Қалада әлеуметтік маңызды 10 бағытқа жаңа қоғамдық көліктер жүре бастады. Одан бөлек, 138, 158, 45, 96, 16, 10 және 113 бағыттар бойынша да жаңа автобустар жолаушылар тасымалдауда. Жалпы шаһардағы қоғамдық көлік мәселесін кезен-кезеңімен шешу жоспарда тұр. Қала күніне орай муниципальды автобус паркі де жұмысын бастаған еді. Алда электронды билет жүйесін енгізу, цифрландыру бағытында бірқатар жобалар жүзеге аспақ.

308

Серік СЕЙІТМАН, «Тұлпар мініп, ту алған!» республикалық байқауының ресми өкілі, ақын:

Серік Сейітман

Елімізде оқушылар арасында батырлар жырын жатқа оқудан «Qazaq Epos» республикалық жобасы қолға алынды. Байқау Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» және «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласындағы міндеттерді іске асыру мақсатында ұйымдастырылып отыр.

«Qazaq Epos» республикалық ағарту жобасы аясында «Тұлпар мініп, ту алған!» байқауы биыл екінші рет өткізілуде. Биылғы басты ерекшелік – жоба республикалық деңгейге шығып отыр. Өткен жылы мектеп оқушылары «Алпамыс батыр» жырын жатқа оқыған-тын. Биыл дарынды оқушылар «Қобыланды батыр» жырын жаттауда.

Екінші рет ұйымдастырылған ұлттық жобаға бірқатар өзгерістер енгізіліпті. Республикалық байқаудың ресми өкілі, ақын Серік СЕЙІТМАН бізге бұл туралы кеңінен баяндап берді.

– Биылғы байқаудың ерекшелігі неде?

– Негізінен, бұл жоба Елбасының «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында қолға алынған іс-шара. Байқаудың басты мақсаты – еліміздің тарихи, мәдени мұрасын сақтап, өркендету, өскелең ұрпақтың шығармашылық және зияткерлік қабілетін дамытуға жағдай жасау. Сондай-ақ, балалар арасында кітап оқуды, қазақ халқының батырлық эпостарын насихаттау.

002

Қазақ тілі және әдебиеті пәні мұғалімдерінің беделін көтеру, жас ұрпақты халық поэзиясына, патриотизмге тәрбиелеу, елдік пен ерлік рухын, намысшылдық, қайсарлық қасиеттерге баулу – негізгі міндеттеріміз.
Жалпы жобаны үйлестіру бойынша республикалық штаб жұмыс істейді. 17 өңір бойынша мамандар бекіткенбіз.

Барлық өңірдің білім басқармаларымен және барлық аудандардың білім бөлімдерімен тығыз байланыс орнаттық. Қазір өңірлерде де штаб ашыла бастады. Өйткені, елордада отырып, бүкіл өңірді бірдей қадағалау мүмкін емес.
Республикалық штабта өздерін көрсете алған жігіттерді өңірлерге жіберіп жатырмыз. Алғашқылардың бірі болып Қызылорда облысы және Алматы, Шымкент қаласында өкілдіктер ашылды. Яғни, осы үш өңірде өңірлік штаб жұмысын бастап кетті.

Жоспар бойынша байқау көктемде басталып, жаз айларында қорытындылану керек еді. ҚР Президент әкімшілігімен ақылдаса отырып, бәрін де оқушылардың жазғы демалысы кезінде аяқтауды жоспарлаған едік. Алайда белгілі себептермен және ата-аналар мен мұғалімдердің өтінішімен байқаудың іріктеу кезеңі қыркүйек айына шегерілді.

Оған елде болып жатқан саяси өзгерістер мен түрлі оқиғалар да себеп. Сондай жағдайларға байланысты байқаудың кезеңдері кейінге қалдырылды. Бір айта кетерлігі, бүгінде мұғалімдер, оқушылар тарапынан өтініштер көп түсуде. Олардың да өтінішіне құлақ асамыз.

Байқауға 6-10 сыныптың аралығындағы оқушылар қатыса алатын. Биыл 11 сынып оқушыларына да қатысуға мүмкіндік беріп отырмыз. Яғни, өткен оқу жылындағы 10 сынып оқушысы жаңа оқу жылында бәйгеге қатыса алады. 9 сыныпты бітіріп, орта арнаулы оқу орындарына түсіп кеткендердің де өтініші жарамды.

