Ән-жырмен тербелген мереке

Пятница, 29 Ноябрь 2019 04:09

Үшінші мегаполистегі «Көрме» орталығында 1-желтоқсан Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті күніне орай қала әкімі Ерлан Айтахановтың қатысуымен салтанатты іс-шара өтті. Жиында қала әкімі құттықтау лебізін былай жеткізді.

22

– Бұл – барша қазақстандықтар үшін шын мәніндегі жалпы халықтық мерекеге айналған күн. Осы күнді «Тұңғыш Президент күні» ретінде таңдап алудың өзіндік себебі бар. Осының барлығы Тұңғыш Президентіміз, Ұлт Көшбасшысы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың кемеңгерлігінің, сарабдал саясатының жемісі.

Миллионнан астам тұрғыны бар Шымкент жүзден астам этнос өкілдерін бауырына басқан еліміздегі ірі мегаполистердің бірі.

Қаламыздағы 17 этномәдени бірлестік, ел игілігіне бағытталған оңды бастамаларға қолдау көрсетіп, берекелі бірлігіміз бен ырысты ынтымағымызды еселеп келеді. Бүгінгі көрме де соның айғағы, – деді Е. Айтаханов.

Іс-шара барысында Елбасы сүйіп тыңдайтын дәстүрлі және патриоттық әндер шеруі, «Өнер» мектебінің солистері мен хор ұжымының орындауындағы туындылар, «Қазына» би ансамблі бишілерінің өнері жиналған қауымға мерекелік көңіл күй сыйлады. «Мейір» балет мектебінің бишілері «Штраус» балетін ұсынса, танымал эстрада әншісі Ғазизхан Шекербеков те әннен шашу шашты.

Салтанатты жиын барысында өз кәсібін жетік меңгеріп, жетістікке жеткен бірқатар сала мамандарына қала әкімінің алғыс хаты табысталды. Олардың арасында Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлының курстасы Аманәлі Әбдіраманов та бар.

 Шымкентті тану басталды. Енді әлем таниды. ЮНЕСКО-ның тізіміне 2200 жылдық тарихы бар қала ретінде енген күнін тарихқа таңбалап сүйінші сұрайтын сәт жақындап келеді. Жаңа жылға дейін арнайы шешім қабылданса, келер жылы бұл тарихи дата кең көлемде атап өтілмек.

DSC 2288

Үшінші мегаполисте өткен «Шымкент қаласының тарихы мен өркениеті» атты аймақтық ғылыми-тәжірибелік конференцияда сөз алған археолог-ғалым Бауыржан Байтанаев шаһар тарихына байланысты көптеген сұрақтардың қойылатынын, Түркістан мен Тараз қалаларының тарихи жылнамасымен салыстыратынын да айтты.

– Шын мәнісінде Түркістан қаласына да 2200 жыл толып отыр. Оны марқұм археолог-ғалым Ерболат Сманқұлов Күлтөбенің астынан қазған тарихи деректерімен, дәйектерімен дәлелдеп кеткен. Ал Шымкенттің Нуджикент және Исфиджаб деген екі тарихи атауы болған, - деді Әлкей Марғұлан атындағы археологиялық институт директоры Б.Әбішұлы. Бұдан бөлек, ғалым 2010 жылы бұрынғы Қайтпас, қазіргі Ақжайық шағынауданынан сақ заманына тиесілі екі алтын дискі тапқанын айтты.

Әдетте сақ дәуіріндегі қазба деректерінде аң стилі кездессе, бұл дискілер теңіз стилінде жасалған көрінеді. «Шымкенттің мәдени қабаты 14 метр тереңдікте жатыр» - деді өз сөзінде тарих ғылымдарының докторы.

Шымкенттің тарихи атауына қатысты ғылыми негізге сүйенген пікірдің бірін тарих ғылымының кандидаты Болаттемір Алтаев келтірді. «Шымкент атауын парсы сөзімен байланыстырып жасыл қала деп жүрміз. Ал мен жасыл емес, қызыл дер едім». Ғылымда пікірталас туса ол тақырыпты зерттеу тереңдей береді. Болаттемір Алтаевтың ғылыми гипотезалары мүлги бастаған сананы селт еткізгендей болды.

