Жеңісбек Кенжебеков – Шымкент қаласы Кәсіпкерлер палатасының ең тәжірибелі бизнес-тренерлерінің бірі. 5 жылдан бері бизнес саласында оқытушы болып жұмыс істейтін ол әрдайым өз-өзін жетілдіріп отырады.

4545222

Кәсіпкерлік – қатпары көп сала. Жұмыссыз жастарды кәсіпке ынталандыру, кәсіп ашуына ұйытқы болу көп тәжірибені қажет етеді. Жеңісбек Қонысбекұлы бүгінде «Жас кәсіпкер» бағдарламасы бойынша жастардың қабілетін дамытуға, ынтасын оятуға барын салып жүр. Былтыр еліміздің «Ең үздік бизнес-тренері» атағын иеленген маман қазір екінші лектегі сабағын бастап кетті. Тобында 70-тен аса қыз-жігіт бар.

Бизнес-тренерлерге жүктелер міндет қандай? Жастар қайтіп кәсіп ашпақ? Қандай қасиет қажет? Міне, білікті маманмен әңгімеміз осы тұрғыда өрбіді.

Мектепті бітіріп-ақ бизнеспен айналысқысы келетіндер бар

– Жеңісбек Қонысбекұлы, бизнес-тренингтерге қатысу – жастардың кәсібіне және тұлға ретінде қалыптасуына салынған маңызды инвестиция ғой. Сіздің оқытудағы әдіс-тәсіліңіздің ерекшелігі неде? Бүгінгі жастардың ынтасын қалай оятуға болады?

–Шымкентте алғаш рет қолға алынған «Жас кәсіпкер» бизнес-жобасы – жастар үшін зор мүмкіндік. Басты мақсат – жастарды оқытып, кәсіпке баулу. Оқу барысында теориялық 60, практикалық 90 сағат қарастырылған. Жалпы, 10 модуль бойынша оқытамыз: кәсіпкерлік ойлау психологиясынан бастап маркетинг, менеджмент, өткізу нарықтары, салық, заң аспектілері, бизнес-жоспар, жұрт алдында сөйлеу, т.б. бағыттар бар. Бізде теорияға ғана емес, практикалық жағына көп мән беріледі. Яғни, модульдерді тек оқытып қана қоймай, шеберлік сағаттар бойынша да сабақ жүргізіледі.

Шәкірттерді бағыттарына қарай топ-топқа бөлеміз. Мысалы, тыңдаушыларды «Ордабасы – құс», «Бал текстиль» кәсіпорнына, «Бөрте-милка» сүт өңдеу зауытына апарып, танымын аштық. Тігін маманы болса, «Бал-текстильге», сүт бағыты болса, «Бөрте милка» зауытына алып барамыз.

Сабақтың тағы бір ерекшелігі – оқыту барысында бағыттар бойынша қосымша мамандар шақырылады. Салық сабағына Қаратау ауданынан салық бөлімінің маманы қатысты. Ветеринария саласы болсын, банк қызметі болсын, әрқайсысы бойынша да өз мамандарын алып келеміз. Яғни, жергілікті әкімдіктердің мамандарымен тығыз қарым-қатынастамыз. Сабақ барысында дамыту бойынша ойындар, бірқатар сайыстар ұйымдастырылады.

Сонымен қатар біз тұлғалық дамыту мамандарымен де бірлесе жұмыс істейміз. Мәселен, жас кәсіпкер тігіншілікті уақытша табыс табу мақсатында үйренгісі келеді делік. Ал оның хоббиі – торт пісіру. Тігіншілікпен екі апта ғана жұмыс істеп, кейін қойып кетуі мүмкін ғой. Осы орайда нақты қай бағытты таңдау қажеттігі жөнінде психологтар жәрдемдеседі.

– Екінші лектің сабағы басталып кетті. Жалпы жастардың кәсіп ашуға деген ынтасы қалай?

– Бірінші лекті 48 адам бітірді. Екінші кезеңде 70 адамды оқытып жатырмын. Жастардың бәрінің де ынтасы өте жоғары. Олардың көбісі – қызмет көрсету саласынан келген. Негізгі контингенті – жұмыссыз жастар. Мектеп қабырғасын бітіріп-ақ кәсіпкер болғысы келетіндер де бар.

 

Негізінен, 21 күндік сабақта әр тыңдаушыға күнделікті өзінің ойында жүрген идеясын қағазға жаздыртамын. Бұл – менің жеке әдіс-тәсілдерімнің бірі. Идея мида қалыптасады ғой. Соны қағаз бетіне түсіре білу керек. Сонда ғана мақсат орындалады. Бір айта кетерлігі, наубайханамен айналысамын дейді де, бір қап ұннан қанша нан шығатынын білмейтіндер бар. Оны қайда сату керек екенінен хабары жоқ. Одан кейін несие алғанда да қателігінен опық жеп жататындар көп. Несиені кәсіпті дамытуға алу керек.

