Жуырда бір мекемеге шұғыл баруым керек болды. Уақыт – кеш. «ЦОН» атап кеткен халыққа қызмет көрсету орталықтары жабылып қалған. Ал ол мекемеге мекенжай анықтамасын алып бару керек. Енді қайтсем болады?

E-Gov 1

Кенет бір жылдай бұрын смартфонымда Telegram желісінің @EgovKzBot ботын қосқаным есіме түсті. Ашып, қарасам, көрсетілетін қызметтердің арасында мекенжай анықтамасы бар екен. Қуанып кеттім де анықтаманы электронды поштаға жіберіп, таңертең шығарып алып бардым. Анығын айтқанда алақанымызда жүрген анықтамалар туралы жазайын деп бастап едім, елімізде «Электронды үкіметке» байланысты тағы бір жағымды жаңалық пайда бола кеткені! Сонымен...

Қазақстанда 1 қарашадан бастап мекенжай анықтамасы мемлекеттік реестрден алынып тасталады. Бұл деген сөз – мемлекеттік органдар, мектептер мен медициналық ұйымдар және т.б. азаматтардан мекенжай анықтамасын талап ете алмайды.

Министрлік деңгейінде

Енді мекенжай анықтамасын «Азаматтарға арналған Үкімет» филиалдарынан да, электронды үкіметтің порталдарынан да алуға болмайды. Цифрлық даму, инновация және аэроғарыш өндірісі вице-министрі Абылайхан Оспанов осылай деп мәлімдеді.

– Бұған дейін бұл ақпарат жұмысқа орналасу, мектепке, балабақшаларға және медициналық мекемелерге ресімдеу кезінде талап етіліп келген еді. Азаматтар анықтаманы алып келуге мәжбүр болды. Бұдан былай қазақстандық азаматтар біреуге дәлелдеуге де міндетті емес. Мемлекеттік органдар да, білім беру мекемелері де сұрата алмайды, - деді вице-министр.

«Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы басқармасының төрағасы Әсемгүл Балташеваның айтуынша, халыққа қызмет көрсету орталықтарында ең жиі сұралатын анықтама – осы мекенжай анықтамасы.

– Енді анықтама үшін ХҚКО-на сабылудың қажеті болмайды. Қазіргі таңда барлық жүйе біріктіріліп отыр. Мекенжай анықтамасы – бастамасы ғана. Алдағы уақытта осындай 28 анықтама кезекте тұр, - деді Әсемгүл Балташева.

Қажет болған жағдайда қазақстандықтар тіркеуге тұрған мекенжайларын egov.kz электронды үкімет порталы мен eGov mobile қосымшасындағы жеке кабинеті арқылы тексере алады. Цифрлы даму, инновация және аэроғарыш өндірісі министрлігі өкілдерінің айтуынша, мемлекеттік органдар мекенжай деректерін ішкі істер министрлігінің деректер базасымен интеграцияланған ақпараттық жүйелер арқылы алатын болады.

– Биылдың өзінде мекенжай анықтамасын алу үшін адамдар халыққа қызмет көрсету оралықтарына 9 млн рет барған. Жұмыс берушінің бұл анықтаманы сұратуға хақысы жоқ. Ал, егер жеке тұлға өзі қайда тіркелгенін білгісі келсе, egov.kz порталындағы жеке кабинетіне кіріп көре алады. Жаңадан жұмысқа орналасып жатқан азаматтар еңбек шартында тұрғылықты мекенжайын жазып көрсетеді. Соған қарамастан, жұмыс беруші қоймай сұратса, кез келген жеке тұлға сот органдарына барып шағымдана алады, - деп атап өтті Ішкі істер министрлігінің көші-қон қызметі комитеті төрағасының орынбасары Галина Сәрсенова.

Басқа ұйымдар, соның ішінде жеке компаниялар egov.kz электрондық үкімет порталындағы үшінші тұлғаларға анықтама беруге мүмкіндік беретін сервисті пайдалана алады. Ал бұл – тек азамат бір рет ақпарат алуға рұқсат беретін SMS-ке келісім бергенде ғана жүзеге асатын операция.

Ішкі істер органдары іске кірісті

Осы жаңалыққа байланысты Шымкент қалалық полиция департаментінде мемлекеттік органдардың мекенжай анықтамаларын талап етпеу мәселелеріне арналған «дөңгелек үстел» өтті. Талқылауға жиналған ҚР Ұлттық Банкінің, денсаулық сақтау және білім, әлеуметтік қорғау басқармалары мен өзге де мемлекеттік органдардың өкілдері бюрократиялық кедергінің бірі – қандай да бір қызметтерді алу кезінде халықтан түрлі анықтамаларды талап ету екенін жоққа шығармады.

