0e957b95242d14ad6e15ce0c153698a2

Газет өміршеңдігімен құнды. Бағалы. Өз оқырманын тапқан басылым ғана өз сүрлеуінен жаңыла қоймасы анық. Ширек ғасырдан астам уақыт оқырмандармен қауышып келе жатқан «Шымкент келбеті» және «Панорама Шымкента» газеттерінің өз даму жолы, тарихы бар. Бүгінгі күнге оп-оңай жете қоймағаны тағы рас. Мегаполистің бас басылымы қандай соқпақтардан өтті? Бастауы қалай қалыптасты? Тарихты тұлғалар жасайтыны әмбеге аян.

Қазақстанның Құрметті журналисі Байдулла Қонысбектің осы тұрғыда бір ауыз пікірін білген едік.
– 1990 жылдары Шымкент қаласының халқы 600 мыңға жетіп қалған-тұғын. Оңтүстік Қазақстан облысының орталығы. Дүрілдеп тұрған қала. Міне, сол кезде Шымкент қаласында газет ашу мәселесі күн тәртібінде тұрды. Мұншама халыққа бір газет керек. Қаланың өмірін, экономикасы мен мәдениетін, оның өсіп-өркендеуін оқырмандарға жеткізу қажет. Міне, қалалық партия комитеті осы мәселені көтерді.
Жаңадан ашылған газеттің бас редакторлығына білікті журналист, абзал азамат Жұмамұрат Тұяқбаевты шақырды. Ол кезде Жұмекең «Оңтүстік Қазақстан» газетінде редактордың бірінші орынбасары болып жұмыс істейтін. Ең әуелі әдеби қызметкер болып жұмысты бастаған ол өнеркәсіп және транспорт бөлімінің басшысы, одан әрі редактордың бірінші орынбасарлығына дейін өсті. Мен ол кездерде «Оңтүстік Қазақстан» газетінде жауапты хатшы едім. Екеуміз тонның ішкі бауындай араласып, қызметтес болдық. Біз өте тығыз байланыста жұмыс істедік. Іскерлігін, жазуының көркемдігін байқағанмын.
Жұмекең тәжірибелі журналист. Өмірден көрген -түйгені мол. Тәртіпті жақсы көретін. Кадр мәселесіне өте үлкен жауапкершілікпен қарайтын.
Бас редактор болып барғаннан газеттің аты дүрілдеді. Осындай жаңа басылым барын жұрт біле бастады. Жұмамұрат Тұяқбаев «Келбетті» құлпыртты. Аз ғана уақыт ішінде оқырман іздеп жүріп оқитын газетке айналды. Алдында жазылымы жоқ-тұғын. Дүңгіршектерде сатылатын. Кейін жазылым жүрді. Каталогқа енді. Сөйтіп газетті оқитын адамдар көбейді.
«Шымкент келбеті» газетінде өткір сын материалдар шығатын. Газет көтерген мәселелер бойынша қалалық әкімдік тиісті дәрежеде көңіл бөліп, одан қорытынды шығару мәселелерін қозғады. Міне, бұл – газеттің абырой-беделін көрсетсе керек. Сондай-ақ, ол кездерде қызметкерлерге үй беру мәселесіне, газетті шығару процесіне әкімдік тарапынан үлкен қамқорлықтар жасалды. Тіпті, өзінің жеке баспаханасы бар газетке айналды. Бұл да бір жас басылым үшін зор мәртебе болғаны анық.
Әрине, «Шымкент келбеті» газеті оқырманын тапқан басылым. Соңғы жылдары таралымы көбейді. Газетті жаздырып алып оқимын. Басылым бетінде жарық көріп жатқан көлемді мақалалар, сын материалдар, бәрі-бәрі орынды. Қаланың тарихына қатысты материалдар көңілден шығады.
Міне, қала өз алдына мегаполис болғалы шаһардың бас басылымының де абыройы одан сайын жоғарылай түсуде. Бүгінде ұжымның алдында үлкен міндет тұр. Мегаполис атанған қаланың көркеюіне, экономикасының дамуына, халқының тыныс-тіршілігі жақсы болуына бірден-бір жауапты ұйымдардың қатарында.
Отыз жыл деген аз уақыт емес. Абырой-беделдерің одан әрі асып, оқырманға қажетті мазмұнды мақалаларың көбейе берсін.
Бұл орайда, ардагер-журналист ретінде мынадай ұсынысымды айтар едім. Ендігі кезекте әкімдік «Шымкент келбеті» және «Панорама Шымкента» газеттерінің редакциясын қамқорлығына алып, сын материалдарға тиісті дәрежеде баға беріп отыруы керек. Одан кейін қаланың орталығынан ұжымға жеке ғимарат беретін уақыт келді деп ойлаймын.

ЕҢ ҒАЖАП ҚАЛА...