Қарапайым мысал. Шлакоблок шығаратын болсам, үйімді кепілге қоямын да, несие аламын. Оның технологиясын үйренемін деп жүргенде банкрот боламын. Бұл жерде не істеу керек? Мәселен, 505 мың теңге грантқа екі аппарат сатып аламыз да, тәулігіне 100 шлакоблок құйып, үйренеміз. Бір айда осылай тәжірибе жинап, тұтынушысын да табамыз. Тұтынушы тапқаннан кейін, үйін кепілге қойып, несие алып, кәсіпті дамытуға болады. Міне, кәсіп осылай басталады. Несиені басталған кәсіпті дамыту үшін алу керек дегеніміз – осы.

Көпшілік бизнесті бастасам, оған сұраныс көп деп ойлайды. Бастамай тұрып, ол өнімді қайда сатамын, кімге сатамын, қай жерде сатамын, қандай бағамен сатамын дегенді ойлану керек. Яғни, базардан сиыр алмай тұрып, дүкенде сүтті қаншаға сататыныңыз туралы біліп алғаныңыз жөн.

70 шәкіртімнің арасында Болат деген жігіт бар. Ол үйінде жеміс шырынын шығарып, сатуда. Сабақ барысында барлығымызға шырынның дәмін татқызды. Бұл кәсіп әу баста Болаттың ойында жүрген. Қандай идеяларың бар деп сұрағанымда осыны ұсынды. Ол ойда жүрген идеясын іске асырды. Одан бөлек, тіл курсын ашу, шаштараз, торт пісіру, т.б. қызмет көрсету саласына қызығып жүрген шәкірттерім бар.

Жалпы, шәкірттер оқып қана қоймай, оқытушымен бірге бизнес-жоспар жазады. 48 тыңдаушының әрқайсысының бизнес-жобасын тыңдап болғаннан кейін өздерінің бизнес-орталығына барамыз. Бәріміз пікірімізді айтамыз. Міне, бұл да біздің сабақтың ерекшелігінің бірі. Оқу соңында Палатаға келіп, арнайы комиссия алдында бизнес-жоспарын қорғайды. Одан кейін сертификатқа ие болады. Әрі қарай грантқа да қол жеткізеді.

– Шәкірттеріңіздің қанша пайызы кәсіп бастайды деп ойлайсыз?

– Жалпы айтқанда 48 адамның 30 пайызының кәсібі бар. Бірақ әлі тіркелмеген. 40 пайызы сабақ барысында өздерінің кәсібін бастап кетті деуге негіз бар. Ал қалған 30 пайызының да кәсіп бастауға ынтасы зор.

452222222

– Кәсіпкерлік сабағынан өткен жастарға жұмыс бастауға қиындық тудыратын проблема бар ма?

– Жастарға қайтарымсыз грант берілетіні өте жақсы мүмкіндік деп атап өттім. Сертификатпен төмен пайызбен несие де алуға болады. Алайда қазір 48 жас оқыса, оның 5-інде ғана мүлік бар. Енді жастарға несие кепілсіз берілсе деймін.

Патриоттық рух та керек

– Жастар 21 күнде кәсіпкерлікті толық үйреніп шыға ма?

– Жоба бойынша сабаққа тәулігіне 8 сағат берілген. Түске дейін 4 сағат дәріс тыңдаса, түстен кейін тұлғалық дамыту маманымен жұмыс істейді. Бизнесте бағын сынағысы келетін жастар үшке бөлінеді. Біріншісі – идеясы бар, қаражаты жоқ. Екіншісі – қаражаты бар, идеясы жоқ. Үшінші, қаражаты да, идеясы да бар, бірақ өзіне деген сенімділігі жоқ.

Мақсат – оқытып, стипендия немесе грант беру ғана емес, оларға мотивация беруіміз, патриоттық сезімдерін оята білуіміз керек. Еліңді сүйсең – отандық өнімді тұтын. Әрқайсымыз осындай патриоттық рухты бойымызға сіңіріп, отандық өнімді сатып алатын болсақ, кәсіпкерге табыс түседі, еліміздің бюджетіне салық төленеді.

Халықты жұмыспен қамтуға да үлес қосылады. Қазіргі жастардың санасына «Мемлекет маған не береді» деген емес, «Мен не істедім деген» ойды ояту маңызды.

Алдыңғы топтағыларды «Біркөлік» демалыс орнына апарып, сергіттік. Сол жерде «тимбилдинг» ұйымдастырдық. Командалық сайыстар да өткізілді. Жастармен команда бойынша жұмыс істеу олардың құлшынысын оятады. Өзін ортада дұрыс ұстай білуіне, тұлға ретінде қалыптасуына әсер етеді.

Әрдайым өз-өзімді жетілдіремін

– Бизнес-тренелерді іріктеудің өзі қатаң жүргізілетінін білеміз. Жалпы, өзіңіз бұл салаға қалай келдіңіз?

– Рас айтасыз, бірқатар сынақтардан өттік. «Бастау-бизнес» жобасы бойынша 22 адам тренер болуға ниет білдірсе, оның 18-і іріктеуден өтті. Көбісі қаржылық сауаттылық жағынан ақсап жатады. Өзім 2017 жылы Астана қаласында барлық емтиханнан сүрінбей өттім.
Негізінен, бизнес-тренерлерге жүктелер міндет көп. Жұрт алдында сөйлей білу, ойыңды жеткізе білуің керек. Жастардың грант, стипендия алуына көмектесіп қана қоймай, бір жылға дейін сүйемелдейміз.