Себебі, мемлекеттік, жергілікті атқарушы органдар мен басқа да ұйымдардың азаматтардан мекенжай анықтамаларды сұратып келгенінің салдарынан тұрғындар ХҚКО-ға, мемлекеттік органдарға барып, уақытын жоғалтуға мәжбүр. Осының барлығы артық қағаз құжат айналымына және мемлекеттік қызметкерлердің өздеріне де қосымша жүктемеге айналады.
Қазіргі таңда нормативтік құқықтық актілерге тиісті өзгерістер енгізілуде, дейді жауапты мамандар.

Егер мекенжайды растауды үшінші тарап қажет етсе (мысалы: жұмыс беруші немесе банк), онда тұрғындар тұрғылықты жері туралы ақпаратқа үшінші тұлғалардың қызметі арқылы қол жеткізе алады. Бұл жағдайда тұрғындардың ұялы телефонына мекенжай туралы ақпарат беруге келісуі туралы сұрау жіберіледі. Соған келісім беру арқылы үшінші тарапқа бір реттік пароль жазылған SMS-хабарлама келеді.
Шымкент қаласының полиция департаменті бастығының бірінші орынбасары Мұрат Алтаев қала тұрғындарына осы өзгерістер туралы тез арада хабардар ету қажеттігін атап өтті.

Мемлекеттік қызметтер – әлеуметтік желілерде

Ал сол тұрғындардың біразы қазіргі таңда сандық технологияларды қолдануда. Заман ағымына ілескендердің қатары күн санып артып келеді.

– Цифрлық технологиялар дәуірінде біз қызметтерді электронды форматта қолдануға шақырамыз. Халқымыздың шамамен 64% смартфон қолданатынын ескерсек, қалтаңыздағы гаджет сізге халыққа қызмет көрсету орталығына бармай-ақ қажетті анықтаманы алуға көмектесе алады, - дейді «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының Шымкент қалалық филиалының директоры Данабек Исабеков. – Ол үшін, егер телеграм мессенджерін пайдаланатын болсаңыз, @EgovKzBot ботын тауып, ондағы «старт» тетігін басасыз.

Данабек Исабеков

Мәзір арқылы телефон нөмірін жібересіз. Қажетті анықтаманы таңдап, алынған SMS-код арқылы сұрауды растайсыз. Сұраған анықтамаңыз дайын болған жағдайда оны жүктеуге немесе қалаған электронды поштаңызға жіберуге болады.

Бүгінгі таңда осы бот арқылы 25 қызмет түрін алуға болады. Сұранысқа ие қызметтердің ішінде бүгін біз сөз етіп отырған мекенжай анықтамасы, негізгі зейнетақы төлемінің мөлшері туралы ақпаратты алу, жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтар (ауыртпалықтар) туралы анықтаманы алу, ХҚО-ға баратын кезде кезекті брондау сияқты қызметтер бар.

– Енді дәл солай қызметтерді facebook және vk әлеуметтік желілері арқылы алуға болады. Әзірге ВКонтакте жүйесінде - 19, Facebook арқылы 15 қызмет қолжетімді, - дейді Данабек Исабеков. – Facebook арқылы қызметтерді алу үшін әлеуметтік желінің мэссенджерінде «Портал egov.kz» жазуын енгізіп, бот сілтемесін басыңыз.

Сізге бірден қызметтер мәзірі шығады. Ал ВКонтакте әлеуметтік желісіндегі сервисті қолдану үшін онда «Портал eGov.kz» аккаунтын тауып, хабарлама жазатын жерде диалог терезесін таңдаңыз, қажетті қызметтер мен сервистерді алу үшін сізден ЖСН мен телефон нөмірі сұратылады. Осылайша әлеуметтік желілердегі мемлекеттік қызмет боттарын смартфоннан да, ноутбуктан да бірдей алуға болады.

Республикалық «Egemen Qazaqstan» газетінің басшылығы мен ардагер тілшілер Шымкент қаласының оқырмандарымен жүздесті. Танымал қаламгер Мархабат Байғұт айтқандай, «Байтағымыздың бас газетінің» 100 жылдығына арналған кездесу «Отырар» кітапханасында өтті.

