Бірлесе білген ел бәрін жеңеді

Пятница, 10 Апрель 2020 04:28

dc2d3230-2e08-4962-a07a-e193dc6b7537

Тәуелсіздік жылдары ел өмірінің ең қиын да күрделі кезеңдерінде мен кез келген мәселені қадірменді отандастарыммен бірге бүкпесіз, ашық талқыға салып, туған халқыммен үнемі ой бөлісіп келемін. Бүгінгідей бүкіл әлем алаң күй кешіп, ұлт саулығы сынға түскен қазіргі сәтте де баршаны сабырға, байсалдылыққа шақырып, тағы да жұртыма ақ тілеулі сөзімді арнағалы отырмын.

Тұтқиылдан келген жаман індет – коронавирус дерті барша адамзатқа қауіп-қатер төндіруде. Қазірдің өзінде дүние жүзі бойынша 1,4 миллионнан астам жан осы сырқатқа шалдығып, ондаған мың адамның өмірі қиылды. Сондықтан әлем мемлекеттері қатерлі дертке бірлесе дауа іздеп, бүгінгі заманның бар күш-қуатын, ақыл-ойы мен ғылым-білімінің жетістігін ортақ мақсат жолына бірлесе жұмылдырып, ынтымақтаса әрекет етуде.
Қазақстан қауіпті дерттің алдын алуға әлем елдерінің ең алғашқыларының бірі болып кірісті. Тиісті сақтандыру шаралары жасалды. Мемлекеттік органдар арнаулы дайындықтан өткізілді. Өзге елдерде вирус қалай пайда болып, пандемия қалай өрбіп, өршігені бақыланды. Соның нәтижесінде індеттің етек алып кетуіне мүмкіндігінше жол берілмей, ахуал күн сайын тұрақты назарда ұсталып отыр. Жағдайды оңалту үшін көп жұмыс істелді, әлі де талай шаруа атқарылатын болады. Игі мақсаттағы іс-шаралардың бәріне жер-жерлерде бүкіл халық болып қолдау көрсеткеніміз жөн.
Тәуелсіздіктің ең алғашқы күндерінен бастап мен ұлы Абай атамыздың «Кімге достығың болса, достық достық шақырады» деген дана қағидасын басшылыққа алып, әлемнің барлық мемлекетімен арадағы келісім мен достыққа, өзара сенім мен ықпалдастыққа негізделген саясат ұстандым. Егемендіктің бастапқы жылдарында іргелес елдердің бәрімен тату қарым-қатынас орнатып, шекара мәселесін түбегейлі шешкеннен кейін түрлі деңгейдегі ынтымақтастық ұйымдарын құруға бастамашы болғанымның басты себебі де сол еді.
Еуразия экономикалық одағын, Шанхай ынтымақтастық ұйымын, Азиядағы өзара ықпалдастық және сенім шаралары жөніндегі кеңесті құрып, Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының тарихи саммитін, Астана экономикалық форумы мен бүкіләлемдік ЕХРО көрмесін өткізу шараларының бәрі – Қазақстан мен дүние жүзі мемлекеттері арасындағы өзара достық пен сенімге негізделген байланысты, экономикалық ынтымақтастықты нығайту үшін жасалды. Өмірдің өзі, дәл бүгінгі қалыптасқан жағдай біз ұстанған бірігу мен бірлесуге негізделген саясаттың бірден-бір дұрыс жол екендігіне көзімізді жеткізіп отыр.