Бұл – биылғы жобаның басты ерекшеліктерінің бірі. Тағы бір жаңалық – былтырғы оқу жылында 5 сыныпты оқып, байқауға қатыса алмай қалғандарға да мүмкіндік беріп отырмыз. Яғни, 2018-2019 оқу жылында тізімге алынған оқушылардың ешқайсысының меселін қайтармаймыз, бәрінің қатысуына мүмкіндігі бар.

Былтыр бірінші байқауды Алматы қаласында өткіздік. Қалалық әкімдіктің қолдауымен 1300-ден астам бала бақ сынады. Оларды 500 ден астам мұғалім дайындады. Бұл да бір ауқымды іс-шара болғаны анық.

– Байқаудың басты талаптары мен шарттары қандай?

– Көпшіліктің қолдауына ие болған ұлттық жоба биыл қыркүйекте басталады. Жоба 3 кезеңнен тұрады: біріншісі – аудандық, екіншісі – облыстық, қалалық және үшіншісі республикалық. Нұр-Сұлтан қаласында өтетін финалдық кезең «Қазақстан» ұлттық арнасынан тікелей эфирден көрсетіледі деп жоспарлануда. Бас ақпараттық серіктесіміз – «Қазақстан» телерадио корпорациясы.

Жалпы, «Қобыланды батыр» жырының 29 нұсқасы бар. Байқауға қатысушылар үшін «Марабай жырау» нұсқасын таңдадық. Фольклортанушы ғалымдармен ақылдастық. Оқушылардың қабілетіне, қайсысы дұрыс екеніне зер салып, осы нұсқаға тоқталдық. Байқау шарты бойынша оқушылар жырды жатқа айтып қана қоймай, оның ішіндегі көнерген, тарихи сөздердің мағынасын ашып, қазақ тілі мен әдебиеті оқулығы бойынша әзірленген сұрақтарға жауап береді.

Бір айта кетерлігі, біздің жобаның ресми QazaqEpos.com сайты жұмыс істеп тұр. Онда бүкіл ереже, шарттар, жаңалықтар орналастырылған. Әрі оқушылар « Марабай жырау» нұсқасын да сайттан таба алады.
Сондай-ақ, фейсбук, инстаграм желісінде жобаның жеке парақшалары бар. Күнделікті жаңалықтар әлеуметтік желілерде де жариялануда.

Байқауды қолдау ретінде әлеуметтік желілерде отбасылық эстафета да ұйымдастырылғанынан көпшілік хабардар. Бірақ байқауды эстафетамен шатастырмау керек. Негізінен, эстафета – осы байқауды қолдауға байланысты ұйымдастырылған іс-шара.

– Қазылар алқасы қалай таңдалмақ?

– Әрине, байқаудағы қазылар алқасына жүктелер жауапкершілік жүгі ауыр. Биыл еліміз бойынша 5 мыңнан аса мектептің, 50 мыңнан астам оқушысы бақ сынамақ. Бұл – ауқымды іс-шара. Үш кезеңде де қазылар алқасына зор жауапкершілік жүктеледі. Аудандық турда сол ауданның зиялы қауым өкілдерін мүше етсек дейміз. Негізінен, сол жырға қатыстылары таңдап алынады.

Ауыз әдебиетінен хабары болуы тиіс. Облыстық, қалалық кезеңде мүмкіндігінше сол өңірдің, қаланың тұлғаларын қазы қыламыз. Ресми билік өкілдерінен де 1 адамды қосуымыз мүмкін. Бірақ оның даусы шешуші фактор бола алмайды. Қазылар алқасы кемінде 5 адамнан тұрады. Ал республикалық кезеңде барынша қазақ фольклорының майталмандарын қазылар алқасының төріне шығарамыз.

Әр кезең бойынша жүлдегерлерге қаржылай сыйақы беріледі. Аудандық турдың жүлдесі де қомақты. Шарт бойынша ауданнан жеңіп шыққан, бірінші, екінші, үшінші орын алған бала облыстық кезеңге жолдама алады. Облыстық кезеңде үздік шыққан 1 оқушы республикаға жолдама алады. Республикалық кезеңге 17 өңірден 17 оқушы қатысады.