– Өзіңізді қалай дамытасыз?

– «45 жылдық тәжірибең болса да, 45 минуттық сабаққа дайындал» деген жақсы сөз бар. Күнделікті экономика саласында, жаңа бизнес-идеялар, жаңа стартап жобалар, мемлекеттік қолдаулар бойынша үнемі хабардар болып отырамыз.

Біреуге үйрету үшін, өзіңнің білім-білігің жеткілікті болу керек. Роберт Киосакидің «Бай әке, кедей әке» деген сияқты кітаптарын оқып, өзімді жетілдіремін. Ашығын айтқанда, бізде мектеп қабырғасында кәсіпкер болуға ынталандырмайды. Ал көптеген Батыс елдерінде бала кезден бастап бизнеске баулиды. Еуропа елдерінің дамуы – осы кәсіпкерліктің арқасы. Оларда жеке кәсіпкерлердің 60-70 пайызы ресми түрде тіркелген. Ал бізде тіркелушелердің саны аз. Бізде табыс табады, бірақ тіркелмейтіндер бар.

Бір қуанатыным, қазақша бизнес-тренинг жүргізетін мамандар қалыптасып келеді. Алдағы уақытта әлемге әйгілі шетелдік кәсіпкерлерді және отандық білікті мамандарды Шымкентке шақырып, қала тұрғындарымен кездестірсем деймін. Кез келген тұрғынға қолжетімді етіп, солардан дәріс тыңдатуға бар күшімді саламын. Міне, бұл – менің басты арман-мақсаттарымның бірі.

– Әңгімеңізге рақмет!

Аудиториядағы кілең жастар кәсіпкерліктің қыр-сырына қанығып, бизнес-тренерді ұйып тыңдап отыр. Бәрінің де ынтасы зор. Енді бірде топ-топқа бөлініп, тренердің тапсырмасын орындауға кірісіп кетті. 50-ден аса жас. Мұндағы оқытушылардың бәрі де сабақты негізінен осылай өтеді: қызықты ойын түрлерін, әдіс-тәсілдер ұйымдастырады. Талап солай. Бәрі де қайтарымсыз грант алудан үміткер.

54345

Бүгінде «Нәтижелі жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлікті дамыту» бағдарламасы аясында «Жас кәсіпкер» жобасы жүзеге асуда. Биыл бұл пилоттық әдіс Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент қалаларында қолға алынды. Бағдарлама, негізінен, 18-29 жас аралығындағы жұмыссыз жастарға арналған.

ҚР «Атамекен» ҰКП жыл сайын 45 мыңнан астам бастауыш кәсіпкерлерді оқытпақ ниетте. Қазіргі таңда Шымкент қаласының «Атамекен» кәсіпкерлер палатасы жобаға қатысушыларға екінші топтың дәрісін бастап кетті. Шілденің 22-і күні басталып, 13 тамызда аяқталған бірінші топтың дәрісіне 585 адам қатысқан.

Қала бойынша бірінші топқа жалпы 1040 өтінім қабылданған. Тестілеуде 780 үміткер қажетті ұпай жинады. Олар 21 күн дәріс тыңдап, өздерінің бизнес идеяларын жазып шықты. Екінші лектің дәрісі 16 тамызда басталды.

Шымкент қаласының Кәсіпкерлер палатасының қаржылай емес қолдау бөлімінің сарапшысы Әділжан Датқаевтың айтууына қарағанда қатысушылардың 20 пайыздан астамы өз кәсібін ашып, дөңгелетіп кетеді екен. Жалпы биыл 1400 адамды оқыту жоспарланып отыр екен. Оның 20 пайызы – грант алуға үміткер.

Кәсіпкерлік негіздеріне оқыту қаладағы 13 нысанда бір мезгілде өтеді. Әрқайсысында кем дегенде 50 тыңдаушыдан бар. Олардың дені – кәсіп ашқысы келетін 29 жасқа дейінгі жұмыссыз жастар, жас отбасы мүшелері және еңбекке жарамды мүгедектер, аз қамтылған және көпбалалы отбасы мүшелері, ісін жаңадан бастаған кәсіпкерлер, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар.

Сабақ барысында оларға кәсіпкерлік қызметтің негіздері, кәсіпті мемлекеттік қолдау және сүйемелдеу туралы, шағын және орта бизнеске салық салу, шағын мекеменің экономикасы, кәсіп үшін электронды қызметтердің мүмкіндіктері туралы дәрістер оқылады.

Жобаның жас кәсіпкерлерге берер мүмкіндіктері көп-ақ. Яғни, бизнес-идеяның табыстылығы, маркетингтік зерттеулер, бизнес-жоспарды дайындау дағдылары, бизнес-жобаны қорғау және сараптау, кәсіпті дұрыс іске қосу және жүргізу, жастар стартаптары мен кәсіпкерлікті қолдау бағдарламалары туралы толық ақпарат алу, тәжірибелі бизнес-тренерлер мен кеңесшілердің қолдауымен өз кәсібіңді ашу, т.б., дағдыларды үйренеді.

