салық

Қазақстан Республикасы Президентінің 2020 жылдың 15 наурызындағы № 285 Жарлығына сәйкес ел аумағында төтенше жағдай енгізілген болатын. Осыған байланысты Мемлекеттік кірістер комитеті тарапынан төтенше жағдай кезіндегі мемлекеттік қызмет алушыларға қызмет көрсетудің жаңа регламенті бекітілген-ді.

Қазіргі таңда Мемлекеттік кірістер органдары тарапынан көрсетілетін 44 мемлекеттік қызметтің 37 түрі (84,09%) электронды нұсқаға ауысқан. Сондықтан азаматтар Мемлекеттік қызметтерді салық органына келіп әуре болмай-ақ, интернет арқылы үйінде отырып алуына болады.
Сонымен қатар, санитарлық норманы, әлеуметтік арақашықтықты сақтау мақсатында, барлық Мемлекеттік кірістер органдарында Контакт-орталықтар құрылған. Яғни, адамдар осы орталық арқылы хабарласып, салық салу мәселесіне қатысты туындаған кез келген сұрақтарға тиісті жауаптар ала алады.
Контакт-орталықтар туралы толық мәлімет Шымкент қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің ресми сайтында тұр. Мемлекеттік кірістер басқармаларындағы бекітілген жауапты мамандардың байланыс телефондары мен электрондық пошталары туралы мәліметтерді сол жерден табу қиын емес.
Ал егер де, қызметті электронды түрде алуға мүмкіндік болмаған жағдайда Мемлекеттік кірістер басқармасының кеңсесіне алдын ала хабарласып, жазылып қою қажет.
Сонымен қатар, Мемлекеттік кірістер басқармаларына жолдаған өтінімдер мен сұрау хаттардың орындалу барысы туралы мәлімет де Шымкент қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің ресми сайтында беріледі. Ал дайын құжаттар өтінімде көрсетілген элекронды поштаға жолданады.
ҚР Президентінің «Экономиканы тұрақтандырудың одан әрі шаралары туралы» 2020 жылғы 16 наурыздағы № 287 Жарлығына сәйкес, салық төлеушілерге біраз жеңілдіктер қарастырылды. Атап айтқанда:
- Заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер - ірі сауда объектілері, сауда-ойын-сауық орталықтары, кинозалдар, театрлар, көрмелер мен дене шынықтыру-сауықтыру және спорт ғимараттары бойынша мүлік салығынан, ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілер - ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлері бойынша жер салығынан, жалпы белгіленген тәртіппен жұмыс істейтін дара кәсіпкерлер – жеке табыс салығынан 2020 жылдың 31-желтоқсанына дейін босатылады;
- Ірі сауда объектілері, сауда-ойын-сауық орталықтары, кинозалдар, театрлар, көрмелер мен дене шынықтыру-сауықтыру, спорт ғимараттары және ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлері бар салық төлеушілер үшін – барлық салықтар бойынша мерзімінде орындалмаған салық міндеттемелері бойынша өсімпұлдарды есептеу 2020 жылдың 15-тамызына дейін тоқтатылды және салық есептілігін тапсыру мерзімі 2020 жылдың ІІІ тоқсанына ауыстырылды;
2020 жылғы 1 қазанға дейінгі кезеңге Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 1 наурыздағы № 145 қаулысымен бекітілген әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының тізбесіне қосылған тауарларды өткізу және оларды импорттау кезінде қосылатын құн салығының мөлшерлемесі 8 % мөлшерінде белгіленді.
Қазақстан Республикасының аумағында экспортқа өткізілетін бензин (авиациялық керосинді қоспағанда), дизель отыны бойынша акцизделетін тауарларды өндірушілер 2020 жылғы 31 желтоқсанына дейін акциз төлеуден босатылады.
2020 жылы туризм, қоғамдық тамақтану және қонақүй саласында қызмет көрсететін заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің мүлкіне салынатын салық мөлшерлемелері «0» коэффициент болып бекітілді.

 

Ә.НҰРЖІГІТҰЛЫ

Ақсақал қалмырзаев2

Калмырзаев1992 жылдың 14-ақпаны. Одақ құлаған, «өліара» шақ. Аласапыран. «Искусство там, где ущерб, потеря, страдание, холод» - деп А.Блок айтқандай, таңғы сағат тоғыздағы Ассистент Сапар Өтемісұлы:
– Амангелді, кешігудің де шегі бар ғой. Сансызбай мен Мәкең аяғынан таусылып бармаған жері, баспаған тауы жоқ. Жоғары-төмен зыр жүгіріп, сені іздеп таппады. Тал түс болды. Қайда жүрсің?
