Жолдарға бақылау күшеюде

Пятница, 19 Июль 2019 03:59

Шымкент қаласы бойынша көліктік бақылау инспекциясы жыл басынан бері көлік заңнамасының талаптарын сақтамауға қатысты 674-тен астам құқық бұзушылықты анықтаған. Жалпы сомасы 100 млн теңгеге жуық әкімшілік айыппұлдар өндірілген. Анықталған заң бұзушылықтардың тең жартысы – жүк көліктерінің белгіленген салмақтық және көлемдік тәртіпті сақтамауына қатысты. Жалпы, мегаполисте «Шымкент қаласының жолдарында ауыр салмақты автокөліктерге бақылауды қамтамасыз ету» бойынша 2018-2019 жылдарға арналған бірлескен Жол картасы аясында бірқатар жұмыстар атқарылуда.

60494470 132845047811317 5060566974816321536 o1

Елбасы Н.Назарбаев «Nur Otan» партиясының ХVIII съезінде қазіргі заманғы жергілікті жолдар желісін кеңейту Үкіметтің негізгі міндеті екенін атап көрсеткен-ді. 2025 жылға қарай облыстық және аудандық маңыздағы жолдардың 95 пайызын жақсарту мақсатында қосымша 350 миллиард теңге бөлуді тапсырғаны мәлім. Осыншама қаржы жергілікті жолдар желісін кеңейтумен қатар олардың сақталуын қамтамасыз етуге бағытталмақ.

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің Көлік комитетінің мәліметіне қарағанда, елімізде 55 мың өзі аударғыш ауыр салмақты жүк көлігі бар. Олар, негізінен, кеніштерден инертті материалдар тасумен айналысқанымен, күзде астық тасуға да кеңінен пайдаланылып келеді. 2018 жылы осындай өзі аударғыш көліктер тарапынан жол берілген 4384 заң бұзушылық әшкереленіп, 321 миллион теңге айыппұл салынған.

Алайда, мамандардың пікірінше, бұл сома еліміздің жолдарына келтірілген орасан зор залал орнын толтыра алмайды.
Жыл басында «Nur Otan» партиясы фракциясының мүшелері К.Мұсырман, М.Айсина, И.Аронова, С.Звольский, Қ.Қаракен және А.Платонов осы мәселеге орай депутаттық сауал жолдаған еді.

– Өкінішке қарай, «Автомобиль көлігі туралы» қолданыстағы Заңның орындалуын қатаң қадағалап, автожолдарды ауыр салмақты көліктердің бүлдіруіне жол бермеуге тиісті өңірлік көліктік бақылау инспекциялары өздеріне жүктелген міндетті толық атқарып отыр деу қиын. Себебі олардың қызметкерлерінің саны аз және материалдық-техникалық жабдықталуы жеткіліксіз.

Еліміздің автомобиль жолдарын сақтауды жақсарту мақсатында көлік бақылау инспекциясымен қатар, жол-патрульдік полициясына да ел аумағында автокөлік құралдарының рұқсат етілген салмақтық өлшемдерді сақтауын бақылауды жүзеге асыру функциясын беру мәселесін қарастырған жөн, – деген еді Мәжіліс депутаттары ұсыныстарын да жолдап.

516 әкімшілік-құқық бұзушылық

61740319 134701797625642 130500360790867968 n-1

Шымкент республикалық қала статусына ие болғаннан кейін 2018 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласы бойынша көліктік бақылау инспекциясы жаңадан құрылып, жұмысын бастады. Қаланың автомобиль жолдарының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында 2018 жылдың 12 желтоқсанында Шымкент қаласы әкімінің тапсырмасымен «Шымкент қаласының жолдарында ауыр салмақты автокөліктерге бақылауды қамтамасыз ету» бойынша 2018-2019 жылдарға арналған бірлескен Жол картасы әзірленді.

Шымкент қаласы бойынша көліктік бақылау инспекциясының басшысы Ержан Жолдасов та осы мәселеге орай өткізілген мәжілісте мемлекеттік кірістер департаменті, табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы, жергілікті полиция өкілдері және карьер қазушылар мен тасымалдаушыларға заңнаманың талаптарын түсіндіріп берген-ді.

Жол картасы аясында инспекция жергілікті полиция қызметімен бірге рейдтік іс-шараларды жүзеге асыруда. Нәтижелері де баршылық. 2018 жылдың қыркүйек айынан бастап бүгінге дейін инспекция тарапынан 516 әкімшілік-құқық бұзушылық анықталып, 75 млн 789 мың теңгеге әкімшілік айыппұл мен жол жүру алымдары өндірілді.

Жүк жөнелтушілер мен тасымалдаушыларға тауар-көлік құжаттарының берілмеуі, жүктерді тиеу кезінде артық салмаққа жол беру сынды құқық бұзушылықтар да бар.
Инспекция қызметкерлері тарапынан жеке тұлғаға тиесілі тіркемесі бар «Хово» карьер автокөлігін өлшеп-тексеру барысында рұқсат етілген салмақтан тыс салмақ тиелгені анықталды.

Артық салмаққа жол берген осы автокөлік иесіне ҚР жүк тасымалдау ережесінің талаптарын бұзғаны үшін 481 мың теңге әкімшілік айыппұл салынды. Бұл жерде де жүк жөнелтуші әкімшілік жауапкершіліктен жалтару үшін, тауар-көлік құжатын бермегені мәлім болған.

Шымкент қаласы бойынша көліктік бақылау инспекциясының басшысы Ержан Жолдасовтың айтуынша, Шымкент қаласы әкімдігі тарапынан бүгінде 38 карьер иелерімен қосымша келісім жасалған. Яғни, 2019 жылдың мамыр айына дейін карьерлерге таразы жабдықтарын орнату міндеттелген болатын.