Пятница, 19 Июнь 2020 04:05

1

Үшінші мегаполис бүгінде қарқынды құрылыс алаңына айналған. Еңселі көпқабатты тұрғын үйлер, магистральды жолдар, әлеуметтік-экономикалық маңызды нысандар құрылысы қайнаған шақ. Бұл нысандар шаһардың шырайын арттырып, әлеуметтік-экономикалық дамуына тың серпін береді.

Иә, карантин жағдайында да қалада құрылыс тоқтаған жоқ. Шымкенттің барлық аумағында жыл басынан бері небір зәулім нысандар бой көтеріп, шаһардың шырайын арттыра түсуде.

Жолдар – экономиканың күретамыры

 

Бүгінде қалада 415 шақырым жол құрылысы және жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Бұл мақсатта 2020 жылға бюджет есебінен 27,5 млрд теңге бағытталған. Оның ішінде, республикалық бюджеттен 9,0 млрд теңге, жергілікті бюджет есебінен – 18,5 млрд. теңге қаржы қаралды.
Қалада автомобиль жолдарының жалпы ұзындығы – 2 976,6 шақырымды құрайды. Оның ішінде топырақ жол – 111,5 шақырым (3,7 %). Жоспар бойынша биыл осы топырақ жолдар толық асфальтталады. Бүгінге дейін мұндай жолдың 30 пайызына шағал тас төселді.
Нәтижесінде, биыл 314 шақырым жол, 6 көпір, 1 жолайрық пайдалануға беріледі.
Қалада жол құрылысы саласында жалпы 55 ірі мердігер мекеме жұмыс істейді. 10 мың адам жұмыспен қамтылған.
Қазіргі таңда қаланың магистралды жолдарының 75,3 шақырымында құрылыс жұмыстары қызу қарқынмен жүріп жатыр. Д. Қонаев көшесінің жалғасы ретінде салынып жатқан құрылыстың (ұзындығы 21 шақырым) 1, 4, 5 кезеңдері, А-2 автомобиль жолын қайта құру жобасының 1, 3, 8 кезеңдері жүзеге асуда. Ірі жобалар қаладан шығатын барлық бағыттарды қамтиды.
Д. Қонаев даңғылымен жалғасатын Бадам өзені үстінен өтетін ұзындығы 100, ені 32 метрлік көпірдің құрылысы қала аумағындағы кептелістің алдын алуға көп септігін тигізетін болады.
Мұндай ірі жобалар қаладан шығатын барлық бағытты қамтып отыр. Мысалы, Ташкент, Түркістан және
Алматы бағыттарына шығатын жолдар желісінің құрылысы бүгінде қызу қарқын алған. Көлік ағынын өткізу қабілеті жоғары, заманауи талаптарға сәйкес бұл автокөлік жолдары 2023 жылға дейін пайдалануға берілмек.
2020-2023 жж. аралығында 4 жолайрықтың құрылысын іске асыру жоспарда тұр. Бүгінгі таңда мердігер мекемені анықтау үшін конкурс өткізу қолға алынуда.
2020 жылы жалпы құны 9,8 млрд теңгені құрайтын 21 аудандық
маңызы бар көшелерге қаржы бөлінді. Орташа жөндеу және қайта құру жұмыстары бойынша биыл бұл бағыттағы 19 көше тұрғындар игілігіне тапсырылады.
2020 жылы 296 шақырым ішкі орам көшелерде күрделі және орташа жөндеу жұмыстары жүргізілуде.

 

400x

 

Шаһар шырайы – зәулім үйлер

Жыл сайын қоныс тойын тойлайтын шымкенттіктердің қатары артып келеді. Баспана – бақыт мекені. Шымкентте миллион шаршы метр болатын үйлер салынуда. Мегаполисте биыл көпқабатты 136 үй немесе 7 561 пәтер пайдалануға беріледі.
Жалпы «Нұрлы жер», «7-20-25» бағдарламалары аясында және өзге де қаржы көздерінен 13 636 пәтерлі 252 көп қабатты үйдің құрылысы жүргізілуде. Атап айтқанда, 78 үй мемлекеттік бюджет есебінен, 48 үй «Shymkent» ӘКК» АҚ-ның және 126 үй жеке салушылардың қаржысы есебінен бой көтеруде. Олардың жалпы ауданы бір миллион шаршы метрді құрайды.
Шаһар басшысы Мұрат Әйтенов құрылыстың сапасын бақылап, мердігерлерге жұмысты жандандыруды және отандық материалдарды пайдалануды тапсырды. Сала басшыларына инфрақұрылым мәселесін кешеуілдетпей, уақтылы шешу керектігін ескертті.
Сондай-ақ, шаһардың шырайын арттыру мақсатында үйлердің қасбеттерін ретке келтіру жобасы іске асырылуда. Жобаның бірінші кезеңінде орталық көшелер – Республика және Тәуке хан даңғылдары бойындағы үйлердің қасбеттері ретке келтірілді. Бүгінде мұндағы 43 үйдегі жөндеу жұмысы толық аяқталған. Оның ішінде Абай ауданы бойынша – 17 үй, Әл-Фараби ауданы бойынша – 24 үй бар. Жалпы ауданы 42 000 шаршы метр қасбетті жөндеуге 250-ден астам жұмысшы жұмылдырылды.
Барлық үйлердің сырты заман талабына сай мәрмәр тастармен қапталып, шатырлары жөнделіп, сырты сырланып, балкондары біркелкі үлгіге келтірілген.
Жуырда шаһардағы үйлердің құрылысын аралаған қала әкімі Мұрат Әйтенов Шымкентте құрылыс қарқыны бәсеңдемейтінін, төтенше жағдай жұмысқа қолбайлау болмауы керек екенін мәлімдеген еді.