351

Жылу маусымы 2

Қараша келіп, күн суытты. Биылғы күз жайлы болып, шуақты күндер қазан айының соңына дейін созылғаны бар. Ал бұл – жылыту маусымына дайындалуға қосымша мүмкіндік деген сөз. Осыны пайдаланған жауапты мамандар халық арасында түсіндіру іс-шараларын қолға алған.

Шымкент қалалық төтенше жағдай департаментінің мамандары түзілген жоспарға сәйкес топ-топқа бөлініп, тұрғындарды жылыту маусымындағы қауіпсіздік ережелерімен таныстыруға кіріскен.
Мұндай рейдтер аса маңызды. Су тасқыны, сел басу, иісті газ, өрттен қорғану – тұрғындар тап келетін тілсіз жаудың бір бөлігі ғана. Бетін аулақ қылсын, төтенше жағдай бола қалғанда адамдарды құтқару мен оқыс оқиғаның салдарын жоюға барлық құрылым жұмыла кіріседі. Сондықтан, қауіпсіздік ережелерін түсіндіру топтарының құрамында жергілікті әкімдікпен қоса төтенше жағдай департаменті мен газ қызметінің өкілдері жүр.

Жылу маусымы 1

Пешіңізде ақау жоқ па?

Жуырда осындай кезекті рейдке Әл-Фараби ауданының әкімі
Ғабит Мәуленқұлов та қатысты. Бірлескен рейд Химфарм және Бадам шағынаудандарында өтті. Мұның бір себебі – өрт шығу секілді төтенше оқиғаның көбісі жеке секторларында орын алады, дейді құтқарушылар. Ал жылу беру маусымындағы қауіп-қатер екі есе өседі.
– Тұрғындардың өрт қауіпсіздігі ережелерін сақтамауы, тұрмыстық электр техникасы мен электр сымдарын пайдалану қауіпсіздігінің бұзылуы, пеш мұржаларының ақаулығы, балалардың отпен ойнауы секілді салғырттықтар – өрттің басты себептері. Сондай-ақ, кейде адамдардың мас күйінде темекі шегуінен де от тұтанады. Статистикалық мәлімет бойынша, әр 3 өрттің бірі пештің ақауынан шығады. Ал төтенше жағдайдың салдары адамдардың денсаулығы мен өміріне орны толмас зиян, материалдық шығын әкеледі, – дейді Шымкент қаласының төтенше жағдай департаментінің басшысы
Нұрболат Дербісов.
Мұндай рейдтер барысында төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлері үйлерді жылытуға арналған газ жабдықтарын, газ құбырларының дұрыс монтаждалуын, тұрғындардың өрт қауіпсіздігі шараларын сақтауын тексереді, тұрғындарға төтенше жағдай кезіндегі қауіпсіздік шараларын үйретеді, газ жабдығын дұрыс пайдалану туралы жадынамалар тапсырады. Ал газ қызметінің өкілдерінің айтуынша, жылыту жабдықтарының техникалық жай-күйін үнемі тексеру қажет, себебі, пәтер немесе үй ішіндегі жылыту құралдарының ақауына меншік иелері жауап береді.

 