DSC 1176

Жиында қалалық ішкі саясат және дін істері басқармасының басшысы Жанар Бектаева Орта Азиядан Жетісу мен Қытайға баратын маңызды сауда жолы үстінде ұтымды орналасқан Шымкент қаласы Бадам, Қошқарата және Сайрамсу өзендері алаптарында, теңіз деңгейінен 500 метрден аса биіктікте орналасқанын тілге тиек етті.

– Бүгінде әлемде тұрғындары миллионнан асатын қалалар саны 389-ға жетеді. Жер шарында миллионер қалалары көп елдердің көшін Қытай бастаса (96 қала), одан кейін Үндістан (37 қала), Бразилия (17 қала) мен Ресей (15 қала) тұр. Ал көрші Өзбекстан Ташкентімен 43-орында тұр. Біз Алматы, Астанамызбен 31-орында болсақ, енді миллионерлердің қатарына Шымкенттің қосылуымен бұл тізімде жоғары көтерілетініміз анық, - деді басқарма басшысы.

Белгілі мәдениеттанушы, есімтанушы Бердалы Оспан «Автобус, жолдар, тұрғын үй, тағы басқалар – қала емес. Қала – адамдар. Қала қайырымды емес, адамдар қайырымды» деген ойын алға тартты.
Шырайлы Шымкенттің киелі топырағын басып жүрген әр тұрғын үшін, осы қалаға жанашыр әр адамға бұл ғылыми жиын өте маңызды.

Өйткені, олар мына сайын далада, оның ішінде дәл осы Шымшаһардың аумағында бізге дейін де ірі өркениеттер болғанын, ата-бабаларымыздың әлемдік өркениетке өзіндік тұрмыс-тіршілігімен, озық ойлы жаңалықтарымен үлес қосқанын танып-білуде. Ғалымдардың тарихи деректерге негізделген ғылыми зерттеулерінің нәтижелері көне мен жаңаны, өткен тарих пен бүгінгі сананы байланыстырып келеді.

Шымкентте өткен «Шырайлы Шымкент»: «Береке басы – бірлік» қоғамдық форумында қаламыздың әу бастан-ақ мегаполис екендігі айтылды. «Біздің қаламыз «мегаполис» атағын алмай тұрғанда да бұл жерде керемет игі шаралар атқарылған.

DSC 1881

Мегаполис дәрежесіне болмыс-табиғатымыз да сәйкес келеді. Мәселен, солтүстіктің климаты қандай суық болса, халқының мінезі де қатқылдау. Ал бізде 10 ай жаз болып тұрады. Сондықтан сіздердің мейірімдеріңіз ерекшелеу» деді форум спикерінің бірі мемлекет және қоғам қайраткері, экономика ғылымдарының докторы, Еуразия ұлттық универсиетінің профессоры Мырзагелді Кемел.

Төңіректі түйістіретін тамыр дерсің...

Алқалы басқосуды жазушы Мархабат Байғұт жүргізді. Спикерлер қатарында Мархабат ағамыздың тілімен айтсақ, жайшылықта түйе сойып, бие сойып шақырып келтіре алмайтын ерендер мен кемелдер, ой ерлігін жасап жүрген тұғыры биік тұлғалар болды.

Қазақстанның ұлттық ғылым академиясының академигі, мемлекет және қоғам қайраткері, ғалым, философия ғылымдарының докторы, профессор Ғарифолла Есім, мемлекет және қоғам қайраткері, экономика ғылымдарының докторы, Еуразия ұлттық универсиетінің профессоры Мырзагелді Кемел, академик Ә.Қуатбеков атындағы халықтар достығы университетінің профессоры, педагогика ғылымдарының докторы, ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері Есен Омар қатысып, Шымкенттің қайырымды қала, мегаполис ретіндегі ерекшеліктері жайлы ойларын ортаға салды.

Шымкент қаласының әкімі Ерлан Айтаханов жиынға қатыса алмағанымен әкімнің баяндамасын Ішкі саясат және дін істері басқармасының басшысы Жанар Бектаева оқып берді.

–Бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығарып атқарған істер ұшан-теңіз. Әлі де шешімін күтетін қиындықтар мен күрделі түйіндер аз емес. Баршаңызға белгілі, Шымкент шаһары ТМД елдерінің мәдени астанасы болып бекітілді. «Шырайлы Шымкент»: «Береке басы – бірлік» форумының мақсаты белгілі, міндеттері айқын.