Аудандық кезеңде жеңіп шыққан балаларға, бірінші орынға 150 мың, екінші орынға – 100 мың, үшінші орынға – 50 мың теңгеден берілсе, оны дайындаған мұғалім де екі есе қаржылай сыйақымен марапатталады. Ал облыстық, қалалық кезеңде жеңіп шыққанға тағайындалар сый – 1 млн теңге. Ал ұстазына 2 млн теңге беріледі.

– Шымкенттің белсенділігі қандай?

– Жалпы осы жобаға қолдау көрсеткен Шымкент қаласы әкімдігіне зор алғыс білдіреміз. Шымкент қаласының оқушыларының, ұстаздардың белсенділігі өте жоғары. Қалада 4 аудан бар. Әр ауданнан үш жеңімпаз шығады. Ол 12 жүлдегер қалалық кезеңге шығады. Соның ішінен 1 бала республикалық кезеңге жолдама алады. Байқау шарты осындай. Әр аймақтың оқушыларының қабілеті қандай екені аудандық, қалалық, республикалық турда анықталмақ.

– Ендеше, сәттілік тілейміз!

Шымкент қаласы Қоғамдық кеңесінің кезекті отырысына ҚР Парламенті Сенатының депутаттары Нұрлан Бекназаров пен Айгүл Қапбарова қатысты.

DSC 4688

Мегаполиске жұмыс сапарымен келген сенаторлар кеңес мүшелерімен пікір алмасып, қоғамдық институттың жұмысын жетілдіру, мемлекеттік бағдарламалардың орындалуын бақылау мәселелері бойынша ой бөлісті. Жиында
Нұрлан Құдиярұлы Қоғамдық кеңес 3 жылдан бері табысты жұмыс істеп келе жатқанын, әлі де жұмысты жетілдіре түсу қажеттігіне тоқталды.

– Өзіміз сайланған өңірдің тыныс-тіршілігімен танысып, атқарылып жатқан жұмыс, өзекті мәселелер жөнінде хабардар болып отыруымыз керек. Президент тапсырмасына сәйкес Үкімет тарапынан Алматы, Нұр-Сұлтан, Шымкент қалаларының дамуына көп көңіл бөлінуде.

Ал қоғамдық кеңес институты – билік пен қоғам арасында алтын көпір болуы тиіс. Қоғамдық кеңестің функцияларын жетілдіру бойынша ұсыныстарыңызды айтыңыздар. Қоғамдық кеңес әрі қарай да қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуына үлес қоса береді деп сенемін, – деді Нұрлан Құдиярұлы.

Айгүл Жарылқасынқызы өңірдегі әлеуметтік қолдау шараларына көбірек көңіл бөлу қажеттігін айтты.
– Қоғамдық кеңестің ықпалы мен рөлі жыл сайын күшейіп келеді. Елімізде әлеуметтік реформалар жүргізілуде, жаңа әлеуметтік көзқарас қажеттігі туындап отыр.

Осы мәселеде сіздерге артылар жүк ауқымды деп ойлаймын. Болашақта өздеріңізбен көптеген мәселелер бойынша тығыз жұмыс істейміз, – деді Айгүл Жарылқасынқызы.
Жиында кеңес мүшелері де өз ойларын айтып, ұсыныстарын жеткізді.

ҚР Президенті Жарлығымен Ерлан Қуанышұлы Айтаханов Шымкент қаласының әкімі болып тағайындалды.

Әкім

Қала активіне мегаполистің жаңа әкімін таныстыруға ҚР Президент Әкімшілігінің басшысы Қырымбек Көшербаев арнайы келді.

Жиында ҚР Президент Әкімшілігінің басшысы әкімдерге халық пен билік арасындағы диалогты қамтамасыз етуде, Президент тапсырмаларын орындауда зор жауапкершілік жүктеліп отырғанын айтты. «Қазіргі таңда ең басты міндет те, мақсат та – халықтың басқарушы, атқарушы органдарға деген сенімі мен қолдауын нығайту, халықтың үмітін ақтау» деді Қырымбек Елеуұлы қала әкімдігінің актив мәжілісінде.

Қырымбек Елеуұлы мемлекеттік саясаттың негізгі басым бағыттарын атай келе Ерлан Айтаханов Шымкент қаласының жаңа әкімі лауазымына лайық деп мәлімдеді.
– Мемлекет басшысының кадрлық өзгерістер бойынша тапсырмасымен арнайы келіп отырмын. ҚР Президенті Жарлығымен, Шымкент қаласы мәслихаты депутаттарының келісімімен Ерлан Қуанышұлы Шымкент қаласының әкімі болып тағайындалды.