Нурболат-Дербисов

Иісті газ – тілсіз жау

Иісті газ – қыста, жылыту маусымында «бас көтеретін» дұшпан. Көмірқышқыл газы, ғылыми тілмен айтқанда, CO – түссіз, иіссіз улы газ. Сонысымен де аса қауіпті. Алғашында сезілмейді. Иісті газ оттың шала жануынан шығады, яғни, жану кезінде ауа жеткіліксіз болған жағдайда жану салдарынан тарайды. Адам ағзасына өте қауіпті.
Иісті газбен уланудың алғашқы белгісі – бас ауырады және айналады, одан кейін адам есінен танады. Мұндай жағдайда адамды тез арада таза ауаға шығарып, алғашқы көмек көрсету қажет. Иісті газ шыққан жағдайда ашық отты пайдаланбаңыз, жарықты, электр құралдарын қоспаңыз және сөндірмеңіз, газ беруді тоқтатуға тырысыңыз, егер мүмкін болса, үй-жайды желдетіп, өрт сөндірушілерді шақырыңыз. Осы қарапайым ережелерді сақтай отырып, сіз өзіңізді және көршілеріңізді жарылыс пен өрттің туындауынан сақтайсыз!
– 2018-2019 жылдардағы жылу беру маусымында улы газбен уланудың 6 оқиғасы тіркеліп, соның салдарынан 7 адам қайтыс болды, 1 адам жарақат алған. Осындай қайғылы жағдайлардың алдын алу мақсатында түсіндіру жұмыстарын ерте бастадық. 15 тамыз пен 15 қыркүйек аралығында Шымкент қаласында өрт қауіпсіздігі айлығы жүргізіліп, төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлері елдімекендерді аралап, жеке сектор тұрғындарымен кездесті. Жылыту пештерін қауіпсіз пайдалану бойынша тұрғындармен әңгіме және нұсқаулық жүргізіп, өрт қауіпсіздігі бойынша жадынамалар таратты, – дейді Нұрболат Дербісов.
Департамент басшысының айтуынша, бұл бағыттағы алдын алу іс-шаралары 2019-2020 жылғы жылу беру маусымының соңына дейін жалғасады.
Айта кету керек, халықтың әлеуметтік әлсіз топтары назардан тыс қалған емес. Қалалық төтенше жағдайлар департаментінің мамандары қайырымдылық акциясын өткізді. Жергілікті атқарушы орган өкілдері мен кәсіпкерлер белсене атсалысқан акциялар барысында қала аумағындағы 1200-ге жуық шаңыраққа газ дабылқаққыштары орнатылды. Бұған қоса көптеген үйлердегі түтін құбырлары тазартылды. Шымкент бойынша 21 000 отбасы әлеуметтік топқа жатады деп саналса, қала әкімі Е.Айтахановтың төрағалығымен өткізілген төтенше жағдайлардың алдын алу және жою жөніндегі комиссиясының отырысында осы мәселе қаралып, нәтижесінде жағдайлары төмен отбасыларға алдағы уақытта газ дабылқаққыштарын сатып алуға қаражат қарастырылмақ.
...«Сақтансаң – сақтайды» деген ережені ұмытпайық.

Жылыту маусымындағы қауіпсіздік ережелері:

  • Газ плитасының жанында тез тұтанатын заттар тұрмауы тиіс;
  • Жанып тұрған жылыту құралдарын қараусыз қалдырмаңыз;
  • Газ плитасын бөлмені жылыту үшін пайдаланбаңыз;
  • Жылыту құралдарын қолдану кезінде бүлінген электр сымын қолдануға болмайды;
  • Үйден шығарда барлық электр жылытқыш құралдарды өшіруді ұмытпаңыз;
  • Пеш түтігінен жиһаз, төсекке және басқа жанғыш құралдарға дейінгі қашықтық 1,25 метрден кем болмауы тиіс;
  • Жылыту маусымының басталуына дейін және жылу беру маусымы кезінде үш айда бір рет мұржаны тазалау керек.

АНА ДА АМАН, БАЛА ДА САУ

Пятница, 01 Ноябрь 2019 04:48

...Қазан айының жайма-шуақ күндерінің бірі еді. Төртінші перзентіне жүкті, айы-күні жақындап қалған Эльмира қаннен қаперсіз, үй шаруасымен айналысып жүрген. Қан қысымы мазалайтыны болмаса, жүктілік мерзімі бірқалыпты өтіп жатқан.

310

ҚАРАПАЙЫМ ҚАҺАРМАНДАР

Пятница, 18 Октябрь 2019 05:20

Еліміздегі төтенше жағдайларға қарсы қызметінің құрылғанына биыл – 24 жыл. 1995 жылы Елбасы – ҚР Тұңғыш Президенті Н.Назарбаевтың Жарлығымен ҚР Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс саласындағы уәкілетті орталық атқарушы орган құрылып, 19 қазан Құтқарушылар күні болып белгіленді.

506

Шымкент қаласының әкімі «High Vill Kazakhstan» компаниясының президенті Ко Денг Хенді қабылдады. Басқосуда тараптар «Shymkent City» тұрғын үй кешені жайында сөз қозғады.

317

Шымкенттегі корей этно-мәдени бірлестігінің құрылғанына 30 жыл толды. Осыған орай қалалық Қазақстан халқы Ассамблеясында мерекелік жиын өтіп, кәрістердің Қазақстанға келу тарихынан сыр шертетін көрме ұйымдастырылды. Корейлердің ұлттық тағамдары, мәдениеті, салт-дәстүрі көпшілік назарына ұсынылды.