DSC 1802

Алғашқы алаңда аса маңызды мәселелер ортаға салынып, белгілі бір тақырыпта терең мәнді мәселелер қозғалады. Нақты ұсыныстар қабылданады. Олар міндетті түрде жүзеге асырылады. Форум тұрақты жұмыс істейді. Қажетіне қарай, ұсыныстарға орай жылына 3-4 рет басқосу өткізіліп тұрса деген ойдамыз, - делінген баяндамада.

Мегаполистің не екенін көптен зерттеп жүрген Мырзагелді Кемел «Астана қаласының мәртебесі туралы», «Алматы қаласының мәртебесі туралы» деген екі заңға «Шымкент қаласының мәртебесі туралы» Заңды қосып, Парламентке ұсыныс жасағанын айтты. «Мегаполис дегеніміз – қаладан үлкенірек қала деген сөз. Қалалық агломерациядан біз өттік. Сайрам, Қазығұрт, Төлебидің біраз жерін қосып алуымыз сол агломерациялық шешімдер болған. Мегаполис барлық тұрғыдан еркіндікке бағынған қала болуы тиіс.

Президент айтқандай, «Халық үніне құлақ асатын мемлекеттің» ең негізгі көзі біздің Шымкент сияқты мегаполистер болады. Біз республикалық бюджетке де қаржы құйып отыратын орталыққа айналуға тиіспіз. Ол үшін Шымкенттің барлық мүмкіндіктері бар. Мына жағы – Ташкент, Иранға дейін, ар жағы Таяу Шығысқа дейін жол салынып жатыр.

Мына бетіміз – Түркістан, оның ар жағы – Қызылорда, Батыс Қазақстан. Төңіректегінің бәрімен байланыстырып тұратын тамырлы, түйінді қала. Бұл – қаланың ерекше дамуына ықпал жасайтын нәрсе. Әлемдік дәстүрде халық саны 5 миллионнан асқан қалаларды мегаполис деп атайды. Бірақ, біздің 18 миллион халқы бар елімізде қала халқының саны бір миллионнан асса мегаполис мәртебесі беріледі.

Шымкентті мегаполиске айналдыру тек басшылықтың бас ауыртатын нәрсесі емес, бұл мәртебені жоғары көтеруге дүйім халық болып жұмылуға тиіспіз. Мейірімді болуға, мейірім арқылы қайырымға оралуға, сол арқылы иманға иілуге тиіспіз», - деді ғалым.

Ол үшін кептеліс болдырмайтындай жол құрылысын жандандырып, тұрғынүй тапшылығын болдырмауымыз қажеттігін де қаперге ілді. «Қаланың сыртындағы жер үйлерде коммуникация нашар. Су, жарық, канализация жетпеген жерлер, бей-берекет салынған үйлер бар. Баспана дефицитін болдырмау үшін елімізде қабылданған түрлі бағдарламаларды пайдалану керек.
Келешекте Ақтөбе мен Қарағандының мегаполис болуға мүмкіндігі бар. Солай жалғасып кете беруі тиіс».

Келешектің иесі – гаухар ұрпақ

Академик Ғарифолла Есім Шымкент пен «шымкентский» сөзіне, мегаполистің жастарына ерекше екпін қоя сөйледі. Шымкенттіктердің мәртебесін асыра сөйледі.
–Шымкенттен қазақтың даусы, үні, мінезі көрініп тұрады.

«Шымкентский» десе астанада бәрі елең етеді. Себебі, бар жылулық осында. Шымкент – баяғыдан мегаполис. Мұнда тұрғаныңызға мақтанып, қуану керек. Шымкент – дәстүр. Қазақ тілінде 80 пайыз сөйлейтін қала еш жерде жоқ. Сондықтан, шымкенттіктер, мақтана беріңіздер! Біреуге ұнай ма, ұнамай ма, мақтана беріңіздер. Мегаполистер болмаса қазақ елі алға баса алмайды. Бізді алға алып баратын ең бірінші мегаполис – Шымкент. Шымкент қазақты болашаққа алып барады, - деді Ғ.Есім.