Алайда, қазір бұл талаптар сақталмай келеді. Яғни карьерлерге жүк көліктерін өлшеуге арналған таразы жабдықтары орнатылмаған және жүк жөнелтушілер тарапынан тасымалдаушыларға жүктің құжаттары да берілмей келеді. Инспекция тарапынан бұл талаптар бойынша 97 құқық бұзушылық анықталып, тиісті шара қолданылған.

Талап күшейеді

«Автомобиль көлігімен жүк тасымалдау қағидасына» сәйкес жүк жөнелтуші тасымалдаушыларға тауар-жүк құжатын беруге, жөнелтілетін жүктің массасын анықтауға мүмкіндік беретін таразы жабдықтарын орнатуға және автокөліктерді бағытқа жіберу кезінде салмақтық өлшемдерін сақтауға міндетті.

Ал ауыр салмақты жүк тасымалдағаны үшін салынатын айыппұл көлемінің өсуі әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 571-бабының 6-тармағында көзделген. Мысалы, артық салмақ 1-5 тоннаға дейін, 5-10 тоннаға дейін, 10 тоннадан жоғары болып белгінеді.

Артық салмақ неғұрлым жоғары болған сайын айыппұлдың көлемі де арта береді. Салынған әкімшілік айыппұлды жүк тасымалдаушылар 7 жұмыс күннің ішінде төлесе, 50 пайыз жеңілдік қарастырылған.
Биыл Көлік заңнамасына да бірқатар өзгеріс енгізіліп отыр. Яғни, бұрын тасымалдаушылар бөлінбейтін заттарға арнайы рұқсат алушы еді. Енді тамыз айынан бастап рұқсат берілмейді.

– 2019 жылдың сәуір айында ҚР көлік мәселелері бойынша бірқатар заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Бұған дейін ауыр салмақты бөлінетін және бөлінбейтін жүктерге де арнайы рұқсат құжаттары берілген болса, жаңа Заңға сәйкес, 2019 жылдың тамыз айынан бастап, ҚР жалпы қолданыстағы автомобиль жолдарында ауыр салмақты бөлінетін жүктерді тасымалдау кезінде арнайы рұқсат құжаттары берілмейді.

Яғни ауыр салмақты бөлінетін жүктерді автомобиль көлігімен тасымалдауға ешқандай жағдайда да рұқсат етілмейді. Осыған байланысты бөлінетін жүктерді автомобиль көлігімен тасымалдау кезінде арнайы құжаттардың берілмейтінін ескере отырып, салмақ талаптарын сақтап жүруді сұраймыз, – дейді Ержан Жақсылықұлы.

Шымкент қаласының жолдарында ауыр салмақты автокөліктерге бақылауды қамтамасыз ету бойынша құзырлы органдардан жауапты тұлғалар белгіленіп, арнайы бұйрықпен жұмыс тобы да құрылған. Құрылған жұмыс тобы қаладағы жолдармен жүк көліктерінің қарқындылығына талдау жүргізді.

Нәтижесінде қаланың 7 көшесіне – Ю.Гагарин, Б.Алпысбаев, Н.Исмаилов, Т.Рысқұлов, Т.Өтегенов, С.Бәйтереков, І.Жансүгіров көшелеріне салмағы 8 тоннадан асатын жүк автокөліктеріне салмақтық шектеу белгілерін қою туралы шешім қабылданып, белгілерді орнату бойынша құзырлы мекемелерге ұсыныс жолданды.

Бүгінде Шымкент қаласы бойынша 2811 шақырым автомобиль жолдары бар. Мамандар есептегендей, қала жолдары көктем, жаз айларында 10 тоннадан артық жүкті көтере алмайды. Бүгінде қала ішіндегі 12 көшеде салмағы 8 тоннадан аспайтын жүк автокөліктері жүреді. Ал асатындарға шектеу қойылмақ.

27 заңсыз орын анықталды

Инспекция мамандарының мәліметіне қарағанда, Шымкент қаласы аумағында инертті материалдарды жинақтайтын 27 заңсыз орын анықталды. Ол қалалық жер қатынастары басқармасымен бірлесіп, осы орындардың қандай мақсатта берілгеніне талдау жүргізу кезінде анықталған. Мәселен, 14 жер – үй құрылысы үшін, 11 жер – дүкен құрылысы үшін, 1 жер – мешіт құрылысы үшін, 1 жер ауыз су құдығын қазуға және тағы басқа мақсаттарға берілгені мәлім болды.

Заңсыз жұмыс істеп тұрған құм-тас жинақтайтын орындардың жұмысын тоқтату жөніндегі инспекцияның ұсынысы Шымкент қаласы әкімдігіне жолданып, құзырлы мемлекеттік органдармен бірлесіп, жұмыстар жүргізілуде. Одан бөлек, қаланың 6 жеріне, кіреберіске арнайы автоматтандырылған өлшеуіш қою да жоспарда бар. Орнатылған жағдайда күндіз-түні бақылау жүргізіледі.

Сондай-ақ, Шымкент қаласындағы проблемалық мәселелердің бірі – құқық бұзушылыққа жол берген жүк көліктері үшін айып тұрағының болмауы. Бүгінде қала аумағында коммуналды меншіктегі 2 айып тұрағы және жеке меншіктегі 1 айып тұрағы жұмыс істеп тұр. Өкінішке қарай, бұл айып тұрақтарында бүгінде үлкен жүк көліктерін қабылдауға мүмкіндік жоқ.

Осыған орай жергілікті атқарушы орган тарапынан Шымкент қаласының аумағынан жер көлемі үлкен, жүк көліктерін қабылдау мүмкіндігі болатын айып тұрағы қызметін ұйымдастыру туралы ұсыныс жолданды.