Бұл азаматты өздеріңіз жақсы білесіздер. Бүгінгі таңда еліміз жаңа қарқынмен дамып, жаңа серпіліс үстінде. Дамудың жаңа жолдарын айқындау, әділетті қоғам қалыптастыру, билік пен елдің арасындағы диалогты қамтамасыз ету – басты талап.

Қасым-Жомарт Тоқаев ел экономикасын жаңа деңгейге көтеру, халықты жұмыспен қамту, ел азаматтарының табысын көбейту, жаңа жұмыс орындарын ашу, әлеуметтік қолдауды нақты ұйымдастыру, аймақ өндірісін қарқынды дамыту, мемлекеттік қаржы саласын нығайту секілді көптеген мәселені шешуді негізгі міндеттер ретінде айқындап берді.

DSC 4552

Бүгінгі өтпелі кезеңде осынау тапсырмаларды орындауға бәріміз жұмыла жұмысқа кірісуіміз керек. Шымкент қаласында да шешімін күткен мәселелер бар. Шымкент қаласы жаңарып, дами беруі тиіс. Жаңа әкім қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуына бар күш-жігерін салады деп сенеміз, – деді Қырымбек Елеуұлы.

Жиын барысында Ерлан Қуанышұлы Қазақстан Республикасының халқы мен Президентінің алдында, Отанды өркендету ісіне барлық күш-жігері мен білімін жұмсайтынына салтанатты жағдайда ант берді.

Ерлан Қуанышұлы 1971 жылы 10 желтоқсанда ОҚО Алғабас ауданында туған. Экономика ғылымдарының кандидаты.
М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетін, Қазақ мемлекеттік заң академиясын тәмамдаған.

Еңбек жолын 1994 жылы Alem Bank Kazakstan кредит беру департаментінің экономисі болып бастаған Ерлан Қуанышұлы түрлі жылдары ОҚО әкімінің орынбасары, ҚР Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы қызметін атқарған.

2014 жылдан бастап ОҚО әкімінің орынбасары, 2016 жылдан бастап Отырар ауданының әкімі лауазымын атқарып келді.

Жалақы қарызы азаюда

Пятница, 26 Июль 2019 03:32

Шымкент қаласында жыл басынан бері еңбек қауіпсіздігін сақтау бойынша 586 тексеру жүргізілген. Нәтижесінде 477 еңбек заңдылығын бұзу фактісі анықталып, ескертпелер түзілген. Кәсіподақ ұйымдары 55 еңбек дауын шешуге және 5 жазатайым оқиға орын алған жағдайларды зерттеуге қатысты.

«Шымкент қаласы кәсіподақтар орталығы» аумақтық кәсіподақтар бірлестігінің төрағасы Берік Бекжанов еңбек инспекциясымен бірге, үшжақты құрылған комиссия жұмысы нәтижесінде жүзеге асқан бірқатар шаруаларды баяндады.

– Үш жақты комиссия жалақы қарыздары мәселесін шешу бағытында тиісті жұмыс атқарды. Жыл басынан бері 9 мекеменің 819 жұмыскер алдындағы 121,8 млн теңге жалақы қарызы болса, 6 айдың қорытындысымен оның саны 3 мекемеге азайды. 740 жұмыскердің 107 млн теңге жалақы қарызы өтелді.

Дегенмен, 6 кәсіпорынның 79 жұмыскер алдындағы 14,6 млн теңге жалақы қарызы қалып отыр. 2019 жылдың 6 айында жазатайым оқиғалар саны өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 13 оқиғаға азайды. Қалада 24 жазатайым оқиға болып, оның салдарынан 24 адам зардап шеккен. Ауыр жарақаттанған адам саны - 8, жеңіл жарақаттанғаны - 13, - деді Берік Айдарбекұлы.

Сондай-ақ, Шымкентте жұмыс істеп тұрған 21 661 кәсіпорынның 1033-де ұжымдық шарт жасалған. Бүгінде кәсіподақтар орталығы жанында жұмыс істейтін татуласу орталығында жалпы 392 адамға көмек көрсетілген. Кәсіподақ төрағасы еңбек шартын жасасудың маңыздылығы, цифрлық жүйені енгізу, еңбек заңдылықтарына мониторинг жүргізудің маңыздылығы жөнінде айтып өтті.