Профессор Әбу Насыр әл-Фарабидің «Қала деген – құтты қоныс» деген сөзін мысал етті. «Мегаполис жастарына қойылатын алғышарттың бірі – Шымкент жастары өркениеттік қасиеттерді үйренуі керек» деді спикер. Айта кету керек, Ғарифолла ағамыз «Қазақстан – 2030» мемлекеттік бағдарламасының авторларының бірі. Ол ұрпақ сабақтастығын былайша жіктеп берді.

– Ғасырдың басында туғандар 2030 жылы ХХІ ғасырдың адамы болады. Қазір ғасыр басында туғандардың жасы – 19-да. Әлі 11 жыл бар. 11 жылдан кейін олар 30-ға келеді, билікке араласады. Сонда біздің қоғамдағы шаң-тозаңды сыпырып шығады. Мегаполисті де жасайтын солар. 40 пен 50-дің арасындағылар – қола ұрпақ өкілі. Бұлардың саны көп, сапасы да мол. Украинада сол буыннан Президент шықты. Бізде де солай боларына сенемін. 30-40 жас аралығындағылар – күміс ұрпақ.

Үшінші толқын 20-30 жас аралығындағылар – алтын ұрпақ. Бұлар тәуелсіздіктің құрдастары, ХХІ ғасырдың азаматтары. Біз бұл ғасырға қонақпыз. Үй иесі – 30-дағылар. Төртінші толқын енді дүниеге келіп жатқан ұрпақ, олар – гаухар ұрпақ. Бұлардың пайдалы әсер коэффициенті өте жоғары. Бұлар билікке келгенде, ат жалын тартып азамат болғанда қазақ елі бұрын болып көрмеген керемет ғұмыр кешеді.

Бүкіл дүние жүзі Шымкентке келеді. Осында демалады, әңгімелеседі. Тән беріп қарап, таңғалады, - деп форумға қатысқан шымкенттіктерді бір серпілтіп тастады.
Бұл жиыннан әрбір азамат өзінің шымкенттік екеніне мақтанып, көкірегін көрікті сезім билеп қайтқанын сездік. Сездік те қуандық. Осындай жастарға қозғау салатын, түрткі болатын басқосулар керек-ақ.

2020 жылы ТМД елдерінің мәдени астанасы атанған Шымкенттің көркі мен тазалығы, шалғай елдімекендердің инфрақұрылымдық жағдайы қалай? Қала қысқа дайын ба? Қаратау ауданы әкімінің орынбасары Марат Тәжібаевпен әңгімеміз осы төңіректе өрбіді.

32130475 576804286052125 1929693978202996736 n

– Қазіргі таңда Қаратау ауданында ең өзекті мәселелердің бірі санитарлық тазалық болып отыр. Осы бағытта апта сайын жергілікті полиция қызметкерімен рейдтік шара ұйымдастырып келеміз. Соған орай ҚР «Құқық бұзушылық туралы» кодексінің №434-505-баптарына сәйкес хаттама толтырылады. Рейд барысында 10-15 хаттамаға дейін толтырылатын күндер болады.

Заң талабына сүйенсек, абаттандыру қағидасын бұзып, ұсақ бұзақылыққа баратындарға айыппұл салу немесе 10 күнге дейін қамау шарасын қолдану көзделген. Дегенмен, біздің мақсатымыз – жазаға тарту емес, тұрғындарға мәселені түсіндіріп айту. Соған қарамастан тұрғындардың жауапсыздығына, мәдени деңгейінің төмендігіне қарның ашады. Тексеру кезінде көз жеткізгендей, адамдар қоқысты жәшікке емес, оның айналасына лақтыра салады. Онымен қоса аулалардағы құрылыс қалдықтары да тиісті орнына тасталмайтын көріністер көп.

Кәсіпкерлік нысандарының айналасындағы қалдықтарға да көңіл бөлдік. Олар құжаттарын алған кезде «айналасын таза ұстаймын, қасбеттерінің келбетін сақтаймын» деп рәсімдеп алғанымен тиісті талаптарға мән бере бермейді. Коммуналдық шаруашылық саласында негізінде әрбіріміздің анамызбен, әкемізбен жасты егде адамдар жұмыс істейді. Олардың да еңбегін бағалау керек емес пе?

