндіктің арқасында, ұлттық мемлекетіміздің қолдауына сүйене отырып еткен еңбегіміз бен барлық тетіктердің айқын да үйлесімді жұмыстарының нәтижесі деп білеміз. Осы игілікті істерде баршамыздың қосқан үлесіміз бар екеніне қуаныштымыз.

 

Қымбатты жерлестер!

Рухы биік, намысы берік бабаларымыздың ғасырлар бойғы асыл мұраты – азаттықты аялау болса, сол бабалардың арманын орындауда Мәңгілік елдің тұтастығын баянды ету біздің басты мұратымыз.
Бірлігіміз бекем, тұтастығымыз берік болғай! Тәуелсіздігіміздің көк туы ашық аспанымызда мәңгі желбірей берсін!

 

Нұрлан САУРАНБАЕВ,
Шымкент қаласының әкімі

Нұрлан БЕКНАЗАРОВ,
Шымкент қалалық мәслихатының хатшысы

AST 1215

Халықаралық сыбайлас жемқорлықпен күрес күні «Жемқорлыққа қарсы бірінші медиа-форум» қоғамдық бірлестігі қоғамдық ұйымдар мен мемлекеттік органдар, сондай-ақ БАҚ өкілдерін «Қоғамдық құрмет-2017» ұлттық сыйлығымен марапаттаудың V рәсімін өткізді. 

«Саяси жігерлігі үшін» номинациясы бойынша мемлекеттік қызметтерді көрсету саласын жетілдіріп, сапасын көтергені және кері байланысты қамтамасыз еткені үшін «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорацияның төрағасы Абылайхан Оспанов марапатталды.

 

А.Оспановтың айтуынша, бұл - марапат күн сайын мемлекеттік қызметтерді көрсету саласында тер төгіп жүрген 22 мыңға жуық қызметкердің еңбегі, сондықтан саланы дамытып, сапасын көтеруде ұжымның рөлі зор.

«Мемлекеттік корпорациясын құру - Елбасымыздың Ұлттық жоспарында көсреткен нақты қадамдардың бірі. Және бұл марапат мемлекеттік қызмет көрсетуді ашық және барынша қолжетімді ету жолында «Азаматтарға арналған үкімет» дұрыс бағытта келе жатқанын дәлелдейді», - деді Оспанов.

Тәуелсіз елдің тарихи белесі

Среда, 13 Декабрь 2017 05:56

Тілдерді оқыту орталығына – 20 жыл

«Тіл. Тәуелсіздік. Тағылым». Осындай тақырыпта Шымкент қалалық тілдерді оқыту орталығының 20 жылдық мерейтойына орай ғылыми-практикалық конференция өтті.

 DSC9203

Оған облыс әкімінің орынбасары Ұласбек Сәдібеков, қала әкімінің орынбасары Қайрат Нұртай, А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының директоры, филология ғылымдарының докторы, профессор Ерден Қажыбек, Ш.Шаяхметов атындағы тілдерді дамыту республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығының директоры, филология ғылымдарының кандидаты Ербол Тілешов, белгілі ғалым, филология ғылымдарының докторы, профессор Мекемтас Мырзахметұлы және зиялы қауым өкілдері мен тіл жанашырлары қатысты. 

 DSC9257

Конференцияны Ұ. Сәдібекоа ашып, аймақ басшысы Ж. Түймебаевтың арнайы құттықтауын оқып берді. Іс-шара барысында орталықтың 20 жылдығына арналған бейнефильм көрсетіліп, арнайы көрме қойылды. Сонымен қатар, сала мамандары латын қарпіне көшу жайында баяндамалар оқыды.

– Шымкент қалалық тілдерді оқыту орталығы ашылғалы бері 20 мыңнан аса тұрғын тілдерді оқып үйренген. Оның 82%-дан астамы мемлекеттік тілді, 10%-ы ағылшын тілін үйренген.

 DSC9229

Білім алушылардың сапалық құрамы бойынша 30% мемлекеттік қызметшілер болса, 52% бюджеттік сала мамандары. Ал жыл басынан бері орталықта 1 546 азамат тілдерді дамыту курсын аяқтаған, – деді қала әкімінің орынбасары Қайрат Нұртай.

Сонымен қатар, орталықта тілдерді қолдану мен дамытуға арналған мемлекеттік бағдарламаның міндеттерін, оқу процесін іске асыратын 14 оқытушы, 1 әдіскер еңбек етеді.

 DSC9327

– Біз кирилицада қалатын болсақ, орыс әліпбиінің филиалы секілді болып қаламыз. Қазақ тілі – бай тіл. Сондықтан, өзіміздің жеке әліпбиіміз болуы керек. Тәуелсіз ел ұлттық рәміздерін, тұңғыш астанасын бекітетіні секілді, өзінің әліпбиін де бекітеді. Жаңа қаріпке көшу арқылы ел ішіндегі және өзге мемлекеттерде жүрген қандастарымыздың арасындағы ақпараттық қарым қатынас артады, – деді Ш.Шаяхметов атындағы тілдерді дамыту республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығының директоры, филология ғылымдарының кандидаты Ербол Тілешов.