 

photo 66286

 

Әлеуеті зор Әуежай

Шаһардағы экономикалық маңызы зор нысандардың бірі – әуежай. Бүгінде халықаралық әуежай аумағында салынып жатқан жаңа жолаушылар терминалының құрылысы қарқынды жүргізілуде.
Бұл жұмыстар Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев пен Мемлекет басшысы
Қасым-Жомарт Тоқаевтың Шымкент қаласын дамыту жөніндегі тапсырмалары негізінде қолға алынған.
Бүгінде өткізу қабілеті сағатына 2000 жолаушыны құрайтын терминалдың құрылыс-монтаж жұмыстарының алғашқы кезеңі аяқталды. Екінші кезеңнің құрылыс жұмыстарын «Альянс Контракт Құрылыс» ЖШС жүзеге асыруда. Құрылыс жұмыстарына 110 жұмысшы, 10-ға жуық арнайы техника тартылған.
Жалпы ұзындығы 2,287 шақырымды құрайтын жол құрылысының абаттандыру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Мәселен, суағар каналмен қиылысқан жерінде су өткізгіш құрылысы мен темір-бетонды құбырдың құрылыс-монтаж жұмыстары және жолмен қиылысатын газ, су құбырының кабельдерін қорғау, жер астына ауыстыру жұмыстары атқарылуда.
Жауапты мамандардың айтуынша, терминалдың құрылысы жылдың соңында аяқталмақ.
Құрылыс – қала экономикасының басты қозғаушы күші. Шаһарда салынып жатқан барлық нысандар өз мерзімінде және сапалы атқарылуы тиіс. Талап пен тәртіп солай.
Құрылысы қайнаған, тұрмысы жайнаған алып шаһардан шуақты өмірдің шырайын танисыз. Ең ғажап қала – адамдардың бақытты болған жері деген осы болар.

Халықтың мұң-мұқтажын тыңдап, тұрғындармен кері байланыс орнатуда әлеуметтік желілер зор күшке ие. Мәселен, жыл басынан бері электронды БАҚ және әлеуметтік желілерде Шымкент қаласының қоғамдық-саяси және әлеуметтік-экономикалық дамуына қатысты әртүрлі форматта 901 сыни материал жарияланған. Жарияланымдардың басым бөлігі әлеуметтік салаларға қатысты.

73

Шымкенттің ауыл шаруашылық өнімдері шетелге жөнелтіліп жатыр. Әсіресе, омарташылардың өніміне сұраныс жоғары. Жыл сайын оларды Катар еліндегі фестивальге шақыртылады. Балдың төрт түрін нарыққа шығаратын отбасылық кәсіптің жетістіктері мұнымен тоқтамақ емес. «Зертас» шаруа қожалығы да асыл тұқымды ірі қараның санын көбейтіп, нарықтан өз орнын тапқан. Отбасылық кәсіпкерлердің берекелі тірлігіне сүйсінесіз.

40

unnamed

Бүгінгі әлемдік экономикалық дағдарыс бір бүйірден қысып тұр. Коронавирус індеті әлем елдерін алаңдатып отыр. Тығырықтан шығар жол қандай? Кезекті әлемдік дағдарыстың тигізер зардаптары қандай болмақ? Міне, бұл көпшілікті алаңдатқан сауал.
М. Әуезов атындағы ОҚМУ «Басқару және бизнес» жоғары мектебінің деканы Марат Сейдахметовпен осы тұрғыда сұхбаттасқан едік. Экономика саласының маманы әлем елдері енді өзгеше бағытта дамитынын айтады.

IMG 20200519 160730– Марат Қанымбекұлы, бүкіл әлемді дүрліктірген пандемияның қаупі әлі толық сейілген жоқ. Әлем елдері бұл тығырықтан қалай жол тауып шықпақ?