Жыл сайын санитарлық тазалыққа, қоқыс шығаруға қыруар қаржы бөлінуде. Ал егер біздің мәдениетіміз жоғары деңгейде болатын болса, бұл қаржы шалғай елдімекендердің инфрақұрылым жүйесіне, көгілдір отын, жарық, су, жол, камера орнату сияқты маңызды салаларға жұмсалатын еді.

– Сөзіңіз аузыңызда, Қаратау ауданында қоқыс шығарумен айналысатын қанша мекеме бар?

– Бізде қатты тұрмыстық қалдықтарды шығарумен 7 мекеме айналысады. Ауданда 65 қоқыс алаңшасы, 227 қоқыс жәшігі бар. Бұлар «Нұрсәт» шағынауданының ішінде, әкімшілік-іскерлік орталығында, «Тұран» шағынауданында, «Шымкент сити» аумағында, «Асар» шағынауданында, «Ақжайық» шағынауданындағы көпқабатты тұрғын үйлердің аулаларында орналастырылған.

шапка1111

Қоқыс жәшіктерінің нысаналы мақсаты бар. Оларға темекінің тұқылы, фантиктер, жеңіл-желпі қоқыстар тасталуы керек. Ал көптеген еріншек тұрғындар үлкен көлемдегі қоқыс пакеттерін жәшікке тастап, сыймағанын сыртына қойып кетеді. Сондай салғырттықты көргенде «Еріншекке табалдырық та тау болып көрінеді» деген мақал еске түседі. Тазалыққа тек тиісті мекемелер ғана емес, әрбір қала тұрғыны жауапты екенін ескере бермейтіні қынжылтады мұндайда.

– Ерлан Айтаханов қала әкімі боп тағайындалғаннан күннен бастап шалғай елдімекендердің инфрақұрылымына қатты мән беруде. Ол елдімекендердің басым көпшілігі Қаратау ауданында екендігі белгілі. Осы бағытта қандай жұмыстар атқарылуда?

– Қаратау ауданында Сайрам ауданынан 11 елдімекен қосылды. Қазіргі таңда осы мәселені түпкілікті шешу үшін қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасымен бірлесе отырып «Қайнарбұлақ», «Асар-2», «Достық» шағынаудандарының жаңа құрылыс аумағындағы негізгі үлкен көшені асфальттауды ұсындық. Негізі газ жүрмеген жерге асфальт жол салынбайды.

Соған қарамастан әр елдімекеннен басты бір көшені асфальттап, қоғамдық көлік жүргізуді ойластырып жатырмыз. Жылдың соңына дейін үлкен үш көше асфальтталады. «Асар-2» шағынауданында жарықтандыру жүріп жатыр. Тассай, Таскен тұрғын алабтарында «Оңтүстік жарық транзит» ЖШС-нің модернизация бағдарламасымен электр бағаналары қойылып, жаңартылатын болады. Сайрам тұрғын алабында ауызсу жүйесінің аяқсыз қалып кеткен бөліктеріне құрылыс жұмыстары жүргізілуде.

Мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында «Нұрсәт» шағынауданында көпқабатты тұрғын үйлердің аулаларына заманауи ойын алаңдарын, спорт алаңшаларын жасауды, асфальт төсеуді яғни 57 аулаға жөндеу жұмыстарын жүргізуді қолға алдық. «Нұрсәттегі» тұрғын үйлер 2007-2008 жылдары салынғандықтан, барлығының аулаларының тозығы жеткен. Сондықтан, бірінші кезекте осы шағынауданды көркейтіп, жаңартуды бастадық. Спорт алаңшалары Бозарық, Тассай елдімекендерінде де жасалады. Бозарықтағы футбол алаңына қалалық кәсіподақ комитеті жер берді, енді құжаттары рәсімделіп бітсе, «Көктем» ЖШС-не тиесілі жерді аталған мақсатқа пайдаланбақпыз.

– Марат Әбдімәжитұлы, «Нұрсәттегі» әкімдік іскерлік орталығы жанындағы №19,20,21 үйлердің қасбеттері сұрықсыз күйге түскен. Салынғаны көп уақыт болмаса да, бояуы ұшып, ұсқыны қашып тұр. Бұған не айтарыңыз бар?