– Ең бастысы, қатысушыларға сертификаттар және қайтарымсыз гранттар беріледі. Қайтарымсыз грант – 505 000 теңге көлемінде. Бұл мақсатта палата жанынан арнайы комиссия құрылған. Оның құрамына жұмыспен қамту, кәсіпкерлік және ауылшаруашылығы басқармасы өкілдері, әр саланың ғалымдары және сарапшылар кірген. Гранттар барлық салалар бойынша, жаңа бизнес-идеяларға беріледі. Бәрі де қатысушылардың өздеріне байланысты. Бір айта кетерлігі, бұл қаражатты кәсіп ашуға қажетті құрал-жабдықтар алуға ғана пайдаланады. Айналым қаражаты ретінде пайдалануға болмайды, – дейді Әділжан Датқаев.

Сондай-ақ, жобада тек грант қана емес, 6 пайызбен несие де қарастырылған. Екінші деңгейлі банктер және микроқаржылық ұйымдар арқылы төмен пайызбен, жеңілдетілген шарттарымен несие алып, кәсібін дамытуға мүмкіндігі бар. Қатысушыларға шәкіртақы да беріледі. Оқу аяқталғаннан кейін жастар бизнес-тренерлерді бір жыл сүйемелдейді.
Жастарды арнайы байқау арқылы іріктелген бизнес-тренерлер оқытады. Үш апта оқып шыққан соң олар арнайы комиссия алдында бизнес-жоспарларын қорғайды.

«Шәкірттерімнің көп бөлігі кәсібін бастайды деп сенемін»

Сабақ барысына куә болдық. Жиналған жастардың әрқайсысы әр түрлі ортадан келген. Басты мақсат – осындай жастардың қабілеттерін ашып, кәсіпке баулу. Бизнес-тренерлер еліміздің барлық аймағынан жиналған. Олардың өзі тест тапсырып, қатаң іріктеуден өтеді. Оқытушылардың бірі –Балжан Шарханова кезінде экономика менеджменті мамандығын бітірген. 15 жыл банк саласында қызмет атқарған білікті маман. Негізгі бағыты – шағын және орта бизнес саласы. Қазір Қ. Яссауи атындағы ХҚТУ-да докторантурада оқиды.

Жаңа топтағы бизнес идеяны қайдан табу жөніндегі дәрісі жастардың қызығушылығын оятты-ақ.
– Қатысушыларды кәсіпке құлшындыру – басты мақсат. Бәрінің де көзінде от бар. Оларға стандартты емес іс-әрекеттер, әдіс-тәсілдерді қолданып жатырмыз. Қоғамнан шет қалмай, жаңа орта тауып, жұмыс істеуге ынталандыруымыз керек. Сұрақ қойған кезде тосылып қалатындары да бар.

Сол себепті түрлі ойын ойнатамыз. Топ-топқа бөліп тастауымның мәні осы. Тыңдаушыларымның саны 60-тан асады. Болашақта осылардың көп бөлігі кәсібін бастайды деп ойлаймын, – дейді тренер.
Рас, мұндағы дәрісте ұжымдық аура басым. Бәрі де ұйымшылдық танытады. Сабақтың қорытындысы бойынша – бұлар өздері бизнес-жоспар дайындауы керек.

Дәріс тыңдауға елордадан келген

IMG 20190730 103217 - копия

Қатысушының бірі – Жадыра Манапова Нұр-Сұлтан қаласынан келіпті. Бірақ туып-өскен әрі тіркеуде тұрған жері – Шымкент қаласы. Сабақ көңілінен шығып жатқанын айтады. Өзі «Мирас» университетін екі шет тілі мамандығын бітірген. Ағылшын және француз тілі бойынша. Үш жыл бойы Нұр-Сұлтан қаласында ағылшын тілінен мұғалім болып сабақ беріпті. Алты айға Мәскеуге барып, тегін білім алып та қайтқан. Енді осында курста білім алып, кәсіп ашуды жоспарлап отыр.

– Жоба туралы әлеуметтік желіден хабардар болып, келдім. Өзім секілді жастар қатысып жатқандықтан, мен де қатысуға бел байладым. Сабаққа күннен-күнге қызығушылығым артып келеді. Бизнес-жобалардың түрлі мүмкіндіктерін талқылап жатыр едік. Күнделікті қызықты жаңалықтар, керекті дүниелерді үйренудеміз.

Кейбір идеяларға өзіміздің идеямызды қосып дегендей. Енді өз кәсібімді ашуды мақсат етіп отырмын. Білім беру орталығын ашсам ба деймін. Мектепке дейінгі даярлық, ағылшын тілі, математика, арифметика, домбыра, шахматты үйрету сияқты орталықты ашу идеясы қызықтыруда, – дейді өзі.

Бәрінің де ынтасы зор. Грант алып, кәсіп бастау ниеті барын аңғардық. Жалпы «Жас кәсіпкер» жобасына қатысушылар 16759 теңге көлемінде шәкіртақы да алады. Шымкент қаласына биыл 4 мың грант бөлініп отыр.