– Жалпы, экономикалық дағдарыстар әр қилы жағдайда өрбиді. Кейде циклдық кезеңдерге созылады. Әлем халқы күрделі жағдайларды бастан кешіп жатқан уақытта COVID-2019 індеті шықты.
Бұрынғы пандемиялар тек локальді жағдайда ғана таралған еді. Ары кетсе төрт-бес елді ғана шарпитын. Ал бұл пандемия әлемге таралып кетті. Оның қауіптілігі де сонда.
Әлемдік экономикалық және қаржылық дағдарыстың кең етек алуына бірқатар факторлар әсер етті: Соның бірі, Қытай мен АҚШ-тың экономикалық сауда соғысының тым ұзақ уақытқа созылып кетуі және COVID-19 пандемиясының дүние жүзі мемлекеттеріне таралуына байланысты экономикада кері төмендеу қауіпінің төніп тұруы.
Grant Thornton стратегиялық талдау Институтының болжамына сәйкес, биылғы әлемдік экономика өткен жылмен салыстырғанда ЖІӨ (Жалпы ішкі өнім) 3-5%, - ға құлдырайды. Пандемиядан кейін экономиканың өзі де, оның құрылымы да өзгереді. Бұл өзгерістерден Қазақстан да тыс қалмайды. Коронавирустық пандемия және мұнай бағасының құлдырауы жаңа әлемдік дағдарысқа алып келді, оны экономистер «ерекше» және «терең» деп атайды.
Пандемия бірінші кезекте экономикада тұтынушылардың сатып алу қабілетінің төмендеуіне әсер етеді. Мысал ретінде Қытай тауар өндірушілерін айтсақ болады: Олар аз уақыт ішінде тауар өндіру көлемін 80% дейін қалпына келтіргенімен, оларға деген сұраныстың төмендігі өндіріс көлемін арттыруға шектеу қоюда. Бұл тенденция мамандар тарапынан барлық елдерде де болжануда. Аталған институттың зерттеулерінің нәтижесі бойынша еңбекке жарамды тұрғындардың 68 % короновируске қарсы шаралардың салдарынан табыстарының төмендегенін атап көрсеткен. Олардың басым бөлігі қызмет көрсету саласында жұмыс істейтіндер. 29% табыстарының бұрынғы мөлшерде сақталғанын айтқан – олар негізінен мемлекеттік қызмет, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, медицина, энергетика салаларында жұмыс істейтіндер. Ал 2% пандемия басталғаннан өздерінің табыстарының артқанын көрсеткен.

– Дағдарысқа тойтарыс беру үшін қандай шаралар қабылдау керек?

– Дағдарыстан көп елдер қиналып жатыр. Жалпы, саясат пен экономиканы бөліп қарастыруға болмайды. Қай жерде саяси стратегиялар мықты болса, ол жерде экономика қарыштап дамиды. Бізге қазір дағдарыстан шығудың нақты кешенді шаралары қажет.
Жалпы, ел экономикасын қалпына келтіру мәселесі бойынша бірінші кезектегі жұмыс тұтынушылардың сатып алу қабілетін қалпына келтіруге бағытталуы керек. Мемлекеттік қолдау шаралары жүзеге асуы тиіс. Яғни, тұрғындарға несиелерді төлеу мерзімін созу; қажет болған жағдайда қосымша несиелер беру мүмкіндігін қарастыру қажет. ШОБ субъектілері үшін несиелердің қолжетімділігін қамтамасыз ету; бизнесті жүргізуді сервистік қолдау және субсидиялау және кадрларды сақтап қалу және дамытуды қаржыландыру міндеті тұр.
Пандемия елдің, бизнестің және қарапайым халықтың өмірінде телекоммуникациялық саланың үлесі жоғары екенін көрсетіп берді. Үкімет отырыстарында соңғы жылдары цифрлық экономикаға көшу мәселесі жиі көтерілді. Жаңа індеттің келуіне байланысты бұл үрдісті одан әрі тездетуге тура келді.
Төтенше жағдай енгізілгеннен кейінгі 2 апта ішінде онлайн режимде көрсетілетін қызметтердің көлемі Қазақстанда 6 есеге артты. Олар білім, жұмыс, тұтыну және демалыс салаларын қамтыды. Бұл жағдай қазіргі экономиканың және әлеуметтік өмірдің цифрландырылу деңгейі мен проблемаларын ашып көрсетті.
Пандемияның салдарын жеңу үшін әлемдік банктің болжамы бойынша экономиканы қолдау шараларына әр ел ЖІӨ-нен 10−20% мөлшерінде қаржы жұмсауы қажет. Мәселе – осы қаржыларды қайдан алуда. Әрине бюджет тапшылығын азайтудың бірден-бір жолы – салықты көтеру.
Қазақстан Үкіметі СOVID-19 індетінің таралуына байланысты енгізілген төтенше жағдай кезінде экономиканы қолдау бойынша бірқатар дағдарысқа қарсы шаралар қабылдауда.
Әлемдік дағдарыс дүние жүзі мемлекеттерін қамтуына байланысты бұл жағдай біздің экономикаға, саяси-әлеуметтік дамуымызға да өз әсерін тигізетінін ұмытпайық.

– Ендігі бағыт – дағдарыстан кейінгі дамуға көңіл бөлу. Дағдарыстан кейінгі экономикалық шараларды қабылдауда не нәрсеге мән беру керек?

– Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев әлемді алаңдатып отырған індетке қарсы күресуде нақты шаралар қабылдау керектігін айтты. Кәсіпкерлерді қолдау мақсатында 200 млрд. теңге қаржы бөлініп отыр, сол қаражатты шағын және орта кәсіпкерлерді қолдауда тиімді пайдалану қажет. Өз кезегінде кәсіпорын басшылары мен жергілікті билік өздеріне толық жауапкершілік алып, барлық санитарлық нормалардың сақталуын қамтамасыз етуі тиіс. Сондай-ақ, Үкімет пен Ұлттық банк Экономикалық дамуды қалпына келтіру жөніндегі кешенді жоспарды дайындауы тиіс. Бұл да дер кезінде қабылданған шешім.
Қазір коронавирус инфекциясының залалын азайту және экономиканы тұрақтандыру жөніндегі арнаулы штаб жұмыс істеп жатыр. Азық-түлік пен ең қажетті тауарлардың, медициналық мақсатқа арналған заттардың тапшылығына жол бермеу үшін барлық жағдай жасалуда.
Отандық кәсіпкерлерге, шағын және орта бизнеске жан-жақты қолдау көрсетіліп жатыр. Жұмыс орындарын сақтауға барынша күш салынуда.
Яғни, бүгінде экономикада негізінен құрылымдық өзгерістер қажеттігі туындап тұр. Соның бірі, азық-түлік қауіпсіздігін сақтау. Ауылшаруашылық өнімдерін қоймаларда дұрыс сақтау, оның инфрақұрылымын жасау өте өзекті. 2 миллионға жуық тұрғында қосалқы шаруашылық бары айтылды. Міне, ауылшаруашылық өнімдері далада қалмас үшін оны қайта өңдеуге бет бұруымыз керек. Бұл орайда агросекторды цифрлық технологиямен толық қамтамасыз ету мәселесін шешіп алу тиімді.
Жалпы, «жасыл экономикаға» қарай бағыт алу уақыт күттірмейді. Яғни, цифрлық экономиканы дамыту, электронды сауда алдыңғы шепке шықты.
Елімізде пандемияның салдарын жою және алдын алуға арналған көп функионалды ауруханалар салынып жатыр. Бұл дұрыс қадам. Өйткені, профилактиканы ойлауымыз керек. Соны жете түсінетін уақыт жетті. Бізге әлі де болса, эпидемиолог, санитар дәрігерлердің көптеп қажет екенін сезініп отырмыз.

– Коронавирус індеті өз өміріңізге қалай әсер етті?

– Қазір өмірімізде мынадай сөздер тенденцияға айналды ғой. «Әлемнің коронавирустан кейінгі дамуы басқаша болады» деген. Расында солай сияқты. Өзім 60 жасқа келсем де компьютерлік бағдарламаларды үйреніп жүрмін. Бұл заман талабы десек те, қауіпті індеттен кейін үйренуге тура келді. Адамның жақсы жағына қарай өзгеруіне де мүмкіндік беріп отыр. Әлемде экономикалық соғыс жүріп жатқанда, қол қусырып қарап отыруға болмайды.
Әлемде әлі індеттің беті қайта қойған жоқ. Сол себепті сақтық шараларын одан әрі жалғастыра берген жөн. Өз кезегінде біз де, яғни қарапайым халық, Covid 19 бен экономикалық дағдарысты жеңу үшін бостан-босқа үрейленіп дүрлікпей, тәртіп пен сабырлық сақтағанымыз жөн. Сонда ғана қауіптің бетін қайтара аламыз.

– Сұхбатыңызға рақмет!

PodpisaniyeDocument

Шымкент қаласының еңбек инспекциясы және көші-қон басқармасына төтенше жағдай кезінде азаматтардан 63 өтініш түскен. Оның ішінде, еңбек қатынасы бойынша – 42, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша – 19, халықты жұмыспен қамту бойынша – 2 шағым. Мемлекеттік еңбек инспекторлары тарапынан төтенше жағдай және карантин шараларын қамтамасыз ету жөніндегі жедел топ құрылып, бірқатар жұмыстарды атқарды.

100-ге жуық азамат нақты жауап алды

Жұмыс берушілер мен жұмыскерлер төтенше жағдай кезінде нені ескеруі керек? Сіз өз құқығыңызды білесіз бе?
Кәсіпорындар, түрлі мекемелер өз қызметкерлерімен еңбек шартын жасауға мән бермейтіні жөнінде бұған дейін де айтылып, жазылды. Дегенмен, бұл назар аударуды қажет етеді. Өйткені, еңбек дауларының көбісі осы мәселеден туындайды.
Еліміздегі төтенше жағдай және карантиндік шараларға байланысты уақытша жұмысынан қол үзген азаматтарға ақы төлеу тәртібі, еңбек құқықтары, табыс көзінен айрылған азаматтарға әлеуметтік жәрдемақы беруге байланысты арыз-шағымдар көп.
Шымкент қаласының еңбек инспекциясы және көші-қон басқармасы тарапынан осындай жағдайда жұмыс істеу тәртібі, жұмысшылардың еңбек қызметін жүзеге асыру, толық емес жұмыс уақыты режимін белгілеу, қашықтан жұмыс істеу, басқа жұмысқа уақытша ауыстыру, табыс көзінен ай̆ырылған азаматтарға әлеуметтік жәрдемақы беру және еңбек құқықтарына байланысты тұрғындарды әрдайым ақпараттандырып отырды.
Басқарма басшысы Бауыржан
Қалжанов осы жылдың 20 сәуiрінен бастап, азаматтардың сауалдарына тікелей эфирде жауап беруде. Жалпы бүгінге дейін эфир барысында 100-ге жуық азамат нақты жауап алды.
Жұмыс барысында денсаулығына зиян келсе, кім жауапты болады? Карантинге байланысты мәжбүрлі демалысқа шығарғанда оның алдындағы ауысымдағы жалақысы төлене ме? Қашықтан жұмыс жүргізу барысында қосымша еңбек шарты түзіле ме? Міне, эфир барысында негізінен тұрғындар осы және өзге де сауалдарын жолдады.