Жаһан жұртшылығын әбігерге салған пандемия жаңа бүкіл әлемде экономикалық дағдарыс туғызды. Алып кәсіпорындардың жұмысы тоқтады, көлік атаулының қозғалысы шектелді. Мұнайдың бағасы құлдырады. Ел мен ел арасындағы шекаралар жабылып, алыс-беріс тиылды. Мұның бәрі бұрын-соңды болмаған аса ауқымды рецессияға әкеліп соқтырып, жұмыссыздықты көбейтіп отыр.
Біздің Отанымыз Қазақстан – қазба байлықтарға, оның ішінде мұнайға бай ел. Мен «Бізде мұнай мен газ бар екен деп, үнемі соған тәуелді болған дұрыс емес» деп талай мәрте айтқанмын. Сондықтан егемендік жылдары біз ел экономикасын әртараптандырумен болдық. Осы мақсатты жүзеге асыру үшін «Қазақстан – 2050» стратегиясын жасап, «Үдемелі индустриялық-инновациялық даму» бағдарламасы аясында 1000-нан астам жаңа кәсіпорын аштық. Соның арқасында әлемдік бәсекеге қабілетті өнімдер шығарылып, елімізге жаңа технологиялар келді. Бұл еліміздің үшінші технологиялық жаңғыруына жол ашты.
Ел аумағында бұрын-соңды болмаған теміржол, автокөлік жолдары салынды.
Жүйелі жүргізілген реформалар нәтижесінде ауыл шаруашылығы да айтарлықтай дамып, Қазақстан өзін ет, сүт және тағы басқа да азық-түлік өнімдерімен емін-еркін қамтамасыз етіп қана қоймай, әлемдегі астық экспорттаушы алғашқы алты мемлекеттің қатарына қосылды.
Болашақ үшін, алда күтіп тұрған осындай алмағайып замандар сынағын еркін еңсеру үшін көп қаржы-қаражат салып, зор жауапкершілікпен атқарылған бұл реформалардың дұрыс болғанын өмірдің өзі дәлелдеді.
Біздің Ата заңымыздың бірінші бабында: «Қазақстан Республикасының ең қымбат қазынасы – адам және оның өмірі», – деп нақты жазылған. Сондықтан елімізде денсаулық сақтау саласын дамытуға айрықша көңіл бөлінді. «Саламатты Қазақстан» бағдарламасын қабылдап, барлық өңірде бұрын болмаған жүздеген заманауи ауруханалар мен емханалар салдық. Елордада әлемдік деңгейдегі ең озық техникалармен жарақталған аса ірі ғылыми-медициналық орталықтар ашып, оның мамандарын әлемнің ең дамыған елдерінде тәжірибеден өткіздік және «Болашақ» бағдарламасы аясында оқыттық. Осылай алдын ала қамданудың нәтижесінде ұлт денсаулығына қатер төндірген бүгінгідей қиыншылық заманда жұқпалы дерттің дәл диагностикасын жасау, оның алдын алу, науқасты емдеу сияқты тиісті шараларды біздің дәрігерлеріміз жоғары кәсіби деңгейде атқаруда.
Әрине, қалыптасып отырған жағдай оңай емес. Бұл – бүкіл әлем мемлекеттеріне түскен зор ауыртпашылық. Біз оны осындай сын сағатта септігін тигізетін халқымыздың төзімділігі, ерік-жігері және өзіне деген зор сенімі арқасында міндетті түрде жеңіп шығамыз. Ол үшін бізге қажетті нәрсе – қаржы-қаражат, материалдық ресурс, техника, азық-түлік – бәрі бар. Алаңдайтын, абыржитын еш негіз жоқ.
Әдетте жұрт көңілі алаң осындай кезді ел ішіне үрей таратып, байбалам салушылар өз мүддесіне пайдалануға тырысады. Мен халықты әртүрлі сондай азғырынды, арзан әңгімелерге еруден сақ болуға шақырамын. Шынымен көптің қамын көздейтін адам айғайшыл күшімен емес, игілікті ісімен қызмет еткені дұрыс. Ғайбат пен байбалам орнына ғылым-біліммен шұғылданған абзал.
Бүгінгі күрес даңқты қолбасшы Бауыржан Момышұлының: «Тәртіпсіз – ел болмайды, тәртіпке бас иген ел құл болмайды» деген қанатты сөзін еске салады және соны бекем ұстануды талап етеді. Өздеріңіз білесіздер, бұл пандемияны көршіміз Қытай елі ұйымшылдығы мен темірдей берік тәртібінің арқасында ауыздықтай алды.