Құпия: – Сіздер Амангелдіні білмейсіздер ғой. Жағдайы ауыр, есі ауып жүр. Қызы соқырішек болып, операцияда жатыр. Әкесі де қылтамақ, көптен бері төсектен тұрмайды. Әйелінің шешесін сиыр сүзіп, оның салмағы да Амангелдінің мойнына түсті. Әйелінің жүрегі сырқат. Үйі қирай науқас. Күнде салпақтап, дәрі іздеп бармайтын жері жоқ. Жүйкесі жұлым-жұлым, тозып бітті. Құр сүлдері жүр сүйретіліп, аяңдар...Үйі толы шиеттей қызыл қарын бала...
Сапар Өтемісұлы: – Оу, Ақа қайда жүрсіз?
Ақсақал: – Ошекеңнің, Зуфнуниінің «рөлін» ойнап келдім. Айықтырғышқа түсіп қалған Мартынов Витяны шығарып әкелдім. Сахнаның штанкеттерін содан басқа ешкім түсіре алмайды екен. Ахмет, Әскер, Коля, Әбутәліп – бәрі өтінген соң, қолғабыс тигіздім. Витясыз репетиция, бәрі бір, жүрмейді...
Бұл – сол жылғы бір атқарылған жауапты қойылым өзбек халық ақыны Шүкіролланың «Ұрыларды қарақшы тонапты» деген спектакліне дайындық кезі еді... Оны Шымкент театрының сахнасына шығарған Хамза атындағы сыйлықтың иегері, Өзбекстан Республикасының өнеріне еңбек сіңірген қайраткер, Хамза есімді академиялық театрдың өскелең режиссері Рустам Хамидов. Бұл Шымкент театрының 60-жылдық тарихындағы бұрын-соңды болмаған жаңа да беделді оқиға. Оның үстіне, төскейде малы, төсекте басы қосылған, бауырлас та іргелес екі халық достығының айғағы іспетті бұл туындының бізге артар жүгі де осал емес еді. Театрымыздың бас режиссері Әскер Құлданов та бұған мұқият көңіл бөліп, талай сыннан өткен сахна саңлақтарын іріктеп, сақадай сайлап берді. Театр үшін «Тұрсаң төсегің, жатсаң жастығың болайын, қиындық көрсең – алдың ұста, аяз қысса – арқаңа! Тереңге мені сал, биікке мені жұмса» дейтіндер. Соның бірі – Ақсақал Қалмырзаев. «Ертеден салсаң кешке озғын, ылғидан салсаң төске озғын» Ақаң бұл сенімді ақтап шықты. Бұл жолғы мақсат – Әгәм палуанның бейнесін жасау еді. Әгәм палуан мемлекетті жегідей жеп, халықты теспей сорып семірген, астанада алты алпауыт болса, соның бірі – бүткіл таңсық тауар жататын қоймалардың қожасы, нағыз шыңжыр балақ, шұбар төстің өзі. Өз сөзімен айтсақ: «Терімді өзге сыпырғаннан көрі өзім сыпырғаным жақсы!» - дейтін, кесіртке тәрізді қолға түскен жерін қырқып тастап, құтылып кететін ұры. Маймылдың адамға айналуына мыңдаған жылдар кетсе, ал адамның маймылға айналуына бір шөлмек арақ жетеді екен. Өстіп ішіп, қолға түседі.
Өзбек астанасы Ташкенттен келген сахна бапкерінің айтқан мына бір сөзі есте: «Шүкір Бурханов айтар еді: – Мен сахнаға алғаш шыққан сәттен халықты жалт қаратып, жүрегін селт еткізіп, 10-15 минут ішінде көрерменді өзіме тартып, ықылас-назарын аударып, баурап әкетпесем спектакль өлді, құлады дей бер. Әгәрәки мен жұрт тізгінін, жетек-шылбырын тақымға басып, бар еркін өңгеріп әкетпесем, билеп-төстеп, арбап алып қоймасам, менің каһарманым да құрыды дей бер» - дейтін. Ал, Ақаң болса Ташкент театр өнері институтын бітірген. Сол ұядан түлеп ұшқан түлек. Ол Абрар Хидоятовты, Шүкір Бурхановты көріп, сол саңлақтардың қасында бірге жүріп, көпшілік сахнасында бірге ойнап, тікелей үлгі-өнеге алып өскен жан. Сондықтан ол жатырқамастан таныс дарияға күмп беріп, сүңгіді де кетті. Оған риза болған Рустам да «Ақсақал әкә, судағы балықтай рөлге шомылып жүріп ойнады!» - деді. Бұдан артық қандай баға керек.