Ертеңгі күні еңбек құқығыңыз шектелмесін десеңіз…

Басқарма басшысы Б. Қалжановтың айтуынша, қашықтан жұмыс істеу тараптардың келісімі бойынша және өндірістік процестер мүмкіндік берген жағдайда жұмыс беруші қашықтан орындалатын жұмыс белгілеуі мүмкін. Яғни, жұмыс беруші орналасқан жерден тыс жұмыс процесінде ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану тәртібінде жұмыс атқарылады. Басқарма басшысы әр тікелей эфир сайын еңбек шартының маңыздылығына тоқталып өтті.
– Әрбір жұмыс беруші мен жұмыскердің арасында шарт болу керек. Ең басты құжат осы. Өйткені, еңбек шарты болмаған жағдайда Еңбек заңында көрсетілген кепілдіктерді алуда кедергілер болуы мүмкін. Егер ол мекемеде жұмыс істейтіні дәлелденбейтін болса, заңды бұзуға бейімі бар кәсіпорын болса, оны ертең дәлелдеу қиынға соғады. Оны дәлелдемеген жағдайда әлеуметтік кепілдіктер ала алмай қалуы мүмкін. Сол себепті ертеңгі күні еңбек құқығы шектелмес үшін қандай жұмыс болса да еңбек шартын түзуі тиіс, – дейді басқарма басшысы.
Басқарма басшысы маусымдық және вахталық жұмыста қандай механизмдерге көшу керектігі жөнінде де мәліметтер берді.
Яғни, маусымдық жұмыстарда климаттық жағдайларға байланысты жұмыстың басталу, аяқталу уақыты еңбек шартында нақты көрсетілуі керек. Вахталық жұмыс әдісі тұрғылықты жерден тыс жерде ұйымдастырылатын болса, оған толығымен жұмыс беруші жауапты болады.

330 субъектіге нұсқау берілді

Шымкент қаласының Еңбек инспекциясы және көші-қон басқармасының мемлекеттік еңбек инспекторлары төтенше жағдай кезеңінде бірқатар жұмыстар атқарды.
Жедел байланыс телефонына 20 наурыз бен 11 мамыр аралығында 425 адам хабарласқан. Оның ішінде жалақы сақталмайтын демалыс беру тәртібі – 122; жалақыны төлемеу – 45; бос уақытты рәсімдеу және төлеу – 39; еңбек демалысына шығуға мәжбүр ету – 66; қысқартулар – 50; жұмыстан босату – 22 және басқа мәселелер бойынша – 81 қоңырау түскен. Ал карантин кезеңінде жұмысқа тарту бойынша шағым жоқ.
– Қаладағы қоғамдық-саяси ахуал жағдайына жүргізілген әлеуметтік зерттеу нәтижесі бойынша мекемелер мен ұйымдарда жұмыс істейтін азаматтардың тізіміне талдау жасау, құқық бұзушылыққа жол бермеу және алдын алу, жұмыскерлерді бетпердемен, жұмыс орындарында дезинфекциялық сұйықтықтармен қамтамасыз етуді ұйымдастыру жөнінде 330 субъектіге нұсқау берілді, – дейді мемлекеттік еңбек инспекторы Ғалымжан Шәріпов.
Елдегі төтенше жағдайға байланысты қаламыздың жұмыс берушілеріне әлеуметтік жауапкершілікті сезініп, жұмыскерлердің жұмыс орындарын сақтап қалу бойынша шараларды қолдануға назар аударылуда.
Карантиндік шараларға сәйкес, басқарма осы бағыттағы жұмысын тұрақты түрде жалғастырады. Жұмыскерлердің құқықтарын қорғау мәселелері басты назарда.
Осы және басқа да сұрақтар туындаған жағдайда Шымкент қаласының еңбек инспекциясы және көші-қон басқармасынан мына нөмірлер арқылы сұрақтарға жауап алуға болады: 8(7252) 27-38-35.