– Иә, №19,20,21 үйлердің қасбеттері сын көтермейді. Тапсырыс беруші мекеме Шымкент қаласының құрылыс басқармасы болғандықтан, аталған мекемеге бірнеше рет хат жолдаған болатынбыз. Кепілдеме мерзіміне және басқа талаптарға сәйкес, оның қасбетін ретке келтіру керек. Аталған басқарма қазір соны мәселе бойынша мердігер мекемені сотқа беріп, заң органдары арқылы шығынын өндіруді қарастырып жатыр.

– «Қыстың қамын жаз ойла» демекші, Қаратау ауданындағы тұрғын үйлер жылу маусымына қаншалықты дайын?

– Орталықтандырылған жылу жүйесінен 315 көпқабатты тұрғын үй жылу алады. Олардың барлығы қысқы жылу маусымына дер кезінде дайын болды. Сығымдаудан 100 пайыз толық өткен. Бір жақсы жері, көпқабатты тұрғын үйлерге қызмет көрсететін сервистік мекемелер, басқарушы компаниялар, КСК-лар бар. Осы мекемелердің жұмыс кестесін біздің мамандарымыз қадағалап отырады. Қысқы жылу маусымына қосылу кезінде де осы мекемелердің көмегіне жүгінеміз. Бұл мекеме тұрғындарға сапалы жылу берумен қатар қандай да бір апатты жағдай туындаса оны дер кезінде жоюға атсалысады.

Сұхбаттасқан
Мөлдір КЕНЖЕБАЙ

Әсілі, рухани жаңғыру үдерістерін үлгі етуде Шымқалаға жететін шаһар жоқ секілді көрінеді бізге. Бұл шаһар әу бастан қазақилықтың қаймағы бұзылмаған, ұлттық құндылықтарды қастер тұтқан өнегесімен өзгешеленетіні айқын.

2

Әсіресе, руханиятқа қатысты айрықша бір істердің қолға алынғанын көргенде көкірегіңде кемпірқосақ сәуле керілгендей әдемі әсерге бөленесің. Бүгінде Шымкентке жолы түскен адам қала көшелерінің поэзиямен әспеттелгенін бірден байқар еді.

Осы ай айшығында қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдері саналатын 70-ке жуық ақынының өлеңдері әсем билбордтарға айшықтап жазылып, қала көшелеріне әрі әр, әрі нәр беріп ілінгені көңіл қуантады.

Анда қарасаң, адамзаттың Абайы «Біріңді, қазақ, бірің дос, көрмесең – істің бәрі бос» деп қазақты ынтымақ-бірлікке шақырып тұр. Мұнда қарасаң, «Жан да аяулы, Мал да аяулы болса егер, Жан аяма, Жарың үшін жанды сат!» деп Шәкәрім атамыз нақыл айтып тұр.

Тағы бір көшеден өтіп бара жатып Жұмекен ақынның «Аспанда күн барда, Әлемде сыр барда, Адамдар маңдайын жуған тер құртар ма! Беремін барымды, аламын жоғымды, Екі қол бір кеуде, Өзімде тұрғанда», – деген өлең жолдарын оқығанда өскелең ұрпақты намысты, жігерлі болуға шақырған ұлағатын ұғасыз.

Бұлардан бөлек, Махамбет Өтемісұлы, Ғафу Қайырбеков, Қадыр Мырза Әлі, Тұманбай Молдағалиев, т.с.с. мүйізі қарағайдай алыптарымыздың бейнесі, парасат биігіндегі поэзиясы менмұндалап, қала көшелерінен ары-бері өткен жолаушыларға оймақтай ой салып тұрғанын аңғармау мүмкін емес.

Осы орайда Шымкент қаласының әкімі Ерлан Айтаханов бүгінде үлкен рухани шараға бастамашы боп отырғанын айта кету керек. «Қазақты ұлт ретінде оның руханияты ғана сақтап қалады» деп есептейтін қала басшысы бұл істі өзінің тікелей бақылауында ұстап отыр. Өлеңмен сөйлеген билбордтарда бүкіл Ұлы дала географиясы қамтылған. Алтай мен Атыраудың арасын ен жайлаған қазақтың талантты ұл-қыздарының қаламынан шыққан шуақты жырлар сіздің жаныңызға нұр себезгілейді.