ҚР Халық әртісі, «Парасат» орденінің иегері, Сайрам ауданының «Құрметті азаматы», ардагер актер Ақсақал Қалмырзаевтың атағы берісі – облысымыз бен байтақ республикамызға, арысы – Қырғызстан, Қарақалпақстан, Өзбекстан, Түркияға дейінгі өнерсүйер жұртшылық пен элитаға және қалың бұқара кеңінен танымал.
Ол 1934 жылы шілденің 2-і күні Шымкент ауданы (қазіргі Сайрам ауданы), Қайнарбұлақ кеңшарына қарасты 17-партсъез бөлімшесінде (қазіргі Көмешбұлақ ауылында) орта шаруа отбасында дүниеге келді. Әкесі Қалмырза үйірлеп, алалы жылқы бағып, желмен жарысып, ат жалында ойнаған шабандоз, анасы – Зәуре он саусағынан өнер тамған шебер, өз ісіне маман, ұжымшарға ұнаған тігінші еді. Қалмырзаның әкесі - Нұрымбет қолы ашық, қайырымды, жомарт бай болса, Зәуренің әкесі – Тіленші Майлыұлы Шымкент қаласының дуалы ауыз биі болған, ел ұстаған текті кісі екен.
Сауатын алғаш Көмешбұлақ бастауыш мектебінде ашқан Ақаң білімін Шымкенттегі Сыпатаев атындағы мектеп-интернатта жалғастырып, Сайрам ауданы «Ленин жолы» ұжымшарының «Қызыл Октябрь» (бүгінгі Бәйдібек) атындағы қазақ орта мектебінен бітіріп шығады.
1953-1957 жылдары Ташкенттегі Орта Азиялық А.Н. Островский (қазіргі Абрар Хидоятов) атындағы ГИТИС-тің актер факультетіне қарасты қырғыз бөлімі студенттерімен бірге оқып, Өзбекстанның жетекші режиссерлерінің бірі –
А.О. Гинзбург класы бойынша курсын толық тамамдаған түлек ол. Оның 60 жылдық шығармашылық ғұмырында театрдағы «Еңбек кітапшасында» «Қабылданды» деген жалғыз ауыз ғана сөз жазылған. Яғни 80 жасқа келгенше бір-ақ театрдың табалдырығын аттапты. Атамекен, құтты қоныс, өнер ордасында шұрайлы өріс, шығармашылық жеміс тауып, өркен жайып, өніп-өсті. Тұңғыш рет А.Қалмырзаев Шымкент көрермендеріне режиссер Ғайнижамал Хайруллина қолтаңбасымен жол тапқан қойылым Оноре де Бальзактың «Өгей шешесіндегі» тырнақ алды ролі –
Годармен танылды. 1958 жылы осынау тұңғыш рөлімен Алматыда «Бүкіл Қазақстандық театрлар көктеміне» қатысып, әділ қазылардың қатал сарабынан мәртебелі өтіп, Бірінші дәрежелі диплом мен Қазақ ССР мәдениет министрлігінің Құрмет грамотасын қанжығасына байлап, Оңтүстікке олжалы оралды. А.Қалмырзаев кең тынысты, диапозоны ауқымды, бұлбұл үнді, жезтаңдай әнші. Ш.Айтматовтың «Жәмиләсі», Қ.Нұрмахановтың иснценировкасы «Аңсаған менің әнімдегі» - Данияр, Ғ.Мүсірепов пен Е.Брусиловскийдің «Қыз Жібегіндегі» - Төлеген, М.Әуезовтың «Айман-Шолпанындағы» - Әлібек, Арыстан; С.Камаловтың «Ер Тарғынындағы» - Ер Тарғын, З.Исмагиловтың «Құдашасындағы» - Жаппар, Ғ.Ғаджибековтың «Аршин Малаланындағы» - Әскер, М.Әуезовтың «Абайындағы» - Айдар, Ә.