14563

Шымкент қаласы спортына бокстан алғашқы Олимпиада жолдамасын сыйға тартқан Закир Сафиуллиннің үйінде болдық. Жас отбасында үш балдырған өсіп келеді. Азия чемпионатының екі дүркін күміс жүлдегері бізді қонақжай пейілімен қарсы алып, үйге кірісімен медальдарының жиынтығымен таныстырды. Медальдарының әрбірінің орны бөлек. Бір қызығы, саудырлаған жүлделердің арасында тек Олимпиада жүлдесі жетіспей тұр. Оған арнайы орын да дайындап қойыпты.

«Олимпиаданың бір жылға шегерілігені маған қолайлы»

Рас, спортшыны Олимпиада жолдамасы ұзақ күттірді. Әңгімеміз алдымен осы тұрғыда өрбіді.
– Лицензиялық турнир жоғары деңгейде өтті. Мен үшін турнир аса қиынға соққан жоқ. Жаңа салмаққа да төселіп келемін. Күш-қуатым да молая түсуде. Финалда да жеңгеніме сенімді едім. Ең бастысы, жолдама алдық. Соған көңілім тоқ.
Бокста жүргеніне жиырма жылдан асты. Олимпиада жолы ұзақ болды, рас. Олимпиаданың бір жылға шегерілгені шынын айтсам маған өте қолайлы болып тұр. Өйткені бұл мен үшін жаңа салмақ. Әлі қателіктермен жұмыс істеуім қажет. Уақытты дұрыс пайдалануымыз керек қой. Кейбіреулер жасымның ұлғайғанын сөз етіп жатады. Бірақ менің тынысым енді ашыла бастағандай, – дейді өзі.
Иә, карантинде уақытты дұрыс кәдеге асыра білу маңызды. Әрбір спортшы үшін. Белгілі спортшы бұл кезеңде функционалдық жаттығуларға көңіл бөлуде. Бұған дейін өзінің ойлаған кейбір созылу жаттығуларына уақыт таппай жүретін. Қазір сол олқылықтың орнын толтыратын сәт.
Қолында күнделік. Оны жанынан тастамай алып жүретінін айтады өзі. Оған әрдайым жаттығу барысы жазылады. Боксшы қара терге малынып жаттығатын сәтті сағынып-ақ қалыпты.

«Ұлттық құрама жігіттерінен қазақша үйреніп жүрмін»

Закир бауырымыз Шымкентте туып-өсті. Туған қаласын әрдайым мақтаныш етіп жүреді. Бокс өнерін сегіз жасында «Юбилейный» шағынауданында бастаған.
Тіршіліктің тауқыметі кімді болса да ширатпай қоймайды әрине. Жас кезінен базарда сауда істеді. Спортпен қатар құрылыста, күзетте де жұмыс істеп, ширығып өсті.
Отбасымен жақыннан таныстық. Кейде жанкүйерлер боксшының тегіне қарап, әйгілі бапкер Нұрғали Сафиуллинмен туыстығы барын айтып жатады. Бірақ әсте олай емес.
- Біз үш ағайындымыз. Қарапайым шаруа Найль мен Гузальдың шаңырағында дүниеге келдім. Әкем инженер. Анам үй шаруашылығында. Мені кішкентай кезімнен спортқа берген әкем болатын.
Әке-шешем қазақша жақсы сөйлейді. Ал мен қазақ тілін толық түсінсем де, сөйлеуді енді үйреніп келемін. Алдағы уақытта толық меңгеремін деген ойым бар. Ұлттық құрамада ынтымағымыз жарасты. Бәрімен тонның ішкі бауындай араласамыз. Міне, қазақшаны да солардан үйреніп жүрмін, – дейді өзі.

«Өз елімнің адамдарында жан жылулығы бар»

– Әлемнің көптеген елдеріне табанымыз тиді. Бір байқағаным, ешбір ел өзімнің туған еліме, жұмақ мекеніме жетпейді. Біздің елдің табиғатынан бөлек, адамдарда жан жылулығы да ерекше.
Ұлттық құрамада әр түрлі ұлт өкілдері жиналған. Дегенмен, ондағы аура өте керемет. Сыйластық, достық қатынас басым. Үлкенге құрмет, кішіге ізетті көріп қуанамын. Сондай-ақ, біз жаттығуда күн сайын Әнұранды бірге шырқаймыз. Қазір құрама сапына жастар көп қосылуда.
Шүкір, еліміз уақыт-сәтімен өркендеп келеді. Біз, татар халқы да осы елде жетістікке жетіп, адал еңбек етіп келеміз. Бүгінгі қиындықтар да артта қалатынына сенім зор. Ең басты қымбат мәселе адамдардың денсаулығы ғой.
Мұндай сәтте бір-бірімізге қолдау көрсетіп, тәртіпке бағынғанымыз абзал. Ал шыдамды да еңбекқор спортшылар қауымын бүгінгі карантин жағдайы әдеттегіден де төзімді болуға үйретеді. Олимпиада жүлдесі жолында талап пен тәртіпке сай еңбек етуді жалғастыра беремін, – деді спортшымыз Саңлақ Сафиуллин осылай сыр шертті. Бірлік бар жерде тірлік бар. Бүгінгі мамыражай заманда елдің дамуына үлес қосамын деген жасқа барлық мүмкіндік жеткілікті. Егер оны тереңінен ұғына білсе.