 DSC8500

Мерекелік марапаттар

Мерекелік жиында Шымкент қаласы мәслихатының хатшысы Ғани Ташқарев, Шымкент қаласы Қазақстан халқы Ассамблеясы төрағасының орынбасары Мұратәлі Қалмұратов, «Nur Otan» партиясы Шымкент қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Бахадыр Нарымбетов және Қазақстан корейлері ассоциациясының президенті Сергей Огай құттықтау сөз сөйлеп, елдегі этносаралық бірлікті нығайтудың маңыздылығын айтты.

Ал Шымкент қалалық корей этно-мәдени бірлестігінің төрайымы, қазақша судай ағып сөйлейтін Роза Пак, қиын-қыстау кезеңде барша этностарға пана болған қазақ еліне алғысын жеткізді.

– Сонау қиын заманда, жер аудару жылдары қазақ халқының біздің ата-бабаларымызды ыстық ықыласпен қарсы алғанын алғыспен еске аламыз. Қазақ халқының дархандығының арқасында өсіп-өндік. Бүгінде бірлігі жарасқан, болашағы зор мемлекетте өмір сүріп жатырмыз. Қазақстан – өз Отанымыз. Ортақ қарашаңырағымыздың дамуына үлес қосып, еліміздің көркеюі үшін аянбай еңбек етеміз,- деді Роза Викторовна.

Салтанатты жиында қоғамдық келісім мен жалпыұлттық бірлікті нығайтуға сүбелі үлес қосып жүрген бірқатар азаматтарға қала әкімінің және қалалық Қазақстан халқы Ассамблеясы мен қалалық мәслихаттың алғыс хаттары тапсырылды. Туған қаласы мен ауданының шаруашылығында тер төккен еңбеккерлерге Қазақстан корейлері ассоциациясының алтын төсбелгісі табысталды.

Елмен етене жақын болып...

Айта кетейік, бүгінде елімізде 100 мыңға жуық корей этносының өкілдері өмір сүреді. Соның ішінде Шымкент қалалық кәріс этно-мәдени бірлестігі өңірдегі 9 мыңнан астам корейлердің басын біріктіріп отыр. Ұйымшылдығымен көзге түсетін бірлестік жанынан ардагерлер алқасы мен жастар қанаты, жексенбілік мектеп, «Моранбон» фольклорлық ансамблі ашылып, сәтті жұмыс істеп келеді.

Жалпы, елімізде Қазақстан халқы Ассамблеясы аясында барлық этнос өкілдері бір мақсатқа жұмылдырылып, тілдері мен дәстүрлерінің дамуына толық жағдай жасалған. Соның нәтижесінде еңбекқорлығымен көзге түсетін кәріс өкілдері де туған тілі мен ұлттық салт-дәстүрін ұмытпай, атадан балаға жалғап келеді. Әр отбасында сонау жер аудару кезеңінен қалған ауыр естеліктер бар.

Солардың бірін есіне алған Вячеслав Когай ақсақал бір сәтке үнсіз қалды. Әкесі – Александр Когайды Кеңес билігі Жезқазған кеніне жұмысқа жібереді. Тау инженері содан бірер жылдан кейін Қиыр Шығыстағы отбасын Қазақстанға алып келуге жолға шыққан екен.

Вячеслав Александрович 1

– Әкем еліне жете бергенде Сталиннің үкімімен кәрістерді бірден көшіру басталып, жас маман да сол дүрмекке тап болады. Вагон-вагон халықпен бірге Қызылорда қаласынан түсірілген Александрдан 2 жылға дейін хабар болмайды. Дегенмен, соғыс қарсаңында мұндай білікті инженерлер өндіріске қажет еді. Іздестіріп жүріп, әкем 1939 жылы табылады. Сол жылы отбасын тауып, қосылады, - дейді Вячеслав Александрович.

Зейнеткердің өзі 1943 жылы Қызылорда облысындағы Тереңөзекте дүниеге келген. Мектеп бітірген соң Алматыда жоғарғы оқу орнын тәмамдап, байланыс технигі мамандығын игеріп шығады. Үш жыл әскери борышын өтеп, 1966 жылы жолдамамен Шымкентке келеді. Осында үйленіп, үйлі-баранды болады.