Ордабаев пен Қ.Шанинның «Сенім күшіндегі» - Дайыр, Б.Майлиннің «Жалбырында» - Сүгір, Бекен; «Шұғасындағы» - Әбіш, т.б. бәрі ән салатын каһармандар. Актердің ең ірі шығармашылық табысы, көрерменге танытқан әйгілі рөлі, ол – «Шұға» қойылымындағы – мұғалім Әбіш! Өз кейіпкерлерінің табиғатын, оның жан-дүниесін диалектикалық даму, өрістеп-өсу, сатылап көтерілу үстінде; танып-біліп, байыту үстінде, адам жанының қойнау-қатпарларында, терең тұңғиықтарында жүріп жатқан құбылыстарды психологиялық дәлдікпен ашу үстінде көрсететін суреткер. Өміртанымы мен өнертанымының кеңдігі, қайшылығы көп дүниеде адастырмайтын, түпкі мәнін тап басып дәл топшылағыш зерделілігі, айтайын деген ойының айқындығына және көрерменді тербетіп, тербеген сезімінің тұнығына кепілдік береді. Әбіштей жан дүниесі қайшылыққа толы оқыған, ағартушылық ұлы жолға түскен күрделі бейнені сомдаған А.Қалмырзаев қас өнерпазға тән шеберлік танытты. Халықты патриархалдық, феодалдық мешеу ұйқыдан «Оян қазақ!» - деп ояту үшін елдің бетке шығар қаймақтарының, белді бекем буып, күреске белсене шыққан оқыған зиялыларының жиынтық бейнесін мүсіндеді. Бұл бейнені талай тарлан, талантты актерлер жасады. Алайда Әбішті Ақсақал Қалмырзаевтай шырқау биігіне жеткізіп, әсем дауысы мен аққудың арылуындай шырқырата алып шыққан ешкім жоқ. «Осыдан кейін барлық геройларды үйіп-төгіп маған беретін болды режиссерлар. Мен тар ампуладан, Геройдан қашатынмын. Қасымхан Шанин: «Геройдан қашпа, дер кезінде, дәуренің жүріп тұрғанда, уақытысында ойнап қал!» - дейтін...» - деп, еске алатын актер.
Ал, әйгілі режиссер Әбубәкір Ордабаев: «Ақсақал шыбық секілді, қалай исең, солай майысып бейімделіп, икемделгіш актер!» - дейтін. Ол жан-жақты, сан қырлы актер. Жоғарғы категориялы актер, сахнада қазақ, орыс, батыстың классикалық драматургиясымен қатар, түрлі ұлттар мен ұлыстардың да фольклорлық және осы замандық тақырыптарға жазылған қойылымдарында ойнап, 60-жылдық шығармашылық ғұмырында, түрлі жанрда 200-ден астам образдар галереясын жасады. Олар: Жан Батист Мольердің «Сараңындағы» – Клеант, У.Шекспирдің «Юлий Цезарындағы» – Юлий Цезарь, «Ромео мен Жульеттасындағы» – пірәдәр Лоренцо, Шагжиннің «Сандықтан шыққан сайтанындағы» – Дамдин, Б.Жақиевтің «Әке тағдырындағы» – Шәршеке, Расул Ғамзатовтың «Тау қызындағы» – Юсуф, Б.Майлин мен Ғ.Мүсіреповтің «Амангелдісіндегі» – Пластунов, С.Мұқановтың «Шоқан Уәлиханындағы» – Жайнақ, т.б. Олар көрермендер мен театр сыншыларының талап-талғамынан шығып, көкейіне ұялап, ақпарат көздері мен баспа беттерінен күнделікті өз бағасын алып жатты.