Қала оқушыларына «Кәсіпкерлік негіздері» пәні оқытылады

Биылғы жаңа оқу жылында Шымкентте 70 мектеп пен 12 жоғары және орта арнаулы оқу орындарында «Кәсіпкерлік негіздері» оқытыла бастайды «Атамекен» ҰКП мен Білім және ғылым министрлігі қыркүйек-желтоқсан айлары аралығында 50 мыңға жуық студентті «Кәсіпкерлік негіздеріне» оқытуды жоспарлап отыр. Бұл студенттерге республика бойынша арнайы біліктілік курстарынан өткен 821 оқытушы дәріс береді.

Осы мақсатта Шымкент қаласында аталмыш пән бойынша оқытатын мұғалімдер мен оқытушыларға әдістемелік бағыт-бағдар беруге арналған 10 күндік оқыту курсы да басталды. 19-29 тамыз күндері Шымкент қаласының жоғары және орта арнаулы оқу орындарының 149 мұғалімі біліктілігін жетілдіреді. Оқытушылар маркетингтік зерттеу жүргізу, талдау жасау, бизнес-модель, жоспарлау, кәсіпкерлік мәдениет және т.б. тақырыптар бойынша білім алады.

– Мектеп оқушылары мен студенттерді «Кәсіпкерлік негіздеріне» оқыту арқылы жастардың жоспарлау, талдау жасау, шешім қабылдау қасиеттерін дамытуды, болашақта жеке кәсібін ашуға ниетті азаматтар қатарын арттыруды көздейді. Қазіргі өтіп жатқан курс 10 күнге жоспарланған. Алайда біздің бизнес-тренерлер 3 ай көлемінде мұғалімдер мен оқытушылардың оқу бағдарламасына, өткізу әдісіне сүйемелдеу жүргізеді. Осылайша «Атамекен» ұстаздарға да әдістемелік қолдау көрсетуді жоспарлап отыр, – дейді Кәсіпкерлер палатасының сарапшысы Ақниет Әбдіқадірова.

Жалпы, оқу бағдарламасына кірген Шымкент қаласы кәсіпкерлер палатасының бастамасымен «Кәсіпкерлік негіздері» пәні 2018 жылы пилоттық негізде Шымкент қаласындағы Т. Рысқұлов атындағы № 25 мектеп-гимназиясында қолға алынған болатын. Жобаның тиімділігі ескеріле келе, «Атамекен» мен Білім және ғылым министрлігінің бірлескен бастамасы ретінде республиканың барлық мектептеріне оқыту жөнінде шешім қабылданды. Енді аталмыш пән жоғары және орта арнаулы оқу орындарының 3-4 курс студенттерінің оқу бағдарламаларына да енгізілмек.

Ақпан айында Шымкентте ҚР V-ші Жазғы Спартакиадасының ашылу салтанаты өткен еді. Шымкент қаласы спортшылары командалық есепте 2 орын алды: қоржында – 78 алтын, 68 күміс және 74 қола жүлде. Шымкент қалалық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Әлібек Нұртаевтың айтуынша, қала спортшылары Олимпиада ойындарына тыңғылықты дайындық жүргізуде.

370

Қалада әлеуметтік маңызды 10 бағытқа жаңа қоғамдық көліктер жүре бастады. Одан бөлек, 138, 158, 45, 96, 16, 10 және 113 бағыттар бойынша да жаңа автобустар жолаушылар тасымалдауда. Жалпы шаһардағы қоғамдық көлік мәселесін кезен-кезеңімен шешу жоспарда тұр. Қала күніне орай муниципальды автобус паркі де жұмысын бастаған еді. Алда электронды билет жүйесін енгізу, цифрландыру бағытында бірқатар жобалар жүзеге аспақ.

308

Серік СЕЙІТМАН, «Тұлпар мініп, ту алған!» республикалық байқауының ресми өкілі, ақын:

Серік Сейітман

Елімізде оқушылар арасында батырлар жырын жатқа оқудан «Qazaq Epos» республикалық жобасы қолға алынды. Байқау Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» және «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласындағы міндеттерді іске асыру мақсатында ұйымдастырылып отыр.

«Qazaq Epos» республикалық ағарту жобасы аясында «Тұлпар мініп, ту алған!» байқауы биыл екінші рет өткізілуде. Биылғы басты ерекшелік – жоба республикалық деңгейге шығып отыр. Өткен жылы мектеп оқушылары «Алпамыс батыр» жырын жатқа оқыған-тын. Биыл дарынды оқушылар «Қобыланды батыр» жырын жаттауда.

Екінші рет ұйымдастырылған ұлттық жобаға бірқатар өзгерістер енгізіліпті. Республикалық байқаудың ресми өкілі, ақын Серік СЕЙІТМАН бізге бұл туралы кеңінен баяндап берді.

– Биылғы байқаудың ерекшелігі неде?

– Негізінен, бұл жоба Елбасының «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында қолға алынған іс-шара. Байқаудың басты мақсаты – еліміздің тарихи, мәдени мұрасын сақтап, өркендету, өскелең ұрпақтың шығармашылық және зияткерлік қабілетін дамытуға жағдай жасау. Сондай-ақ, балалар арасында кітап оқуды, қазақ халқының батырлық эпостарын насихаттау.