– Жолдастарымның көбісі қазақтар. Басқосу, жиындарда қазақша, орысша еркін сөйлесе береміз. Адал еңбегімнің нәтижесінде достарымның арасында сыйлы болдым. Өзім де жолдастарымды құрметтеймін. Ал жалпы, Қазақстанға күштеп көшірілген барлық этнос өкілдері Құдай қолдап, қазақ халқының қамқорлығының, бауырмалдығы мен кең пейілінің арқасында өсіп-өнді. Сол үшін де қазақ халқына рақмет айтамыз. Отбасымызда сол бір жылдардың зобалаңы мен қазақ халқының бауырмалдығы туралы үнемі айтып отырамыз. Қыз алысып, берісіп, жегжат та болып кеттік, – дейді зейнеткер.
Вячеслав Александрович жасы 76-ға келгеніне қарамастан әлі тың. Әңгімелесіп отырған сәтімізде 3 адам келіп, амандасып кетті. Телефон нөмірін алып, ине салдыруға келетіндерін айтты. Менің таңданысты, әрі сұраулы жүзімді байқаған қария әңгімені өзі бастап, екінші мамандық иесі атанғанын айтты.
– 80-жылдардың басында Ташкент медицина институтын тәмамдадым. Мануальды терапия мамандығын игеріп шықтым. Шүкір, қазір еңбегімнің жемісін көріп, халыққа қызмет етудемін. Дертке шалдыққандарды инемен емдеймін, – деген зейнеткер жастарға да ақыл-кеңесін жеткізді.
– Жастарға айтарым – білім алыңдар, тіл біліңдер. Білімді адам – өседі, өнеді. Еліне қызмет етеді. Неғұрлым көп тіл білсеңдер, соғұрлым көпшіл боласыңдар, білімді боласыңдар. Ал туған тілді ешқашан ұмытуға болмайды. Ол – сенің тамырың, – деп сөзін аяқтаған Вячеслав Александрович таяғына жеңіл сүйеніп, өзін күтіп тұрған ұлына қарай адымдар бара жатты...

Қазақша судай таза сөйлейтін жігіт

Қария айтқан білімді жастардың бірі – Тимур Пак. Шымкенттегі №88 мектептің мұғалімі бірнеше тілді меңгерген. Соның ішінде қазақ тіліне судай ағып тұр. Мектеп пен жоғарғы оқу орнын қазақша тәмамдап, қазақ мектебінде дәріс береді.

Тимур Пак

– Өзім Шардарада туып, Мақтаарал ауданы, Қызылқұм ауылында өстім. Нағыз қазақтың қаймағы бұзылмаған өңірденмін, – деп күледі Тимур.

Замандасымыз қазір балаларға дене шынықтыру пәнінен сабақ береді. Айтуынша, мектебінде корей ұлтынан жалғыз өзі. Дегенмен, өзін ешқашан жалғыз сезінбегенін, бүкіл мектеп ұжымындағы түрлі ұлттың өкілдері бір отбасы мүшелеріндей тату-тәтті еңбек етіп келе жатқанын айтады.

Қазақ тілін жай меңгеріп қоймай, түрлі жетістіктерге жеткен. Соның бірі – «Тілі бірдің тілегі бір» атты республикалық форумда Абай Құнанбайұлының өлеңдерін оқып, Демьян деген досы екеуі бас жүлдені жеңіп алған.

-Абайдың жыры, Абайдың мұңы, Абайдың сөзі тек қазақ халқының ғана емес, жалпы қоғамның көкейтесті мәселесін, адамзаттың арманы мен мақсатын көздеген үн деп түсінемін. Ол сонысымен де мәңгілік, – дейді Тимур Пак.

Өз үйім, кең сарайдай боз үйім

Среда, 25 Сентябрь 2019 03:33

Шымкентте алғашқы отбасы «Бақытты отбасы» бағдарламасы аясында баспаналы болды. Қуанышы қойнына сыймаған Мұсабаевтар отбасы жақында қоныс тойын атап өтті. Оған арнайы келген Тұрғын үй жинақ банкінің Шымкент қаласындағы филиалының басшылығы ақтілеу айтты.

DSC 3624

Ақтолқын Төлегенқызы – алты перзентті өмірге əкелген батыр ана. Шымкент қаласындағы Ə.Бөкейханов атындағы №2 мектептің мұғалімі. «Күміс алқа» иегері. Отағасы Ербол екеуі үш ұл, үш қыз тəрбиелеп отыр. Өнегелі отбасының үлкені – студент, ал кенжесі екі жаста. Қиындықты да, қуанышты да бірге бөлісіп, көшіп-қонып жүріп, пəтер тауқыметін талай көргендерін айтады.