Шымкент қаласында жыл басынан бері адвокаттық және нотариаттық қызметпен айналысу құқығына лицензия беру бойынша аттестациялау комиссиясының 4 отырысы өткізілген.

алимент1

Аттестаттаудан 46 үміткер өтсе, оның ішінде адвокатура бойынша – 21, нотариат бойынша 25 адамға лицензия берілген. Бұл туралы Шымкент қалалық Әділет департаментінің 2019 жылдың І жарты жылдығындағы атқарылған жұмыстар қорытындысы бойынша брифингінде айтылды.

Әділет департаменті басшысының міндетін атқарушы Бақтияр Камалов 2019 жылғы алғашқы жарты жылдықта жүзеге асырылған жұмыстар жөнінде баяндады.

Қалада алимент борышкерлеріне қатысты мәжбүрлеп өндіру шараларын қолдануда сот орындаушыларының, құқық қорғау органдары, жұмыспен қамту, мемлекеттік кірістер басқармасы өкілдерімен бірлескен арнайы жұмыс тобы құрылған. Жалпы қалада алимент өндіру бойынша 8222 іс бар. 59 адам әкімшілік жауапкершілікке тартылған.

Бүгінде Шымкент қаласы бойынша 155 жеке сот орындаушы, 4 аумақтық сот орындаушылар бөлімдерінің құрамында мемлекеттік 8 сот орындаушы қызмет атқаруда. Шымкент қаласынан Түркістан облысына ауысқанына байланысты олардың саны 14-ке азайған.

– «2008 жылға дейін тіркелген цифрланған азаматтық хал актілерін өзектендіру» жөнінде Жол картасы әзірленген еді. 1 шілдедегі жағдай бойынша азаматтық хал актілерінің түрлерін «АХАЖ» ақпараттық жүйесіне енгізуде Шымкент қаласы бойынша өзектендірілуге тиіс 946 639 акт жазбасы өңделуде.

2019 жылдың 1 тамызынан бастап барлық мемлекеттік органдарға, мемлекеттік корпорация және нотариустарға 2008 жылға дейін тіркелген мұрағат акт жазбаларына қол жетімділік беру жоспарлануда, – деді департамент басшысының міндетін атқарушы.

1 шілдеден бастап коммерциялық ұйымдарға жататын заңды тұлғаларды, филиалдар мен өкілдіктерді мемлекеттік тіркеу функциялары әділет органдарынан «Азаматтарға арналған Үкімет» мемлекеттік корпорациясына берілді. Ал функияларды мемлекеттік корпорацияға берген сәттен бастап тіркеуші органның қызметін бақылауды әділет департаменттері жүзеге асырады.

Шымкент қалалық Статистика департаментінің басшысы Ерназар Құлтаев БАҚ өкілдерімен брифинг өткізді. Департамент басшысы 2019 жылғы қаңтар-маусымдағы қаланың әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштерін, атап айтқанда, демография, тұрмыс деңгейі, еңбек нарығы және еңбекақы төлеу, шағын және орта кәсіпкерлік, өнеркәсіп, көлік, сауда және байланыс салалары бойынша 6 айлық қорытындыларды баяндады.

Статистика

– 2019 жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша қала халқының саны 1 022 449 адамға жетті. Өткен жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда халық саны 2 пайызға немесе 20 158 адамға артқан. 2019 жылғы қаңтар-мамырда халықтың табиғи өсімі 8900 адамды құрады.

Республика бойынша сәби туу мен табиғи өсім көрсеткіштері бойынша қала 4-орында. Бес айда қала бойынша 10 919 бала дүниеге келген немесе 2 пайызға өсті, - деді департамент басшысы.

Шымкентте І тоқсандағы жалпы өңірлік өнім көлемі 470 901,1 млн теңгені құрап, 2 пайызға артып отыр. Өнеркәсіп – 32,6%, көлік және қоймалау – 15,6%, көтерме және бөлшек сауда – 13,9%-ды құрайды. 2019 жылғы 1 сәуірдегі мәлімет бойынша шағын және орта кәсіпкерліктегі жұмыспен қамтылғандардың саны 138 482 адамға жетті.

Жалпы, қаладағы жұмыс күші – 430,6 мың адам. Жұмыспен қамтылғандары - 408,8 мың адам. Ал 126,1 мың адам өз бетінше жұмыспен қамтылды. Сондай-ақ, халықтың жұмыспен қамтылу сауалнамасының нәтижелері бойынша 2019 жылғы І тоқсанда жұмыссыздық деңгейі 2018 жылғы 1 тоқсанмен салыстырғанда сол деңгейде – 5,1% бойынша қалып отыр.