Салықтан жалтаратындар бар

Қаладағы карьер иелері, тасымалдаушыларға талап күшейді. Мемлекеттік кірістер департаментінің өкілдері жеке карьер қазушыларға, тасымалдаушыларға тіркеліп, заң аясында жұмыс жүргізуді ескертеді. Өйткені, тасымалдаушылардың да, карьер иелерінің арасында да салықтан жалтаратындар бар.

Қала әкімі Ғабидолла Әбдірахымов та қала экономикасын «көлеңкелі бизнестен» арылту керегін мәлімдеген еді. Табысын жасырып, салықтан жалтаратындарға шара көруді күшейту қажеттігін айтқан.
Қалалық мемлекеттік кірістер департаменті өкілдерінің есептеуінше, қалада тіркелмеген кәсіпкерлер көп.

Бұл бюджетке түсетін салықтың көлемін азайтады. Карьер иелерінің арасында жалдамалы жұмысшыларын жасыратындары да бар. Сол себептен енді заңсыз құм-тас тасушыларға, карьер иелеріне де бақылау күшейіп, шара қолдану да қатаңдатылмақ.

Грек-рим күресінен елордада кадеттер арасында өткен Азия біріншілігінің жеңімпазы Нұртас Қыдырбайға сый-құрмет көрсетілді. Шымкент қалалық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Әлібек Нұртаев жеңімпаз спортшыны қабылдап, сый-сыяпат табыс етті.

452745354

4-7 шілде аралығында Нұр-Сұлтан қаласында өткен күрестен кадеттер арасындағы Азия чемпионатында Шымкент қаласының №15 жекпе-жек спорт мектебінің оқушысы Нұртас Қыдырбай жеңімпаз атанып қайтқан-ды. Нұртас Қыдырбай – болашағынан үміт күттіретін дарынды балуан. 110 келі салмақта белдесетін ол құрлық сайысында қарсылас шыдатқан жоқ. Финалда етжеңді үнді балуанын жеңіп кетті.

Жас балуан №15 жекпе-жек спорт мектебінде 6 жылдан бері жаттығып жүр. Жеке бапкері – Данияр Сәрсенбаев. Бапкері шәкіртінің өте талапшыл, алғыр екенін айтады. Қарсыластарынан жылдамдығы жағынан артықшылығы бар. Елорда кілемінде де шапшаңдығымен қарсыластарынан басым түсті.

Мектеп директоры Ермек Байдуашов та шәкіртіне қолдау көрсетіп қайтты. Бұл мектептің күрес түрлерінен жеңісті дәстүрі бар. Міне, грек-рим күресінен ауыр салмақта тағы бір дарынды балуан шығып отыр.

Шымкенттегі «Көрме орталығы» ғимаратында «Қазақстанның үздік тауары» аймақтық көрме-байқауы және «Оңтүстік өнімдері» атты көрме-жәрмеңкесі өтті.

Көрмедегі байқау 2

Көрме-жәрмеңкеде Шымкент қаласындағы тамақ, фармацевтикалық, инженерлік, жеңіл және құрылыс индустриясы өнімдерінің 100-ге жуық отандық тауарөндіруші компания өз өнімдерін ұсынды.

Көрмені Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Гүлжан Құрманбекова, Шымкент қаласы «Атамекен» кәсіпкерлер палатасы өңірлік кеңесінің төрағасы Қайрат Молдасейітов, Палата директоры Нұрлан Қабыштаев аралады. Көрме-жәрмеңкенің мақсаты – жергілікті өндірушілерді қолдау. Алғаш рет ондаған жаңа компаниялар да қатысуға өтініш берген.

Шымкент қаласы әкімдігі мен Кәсіпкерлер палатасы бірлесе ұйымдастырған іс-шара аясында «Халық тұтынатын үздік тауарлар», «Өндірістік мақсаттағы үздік тауарлар», «Үздік азық-түлік тауарлары» номинациясының иегерлері анықталды. Жеңімпаздар жыл соңында Нұр-Сұлтан қаласында өтетін “Қазақстанның үздік тауары” республикалық байқауына қатысады.

Сондай-ақ, ең үздік компаниялар таңдалып, аймақтық номинациялармен марапатталды. Марапаттау рәсіміне Шымкент қаласы мәслихатының хатшысы Ғани Ташқараев қатысты. Көрме күні бойы жалғасып, келушілерге ойын-сауық бағдарламалар, сыйлықтар мен лотореялар ойнатылып, бағалы сыйлықтар табысталды.

Шымкент қаласын дамытудың 2023 жылға дейінгі кешенді жоспары – қала үшін маңызды құжат. Кешенді жоспарды іске асыру нәтижесінде 2023 жылға қарай ЖІӨ көлемі 3,5 трлн теңгеден аспақ. Өнеркәсіп көлемі екі есеге өсіп, 60 мыңнан астам жұмыс орындары ашылады. Шымкент қаласының әкімі Ғабидолла Әбдірахымов әкімдіктің кеңейтілген отырысында жоспарды іске асыру бойынша нақты тапсырмалар берді.

DSC 1692

Ең алдымен 10 күннің ішінде іске асырудың жоспары дайындалып, бекітіледі. Мәжілісте қала әкімі Ғ.Әбдірахымов бұл бағытта атқаратын негізгі жұмыстардан хабардар етіп, үлкен жауапкершілік жүктеліп отырғанын айтты. Негізінен 10 бағыттан тұратын кешенді жоспарға 89 жоба енген. 1 трлн теңгеден астам қаржы қаралған.

Стратегиялық маңызды кешенді жоспар көлік инфрақұрылымы, тұрғын үй құрылысын дамыту, білім беру, спорт, мәдениет, денсаулық сақтау, абаттандыру, қауіпсіздікті сақтау, индустриалды аймақтарды дамыту бағыттарын қамтиды.