Қазіргі Қазақстанды Кеңес Одағы ыдыраған өткен ғасырдың 90-жылдарындағы Қазақстанмен салыстыруға болмайды. Бізде осындай қиындық туғанда ешкімге алақан жаймау үшін, ұрпақ қамы, ел болашағы үшін жинақталған Ұлттық қор мен алтын-валюта қорында 90 миллиард АҚШ доллары бар. Ретімен, үнемді пайдаланар болсақ, ол бүгін басымызға түскен тағдыр мен тарих сынынан еңсемізді тік ұстап өтуімізге мол мүмкіндік береді.
Ел Президенті Қасым-Жомарт
Кемелұлы Тоқаев халыққа арнаған таяудағы үндеуінде барлық әлеуметтік топтарға, кәсіпкерлерге, ауыл шаруашылығы саласына көрсетілетін алуан түрлі көмек туралы жан-жақты мағлұмат берді. Егер Қазақстанның ұлттық экономикадағы қол жеткізген табыстары мен жоғарыда аталған қор құрылмаса, мұның бірі де болмас еді. Кезінде соның бәрін таратып берейік дегендер де болған, бірақ өмір біз қабылдаған шешімнің дұрыс болғанын көрсетті.
Енді Үкімет пен жергілікті атқару органдары соны үнемді түрде, рет-ретімен орындауға кірісуі керек. Әр министр, әрбір облыс, қала және аудан басшылары жүйемен, тәртіппен, үйлесіммен, нақты жоспармен, нық сеніммен әрекет етіп, уақытша қиындықтан шығуға барлық күш-қуатты жұмылдыруы қажет. «Nur Otan» партиясының мүшелері де осы бір сауапты істің алдыңғы қатарынан табылуға тиіс.
Еліміздің ең үлкен байлығы – адам мен оның өмірі болғандықтан, әрбір адам өзінің, отбасының, ата-анасы мен бала-шағасының өміріне, денсаулығына зор жанашырлықпен, ерекше жауапкершілікпен қарауы керек. Өйткені, ұлт денсаулығы – мемлекет қауіпсіздігінің құрамдас бөлігі.
Дәл осы тұста бәрімізге халқымыздың әрдайым үлкенге – құрмет көрсетіп, кішіге – қамқор болатын абзал қасиеттері септігін тигізеді деп сенемін.
Адамның өзіне деген сенімі – үлкен күш. Бұл бойымызға – қажыр, денемізге – қуат, жүрегімізге сенім ұялатады. Біз қазір көмекке аса мұқтаж қарияларды, ардагерлерімізді, көпбалалы аналарды, әл-ауқаты төмендерді, жұмысқа жарамсыз жандарды ерекше қамқорлыққа алуымыз керек. Халқымыздың бойындағы ұрпақтан ұрпаққа үзілмей жеткен ең ізгі қасиеттер бізді осыған үндейді.
Дәл қазір бүкіл адамзат жолайрықта тұр. Әлемдік геосаясатты, экономиканы, экологияны, қоғам өмірінің сан алуан саласын қамтып, тізбектеле келген, бұрын-соңды болмаған проблемалар әлем мемлекеттерінің қарым-қатынасын да өзгерте бастады. Үнді халқының ұлы гуманист қайраткері Махатма Ганди: «Әлемді өзгерту үшін әуелі өзіміз өзгеруіміз керек», – деген екен. Кеше ғана бір-бірін аяқтан шалып, жағадан алып, «санкциялық соғыстарға» жол ашқан мемлекеттер енді өзара көмек қолын созысуда. Бұл – жаһандық деңгейдегі үлкен өзгерістердің бастауы.
Әлем тарихында ондаған жылдарға, тіпті жүз жылдан да астам уақытқа созылған талай соғыстар, шиеленісті жағдайлар мен кикілжіңдер орын алған. Миллиондаған адамдарды баудай түсірген індеттер де аз болмаған. Адамзат соның бәрін жеңген. Жан алқымнан алып тұрған бұл шырғалаңнан да шығамыз. Әлемнің ең алпауыт мемлекеттері осы қиындықтан сабақ алуы керек.
Кезінде Әйтеке би бабамыз: «Ел мұраты – көрешек, ер мұраты – келешек. Осыларды ойлаған – қоймас түбі сүйінбей», – деген екен. Қандай керемет айтылған сөз! Дәл қазір бізге бүкіл адамзат өркениетін сүріндіретін емес, барша әлем халқын сүйіндіретін жаңашыл саясат керек.
Кез келген қиындық адамды тығырықтан шығуға, өзгеше ойлауға, қалыптасқан жұмыс тәсілдерін жетілдіруге бастайды. Ал бұл ғылым мен технологияны дамытуға, сергек өмір салтын қалыптастыруға алып келеді. Бүгінде еңбекті ұйымдастырудың креативті әдістері, тіпті жаңа кәсіп түрлері шыға бастады. Қазір адамдар біртіндеп қағазбастылықтан арылып, қашықтан жұмыс істеу режиміне көшті. Осының бәрі бір кезде алдын ала жоспарланып, кеңінен ойластырылған шаралардың арқасында ғана мүмкін болып отыр.