Ерназар Сейітханұлы алдағы халық санағына да дайындық басталғанын, бірқатар жұмыстар атқарылып жатқанын мәлімдеді.

Жолдарға бақылау күшеюде

Пятница, 19 Июль 2019 03:59

Шымкент қаласы бойынша көліктік бақылау инспекциясы жыл басынан бері көлік заңнамасының талаптарын сақтамауға қатысты 674-тен астам құқық бұзушылықты анықтаған. Жалпы сомасы 100 млн теңгеге жуық әкімшілік айыппұлдар өндірілген. Анықталған заң бұзушылықтардың тең жартысы – жүк көліктерінің белгіленген салмақтық және көлемдік тәртіпті сақтамауына қатысты. Жалпы, мегаполисте «Шымкент қаласының жолдарында ауыр салмақты автокөліктерге бақылауды қамтамасыз ету» бойынша 2018-2019 жылдарға арналған бірлескен Жол картасы аясында бірқатар жұмыстар атқарылуда.

60494470 132845047811317 5060566974816321536 o1

Елбасы Н.Назарбаев «Nur Otan» партиясының ХVIII съезінде қазіргі заманғы жергілікті жолдар желісін кеңейту Үкіметтің негізгі міндеті екенін атап көрсеткен-ді. 2025 жылға қарай облыстық және аудандық маңыздағы жолдардың 95 пайызын жақсарту мақсатында қосымша 350 миллиард теңге бөлуді тапсырғаны мәлім. Осыншама қаржы жергілікті жолдар желісін кеңейтумен қатар олардың сақталуын қамтамасыз етуге бағытталмақ.

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің Көлік комитетінің мәліметіне қарағанда, елімізде 55 мың өзі аударғыш ауыр салмақты жүк көлігі бар. Олар, негізінен, кеніштерден инертті материалдар тасумен айналысқанымен, күзде астық тасуға да кеңінен пайдаланылып келеді. 2018 жылы осындай өзі аударғыш көліктер тарапынан жол берілген 4384 заң бұзушылық әшкереленіп, 321 миллион теңге айыппұл салынған.

Алайда, мамандардың пікірінше, бұл сома еліміздің жолдарына келтірілген орасан зор залал орнын толтыра алмайды.
Жыл басында «Nur Otan» партиясы фракциясының мүшелері К.Мұсырман, М.Айсина, И.Аронова, С.Звольский, Қ.Қаракен және А.Платонов осы мәселеге орай депутаттық сауал жолдаған еді.

– Өкінішке қарай, «Автомобиль көлігі туралы» қолданыстағы Заңның орындалуын қатаң қадағалап, автожолдарды ауыр салмақты көліктердің бүлдіруіне жол бермеуге тиісті өңірлік көліктік бақылау инспекциялары өздеріне жүктелген міндетті толық атқарып отыр деу қиын. Себебі олардың қызметкерлерінің саны аз және материалдық-техникалық жабдықталуы жеткіліксіз.

Еліміздің автомобиль жолдарын сақтауды жақсарту мақсатында көлік бақылау инспекциясымен қатар, жол-патрульдік полициясына да ел аумағында автокөлік құралдарының рұқсат етілген салмақтық өлшемдерді сақтауын бақылауды жүзеге асыру функциясын беру мәселесін қарастырған жөн, – деген еді Мәжіліс депутаттары ұсыныстарын да жолдап.

516 әкімшілік-құқық бұзушылық

61740319 134701797625642 130500360790867968 n-1

Шымкент республикалық қала статусына ие болғаннан кейін 2018 жылдың қыркүйек айында Шымкент қаласы бойынша көліктік бақылау инспекциясы жаңадан құрылып, жұмысын бастады. Қаланың автомобиль жолдарының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында 2018 жылдың 12 желтоқсанында Шымкент қаласы әкімінің тапсырмасымен «Шымкент қаласының жолдарында ауыр салмақты автокөліктерге бақылауды қамтамасыз ету» бойынша 2018-2019 жылдарға арналған бірлескен Жол картасы әзірленді.