– Жалпы, бұл кешенді жоспар Елбасының 2018 жылы 29 қыркүйектегі Шымкент қаласын әлеуметтік-экономикалық дамытуға қатысты кеңестері мен берілген хаттамалық тапсырмаларына сәйкес, Мемлекет басшысы
Қасым-Жомарт Тоқаевтың мегаполиске жасаған іс-сапары барысында қойған нақты тапсырмалар бойынша әзірленуде.

Жоба бойынша республикалық бюджет есебінен 299 млрд теңге, жергілікті бюджеттен 81 млрд және мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында 68 млрд теңге қаржы қарастырылып отыр. Мемлекеттік органдардың, министрліктердің келісімін алдық. Қаржы да нақты есептелген, – деді қала әкімі.

Негізгі 10 бағыт

Қала әкімі жиында қамтылып отырған 10 бағыттың шаһардың әлеуметтік-экономикалық дамуға қосар үлесін егжей-тегжейлі баяндады. Әрбір жобаның маңызды тұстары айтылды.
Бірінші бағыт – тұрғын үй-коммуналды шаруашылықты дамыту бойынша 30 жоба жүзеге асырылады. Оған 181 нысан енгізіліп отыр.

Әуежай

Оның көбісі шағынаудандарға тиесілі. Құны 9 млрд теңгені құрайтын АГРС-3 газ тарату станциясының құрылысы биыл басталады. Республикалық бюджеттен ақша бөлінген. Екі жылдың ішінде нысан ел игілігіне берілуі қажет.
Қалада кәріз жүйесі мәселесі күрделі. Қазіргі уақытта кәріз жүйесімен қамтамасыз етілу көрсеткіші - 45 пайыз. Осыған орай қалада тағы 2 тазарту қондырғысы салынады.

Ал «Энергоорталық-3» мекемесі бойынша жеке инвесторлар 190 млрд теңгеге үлкен газ станциясын салуды жоспарлап отыр. Ол қаладағы барлық жылу беру мәселелерін шешеді.

Екінші бағыт – көлік-инфрақұрылымын дамыту бойынша 11 жоба іске асырылады. Бүгінде ұзындығы 31 шақырымдық А2 айналма жолын қайта құру жұмыстарының бірінші кезеңі басталып кетті. Ұзындығы 21 шақырым Қонаев даңғылының жалғасы бойынша да құрылыс жүруде.

Шымкент әуежайының жаңа терминалының құрылысы да басталды. Жоспар бойынша инвесторлар келесі жылдың соңына дейін қалада жаңа әуежай терминалы іске қосылады. Теміржол вокзалын қайта құру бойынша барлық құжаттамалар дайын. «Қазақстан теміржолы» компаниясымен келісім бойынша биыл қайта құру жұмыстары қолға алынбақ. Қаражат көлемі – 4,2 млрд теңге.

ТЖ вокзал

Тұрғын үй құрылысын дамыту – өзекті мәселе. Қалада үй және жер кезегінде 130 мыңдай адам тұр. Жоспар бойынша 2023 жылға дейін 20 мың 794 пәтер, 319 көпқабатты үй пайдалануға беріледі. Яғни тұрғын үй кезегі екі есеге дейін азаймақ.

Сондай-ақ, қалада білім беру, дене шынықтыру және спорт, мәдениет, денсаулық сақтау салалары бойынша да бірқатар жобаларды жүзеге асыру жоспарлануда. Атап айтқанда қосымша 23 500 орынды 15 жаңа мектеп,
Қажымұқан атындағы орталық стадионды қайта құру, 2100 орынды Конгресс холл орталығы салынады. Биыл 2 аурухананың күрделі жұмыстары басталады. Сонымен қатар, жеке кәсіпкерлер 1000 орынды көпсалалы аурухана салмақ. Ол еліміздегі ең заманауи аурухананың бірі болады деп жоспарлануда.

Қалада абаттандыру, қауіпсіздікті сақтау, индустриалды-аймақтарды дамытуда да бірқатар жаңа нысандар қолға алынады. Атап айтқанда, қала әкімінің тапсырмасына сәйкес, Қошқар ата өзені бойын абаттандыру жұмыстары 1 жылдың ішінде аяқталуы тиіс. Бүгінде қауіпсіздікті арттыру бойынша бірыңғай басқару орталығының құрылысы басталып кеткен.

Оған жергілікті бюджеттен 1 млрд теңге бөлінген. Осылайша Шымкент – ең қауіпсіз қала болуы тиіс.
Алдағы уақытта қалада тағы 2 индустриалдық аймақ құрылып, онда жаңа кәсіпорындар іске қосылып, қайта өңдеу өнеркәсібі дамытылады.

Күтілетін нәтиже

Кешенді жоспарды іске асыру нәтижесінде 2023 жылға қарай ЖІӨ 3,5 трлн теңгеден асады. Өнеркәсіп өнімінің көлемі екі есеге ұлғайып, 60 мыңнан астам жұмыс орны құрылады. Тұрғын үймен қамтамасыз ету бір адамға 24-тен 27 шаршы метрге дейін артады.

Шымкентте орталықтандырылған сумен жабдықтау үлесі 93-тен 98%-ға дейін, табиғи газбен қамтамасыз ету – 92-ден 98%-ға, орталықтандырылған кәрізге қол жеткізу – 49-дан 75%-ға дейін, сапалы электрмен жабдықтау 91-ден 96%-ға дейін ұлғаймақ. Жолдардың өткізу қабілеті тәулігіне 75 000 көлікке дейін артады.

Жалпы, бюджетке жүктемені азайту үшін, 836 млрд теңге немесе жоспарланған соманың 65% жеке инвесторлар есебінен жүзеге асырылатынын да айта кеткен жөн.