Рухы мықты, өзіне сенімді адамды қиындықтар шынықтырады. Сондықтан біз бойкүйездіктен, сарыуайымнан, енжарлықтан арылып, тығырықтан шығудың жолын іздеген бүкіл әлем халқымен бірге ширыға, шыңдала түсуіміз керек.
«Бірлік жоқ жерде – тірлік жоқ», – деген екен әйгілі данышпан Төле би. Береке-бірліктің алмайтын қамалы, бағындырмайтын биігі болмайды. Біз үшін ата-бабаларымыз ғасырлар бойы аңсап күткен, 30 жылға жуық уақыт бұрын қолымыз жеткен азаттықты мәңгі баянды етуден асқан мұрат жоқ. Қазақстан – халқымыз тату-тәтті және келісімде өмір сүріп жатқан ортақ шаңырағымыз. Алуандығымыз – бәсекелі және жаһандық әлемдегі біздің баға жетпес байлығымыз бен артықшылығымыз. Тәуелсіздік жылдары қол жеткізген барлық табысымыздың қайнары – ең алдымен халқымыздың береке-бірлігі. Алла Тағала бізді осы бірлігімізден де, тірлігімізден де айырмасын.
Мен сөзімді алдымен аға ұрпақ пен зиялы қауым өкілдеріне арнаймын: халықты ынтымаққа шақырып, жақсылыққа, ізгі амалдар жасауға, саламатты өмір салтын ұстануға үндеңіздер. «Ырыс алды – ынтымақ» екенін ұмытпаңыздар. Жастарды еңбекке, білім алуға, қатарының алды болуға тәрбиелеңіздер. Ұрпақ алдындағы жауапкершілік бізді осыған міндеттейді.
Жаңа өскін – жас ұрпаққа айтарым: тәуелсіздік жылдары дүниеге келген сендер келер жылы орда бұзар отызға толасыңдар. Еліміздегі ең қуатты күш – өздеріңсіңдер. Аға ұрпақ сендер үшін қолдан келгеннің бәрін жасады, енді сендердің де күш-қайрат жұмсайтын кездерің келді. Жамандықтан, жат әдеттен сақтанып, игі істер жасауға ұмтылыңдар. Үлкенге – ізетті, кішіге – қамқор, бір-біріңе дос болыңдар. «Біріңді қазақ бірің дос, көрмесең – істің бәрі бос» деген Абай аталарыңның өсиетін ешқашан естен шығармаңдар.
Кәсіпкерлерге де арнайы айтарым бар: сіздер тәуелсіздіктің арқасында өз істеріңізді қалыптастырып, аяқтарыңызға нық тұрдыңыздар, мол дәулетке кенелдіңіздер. Енді «Мен еліме не беремін?» дейтін кездеріңіз де келді.
Осы орайда, менің өтінішім бойынша өз отандастарына қол ұшын беріп, қаржылай, заттай көмектесіп жатқан кәсіпкер азаматтар баршылық. Осы бір жарасымды үрдіс, игі іс одан әрі жалғасын табады деп сенемін.
Ұрпақ пен дәстүр сабақтастығы болған жерде ғана игілік пен ізгілік қатар өркен жаяды. Осы қасиетті қағида әрбір қазақстандықтың жадынан, жүрегінен орын алуы керек.
Маған небір қиын-қыстау күндерде ешқашан намысын бермеген, қашанда бірлігі бекем, пейілі кең, құшағы ашық, бауырмал халыққа басшылық ету бақыты бұйырды. Сондықтан қазіргідей алабұртпа көңіл жағдайында дана да дархан халқыма – баршаңызға зор ризашылыққа толы осы сөздерімді жолдадым.
Біз тәуелсіздік жылдары сан алуан қиындық пен дағдарысты бастан өткердік. Соның бәрінде мен анық жағдайды, түйткілді проблемаларды ашық түрде алдарыңызға жайып салып отырдым. Сіздер маған үнемі сенім арттыңыздар, мен туған халқымның сол сенімінен ұдайы күш-қуат алдым. Сол үшін Сіздерге тағы мың да бір алғысымды білдіремін.
Ұлт денсаулығы мен мемлекет қауіпсіздігі – бір-бірімен етене, егіз ұғымдар. Мемлекет бұл қиындықтан шығу үшін қолдан келгеннің бәрін жасайды және тиісті шараның барлығын атқарады. Бірде-бір адам, еліміздің ешбір азаматы қамқорлықсыз қалмайды.
Біз – біртұтас ел, бірлігі берік жұртпыз. Мен әрқашан халқыммен бірге болғанмын, бұл жолы да сіздермен біргемін.
Біз біргеміз. Қиындыққа қайыспай, белімізді бекем буып, береке-бірлігімізден айрылмайық. Сонда ғана біз қастерлі тәуелсіздігімізді сақтап, Қазақстанды «Мәңгілік ел» болуға лайықты ете аламыз.