 DSC4234

«Өлең оқып тұру керек екен-ау» деп еріксіз ойланып қаласыз. Ерлан Қуанышұлы өзінің қызметіне жаңа кіріскен кезінде өңірдегі зиялы қауым, БАҚ өкілдерінің басын қосып, арнайы кездесу өткізді. Сол кезде шаһардың жаңа басшысының: «Ұлттық кодымызд қастер тұтып, дамытып, қалың қауымға, әсіресе жастарға паш ету керек.

Президентіміз Абай Құнанбайұлының 175 жылдық мерейтойына орай ақынның өлеңдерін оқу эстафетасын жандандырды. Бұл да идеологияның үлкен бағыты. Руханият – рухты көтеретін, елдік пен бірлікке бастайтын күш, қуатты қару. Сондықтан, бұл салада тұрақты насихат жүргізілуі қажет», – деген сөздері алда үлкен рухани серпілістің басталарын меңгезегендей еді.

Сол серпіліс бойға өлең жолдарымен қуат беруде. Әсіресе, жастар жағы бұл жаңалықты қуана қабылдағандай. Олар өздерінің көздері шалып қалған билбордтағы өлеңдерді ұялы телефондарына сырт еткізіп түсіріп алып, одан ары ватсап желісі арқылы достарына жіберіп жатқанына да куә болдық.

Қала әкімінің «Қайырымды қала» идеясының игілікті һәм ізгілікті көрінісін шаһар көшелеріне көрік, ал адамдардың санасына ой-өріс берген өлең жолдары айғақтап тұрғандай. Әр сөзде мың бояу бар билбордтар ілулі тұр көшелерде. Байқадың ба, бауырым?!

Беларус Республикасының Брест қаласында 9 желтоқсанда өтетін «Мәдени астана» жылының салтанатты жабылу рәсімінде Шымкент қаласы Эстафетаны ресми түрде қабылдап алады. Бұл туралы Шымкент қаласының мәдениет, тілдерді дамыту және архивтер басқармасы басшысының міндетін атқарушы Ғалия Шарафиева БАҚ өкілдеріне берген баспасөз брифингінде мәлімдеді.

DSC 3834

2020 жылы Шымкент қаласы ТМД елдерінің мәдени астанасы болып белгіленгені белгілі. Бүгінде жыл көлемінде атқарылатын ауқымды 15 халықаралық, республикалық дәрежедегі іс-шаралардың бағдарламасы дайындалған. «Шымкент мәдени астана» жылы ТМД елдері мен ЮНЕСКО көлемінде аталып өтілетін болады.

– Келер жылы Мәдени астана атануымызбен қатар атаулы мерейтойлар жоспары бекітілді. Ұлы ойшыл Әбу Насыр әл-Фарабидің 1150 жылдығы, Алтын орданың 750 жылдығы, ұлы ақын Абай Құнанбаевтың 175 жылдығы және жерлесіміз, қазақ вальсінің королі Шәмші Қалдаяқовтың 90 жылдығын атап өтетін боламыз. Осы айда ЮНЕСКО елдерінің Париж қаласындағы басқосуында Шымкенттің 2200 жылдық тарихы туралы тарихи шешім қабылдануын күтіп отырмыз. Яғни, алдағы жылы Шымкенттің 2200 жылдығы да тойланады»,– деді Ғ.Аликенқызы.

Ал мемлекеттердің гуманитарлық-ынтымақтастық жөніндегі халықаралық қор директорының орынбасары Эльвира Доля Бресттегі қорытынды концертте барлық ТМД елдерінің атынан әртістер өнер көрсететінін жария етті. «Оның ішінде Шымкент қаласынан Айбек Қанатбек атты әнші симфониялық оркестрдің сүйемелдеуімен Кеңес кезіндегі екі әнді орындайды. Жаңа жылдан кейін сіздерге келіп, ауқымды іс-шаралар легін бастаймыз», – дейді Эльвира Рафиковна.

Тойдың болғанынан боладысы қызық

Иә, ең бірінші орында Ескі қалашықты қалпына келтіру жұмыстары тұр. Елбасының тапсырмасын орындау мақсатында Шымкент қалашығын қалпына келтіру жұмыстарына 2017-2018 жылдары 345,187 мың теңге бөлінген болатын. «2019 жылдың соңына дейін Ескі қалашықтың жоғарғы бөлігінің жұмысы аяқталып, келесі жылдың наурыз айына дейін қалашықта табылған экспонаттардан тұратын ескі қаланың жоғарғы бөлігінің мұражай-экспозициялық жоспары әзірленетін болады.