«Жұмыла іске кірісу керек»

ҚР Премьер-министрі Асқар Мамин жуырда Үкімет отырысында Ұлттық экономика министріне және Шымкент қаласының әкімдігіне кешенді жоспарды іске асыру бойынша Shymkent city шағынауданында арнайы экономикалық аймақ құруға тапсырма берген еді. АЭА бойынша шетелдік және отандық құрылыс компанияларға салық жағынан жеңілдіктер беріледі.

Қала әкімі АЭА құру қажеттігін айтып, сонда инвестицияларды тез ақтайтын және кәсіпкерлер қызығатын жобалардың көбейетініне назар аударды. Елорда құрылысы жүргізілген кезде де осындай аймақ жұмыс істегенін еске салды.

Жиында Ғабидолла Рахматоллаұлы барлық басқармаларға бюджетке жүктемені азайту үшін кешенді жоспарда көзделген инвестициялар мен мемлекеттік-жекеменшік жобаларды мерзімде іске асыруға жауапты болатынын айтып, нақты тапсырмалар берді.

– Жоспарды іске асыруға әкімдіктің әр мүшесін белсенді атсалысуға шақырамын. Нақты мақсаттар айқын. Мерзім қысқа. Енді тек жұмыс істеу қажет. Бізде барлық мүмкіндік бар. Кадрлар да жеткілікті. Жұмыла іске кірісу керек. Тапсырма бойынша депутаттық топтар да өз сайлаушыларымен кездесіп, жобалармен таныстыру қажет.

Халық бұл жоспарды кеңірек білуі керек. Аудан әкімдеріне де осындай тапсырма беріледі, – деді қала әкімі.
Маңызды құжатты іске асыру жоспарына сәйкес кесте бойынша әр жобаның мерзімі көрсетіліп, жауапты адамдар бекітіледі.

Есілдің бойы... Елорда тойы ...

Пятница, 05 Июль 2019 04:40

Биыл елордамыз – Нұр-Сұлтан қаласы 21 жылдығын тойлауда. Елорда – Қазақстанның динамикалық дамып келе жатқан жаңаруының, Тәуелсіз республикамыздың нышаны. Барлық салалар бойынша даму жолына бет түзеген шоқтығы биік шаһар.

8

Дамуға – жаңа серпін

Бас қаламыз Тәуелсіз еліміздің шынайы бет-бейнесіне, халқымыздың мақтанышына айналды.

2019 жылғы 23 наурыздағы Мемлекет басшысының Жарлығымен Астана қаласы Қазақстан Республикасының астанасы – Нұр-Сұлтан қаласы деп қайта аталды. Шын мәнінде, 21 жыл ішінде бас қала өзінің даму жолын айшықтап, адамзат баласы аңсаған өркениет көшіне ұмтылуда. Әлеуметтік-экономикалық жағдайымен, сәулет өнерімен, жаңа технологиясымен де. Тарихи тұрғыдан аз уақыт ішінде шағын қала ірі мегаполиске айналды.

Елорда – бүгінде мәдениет, білім-ғылым, сауда-өнеркәсіп және қаржы орталығы. Елбасы есімін иеленуіне байланысты қала одан әрі дамуға жаңа серпін алды. Жаңа елорда қысқа мерзім ішінде жалпыұлттық идея мәртебесіне ие болып, жас мемлекеттің тәуелсіздігінің символына және жаhандық табысына айналғаны да ақиқат.

Қала төрт ауданнан – Алматы, Сарыарқа, Есіл және Байқоңыр ауданынан тұрады. Қазіргі уақытта қаланы дамыту үшін қабылданған бағдарламалар жүзеге асырылуда. Экономикалық көрсеткіштер жақсы. Шағын және орта бизнес, сондай-ақ өндіріс көлемі артып келеді.

Елорда тойы – елдіктің тойы. Биыл Нұр-Сұлтан қаласының күніне орай шамамен 108 іс-шара өтеді, оның 80-нен астамы тегін. Билет сатудан түскен қаржы Арыс қаласының зардап шеккен тұрғындарына арналған көмек қорының шотына аударылатыны да мәлім болды. Мерекелеу аясында өтетін ақылы концерттер мен театрландырылған қойылымдардың билеттерін сатудан түскен қаржы қайырымдылық мақсаттарға жұмсалмақ.

Шымкент Нұр-Сұлтаннан үлгі алады

Нұр-Сұлтан – еліміздің өзге қалалары үшін бағдаршам іспетті. Бүгінде ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бес жылдық кезеңге (2019–2023 жылдарға) қаланың жинақы құрылысы жөніндегі Кешенді жоспарын іске асыру тапсырмасы орындалуда.

Таяуда ғана Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев астананы абаттандыру жұмыстарына тың серпін беруді тапсырды.

«Астана» Халықаралық қаржы орталығы алдында Нұр-Сұлтан қаласының экономикасын дамытудың драйверлерінің біріне айналу міндеті тұр. Қазіргі таңда шаһарда жол-инфрақұрылымын дамыту бойынша LRT құрылысы жүргізілуде. Қаланың жаңа жол жүйесі саналатын LRT құрылысы жаңа әуежайдан теміржол вокзалына дейінгі аумақты қамтиды.

2

2016 жылы басталған нысан құрылысты жыл соңына дейін аяқтау көзделуде. Жобаның негізгі мақсаты – қоғамдық көлік саласын жүйелі дамыту.

– Кез келген мемлекеттің астанасы ел және Үкімет басшылығының жіті назарында болады. Елорда әкіміне зор жауапкершілік жүктеледі. Еліміздің қонақтары, ең алдымен, Қазақстанның астанасына келеді. Бас қаланың даму деңгейіне қарап, жалпы мемлекеттің даму барысын бағалауға болады. Ел басшылығы және Үкімет Сіздің жұмысыңызға қолдау көрсетеді.

Көп жұмыс атқарылуы тиіс. Елорда тұрғындары тарапынан қала басшылығына әрдайым жоғары талаптар қойылады, - деді Елбасы таяуда елорда әкімін қабылдаған сәтінде.