Шымкент қаласы бойынша көліктік бақылау инспекциясының басшысы Ержан Жолдасов та осы мәселеге орай өткізілген мәжілісте мемлекеттік кірістер департаменті, табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы, жергілікті полиция өкілдері және карьер қазушылар мен тасымалдаушыларға заңнаманың талаптарын түсіндіріп берген-ді.

Жол картасы аясында инспекция жергілікті полиция қызметімен бірге рейдтік іс-шараларды жүзеге асыруда. Нәтижелері де баршылық. 2018 жылдың қыркүйек айынан бастап бүгінге дейін инспекция тарапынан 516 әкімшілік-құқық бұзушылық анықталып, 75 млн 789 мың теңгеге әкімшілік айыппұл мен жол жүру алымдары өндірілді.

Жүк жөнелтушілер мен тасымалдаушыларға тауар-көлік құжаттарының берілмеуі, жүктерді тиеу кезінде артық салмаққа жол беру сынды құқық бұзушылықтар да бар.
Инспекция қызметкерлері тарапынан жеке тұлғаға тиесілі тіркемесі бар «Хово» карьер автокөлігін өлшеп-тексеру барысында рұқсат етілген салмақтан тыс салмақ тиелгені анықталды.

Артық салмаққа жол берген осы автокөлік иесіне ҚР жүк тасымалдау ережесінің талаптарын бұзғаны үшін 481 мың теңге әкімшілік айыппұл салынды. Бұл жерде де жүк жөнелтуші әкімшілік жауапкершіліктен жалтару үшін, тауар-көлік құжатын бермегені мәлім болған.

Шымкент қаласы бойынша көліктік бақылау инспекциясының басшысы Ержан Жолдасовтың айтуынша, Шымкент қаласы әкімдігі тарапынан бүгінде 38 карьер иелерімен қосымша келісім жасалған. Яғни, 2019 жылдың мамыр айына дейін карьерлерге таразы жабдықтарын орнату міндеттелген болатын.

Алайда, қазір бұл талаптар сақталмай келеді. Яғни карьерлерге жүк көліктерін өлшеуге арналған таразы жабдықтары орнатылмаған және жүк жөнелтушілер тарапынан тасымалдаушыларға жүктің құжаттары да берілмей келеді. Инспекция тарапынан бұл талаптар бойынша 97 құқық бұзушылық анықталып, тиісті шара қолданылған.

Талап күшейеді

«Автомобиль көлігімен жүк тасымалдау қағидасына» сәйкес жүк жөнелтуші тасымалдаушыларға тауар-жүк құжатын беруге, жөнелтілетін жүктің массасын анықтауға мүмкіндік беретін таразы жабдықтарын орнатуға және автокөліктерді бағытқа жіберу кезінде салмақтық өлшемдерін сақтауға міндетті.

Ал ауыр салмақты жүк тасымалдағаны үшін салынатын айыппұл көлемінің өсуі әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 571-бабының 6-тармағында көзделген. Мысалы, артық салмақ 1-5 тоннаға дейін, 5-10 тоннаға дейін, 10 тоннадан жоғары болып белгінеді.

Артық салмақ неғұрлым жоғары болған сайын айыппұлдың көлемі де арта береді. Салынған әкімшілік айыппұлды жүк тасымалдаушылар 7 жұмыс күннің ішінде төлесе, 50 пайыз жеңілдік қарастырылған.
Биыл Көлік заңнамасына да бірқатар өзгеріс енгізіліп отыр. Яғни, бұрын тасымалдаушылар бөлінбейтін заттарға арнайы рұқсат алушы еді. Енді тамыз айынан бастап рұқсат берілмейді.

– 2019 жылдың сәуір айында ҚР көлік мәселелері бойынша бірқатар заңнамалық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Бұған дейін ауыр салмақты бөлінетін және бөлінбейтін жүктерге де арнайы рұқсат құжаттары берілген болса, жаңа Заңға сәйкес, 2019 жылдың тамыз айынан бастап, ҚР жалпы қолданыстағы автомобиль жолдарында ауыр салмақты бөлінетін жүктерді тасымалдау кезінде арнайы рұқсат құжаттары берілмейді.

Яғни ауыр салмақты бөлінетін жүктерді автомобиль көлігімен тасымалдауға ешқандай жағдайда да рұқсат етілмейді. Осыған байланысты бөлінетін жүктерді автомобиль көлігімен тасымалдау кезінде арнайы құжаттардың берілмейтінін ескере отырып, салмақ талаптарын сақтап жүруді сұраймыз, – дейді Ержан Жақсылықұлы.