– Жаз айларында «Бақытты отбасы» бағдарламасының іске қосылатынын естіп, баспанамызға алғашқы қадамды сол күні жасадым. Депозит ашып, алғашқы жарнаны жинай бастадық. Шілдеде бағдарлама бастала салысымен көпбалалы отбасы санаты бойынша Шымкент қалалық тұрғын үй инспекциясы басқармасынан банкке жолдама алып, төлем қабілетімді растадым.

Көптен күткен келісім смс-хабарлама болып келді. Қуанышымызда шек жоқ. Шымқаланың қақ төрі саналатын, ең көрікті Нұрсəт шағынауданынан екі бөлмелі пəтерді жиһазымен 15 млн теңгеге тауып, банк арқылы алатынымызды ескерттік. Пəтер кілті қолымызға тиген күні екінші қызым, Аружанның грантқа оқуға түскені туралы қуанышты хабар да жетті. Бір күнде қос қуанышқа бөленіп, ерекше сезімде жүрдім. Сол күнгі бақытымды сөзбен айтып жеткізе алмаймын, - дейді қуаныштан көзіне жас алған пәтер иесі.

IMG-20190919-WA0009

Ел аузындағы аңызда атақты Жиренше шешен ханның ордасына қонудан бас тартып, боз лашығына оралар екен. Лашығы тар болса да көңілі зор Жиренше «Қайран менің өз үйім, кең сарайдай боз үйім» деп шаттанады. Сол сияқты, өз үйінің болуы – отбасы тәуелсіздігі. Тұрғын үй құрылысы-жинақ банкінің Шымкент филиалы бөлімінің басшысы Нұрлан СҰЛТАНОВТАН «Бақытты отбасы» бағдарламасы жөнінде блиц-интервью алған едік.

– Нұрлан Темірбекұлы, табысы төмен отбасыларға баспана сатып алуға арналған несиелендіру бағдарламасы, оған кімдер қатыса алатыны туралы айтып берсеңіз.

– Бүгінде біздің алдымызда тұрған басты міндет – көпбалалы және толық емес отбасылардың баспаналы болуына барынша көмек көрсету. Ол үшін несие берудің жеңілдетілген шарттары жасалды. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Nur Otan» партиясының ХVІІІ съезінде берген тапсырмасы бойынша «Нұрлы жер» бағдарламасы аясында «Бақытты отбасы» атты жаңа бағыт маусым айынан бастап іске қосылды.

Бұл бағдарламаға төрт және одан да көп баласы бар отбасылар, мүмкіндігі шектеулі баласы бар отбасылар қатыса алады. Кәмелет жасына толмаған баласы бар толық емес отбасылардың да қатысуға құқығы бар.
Бұл бағдарламаға қатысушы азаматтардың жаңадан салынған немесе екінші нарықтағы үйлерді несиеге алуға мүмкіндігі бар. Ол үшін жеңілдетілген несие бойынша өтінім берген күнді алғанда жеке басына және өзімен бірге тұратын отбасы мүшелерінің атында жылжымайтын мүлік болмауы тиіс.

– Жеңілдетілген 2%-тік ипотека кімдерге беріледі?

– «Бақытты отбасы» бағдарламасына көпбалалы отбасы, толық емес отбасы, мүмкіндігі шектеулі баласы бар отбасы қатыса алады. Басты шарт, «Бақытты отбасы» бағдарламасына қатысу үшін баспанаға мұқтаж отбасы ретінде әкімдікте кезекте тұруыңыз шарт.

–Сонда бұл ипотеканың шарттары қандай?

– Жылдық мөлшерлемесі 2% баспана ипотекасы 20 жылға дейін беріледі. Бастапқы жарна мөлшері қарыз сомасының 10 пайызынан кем болмауы керек. Егер бастапқы жарнаны 10%-тен артық құйсаңыз, ай сайынғы төлем де аз болады. Бұдан бөлек, қайталап айтайық, өз атыңызда және бірге тұратын отбасы мүшелерінің атында баспана болмауы тиіс.

– Тұрғын үй алғысы келетін азаматтардың білгісі келетіні қатысушылар барлық өңірден бірдей бағада баспана ала ала ма?

– Нұр-Сұлтан, Алматы, Шымкент, Ақтау және Атырау қалаларында қарыздың ең жоғары сомасы – 15 миллион теңге. Қалған өңірлерде – 10 миллион теңге.
Қандай үйлер алуға болатынына тоқтала кетсек, жаңа салынған үйдегі пәтер, қолданыстағы пәтер және жер үй алуға болады. Баспана қатысушы әкімдікте кезекте тұрған өңірден ғана беріледі.

– Қарыз алу үшін кіріс қанша болуы керек?