Нұр-Сұлтан қаласының әкімдігіне шетелдік инвесторлардың келуіне жағдайды жақсартып, соның ішінде қолайлы өмір сүруді, қауіпсіз ортаны және алдыңғы қатарлы халықаралық стандарттар деңгейінде әлеуметтік қызметтерге қолжетімділікті қамтамасыз ету қажет.

«Еуразияның қақ ортасындағы қаланың модернизациялық миссиясы мол. Мұнда жаңа кеңістік, жаңа координаттар жүйесі, жаңа уақыт пайда болды. Бұл жалпы жаңару мен жаңа тәртіптің пайда болуына серпін береді. Бүгінде әлемге үйлесім, даму және ынтымақтастық қажет. Сондықтан елордалық шығаратын ізгілік пен қазақстандық құндылықтардың нұры бүкіл планетаға тарайды және ризашылыққа ие болады».

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев елорданың 20 жылдық мерейтойына арналған өзінің бағдарламалық сөзінде осылай деген еді.

Өндірісі өркендеген қала

9 қаржы орт

Елорда осынша уақыт ішінде бірқатар жетістіктерімен ерекшеленді.
Қалада 2018 жылы өнеркәсіп өнімінің көлемі 601,7 млрд теңгеге жеткен. Оның ішінде өңдеу өнеркәсібі – 83,9 пайыз. Негізгі капиталға бағытталған инвестиция көлемі 1 056, 7 млрд теңге.

Тағы бір елеулі жетістігі – елдің жалпы ішкі өнімінің 10%-ы Нұр-Сұлтан қаласының үлесіне тиесілі.
2019 жылдың 1 мамырындағы жағдай бойынша әрекеттегі шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің саны 128,5 мыңға жетіп отыр. Шағын және орта бизнес саласындағы жұмыспен қамтылғандардың саны – 363,2 мың адам.

Нұр-Сұлтан қаласы ҚР аймақтарының бәсекеге қабілеттілік – 2018 рейтингінде 1-орынға ие. Елорда – негізгі теміржол және автокөлік магистральдері өтетін ірі көлік торабы. Қазақстанның және Еуразия континентінің заманауи әуежайларының бірі –Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық әуежайы. Тәулік сайын 140 рейс ұшып келеді және ұшып кетеді. Жылына жолаушыларды өткізу мүмкіндігі – 8,2 млн адам.

Нұр-Сұлтан қаласы – инвестицияларды тарту үшін үлкен экономикалық, көлік, адами әлеуетке ие болып отырған қарқынды дамушы қала және заманауи мегаполис. 20 жылдың ішінде қала әлеуметтік-экономикалық дамудың негізгі көрсеткіштерінің тұрақты өсуін көрсетіп отыр. Нұр-Сұлтан қаласы дамыған өнеркәсіптік сектор, ондағы өндіріс көлемі 573,9 млрд теңгеге жетті.

20 жыл ішінде негізгі капиталға қосынды инвестиция көлемі шамамен 8 трлн теңгеге жетті. Ал 2018 жылғы қаңтар-желтоқсанда инвестиция көлемі 1 057 млрд теңгені құрады.

– Халық саны - 1 094 396 адам. (2019 ж. 01.05. есеп)
– Қала аумағы - 797,3 мың шаршы метр.
– Қалада 7 сарай,
– 7 концерт залы,
– 5 музей,
– 7 театр,
– 20 кітапхана,
– 1 цирк,
– 8 кинотеатр,
– 8 мәдениет және демалыс саябағы бар.

Бүгінде Байтұрсынов көшесінде құрылыс жұмыстары қызған шақ. Жөндеу жұмыстары ақпан айында басталған. Қазір мұнда үш бригада жұмылдырылып, аяқжол салу, жолдарды кеңейту, веложол құрылысы қарқын алған. Бір айта кетерлігі, құрылыс материалдары отандық өнімдер. Абаттанған жолды тезірек тұрғындар игілігіне беру де – басты талап.

DSC 4444

Басқа көшелер де осы үлгі бойынша абаттандырылады

Таяуда қала әкімі Ғабидолла Әбдірахымов осы көшедегі жөндеу жұмыстарының барысымен танысқан еді. Әрине, басты мақсат – бұл көшені қаланың ең көрікті орындарының біріне айналдыру. Алда басқа көшелерді де осы үлгі бойынша абаттандыру міндеттері тұр. Жалпы, Байтұрсынов көшесі – жастардың көп жүретін орны. Көше бойында жоғары оқу орындары көптеп орналасқан.

Бұл ретте өз бастарының мүдделерін қоғам мүддесінен жоғары қоятындар да жоқ емес. Қала әкімі мұндай кейбір жеке тұлғаларға заң аясында қатаң іс-шара қолдану керегін де мәлімдеді. Жалпы қаланың көркін бұзатын, тұрғындарға қолайсыздық тудыратын осындай келеңсіз іс-әрекеттердің барлығы қатаң бақылауда.

DSC 4438

Қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы автомобиль жолдары бөлімінің басшысы Қайрат Баймендиевтің айтуынша, жобаның жалпы құны 1 млрд 310 млн теңге. Құрылысқа қолданылып жатқан материалдың бәрі отандық өнімдер. Олар зертханада тексеріліп, жұмысшыларға жеткізілуде.

– Құрылысқа қолданылып жатқан гранит тастар Қордайдан, ал плиталар жергілікті зауыттан келеді. Отандық өнімдерге басымдық беріледі. Мұнда аяқжолдар мен веложолдар кезең-кезеңімен, бөлек салынады. Көшенің екі жағынан да веложол құрылысы жүргізіледі. Еуропаның көптеген елдерінің көшелері осындай.