002

Қазақ тілі және әдебиеті пәні мұғалімдерінің беделін көтеру, жас ұрпақты халық поэзиясына, патриотизмге тәрбиелеу, елдік пен ерлік рухын, намысшылдық, қайсарлық қасиеттерге баулу – негізгі міндеттеріміз.
Жалпы жобаны үйлестіру бойынша республикалық штаб жұмыс істейді. 17 өңір бойынша мамандар бекіткенбіз.

Барлық өңірдің білім басқармаларымен және барлық аудандардың білім бөлімдерімен тығыз байланыс орнаттық. Қазір өңірлерде де штаб ашыла бастады. Өйткені, елордада отырып, бүкіл өңірді бірдей қадағалау мүмкін емес.
Республикалық штабта өздерін көрсете алған жігіттерді өңірлерге жіберіп жатырмыз. Алғашқылардың бірі болып Қызылорда облысы және Алматы, Шымкент қаласында өкілдіктер ашылды. Яғни, осы үш өңірде өңірлік штаб жұмысын бастап кетті.

Жоспар бойынша байқау көктемде басталып, жаз айларында қорытындылану керек еді. ҚР Президент әкімшілігімен ақылдаса отырып, бәрін де оқушылардың жазғы демалысы кезінде аяқтауды жоспарлаған едік. Алайда белгілі себептермен және ата-аналар мен мұғалімдердің өтінішімен байқаудың іріктеу кезеңі қыркүйек айына шегерілді.

Оған елде болып жатқан саяси өзгерістер мен түрлі оқиғалар да себеп. Сондай жағдайларға байланысты байқаудың кезеңдері кейінге қалдырылды. Бір айта кетерлігі, бүгінде мұғалімдер, оқушылар тарапынан өтініштер көп түсуде. Олардың да өтінішіне құлақ асамыз.

Байқауға 6-10 сыныптың аралығындағы оқушылар қатыса алатын. Биыл 11 сынып оқушыларына да қатысуға мүмкіндік беріп отырмыз. Яғни, өткен оқу жылындағы 10 сынып оқушысы жаңа оқу жылында бәйгеге қатыса алады. 9 сыныпты бітіріп, орта арнаулы оқу орындарына түсіп кеткендердің де өтініші жарамды.

Бұл – биылғы жобаның басты ерекшеліктерінің бірі. Тағы бір жаңалық – былтырғы оқу жылында 5 сыныпты оқып, байқауға қатыса алмай қалғандарға да мүмкіндік беріп отырмыз. Яғни, 2018-2019 оқу жылында тізімге алынған оқушылардың ешқайсысының меселін қайтармаймыз, бәрінің қатысуына мүмкіндігі бар.

Былтыр бірінші байқауды Алматы қаласында өткіздік. Қалалық әкімдіктің қолдауымен 1300-ден астам бала бақ сынады. Оларды 500 ден астам мұғалім дайындады. Бұл да бір ауқымды іс-шара болғаны анық.

– Байқаудың басты талаптары мен шарттары қандай?

– Көпшіліктің қолдауына ие болған ұлттық жоба биыл қыркүйекте басталады. Жоба 3 кезеңнен тұрады: біріншісі – аудандық, екіншісі – облыстық, қалалық және үшіншісі республикалық. Нұр-Сұлтан қаласында өтетін финалдық кезең «Қазақстан» ұлттық арнасынан тікелей эфирден көрсетіледі деп жоспарлануда. Бас ақпараттық серіктесіміз – «Қазақстан» телерадио корпорациясы.

Жалпы, «Қобыланды батыр» жырының 29 нұсқасы бар. Байқауға қатысушылар үшін «Марабай жырау» нұсқасын таңдадық. Фольклортанушы ғалымдармен ақылдастық. Оқушылардың қабілетіне, қайсысы дұрыс екеніне зер салып, осы нұсқаға тоқталдық. Байқау шарты бойынша оқушылар жырды жатқа айтып қана қоймай, оның ішіндегі көнерген, тарихи сөздердің мағынасын ашып, қазақ тілі мен әдебиеті оқулығы бойынша әзірленген сұрақтарға жауап береді.

Бір айта кетерлігі, біздің жобаның ресми QazaqEpos.com сайты жұмыс істеп тұр. Онда бүкіл ереже, шарттар, жаңалықтар орналастырылған. Әрі оқушылар « Марабай жырау» нұсқасын да сайттан таба алады.
Сондай-ақ, фейсбук, инстаграм желісінде жобаның жеке парақшалары бар. Күнделікті жаңалықтар әлеуметтік желілерде де жариялануда.

Байқауды қолдау ретінде әлеуметтік желілерде отбасылық эстафета да ұйымдастырылғанынан көпшілік хабардар. Бірақ байқауды эстафетамен шатастырмау керек. Негізінен, эстафета – осы байқауды қолдауға байланысты ұйымдастырылған іс-шара.

– Қазылар алқасы қалай таңдалмақ?