 

Нұрсұлтан Назарбаев,
Қазақстан Республикасының
Тұңғыш Президенті – Елбасы

524519

Шымкентте ерікті түрде әскери қызметке келушілердің қатары артуда.

Қалалық қорғаныс істер жөніндегі департаменті бастығының орынбасары Ринат Мадияровтың айтуынша, қазіргі таңда қалада барлық әскери құрылым төтенше жағдаймен күресуге жұмылдырылған.
Десе де әскери қызметке 100 азаматты қабылдау жоспарланған. Бұл азаматтар залалсыздандыру жұмыстары мен блокпосттарда патруль қызметін атқаратын болады.
«Қызметке тартылатын жастардың саны 100-ге жуықтайды. Қазіргі таңда оларды анықтап жатырмыз. 35 жасқа дейінгі белсенді азаматтарды тіркеуге аламыз. Дегенмен әскери қызмет еткісі келетіндердің қатары толастамай отыр», – дейді Ринат Мадияров.
Әскери талап бойынша еріктілердің денсаулығын әскери медициналық комиссия тексереді. Денсаулығында кінәрат жоқтары әскери бөлімдерге жолданады. Олар төтенше жағдай уақыты біткенше әскер қатарында болады, деп жоспарланып отыр.

 

Шымкент қаласында енгізілген карантинге байланысты көптеген мекемелер қашықтықтан жұмыс істеу режиміне көшкені белгілі. Осындай мекеменің бірі – Еңбек, әлеуметтік қорғау және көші-қон комитетінің Шымкент қаласы бойынша департаменті. Біз департамент басшысының орынбасары Төрехан Даутовтан төтенше жағдайда қашықтан жұмыс істеу тәртібі мен мемлекеттік қызметтерді алу мүмкіндігі туралы айтып беруін сұраған едік.

— Соңғы айлардағы төтенше жағдай мен карантиннің кесірінен тұрғындар үйлерінде оқшауланған. Барлық мекеме қашықтан жұмыс істеуге көшті. Қазір мемлекеттік қызметтердің біразын электронды үкімет порталы арқылы алуға болады. Ол үшін жеке тұлғаның электронды-цифрлық қолтаңбасы қажет. Біздің департамент те қашықтан жұмыс істеуге көшті. Оның ішінде мүгедектікті куәландыру және еңбек қабілетінен айрылу дәрежесін анықтау қызметін алу барысында өтініш беруші медициналық-сараптама бөліміне бармай, үйде отырып, электрондық портал арқылы өтініш жібере алады. Жолданған өтініштер қаралып, қызметтер сырттай көрсетіліп, жауап электрондық порталдағы жеке кабинетіңізге жолданады. Сондай-ақ, мүгедектікті қайта куәландыру мерзімі де автоматты түрде созылатынын ескертеміз, — деді Төрехан Бекболатұлы.
Оның айтуынша, мүгедектікті қайта куәландыратын мерзім төтенше жағдай жарияланардан 1 ай бұрын немесе төтенше жағдай кезінде келген болса, қайта куәландыру мерзімі төтенше жағдай аяқталғанша автоматты түрде ұзартылады. Демек, мүмкіндігі шектеулі азаматтар қайта куәландыру мерзімі аяқталғанына қарамастан өздеріне тиесілі жәрдемақысын ала алады.
Департамент басшысының медициналық-әлеуметтік сараптама мәселелері жөніндегі орынбасары электрондық өтінішті қалай жолдау керектігін де түсіндірді. «Өтініш беруші мүгедектікті куәландыру үшін (егер алғаш рет комиссия қызметіне жүгініп отырса) толтырылған №088 үлгісіндегі жолдама мен өтінішін сканерлеп немесе фотоға түсіріп алып, соны egov порталындағы «электрондық өтініштер» бөліміне енгізуі қажет. Сосын электрондық-цифрлық қолтаңба арқылы қол қойып, тізімнен департаментті таңдап, соған жібереді. Осы жерде мұқият болыңыз, өтінішіңіз басқа өңірге кетіп қалып жүрмесін. Кейін өтінішіңізге сырттай шешім қабылданып, қайтадан сізге egov порталы арқылы жауап беріледі. Сосын еGov порталына кіріп, жеке кабинетіңізді қарасаңыз болғаны, — деді Т.Даутов.
Жауапты басшысының айтуынша, соңғы уақытта тұрғындардың зейнетақы мөлшеріне қатысты көп хабарласатынын жеткізді.
— Еліміздегі төтенше жағдайға және мемлекеттің дағдарысқа қарсы іс-шараларына байланысты мәлімдемесінде ел Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев зейнетақы, мемлекеттік жәрдемақы мөлшері 10 пайызға индексацияланатынын айтты. Осыны халық қазіргі зейнетақылары 10 пайызға өседі екен деп түсініп жатыр. Осыны сұрап көп адам хабарласып жатыр.
«2020-2022 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының заңдарына толықтырулар мен өзгерістер енгізілуіне байланысты биыл 1 сәуірден бастап зейнетақы мен жәрдемақы мөлшері өсетін болады. Нақты айтсақ, зейнетақы мен жәрдемақы мөлшері 2019 жылдың желтоқсан айындағыға қарағанда 10 пайызға көбейеді. Жыл басында 5 пайыз өскенін ескерсек, сәуір айынан бастап тағы 10 пайызға көбейеді. Атап айтсақ, зейнетақы 5 пайызға, жәрдемақы мен базалық зейнетақы айлық есептік көрсеткіш пен ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасының өзгеруіне байланысты өсетінін ескерткім келеді. Қайта есептеулердің барлығы автоматты түрде есептелді. Қазіргі таңда қала бойынша сәуір айындағы зейнетақы беріліп болды. Ал, өсім 1 сәуірден бастап қарастырылған. Бұл мамырдағы зейнетақымен қосып берілетін болады, — деді Төрехан
Бекболатұлы.
Айта кетейік, Қазақстанда 700 мың адам мүгедектігіне байланысты мемлекеттік жәрдемақы алады.