Жалпы құрылыс жобасы бойынша көшедегі ағаштарды кеспей, сол күйі қалдыру көзделген. Жөндеу жұмыстарын жылдың соңына дейін аяқтауды жоспарлаудамыз, – дейді Қ. Баймендиев.

«Адамды да, техниканы да көбейтіп жатырмыз»

Құрылыс барысымен танысып шықтық. Мердігер мекеме «Отырабат-Құрылыс» ЖШС-нің жұмысшылары өздеріне жүктелген міндеттің жауапкершілігін сезінеді. Құрылысты мерзімінен бұрын аяқтауды да жоспарлап отыр.
Ал «Гарант» аялдамасы маңындағы құрылысқа жауапты бригада аяқ жолдарды ретке келтіруде. Олар «Жеңіс-Құрылыс» және «Агат» ЖШС қызметкерлері.

DSC 4449

– Дәл қазір бұл көшеде 3 бригада жұмыс істеуде. Әрқайсысында 20-30 адамнан. Шаршы тақтаны қоятындар бөлек, жол шекараларын орнататындар бөлек. Бірінші бригада каркасын істеп берсе, келесі топқа плитаны қою жүктелген. Жұмысты қыркүйекте толық аяқтаймыз деген сенім бар.

Ол үшін адамды да, техниканы да көбейтіп жатырмыз, – дейді «Жеңіс-Құрылыс» ЖШС-нің жұмысшысы Әлішер Есенәлі. Жұмысшы жігіттер қала тұрғындарына «сабырлық танытып, аз ғана уақыт шыдай тұрса» деген өтінішін айтады. 

Қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы өкілдерінің айтуынша, шілде айында асфальт төсеу қолға алынбақ. Қазір көшені жарықтандыру жұмысы қатар атқарылып жатқанын да айта кеткен жөн. Сондай-ақ, ескі аялдамалар алынып, орнына жаңалары орнатылады.

Шымкент қаласының Қоғамдық кеңесінің кезекті отырысы өтіп, онда бірқатар мәселелер қаралды.

Қоғамдық кеңес 4

Шымкент қаласы мәслихат депутаты Н.Бұхарбаев жетекшілік еткен жиынның күн тәртібінде кәсіпкерлік және туризмді дамыту, тұрғындарды жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар, мемлекеттік еңбек инспекциясы және көші-қон басқармасының атқарған жұмысы және тағы басқа мәселелер талқыға түсті.

Аталған мәселелер жөнінде Шымкент қаласының кәсіпкерлік және индустриалды-инновациялық даму басқармасының басшысы Нұркен Бегулиев, қалалық туризм басқармасының басшысы Тұрар Ахметов, қалалық жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау басқармасының басшысы Ғалымжан Балтаев баяндама жасап, бірқатар мәселеден хабардар етті.

Нұркен Рахымұлының айтуынша, бүгінде индустриалдық аймақтарды жаңғырту бойынша жобалық-сметалық құжаттар әзірленуде. Ал кәсіпкерлікті дамытуда жер, сәулет мекемелері тарапынан бірқатар кедергілергілер жойылуы тиіс.
Бұған қоса қалада этнотуризм бағыттарын жүйелеп, жұмыс атқару керек. Кеңес мүшелері Шымкенттің 2020 жылғы ТМД-ның мәдени астанасы атануына орай бірқатар жобалар дайындау керегін айтты.

Жиында, сондай-ақ, Қоғамдық кеңеске жаңа мүше қабылданды. Шымкент қаласының Кәсіпкерлік палатасының директоры Нұрлан Қабыштаевтың кандидатурасы көпшілік тарапынан бірауыздан қолдау тапты.

Баспа БАҚ-тың рөлі қандай?

Пятница, 28 Июнь 2019 04:41

Қазір бәсекенің заманы. Мерзімді басылымдар да ақпараттық технологиялармен бірге қатар дамып келеді. Заман талабы осы дерсіз. Түйіндей айтқанда, нарық уақыты бір ғана талап қойып отыр.

DSC 9299

Ол – кәсібилігіңді арттыр, нарық заңдарын біл, жетіле түс деген тегеурінді талап. Бүгінгідей әлеуметтік желілер шырмап алған ақпарат тасқыны заманында мерзімді басылымдардың тағдыры не болмақ? Олардың қоғамдағы рөлі қандай?

Газеттердің үлесі әлі де басым

Рас, мерзімді баспасөздің болашағы мен даму бағыттары – әркез көтеріліп жүрген мәселе. Баспа БАҚ-тың болашағы мен оны дамыту, интеграциялау жағы ойландырмай қоймайды.
Бүгінде газеттегі көп жанрлардың жойылып бара жатқаны да рас. Негізінен, газеттер танымдық-сараптамалық бағытқа ойысу керегі де айтылып жүр.

Жылдам ақпараттар сайт немесе әлеуметтік желілердегі платформалар арқылы таралуда. Яғни, қазір цифрлы технология, IT технологиялық мүмкіндіктерді меңгеру де басты назарда тұр.
Елдегі БАҚ-тың әлеуетіне бір көз жүгіртіп өтсек. Қазақстанда халықтың 72,9%-ы интернетті пайдаланады. Бұқаралық ақпарат құралдарының саны жылдан жылға артып келетінін де байқап отырмыз.

Мәселен, 2019 жылғы 15 қаңтардағы жағдай бойынша елімізде 3328 ақпарат құралы тіркелген. Оның ішінде 2790 – мерзімді баспа басылым (84 пайыз), 128 – телеарна, 70 – радио, 340 – ақпараттық агенттік және желілік басылым (10 пайыз).

Тарқатып айтсақ, баспаның ішінде 1800 газет және 900 журнал бар. Барша ақпараттық құралдардың ішінде газет-журналдардың үлесі әлі де басым.
Баспа БАҚ дегенде мына бір қуанышты жағдайды айта кеткеніміз жөн секілді. Биыл «Егемен Қазақстан» газетінің жарық көргеніне 100 жыл толды.