74449609 2361142760865343 2870158998458335232 o

Желтоқсан айында бекініс қабырғалары бар Оңтүстік қақпаларды қалпына келтіру аяқталады. Сол жерде 200 шаршы метрге Визит-орталығын орналастыру жоспарлануда. Оңтүстік қақпалар алдындағы алаңды абаттандыру қатар жүргізілетін болады. Одан бөлек, 550 орындық амфитеатр мен галерея, ашық аспан астындағы музей де келер жылы пайдалануға беріледі.

Одан әрі, Қараханид кезеңі мен Қазақ хандығының тұрғын кварталдарын мұражайландыру жұмыстары жүргізіледі. Қазіргі уақытта желтоқсанда дайын болатын 5 тенттік жабынға тапсырыс берілді. Осы жұмыстарды аяқтау ағымдағы жылдың желтоқсан айында жоспарланып отыр. Бұған жергілікті бюджеттен 502,196 млн теңге қарастырылған.

Сонымен қатар, маңызды мәселелердің бірі жер учаскелерін қайтару және қалашық маңындағы көлік инфрақұрылымын жақсарту бойынша қарқынды жұмыстар жүргізілуде.

– Ескі қалашықтағы құрылыс кезең-кезеңімен іске асырылуда. Егер сала мамандары құрылысын аяқтап үлгермей жатса, онда келуші қонақтар тарихи қазба жұмыстарының барысын көру үшін арнайы маршруттар да ұйымдастырылады екен.

Осы орайда, Шымкент қаласының 2020 жылға арнайы логотипы да бекітілгенін айта кетуіміз керек. Қала әкімі Е.Айтаханов ұлы ойшыл Әбу Насыр әл-Фарабидің трактатына сүйене отырып, «Қайырымды қала» деген балама атауды ұсынды. Яғни, біздің қаланың тұрғындарының атына заты сай болуы керек. Келген қонақтарды жылы қарсы алып, мәдениеттілік танытуға міндеттіміз.

Ғалия Аликенқызының айтуынша, жылдың соңына дейін Редакторлар клубы ұйымдастырылуына орай ауқымды ақпараттық шара өтпек. Бресттегі салтанатты жабылу рәсіміне дайындық та қызу жүргізіліп жатқан көрінеді. Көптеген байқаулар, фестивальдер, ақын-жазушылармен кездесу, жастар слеті, волонтерлер форумы, үлкен іс-шаралар ұйымдастырылады деп күтілуде.

«Ұлттық құнардан нәр алатын қандай іс-шаралар бар?» дегенімізде, Ипподром алаңы жақта қазақтығымызды танытатын этноауыл бой көтеретінін білдік. Қаланың орталығынан Фронт-офис ашу жоспарда бар екен. Онда ұйымдастырушылар отырып жұмыс істейтін көрінеді.

Брифинг барысында Ғалия Аликенқызы журналистердің бірқатар сауалдарына жауап бере отырып, қазақ театрларында шығармашылық ізденістің аздығын тілге тиек етті. «Бұрын жазылған сценарийлермен жұмыс жасап жатырмыз» деді ол. Себебі, біздің қаламыздағы өнер ошақтарында кәсіби режиссерлер жоқтың қасы. Осы олқылықтың орнын толтыру мақсатында алдағы уақытта жас драматургтердің арасында шығармашылық байқау жарияланбақ.

Тұғыры биік тұлғалар

Пятница, 08 Ноябрь 2019 06:27

Биыл ұлтымызға қызмет етудің ұлық үлгісін көрсеткен қазақтың ардақты ұлдары, мемлекет қайраткерлері Сұлтанбек Қожанов пен Тұрар Рысқұловтың туғанына 125 жыл толып отыр.

350

Жыр жаттап, миллион ұтты

Пятница, 08 Ноябрь 2019 06:26

Шымкентте «Qazaq Epos» республикалық ағарту жобасының «Тұлпар мініп, ту алған!» байқауы аяқталды. Байқауға Шымкент қаласы бойынша 116 мектептен 1094 оқушы, 610 мұғалім қатысты. Қалалық кезеңге төрт ауданнан 12 оқушы іріктеліп өткен болатын.

362

Страница 1 из 24