 

А. САЙЛАУҰЛЫ

Сәуірдегі қардан соң...

Пятница, 10 Апрель 2020 04:10

512

Шымкентте 8-9 сәуірде жауын-шашын арты қарға ұласатыны туралы алдын алу ескерту жарияланған болатын. Нәтижесінде қарқынды жауған қардың салдарынан ағаштар құлап, кейбір аудандарда жарық сөнді.

2020 жылғы 9 сәуірде жауған қардың салдарынан Шымкент қаласы аумағында көптеген ағаштар құлап, электр желілері үзілді. Сегіз мыңға жуық абонент электр жарығынсыз қалды.
Төтенше жағдайдың зардабын жоюға қаладағы коммуналдық қызметтер мен төтенше жағдайлар департаментінің 111 техникасы мен жеке құрамнан 600 адам, сондай-ақ «Оңтүстік Жарық Транзит» ЖШС-ның 24 апатты қалпына келтіру бригадасы жұмылдырылды.
Сағат 12.00-дегі жағдай бойынша 5800 абонент авариялық қызметтердің көмегімен қайта электр жүйесіне қосылды. Қалған 12 нүктедегі 2200 абонентке электр қуатын беру жұмыстары жалғасын тапты.

1

Шымкент қаласының әкімі Мұрат Әйтенов шаһарда салынып жатқан 200 орынды аурухана құрылысымен танысты.

Төтенше жағдай кезінде науқастарды қабылдайтын госпиталь тез құрастырылатын материалдардан тұрғызылады. Оған қажетті құрылыс заттары толықтай отандық. 400-ге жуық жұмысшы жергілікті жерден тартылған.
Қала әкімі карантин кезінде жұмысшыларды арнайы автобуспен тасымалдау, қауіпсіздік шараларын сақтау және ауыр жүк көліктерінің тәулік бойы құрылыс заттарын тоқтаусыз жеткізу мәселесінде кедергі болмауын жауаптыларға жүктеді.
Арнайы аурухана стационар, жансақтау сынды бірнеше бөліктен тұрады. Және онда медицина қызметкерлері жатып жұмыс істейтін жай салынып, оған қажет мамандар іріктеліп алынады.
Бұл ретте уақытша аурухананың жабдықталуы мен санитарлық-эпидемиологиялық жағдайы белгіленген нормативтерге толық сай болады.
Мұндағы бүкіл ұйымдастыру жұмыстарын Шымкент қалалық жұқпалы аурулар ауруханасы үйлестірмек.
– Модульдық госпиталь санитарлық эпидемиологиялық талаптарға сай, қала құрылысы нормативтері мен архитектуралық заңнама толықтай сақталған. Бұл тұрғындарға қауіпті емес. Госпиталь инфекциялық аурулардың алдын алуды жақсартатын болады, – дейді Шымкент қалалық жұқпалы аурулар ауруханасының бас дәрігері Амангелді
Ергешбекұлы.

maxresdefault

Бірер жыл бұрын, еңбек демалысымда емделейін деп, жеті күнге отбасыммен бірге, Өзбекістанның Ферғана облысындағы емдік шипажайына бардым.
Кеңес өкіметінің кезінен бастап қызмет көрсететін санаторий екен. Тура тоқсаныншы жылдарға тап болғандай күйге ендім. Әлгі шипажайда Ленин мен Сталиннің портреті жоқ демесең, қалғанының бәрі кеңестік кезеңнен қалған дүниелер.