«Егемен Қазақстан» – ел газеті ғана емес, ұрпақ бағдаршамы, ұлт шежіресіне айнала білді, еліміздің ғасырлық деректі тарихын тасқа басты.
«1919 жылы «Ұшқын» деген атпен шыға бастаған басылым әр жылдары түрлі атпен шықса да тіл, дін, жер, ұлт мүддесін әрдайым қаузап келеді.

Қаншама ұрпақты тәрбиеледі. Қаншама жазушы-журналистерге жол сілтеп, қанатын қатайтты. Газет сонысымен құнды, сонысымен де өзге БАҚ құралдарынан ерекше.
«Газеттің жұмысы 1 күндік, сөзі 1000 күндік» деген. Себебі, техниканың аты - техника. Кенеттен, қас пен көздің арасында-ақ, жылдар бойы жиналған контент әп-сәтте көзден ғайып болуы мүмкін.

Ондай жағдайларға өзіміз де куә болып жүрміз.

Түрлі сервистер бойынша
интеграция жасау маңызды

Қазір ақпарат таратуда әлеуметтік желілерге теңдесер платформа аз. Түрлі сайттар да даму жолына түсті. Сондықтан жаңа технологиядан шет қалмауымыз керек. Электронды форматты үйрену, меңгеру, әлеуметтік желілерді тиімді пайдалану – әр журналист үшін маңызды. Басты мақсат – ақпаратты жылдам таратудың тетіктерін үйрену.

Ендігі мәселе – газетті оқыта алуда. Яғни сапасын арттырып, оқырманға қажет дүниелерді ұсына алғанда ғана газет өмір сүрмек. IT маман әрі контент қалыптастырушы маман Жанболат Аманкелді де осы ойды қуаттайды.

– Бұл мәселе бізде ғана емес, технологиясы алға дамып кеткен Батыс елдерін де қатты ойландыруда. Олар бұл мәселені қалай шешуде? Негізінен газеттің сапасын арттырып, әрі жарнамасын күшейту арқылы өз тұтынушыларынан айрылмай отыр. Интернет сервистер арқылы газеттің электронды нұсқасын дамытып, түрлі интеграцияларды ендіруде.

Біз де осы тұрғыда ойлануымыз қажет. Мәселен, 1000 адам газеттің қағаз нұсқасына жазылса, ал 10 мың адам газеттің электронды нұқасына арзан жазылса, бәрібір сол баға шығады. Сайттағы ақпараттарды кез келген адам оқи береді. Бірақ, талдамалық материалдарды оқыту үшін ақылы ету керек. Қазір шетелде осындай жүйе жүріп жатыр.

Одан кейін газетті әуежайда, қонақ үйлерде барынша жарнамалау да тиімді. Әрине, бұрынғыдай дәстүрлі жарнама да жүре береді. Түрлі акциялар, жеңілдіктер жөнінде де интеграциялар жасаудың да пайдасы мол. Дәстүрлі жолдармен жазылуды да жүргізе берген жөн. Дегенмен, ол бағытта жаңа адамдар тарту қиын, – дейді Жанболат Аманкелді.

Баспа БАҚ құндылық болып қала бермек

Иә, қаншама ғасырлардан бері халықтың көзі, құлағы һәм тілі бола білген газет-журналдардың нарықтан ысырылып қалуы екіталай. Дамыған қоғамда ойлы оқырман үшін газеттің рөлі азаймақ емес.
Таяуда ғана ҚР Парламент Мәжілісінің депутаттары К.Мұсырман, О.Өксікбаев, Ә.Бектұрғанов және Ф.Қаратаев бұқаралық ақпарат құралдарында сапалы контент қалыптастыру жөнінде мәселе көтеріп, депутаттық сауал жолдаған еді.

Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласын еліміздегі бұқаралық ақпарат құралдарының, журналистерінің бәрі бірдей жете ұғынып, одан тиісті қорытынды шығарып отырған жоғын айтқан-ды.
– Таралымдары жылдан-жылға азайып бара жатқан газет-журналдар, телеарналар елдімекендерді қамту бойынша ең қуатты бұқаралық ақпарат құралдары болып отыр.

Соның ішінде бұқаралық ақпарат құралдарында ұлттық құндылықтарды, салт-дәстүрлерді, қазақстандық қоғамда қалыптасқан адамгершілік принциптерін қатаң қадағалау керек. Қажеттігіне қарай, қолданыстағы заңнамаға тиісті өзгерістер енгізу мәселесі қарастырылсын, – деген депутаттар өз ұсыныстарын да жеткізген.

Бір кездері қолжетпестей көрінген интернет желісі қоғамға дендеп кірді. Ғаламтор – бейне пышақ тәрізді. Пышақты адам игілігіне пайдалануға да, өміріне қатер тудыруына да болады. Жақсы мен жаман араласып кеткен бұл желі көзінен қоғамның бір бөлігі пайда көрсе, енді бір бөлігі зиян шегуде.

Қазіргі таңда әлемдік алпауыт елдер көбіне соғыс арқылы емес, алдымен осы интернет арқылы жаулайтыны да ақиқатқа айналып келеді.
Осындай құндылықтар алмасқан қоғамда баспа БАҚ-тың рөлі артпаса, кемімек емес. Әлі де миллиондаған тиражбен шығып жатқан шетелдік басылымдар бар. Өйткені газет әлі де құнды.

Әрине, газет электронды БАҚ-қа қарағанда баяу жұмыс істейді. Мұнда сапаға, кәсібилікке мән беру керек. Газет эксклюзив материалдарымен, зерттеу-талдамалық материалдарымен ерекшелене алады. Оқырманды сапамен ғана қызықтыра алмақсың.

Страница 1 из 46