Шымкент қаласының жолдарында ауыр салмақты автокөліктерге бақылауды қамтамасыз ету бойынша құзырлы органдардан жауапты тұлғалар белгіленіп, арнайы бұйрықпен жұмыс тобы да құрылған. Құрылған жұмыс тобы қаладағы жолдармен жүк көліктерінің қарқындылығына талдау жүргізді.

Нәтижесінде қаланың 7 көшесіне – Ю.Гагарин, Б.Алпысбаев, Н.Исмаилов, Т.Рысқұлов, Т.Өтегенов, С.Бәйтереков, І.Жансүгіров көшелеріне салмағы 8 тоннадан асатын жүк автокөліктеріне салмақтық шектеу белгілерін қою туралы шешім қабылданып, белгілерді орнату бойынша құзырлы мекемелерге ұсыныс жолданды.

Бүгінде Шымкент қаласы бойынша 2811 шақырым автомобиль жолдары бар. Мамандар есептегендей, қала жолдары көктем, жаз айларында 10 тоннадан артық жүкті көтере алмайды. Бүгінде қала ішіндегі 12 көшеде салмағы 8 тоннадан аспайтын жүк автокөліктері жүреді. Ал асатындарға шектеу қойылмақ.

27 заңсыз орын анықталды

Инспекция мамандарының мәліметіне қарағанда, Шымкент қаласы аумағында инертті материалдарды жинақтайтын 27 заңсыз орын анықталды. Ол қалалық жер қатынастары басқармасымен бірлесіп, осы орындардың қандай мақсатта берілгеніне талдау жүргізу кезінде анықталған. Мәселен, 14 жер – үй құрылысы үшін, 11 жер – дүкен құрылысы үшін, 1 жер – мешіт құрылысы үшін, 1 жер ауыз су құдығын қазуға және тағы басқа мақсаттарға берілгені мәлім болды.

Заңсыз жұмыс істеп тұрған құм-тас жинақтайтын орындардың жұмысын тоқтату жөніндегі инспекцияның ұсынысы Шымкент қаласы әкімдігіне жолданып, құзырлы мемлекеттік органдармен бірлесіп, жұмыстар жүргізілуде. Одан бөлек, қаланың 6 жеріне, кіреберіске арнайы автоматтандырылған өлшеуіш қою да жоспарда бар. Орнатылған жағдайда күндіз-түні бақылау жүргізіледі.

Сондай-ақ, Шымкент қаласындағы проблемалық мәселелердің бірі – құқық бұзушылыққа жол берген жүк көліктері үшін айып тұрағының болмауы. Бүгінде қала аумағында коммуналды меншіктегі 2 айып тұрағы және жеке меншіктегі 1 айып тұрағы жұмыс істеп тұр. Өкінішке қарай, бұл айып тұрақтарында бүгінде үлкен жүк көліктерін қабылдауға мүмкіндік жоқ.

Осыған орай жергілікті атқарушы орган тарапынан Шымкент қаласының аумағынан жер көлемі үлкен, жүк көліктерін қабылдау мүмкіндігі болатын айып тұрағы қызметін ұйымдастыру туралы ұсыныс жолданды.

Салықтан жалтаратындар бар

Қаладағы карьер иелері, тасымалдаушыларға талап күшейді. Мемлекеттік кірістер департаментінің өкілдері жеке карьер қазушыларға, тасымалдаушыларға тіркеліп, заң аясында жұмыс жүргізуді ескертеді. Өйткені, тасымалдаушылардың да, карьер иелерінің арасында да салықтан жалтаратындар бар.

Қала әкімі Ғабидолла Әбдірахымов та қала экономикасын «көлеңкелі бизнестен» арылту керегін мәлімдеген еді. Табысын жасырып, салықтан жалтаратындарға шара көруді күшейту қажеттігін айтқан.
Қалалық мемлекеттік кірістер департаменті өкілдерінің есептеуінше, қалада тіркелмеген кәсіпкерлер көп.

Бұл бюджетке түсетін салықтың көлемін азайтады. Карьер иелерінің арасында жалдамалы жұмысшыларын жасыратындары да бар. Сол себептен енді заңсыз құм-тас тасушыларға, карьер иелеріне де бақылау күшейіп, шара қолдану да қатаңдатылмақ.

Страница 1 из 47