 

Ардагерлер – ардақты ерлер

Вторник, 05 Май 2020 23:13

5cd3bef97657b

Мемлекет басшысы Жеңістің 75 жылдығына орай еліміздегі әрбір соғыс ардагеріне бір миллион теңгеден берілетінін атап өтті.

Қариялар – қазынамыз. Сұрапыл соғыста жаудың бетін қайтарып, жеңісті жақындатқан кешегі майдангер бүгінгі ардагер қарттарымызды қадірлей білуіміз керек. Шымкент қалалық ардагерлер кеңесінің төрағасы Исамуддин Рысбай айтқандай, соғыс ардагерлерінің қатары жылдан жылға сиреп келеді. Келешек ұрпақ батыр аталарымыздың ерлігін өнеге етіп, бейбіт күннің қадірін ұғына білуі тиіс.

Ең қарт ардагер 104 жаста

Мемлекет басшысы Жеңістің 75 жылдығына орай еліміздегі әрбір соғыс ардагеріне бір миллион теңгеден берілетінін атап өтті.
«Ия, қарттарға деген қамқорлық азаймақ емес. Барлық ҰОС ардагерлері, оған теңестірілгендер мен олардың жесірлері Жеңіс күні қарсаңында назардан тыс қалмайды. Мүмкіндігінше сый-сыяпаттар жасалады.» Қалалық ардагерлер кеңесінің төрағасы Исамуддин Нәштайұлы осылай дейді.
Көненің көзі, тарихтың өзі болған ардагерлер жылдан жылға арамыздан кетіп жатыр. Көңілді мұңайтатын да осы жағдай. Қаладағы соғыс ардагерлерінің арасындағы жасы ең үлкені Нигмат Гареев ақсақал 104 жасқа келді.
– Шүкір, қарияларымыздың жағдайлары жаман емес. Немерелері, шөберелері жанында. Денсаулығы жақсылары аяңдап ардагерлер кеңсесіне келіп тұрады. Ең жасы кішісінің өзі – 92-де. Қолдау жеткілікті. Ең үлкен қолдау мен демеу – жүректен шыққан жылы сөз.
Биылғы мереке қарсаңында да қадірлі қарттарымызға сый-сыяпаттар үлестірілуде. Мемлекеттің көмегінен бөлек, түрлі мекеме басшылары, кәсіпкерлер әдеттегідей әлеуметтік азық-түлік пакеттерін беруде. Мәселен, «Жаңа Алмас» дүкенінің басшысы Раушан Ізбасарова 40 ардагердің үйіне барып, пакетін табыстап шықты. Одан бөлек, «Еурофарма» компаниясы, тағы басқа кәсіпорын басшылары да әдеттегідей мерекелік тартуын жасайды, – дейді ардагерлер кеңесінің төрағасы.
Жылда мереке қарсаңында түрлі патриоттық іс-шаралар, әскери шеру, тағы басқа жиындар өтіп жататын. Өкінішке қарай, биыл елдегі төтенше жағдайға байланысты ардагерлердің үйіне барып құттықтау, кең көлемдегі іс-шаралар ұйымдастыру мүмкін болмады.

Майдангерлерге – бір миллион теңге

Бүгінде қаладағы Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің жалпы саны – 40. Қалалық ардагерлер кеңесі тарапынан олардың әлеуметтік жағдайларына үнемі бақылау жасалады.
Шымкент қаласының мәслихаты 75 жылдық мерейтойға орай Ұлы Отан соғысы қатысушылары мен мүгедектеріне 360 АЕК, яғни бір миллион теңге көлемінде сыйақы беру жөнінде шешім қабылдады. Ал тыл еңбеккерлеріне 33 мың теңгеден үлестіріледі.
Сондай-ақ, «Әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың қағидасы туралы» Шымкент қаласы әкімдігінің қаулысына өзгеріс енгізіліп, мына санаттағы азаматтарға да бір реттік қаржылай қолдау жасалады. Атап айтқанда, Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген 1490 адамға 100 000 теңге; 3851 тыл ардагеріне – 33 336 теңге; ҰОС мүгедектерінің қайтыс болған, басқа некеге тұрмаған әйелдеріне (күйеулеріне) – 33 336 теңге; Ленинград қаласын қоршау кезеңінде қаланың кәсіпорындарында, мекемелері мен ұйымдарында жұмыс істеген және «Ленинградты қорғағаны үшін» медалімен, «Қоршаудағы Ленинград тұрғыны» белгісімен марапатталған азаматтарға (жалпы саны 5) – 63 894 теңгеден; бұрынғы
КСРО-ны қорғау кезінде жаралануына, контузия алуына, жарақат алуы немесе майданда болуына байланысты ауруға шалдығуы салдарынан мүгедек болып қалған әскери қызметшілерге (жалпы саны 346 адам) –105 564 теңгеден беріледі.

Страница 1 из 52