– Әрине, байқаудағы қазылар алқасына жүктелер жауапкершілік жүгі ауыр. Биыл еліміз бойынша 5 мыңнан аса мектептің, 50 мыңнан астам оқушысы бақ сынамақ. Бұл – ауқымды іс-шара. Үш кезеңде де қазылар алқасына зор жауапкершілік жүктеледі. Аудандық турда сол ауданның зиялы қауым өкілдерін мүше етсек дейміз. Негізінен, сол жырға қатыстылары таңдап алынады.

Ауыз әдебиетінен хабары болуы тиіс. Облыстық, қалалық кезеңде мүмкіндігінше сол өңірдің, қаланың тұлғаларын қазы қыламыз. Ресми билік өкілдерінен де 1 адамды қосуымыз мүмкін. Бірақ оның даусы шешуші фактор бола алмайды. Қазылар алқасы кемінде 5 адамнан тұрады. Ал республикалық кезеңде барынша қазақ фольклорының майталмандарын қазылар алқасының төріне шығарамыз.

Әр кезең бойынша жүлдегерлерге қаржылай сыйақы беріледі. Аудандық турдың жүлдесі де қомақты. Шарт бойынша ауданнан жеңіп шыққан, бірінші, екінші, үшінші орын алған бала облыстық кезеңге жолдама алады. Облыстық кезеңде үздік шыққан 1 оқушы республикаға жолдама алады. Республикалық кезеңге 17 өңірден 17 оқушы қатысады.

Аудандық кезеңде жеңіп шыққан балаларға, бірінші орынға 150 мың, екінші орынға – 100 мың, үшінші орынға – 50 мың теңгеден берілсе, оны дайындаған мұғалім де екі есе қаржылай сыйақымен марапатталады. Ал облыстық, қалалық кезеңде жеңіп шыққанға тағайындалар сый – 1 млн теңге. Ал ұстазына 2 млн теңге беріледі.

– Шымкенттің белсенділігі қандай?

– Жалпы осы жобаға қолдау көрсеткен Шымкент қаласы әкімдігіне зор алғыс білдіреміз. Шымкент қаласының оқушыларының, ұстаздардың белсенділігі өте жоғары. Қалада 4 аудан бар. Әр ауданнан үш жеңімпаз шығады. Ол 12 жүлдегер қалалық кезеңге шығады. Соның ішінен 1 бала республикалық кезеңге жолдама алады. Байқау шарты осындай. Әр аймақтың оқушыларының қабілеті қандай екені аудандық, қалалық, республикалық турда анықталмақ.

– Ендеше, сәттілік тілейміз!

Шымкент қаласы Қоғамдық кеңесінің кезекті отырысына ҚР Парламенті Сенатының депутаттары Нұрлан Бекназаров пен Айгүл Қапбарова қатысты.

DSC 4688

Мегаполиске жұмыс сапарымен келген сенаторлар кеңес мүшелерімен пікір алмасып, қоғамдық институттың жұмысын жетілдіру, мемлекеттік бағдарламалардың орындалуын бақылау мәселелері бойынша ой бөлісті. Жиында
Нұрлан Құдиярұлы Қоғамдық кеңес 3 жылдан бері табысты жұмыс істеп келе жатқанын, әлі де жұмысты жетілдіре түсу қажеттігіне тоқталды.

– Өзіміз сайланған өңірдің тыныс-тіршілігімен танысып, атқарылып жатқан жұмыс, өзекті мәселелер жөнінде хабардар болып отыруымыз керек. Президент тапсырмасына сәйкес Үкімет тарапынан Алматы, Нұр-Сұлтан, Шымкент қалаларының дамуына көп көңіл бөлінуде.

Ал қоғамдық кеңес институты – билік пен қоғам арасында алтын көпір болуы тиіс. Қоғамдық кеңестің функцияларын жетілдіру бойынша ұсыныстарыңызды айтыңыздар. Қоғамдық кеңес әрі қарай да қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуына үлес қоса береді деп сенемін, – деді Нұрлан Құдиярұлы.

Айгүл Жарылқасынқызы өңірдегі әлеуметтік қолдау шараларына көбірек көңіл бөлу қажеттігін айтты.
– Қоғамдық кеңестің ықпалы мен рөлі жыл сайын күшейіп келеді. Елімізде әлеуметтік реформалар жүргізілуде, жаңа әлеуметтік көзқарас қажеттігі туындап отыр.

Осы мәселеде сіздерге артылар жүк ауқымды деп ойлаймын. Болашақта өздеріңізбен көптеген мәселелер бойынша тығыз жұмыс істейміз, – деді Айгүл Жарылқасынқызы.
Жиында кеңес мүшелері де өз ойларын айтып, ұсыныстарын жеткізді.

ҚР Президенті Жарлығымен Ерлан Қуанышұлы Айтаханов Шымкент қаласының әкімі болып тағайындалды.

Әкім

Қала активіне мегаполистің жаңа әкімін таныстыруға ҚР Президент Әкімшілігінің басшысы Қырымбек Көшербаев арнайы келді.