– Отбасының әр мүшесіне шаққандағы бір айлық табыстың мөлшері соңғы алты ай ішінде ең төменгі жалақы – 42 500 теңгеден аспауы тиіс. Айта кетейік, жәрдемақы кіріс ретінде саналмайды. Мәселен, егер отбасында 6 адам болса, жалпы кіріс 255 000 теңгеден аспауы керек.

– Отбасы қандай жағдайда бағдарламаға қатыса алмайды?

– Қарыз алатын адам мен оның жұбайының ешқандай кірісі болмаса, отбасыға арзан ипотека берілмейді. Жұмысқа тұрғаннан кейін 6 ай өткен соң ғана қатыса алады.

– Егер қарыз алушы жұмыссыз, еш табысы болмаса ше?

– Олай болса бағдарламаға қатысушы жұмыс істейтін жұбайын жұмылдыра алады. Жұбайының кірісі жеткіліксіз болған жағдайда, қарапайым тілмен айтқанда, гарант тарта алады, яки үшінші адамды тартуға мүмкіндік бар.

– Бағдарламаға қатысу үшін қандай құжаттар қажет?

– Ең алдымен жергілікті әкімдіктен отбасының мәртебесін растайтын құжат қажет. Яғни, жолдама. Шымкент қаласында үй кезегінде тұрған азаматтар бұл жолдаманы тұрғын үй жəне тұрғын үй инспекциясы басқармасынан ала алады. Ескерте кетсек, бағдарламаға қатысушы үй кезегінде қай аймақта тұрса, тек сол қала немесе облыс орталығынан ғана баспана алуға мүмкіндігі бар. Жолдаманы алған соң ТҮҚЖ банкіне неке қию немесе неке бұзу туралы куәлік, кәмелет жасына толған отбасы мүшелерінің жеке куәлігі мен балалардың туу туралы куәлігі, күйеуінің немесе әйелінің, сондай-ақ, қажет болған жағдайда, үшінші адамның соңғы 6 ай ішіндегі табысын растайтын құжаттарын бірге алып келеді.

– Биылға бөлінген 50 млрд теңгені игердіңіздер. Келесі құжат қабылдау қай кезеңде басталады?

– Дұрыс айтасыз, еліміз бойында барша аймаққа бөлінген жалпы лимитті түгел атқарылып, табысы төмен отбасылар баспаналы болуда. Енді келесі кезең 2020 жылы басталады. «Бақытты отбасы» бағдарламасына келесі жылы да қатысып, төмен пайызбен баспаналы болыңыздар дегім келеді.

– Ал бағдарламаның басталғанын оқырман қайдан біле алады?

– Осы мақсатта филиалымыздың əлеуметтік желілердегі парақшаларын аштық. Оқырман сұрақтарына жауап беріліп, ұдайы тікелей эфир өткізіп тұрамыз. Инстаграмдағы zhilstroy_shymkent_ ресми парақшасына жазылып, барлық жаңалықты жіберіп алмаңыз дегім келеді.

ЕСЕПТЕУ МЫСАЛЫ

Пәтер бағасы – 10 000 000 теңге. Заем сомасы – 10 000 000 теңге. Бастапқы жарна (заем сомасының кем дегенде 10%-ы) – 1 000 000 теңге. Заем мерзімі – 19 жыл. Алдын ала заем Ай сайынғы төлем: 8 жылға – 52 700 теңгеден.
Тұрғын үй заемы Ай сайынғы төлем: 11 жылға – 36 000 теңгеден.

Кеңес: бастапқы жарнаны 10%-дан артық құйсаңыз, ай сайынғы төлем бұдан да төмен болады

P.S.

Қазақта «үйі жоқтың күйі жоқ» деген аталы сөз бар. Кезінде еліміздің астанасы болған ару қала Алматыда «Алматы – қазақтардың астанасы, орыстардың баспанасы, ұйғырлардың асханасы» деген қанатты сөз айтылатын. Ауырлау болса да шындығы бар сөз еді. Бүгінде мемлекеттік бағдарламалар сол олқылықтардың алдын алып келеді. 2% жеңілдікпен тұрғын үйге қол жеткізуге болады деген бұрындары ешкімнің үш ұйықтаса түсіне кірмейтін жағдай еді. «Бақытты отбасы» осы мүмкіндікке қол жеткізіп отыр. Үйлі болыңыз, ағайын!

Жазып алған – Н.БЕКТАЕВ

Страница 1 из 11