Қарабайыр тірлік, қарапайым халық. Таңғы алтыдан өзбек ағам санаторийдің ауласына су сеуіп, сыпырудан бастайды. Шипажайдың маңы толған дәмхана. Палаудың түр-түрі. Қойдың майлы құйрығы қосылған тандыр самса. Кәуәптің алуан түрі. Қалаған балығыңды қуырып береді. Такси тегін десе де болады.
Жанында жайма базары бар. Құдай салмасын, қолдан жасалған дүниенің барлығы өзбекте ме деп қалдым. Өзбек халқын қол
өнердің хас шебері десем артық емес.
Қолдан тігілген ұлттық шапандар мен мәсілер, саз балшықтан жасалған түрлі ыдыс-аяқ. Қолдан соққан пышақтың неше түрі, тігілген сан алуан бас киімдер. Аяқ киімнің түр-түрі. Бағасы анағұрлым арзан. Халыққа қолжетімді бағада сатылады. Ел соны алып, кәдімгідей тұрмыстарына пайдаланып жүр.
Байқағаным, қолөнер өзбек ағайындарда ерекше дамыған екен. Атадан балаға мирас болып келе жатқан кәсіптің түрі өте көп. Емнен соң, уақытымды бос өткізбейін деп, төрт күннен бері бауырымдай болып кеткен таксист Хәкім әкәға «маңайдағы шеберханаларды аралатшы» деп өтініш білдірдім.
Өнеге болсын деген ниетпен балаларымды ертіп алып, кәсібін дөңгелетіп отырған өзбек ағайындардың шеберханаларына бас сұқтым. Бір шебер шапан тігудің қыр-сырын шәкіртіне үйретіп жатыр. Бір ұстаз шеберханасында төске қойған шәкіртінің қолындағы қып-қызыл темірді балғамен қамырдай илеп, пышақ жасап жатыр.
Терінің иісі мүңкіп тұрған бір шеберханасында жас жігіттер тері илеп әлек. Келесі есігіне кірсем, ала тақия киген ағам, жастарға аяқ киім тігудің қыр-сырын меңгертіп жатыр. Енді бір есігіне бас сұқсам, сазды қолымен илеп тұрған қарт кісі, құмыра істеп жатқан жас балаға өз ақылын айтып отыр. Не деген берекелі кәсіп бұл.
Дәмді палаудан дәм татайық деп бір үлкен үйдің ауласына кірсек, дәмхана екен. Қаздай тізіліп, қаз-қатар тұрған жас аспаздар бірі сәбіз турап, бірі пияз ашып, енді бірі майға ет қуырып әлек. Бос отырған адам көрмейсің. Жәй отырғанның өзі, күріштің күрмегін тазалап отыр.
Басында ала тақиясы бар ақсақал, оркестірді бір шыбықпен айдаған дирижердай, бәрін ыммен басқарып отыр. Бұл аты шулы Тәшмәт әкәнің палауханасы, мынау молодой поварлар, сол кісінің шәкірттері. Ферғанаға келген меймон бұл жерден дәм тотпай кетпейді, Моқсот акә – деп, Алладиннің құманын тапқандай, таксистім маған қарап мәз.
Дәмді палау келе бергені сол еді, оң қолын кеудесіне қусырып «Ас болсын қозоқ меймонлар» деді қаба сақал қарт кісі. Біз де құр қалмайық деп, қуыс кеудемізге қолымызды қусырып жатырмыз.

 

depositphotos 97300918-stock-photo-the-pilaf-is-readya54f4a62e0ece0ade7324ecb92ade543


Сәуірде жерді жарып шығатын, көктемнің иісіндей, сендерден берекенің исі аңқып тұр. «Осының сыры неде?» деп Хәкім әкәмә қарадым.
«Моқсот әкә! Бізде балиғат жасына толған баланы, бос сөз, әдепсіз әзіл-оспақ, әжуәмен құр уақытын өткізбесін деп, қабілетіне қарай ұстазға береді. Ұстаз бізді кәсіпке баулиды. Біріміз шапан тігеміз, біріміз пышақ соғамыз, құмыра жасаймыз, енді біріміз Тәшмәт әкәнің молодой поварларындай палау басуды үйренеміз.
Кәсіпті игеріп болғанда, ұстаздарымыз айтады. Сен дайынсың. Өз кәсібіңді ашсаң болады-деп. Енесінен айырған қозыдай, ұстаз бізге өз кәсібімізді ашуымызға рұқсат береді.
Содан біз ұстаздың ықыласы үшін, үйімізге ауқат жасап, ұстазымызды қонақ қыламыз. Иығына ала шапанымызды жауып, ұстаздан бата сұраймыз. Ұстазымыз: «Я Робби, мен бұл шәкіртіме разымын, Әлемдердің Раббысы сенде разы бол. Бұның кәсібіне берекеңді бер»– деп бата қылған соң ғана біз іс бастаймыз», деді ол.
…Мен ойлаймын, біздің ұлы өзбек халқының берекесін Жаратқан Жаббар Иеміз ұстаздарымыздың батасына жасырған секілді – дегенде, төбемнен жай түскендей әсер етті. Хәкім таксистен осындай сөз шығады деп мен ойламаппын.
Шипажайға барғанша бағанағы Хәкімнің сөзі ойымнан кетер емес: «Берекені ұстаздардың батасына жасырған шығар».
Ынтымақ түбі ырыс-дегендей, Кәсіп түбі де – береке. Бай болу үшін кәсіп керек. Кедейліктің қамытын шешетін, тек адал кәсіп қана. Кәсіп болғанда да, ұстазыңның батасын алған кәсіп. Баталы ер арымас, батасыз ер жарымас-деген. Кім біледі? Жарымай жүргенімізде: «Кәсіп жоқтай, оны үйрететін ұстаз таппай» бейғам жүргенімізден емес пе екен?