Жиында ҚР Президент Әкімшілігінің басшысы әкімдерге халық пен билік арасындағы диалогты қамтамасыз етуде, Президент тапсырмаларын орындауда зор жауапкершілік жүктеліп отырғанын айтты. «Қазіргі таңда ең басты міндет те, мақсат та – халықтың басқарушы, атқарушы органдарға деген сенімі мен қолдауын нығайту, халықтың үмітін ақтау» деді Қырымбек Елеуұлы қала әкімдігінің актив мәжілісінде.

Қырымбек Елеуұлы мемлекеттік саясаттың негізгі басым бағыттарын атай келе Ерлан Айтаханов Шымкент қаласының жаңа әкімі лауазымына лайық деп мәлімдеді.
– Мемлекет басшысының кадрлық өзгерістер бойынша тапсырмасымен арнайы келіп отырмын. ҚР Президенті Жарлығымен, Шымкент қаласы мәслихаты депутаттарының келісімімен Ерлан Қуанышұлы Шымкент қаласының әкімі болып тағайындалды.

Бұл азаматты өздеріңіз жақсы білесіздер. Бүгінгі таңда еліміз жаңа қарқынмен дамып, жаңа серпіліс үстінде. Дамудың жаңа жолдарын айқындау, әділетті қоғам қалыптастыру, билік пен елдің арасындағы диалогты қамтамасыз ету – басты талап.

Қасым-Жомарт Тоқаев ел экономикасын жаңа деңгейге көтеру, халықты жұмыспен қамту, ел азаматтарының табысын көбейту, жаңа жұмыс орындарын ашу, әлеуметтік қолдауды нақты ұйымдастыру, аймақ өндірісін қарқынды дамыту, мемлекеттік қаржы саласын нығайту секілді көптеген мәселені шешуді негізгі міндеттер ретінде айқындап берді.

DSC 4552

Бүгінгі өтпелі кезеңде осынау тапсырмаларды орындауға бәріміз жұмыла жұмысқа кірісуіміз керек. Шымкент қаласында да шешімін күткен мәселелер бар. Шымкент қаласы жаңарып, дами беруі тиіс. Жаңа әкім қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуына бар күш-жігерін салады деп сенеміз, – деді Қырымбек Елеуұлы.

Жиын барысында Ерлан Қуанышұлы Қазақстан Республикасының халқы мен Президентінің алдында, Отанды өркендету ісіне барлық күш-жігері мен білімін жұмсайтынына салтанатты жағдайда ант берді.

Ерлан Қуанышұлы 1971 жылы 10 желтоқсанда ОҚО Алғабас ауданында туған. Экономика ғылымдарының кандидаты.
М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетін, Қазақ мемлекеттік заң академиясын тәмамдаған.

Еңбек жолын 1994 жылы Alem Bank Kazakstan кредит беру департаментінің экономисі болып бастаған Ерлан Қуанышұлы түрлі жылдары ОҚО әкімінің орынбасары, ҚР Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы қызметін атқарған.

2014 жылдан бастап ОҚО әкімінің орынбасары, 2016 жылдан бастап Отырар ауданының әкімі лауазымын атқарып келді.

Жалақы қарызы азаюда

Пятница, 26 Июль 2019 03:32

Шымкент қаласында жыл басынан бері еңбек қауіпсіздігін сақтау бойынша 586 тексеру жүргізілген. Нәтижесінде 477 еңбек заңдылығын бұзу фактісі анықталып, ескертпелер түзілген. Кәсіподақ ұйымдары 55 еңбек дауын шешуге және 5 жазатайым оқиға орын алған жағдайларды зерттеуге қатысты.

«Шымкент қаласы кәсіподақтар орталығы» аумақтық кәсіподақтар бірлестігінің төрағасы Берік Бекжанов еңбек инспекциясымен бірге, үшжақты құрылған комиссия жұмысы нәтижесінде жүзеге асқан бірқатар шаруаларды баяндады.

– Үш жақты комиссия жалақы қарыздары мәселесін шешу бағытында тиісті жұмыс атқарды. Жыл басынан бері 9 мекеменің 819 жұмыскер алдындағы 121,8 млн теңге жалақы қарызы болса, 6 айдың қорытындысымен оның саны 3 мекемеге азайды. 740 жұмыскердің 107 млн теңге жалақы қарызы өтелді.

Дегенмен, 6 кәсіпорынның 79 жұмыскер алдындағы 14,6 млн теңге жалақы қарызы қалып отыр. 2019 жылдың 6 айында жазатайым оқиғалар саны өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 13 оқиғаға азайды. Қалада 24 жазатайым оқиға болып, оның салдарынан 24 адам зардап шеккен. Ауыр жарақаттанған адам саны - 8, жеңіл жарақаттанғаны - 13, - деді Берік Айдарбекұлы.

Сондай-ақ, Шымкентте жұмыс істеп тұрған 21 661 кәсіпорынның 1033-де ұжымдық шарт жасалған. Бүгінде кәсіподақтар орталығы жанында жұмыс істейтін татуласу орталығында жалпы 392 адамға көмек көрсетілген. Кәсіподақ төрағасы еңбек шартын жасасудың маңыздылығы, цифрлық жүйені енгізу, еңбек заңдылықтарына мониторинг жүргізудің маңыздылығы жөнінде айтып өтті.

Страница 1 из 47