Шара соңы пікір алмасуға ұласып, тіл жанашырларына алғыс хаттар табысталды.

Шымкент қалалық әкімдігі Тіл басқармасының жанынан «Мемлекеттік тілді міндетті және ақысыз оқыту орталығының» ашылғанына биыл 20 жыл толып отыр. Әрине, бұл айтуға оңай болғанымен, тыңнан түрен салып, елімізде бірінші болып, мемлекеттік тілді ақысыз оқытатын Орталық ашудың тым күрделі әрі аса қиын болғанын біреу білсе, енді біреу білмейді.

1111


Қазақта «Өткенді еске алған өскендіктің белгісі, ал өткенді ұмыту өшкендіктің белгісі» деген сөз бар. Ендеше, бұдан 20 жыл бұрынғы тіл Орталығын құрудың тарихына қысқаша тоқталып кеткенім жөн болар. Шымкентте 1989 жылғы халық санағы бойынша, қаладағы қазақтардың үлесі 29% ғана болған. 90-жылдардың басында еліміздегідей, қаладағы қазақ тілінің ахуалы алаңдаушылық туғызып отырған проблема болғандығын көпшілік білер. Әлбетте, Шымкентте қазақ тілін ақысыз оқыту Орталығы бірден және оп-оңай құрыла салған жоқ. Алдымен, Шымкентте қазақ тілін ақысыз оқыту Орталығын құрудың қажеттілігіне тоқталсам, 90-жылдардың басында қала түгілі, аудандар мен ауылдар да барлық құжаттар орыс тілінде жүргізілетін. Оған өз басым талай куә болғам. Тіпті, 100% қазақ ұлтының өкілдері тұратын ауылда да бұйрықтар орысша шығарылатын. Соған байланысты, 1990 жылы «Қазақ тілі» қоғамының бастауыш ұйымдары қазағы көп шоғырланған аудандарда да құрылғаны белгілі. 

Сол жылдары ұл-қыздарымызды ана тілінде оқытуға қазақша балабақша мен мектеп жеткіліксіз еді. Оған дәлел ретінде, 1990 жылы Шымкентте 3-ақ таза қазақ мектебі мен 2 қазақ балабақшасы болғанын айтсақ та жеткілікті. Институттар мен техникумдарда студенттер негізінен орыс тілінде оқитын. 

Мен 1993 жылы Шымкент қалалық Тіл басқармасының бастығы болып тағайындалған соң, басқарманың бас маманы Ү.Қарасаев екеуіміз, қала әкімінің 1994 жылғы 31 мамырдағы № 513 қаулысымен «Тіл және халықтық педагогика мәселелерімен шұғылданатын әдістемелік орталық» аштық. Осы Орталық негізінде қалалық Тіл басқармасының жанынан «Қазақ тілін оқыту Орталығын құру туралы» қала әкімі А.Ормановқа ұсыныс хат жаздық. 

А.Орманов азаматтық танытып, сол кезеңдегі қиындықтарға қарамастан, басынан талай зобалаңды өткізген қазақ тілі өзінің өрлеу дәуіріне бет алғанын байқап және ана тіліміздің болашағын ойлап, 1997 жылдың 31 қаңтарында Шымкент қалалық әкімшілігі Тіл басқармасының жанынан «Мемлекеттік тілді міндетті және ақысыз оқыту орталығы» ашу туралы тарихи шешімге қол қойған еді! Осы тарихи шешімнің негізінде, бұдан 20 жыл бұрын Шымкентте мемлекеттік тілді мәртебесіне жеткізудің нақты қадамы жасалып, республикадағы тұңғыш Орталық өз жұмысын бастаған болатын. 

Оңтүстіктен бастау алған осы жағымды жаңалық сол замандағы тілсүйер қауымды бір желпіндіріп, қуандырғаны анық. Бұл игі бастама 1998 жылы Астана қаласында және республикамыздың басқа қалалары мен облыстарында қолдау тауып, төрт-бес жылда бүкіл Қазақ-станға таралды. Осынау тарихи жеңісіміз шын мәнінде «Оңтүстік – ұлтымыздың ұйтқысы» екендігін тағы бір дәлелдеді. 

Содан бергі уақытта «Тілдерді оқыту орталығының» атауы бірнеше рет өзгеріп, басшылары да ауысты. Өткен 20 жыл ішінде, бұл Орталықта бірнеше мыңдаған мемлекеттік қызметкерлер мен бюджеттік мекемелердің мамандары және қаланың қарапайым азаматтары қазақ тілін оқып-үйренді. Ал кейінгі 10-15 жылдан бері азаматтар орыс және ағылшын тілдерін оқып-үйренуде. 

Бұдан үш жыл бұрын Мемлекет басшысының халыққа арнаған Жолдауында айтылған «Біздің міндетіміз − 2017 жылға қарай мемлекеттік тілді білетін қазақстандықтардың санын 80 пайызға дейін жеткізу» деген міндеті, Оңтүстік Қазақстанда 10 пайызға артығымен орындалуына Орталықтың қосқан үлесі зор.

 

Қабыл ДҮЙСЕНБИ,
«Тіл жанашыры» құрмет белгісінің иегері

Страница 1 из 221