Түбі бір туысымыз, байырғы көршіміз ала топылы ағайында «бәрі жақсы, бізде жағдай нашар» дегеннен аулақ болуы керек. Ұрпағын кәсіпке баулуда біздің аталарымыздың тәжірибесінің ешқандай ұлттан кемдігі жоқ. «Қазақтың кім екенін білгің келсе, мамыр өте Мәртөбеге кел» деген қанатты сөз бар. Ел басшылары үш жүздің игі жақсыларын, батыр, бай, бағланын жинап келелі кеңес өткізген. Кімнің қай жақты жайлап, қай жақта қыстайтындығы шегеленіп, мемлекеттік мәселелерді сол жерде шешкен. Ордалы елдің кәсібі - төрт түлікке байланысты болғандықтан жастар соны күтіп-баптауға мамандандырылған еді. Бүгінде жағдай өзгеше. Қоғалы көлдер суалып, жайылымдық жер тарылды. Ірі байлар сатып алды.
Ең үлкен қасірет – бодандық қамытын киген ел әдемі салт-дәстүр, мәдениетінен ажыратылды. Үлкен тұрып кіші сөйлейтін халге жеттік. «Әйелге теңдік берілсін» деген көрші елдің құлдық психологиясын қыздарымызға жұқтырдық. Сан түрлі нәубеттен өз елімізде азшылыққа айналдық.
Ал, өзбек халқы қашанда тығыз, отырықшы ел. Ақсақалдарының айтқаны заң. Өздерінің де кәсіпке бейімі табиғатынан бар.
Оларда солай екен, біздің қолдан келмейді деп тұлыпқа мөңіреген сиырдай отыра беруге болмас. Олар істеген кәсіп қазақтың да қолынан келеді. Оған мың мысал бар.
Бірақ, ішімізде «Үкімет өлтірмейді» дегенді малданып жүргендер әлі де жетеді. Бұл – мысалдық пиғыл. Енді оған оралуға жол жоқ. Қарны ашқанға балық бермей қармақ беру – «Шымкент келбеті» мен «Панорама Шымкентаның» кредосы.
Өздігінен кәсіп ашуға талпынғандарды қанаттандыратын мақалалар топтамасы үнемі шығып келеді. Шағын кәсіпкерлікті ынталандыратын мемлекеттік бағдарламалар жұмыс істеп тұр. Еріншектікті, жалқаулықты иығыңыздан сыпырып тастап, кәсіп ашамын десеңіз қос газет досыңыз.
Заман түзеліп келеді. Тұтас махаллаға билігі өтетін өзбек ақсақалдары сияқты біздің аталарымызда қарап қалмас. Кетпеннің сабынан қарауыл қарайтын уақыт бізге қол емес.
Тірлігі барлық тынысы бар. Ал, өнерліге өріс кең...

 

Мақсат СҚАҚОВ,
Фейсбук парақшасынан

4

Бұл туралы «Halyk Bank» АҚ Шымкент өңірлік филиалы директорының орынбасары Айжан Досымбекова мәлімдеді.

Коронавирус індетінің алдын алу мақсатында Шымкенттегі Halyk Bank қалалық бөлімшелері банкоматтардың жанында арақашықтық белгілерiн сызды. Бұл клиенттер арасындағы қауіпсіз арақашықтықты сақтау үшін жасалған, кезек күтетін орындардың арасы – 1 метр.
– Банк бөлімшелерінде еліміздегі төтенше жағдайға байланысты барлық сақтық шаралары күшейтілген. Онда маскалық тәртіп қатаң сақталады, кеңесшілер қолғаппен жұмыс істейді. Қазір зейнетақыларды беріп аяқтадық. Соған байланысты айдың басында банк алдында халық қарасы көп болып еді, қазір ол азайды. Жалпы банкоматтардың алдында 100-ге жуық ерікті мен полицейлер тәртіпті қадағалап, көмектесуде, - деді Айжан Досымбекова.

Төлем – карточкамен

Среда, 08 Апрель 2020 05:40

c980517f

Шымкентте 6 сәуірден бастап, базарлар мен дүкендер және сауда орындары төлемақыны қолма-қол ақшасыз жүргізуді бастайды. ​
Тұрғындар картасымен базарлар мен сауда орындарында төлем жасай алады.​

Банктік картасы жоқ азаматтар​ банктерге қоңырау шалу арқылы немесе онлайн тапсырыс бере алады. Дайын картаны банктер үйлеріңізге​ жеткізіп береді.​
Сондықтан банкоматтағы ақшаларыңызды шешіп алудың аса қажеттілігі жоқ.Карантин кезінде қолға алынған шараларға түсіністікпен қарауларыңызды сұраймыз.
Біз​ уақытша қиындықты бірге еңсеретін боламыз!

Страница 1 из 369