А.Қалмырзаев жасаған бейнелер бір-біріне ұсамайды. Бірде қатал, бірде озбыр, бірде сараң, бірде жайдары-жайсаң, бірде сұңғыла ақылман, бірде бала мінезді, бірде батыр, бірде хан, бірде тәкаппар, бірде сыршыл нәзік махаббат иесі, бәрі қасиетке бай, шұрайлы дүниелер. Мейлінше шынайы да шебер шыққан сом тұлғалар қатарына Ғ.Мүсіреповтың «Ақан сері – Ақтотысындағы» – Мұрат, Жалмұқан, Мылқау; М.Әуезовтың «Қаракөзіндегі» – Сырым, «Абайындағы» – Оразбай, «Еңлік Кебегіндегі» – Кебек, Абыз; «Түнгі сарынындағы» – Бойбермес, «Қарақыпшақ Қобыландысындағы» – Алшағыр, Ф.Шиллердің «Зұлымдық пен махаббатындағы» – Фердинанд, Қ.Мұхамеджановтың «Жат елдесіндегі» – Уәли Хасан, С.Мұқановтың «Мөлдір махаббатындағы»– Еркін, О.Дастановтың «Айланы жеңген аруында» – Алшораз, Сао Юйдің «Тайфунында» – Чун және Пин; Ә.Әбішовтың «Жұмбақ адамында» – Мүрдем. Ш.Құсайновтың «Есірткен еркесіндегі» – Жантөбетович, Ә.Тәжібаевтің «Той болардағысындағы» – Нартай, Б. Мұқаевтің «Тоят түніндегі» – Жолдас, С.Адамбековтың «Біздің үйдің жұлдыздарындағы» – Боқаев, «Аюбайдың ажалында» – Аюбай, С.Ваннустың «Сұлтан да өтер дүниеденде» – Жаналғыш, Қ.Мұхамеджановтың «Бөлтірік бөрік астындағысында» – Сұңғат, Сапар, «Құдағи келіптісіндегі» – Сұңғат, Қ.Мұқашевтың «Таң атып келедісінде» – Ілияс Жансүгіров, К.Тоқаевтың «Қызыл комиссарында» – Кулак, І.Есенберлиннің «Ғашықтары» бойынша О.Бодықов инсценировкасы «Махаббат қасіретінде» – Жантас, т.б. толып жатқан қойылымдарда үлкен дарынға тән шеберлік пен көздің жауын алардай, талғамдық қауым қалардай, келістік-кемел бейнелер жасады. Қазақ сахна өнерінің мерейін өсірген, аламан жүйріктей көсілген ол, тек өзіне ғана тән, қайталанбас, индивидуалді қасиетімен театр әлеміне танылды.
Әсіресе, абзал актердің жасаған аса қадір тұтар бейнелері, аты аңызға айналған халық қаһармандары Ш.Құсайновтың «Біздің Ғаниындағы» – Ғани Мұратбаев, Ә.Әбішевтің «Сәлем, Сәкен ағасындағы» – Сәкен Сейфуллин, С.Жүнісовтың « Қапастағыларындағы» – Микис Теодаракис,
Б.Аманшиннің «Жақиясындағы» – Жақия, Б.Момышұлының «Қорғасын дауылындағы»- Бозжанов, Шацковтың «Волоколам тас жолындағы» – Генерал Панфилов бейнелері. Ал ақын, драматург, меценат Қуаныш Төлеметовтың «Өткендер мен өткелдеріндегі» – Бектур Аймауытовтың бейне – бітімін аса шебер сомдаған Ақаңның өнерін Шымкент пен Алматы қалаларының көрермендері тамсана тамашалады.
Актер А.Қалмырзаев жасаған бейнелер қашанда ішкі сезімге толы, жанартаудай іштен қайнап, от-жалын болып сыртқа толассыз атқылап жатқандай. Сыртқы бейне мен ішкі құбылыс бірігіп, қабысып-кірігіп, тұтасып, бірімен-бірі астасып біріне-бірі септесіп, бірін-бірі шиыршық –ата шиеленісе толықтырып жататын дуалы процесс... Жақып Омаров айтқандай: «Ақсақал қоюшы режиссердің көздеген ойын, діттеген бағдарын ұғып, көңілге тоқып, түсініп алғаннан кейін, сол бағытты тастүйін ұстанып, тістей қатып, уысынан шығармай, көз жазбай толғап, дамытып, біртіндеп тереңіне шым-шым батып, шымыр-шымыр қайнай береді. Тоқтамайды. Біледі, тоқтаса өнер өледі. Өнердің өмірі - мәңгі қозғалыста, ізденісте! Ізденген сайын иі қанады! Ізденген сайын өнер ағысы да күшейе түседі, табысы да молайып, арнасы да кеңейе береді» - дейді. Адам деген құпия, адам деген тұңғиық. Тұңғиығы сол – жете алмайсын түбіне. Құпиясы – бір көкжиекке жетсең, алдыңнан тағы бір көкжиек көрінеді. Актер үшін адам өмірі сонысымен қызық, сонысымен құнды. Оған А.Қалмырзаевтай актердің актері ғана төзеді, шыдайды, еркі де, шамасы да жетеді. Сондықтан да ондай өнер: көзі түскеннің – көңілінде, жанары түскеннің - жадында қалады. Ұмытылмайды. Оған дәлел: «Ұлан асудағы» – Абылайхан, «Гималай сарынындағы» – Чен, «Қос анардағы» – Қарасай, «Ажар мен ажалдағы» – Атан, «Өлгендер қайтып келмейдідегі» – Сағындық, «Таңғы жаңғырықтағы» – Жарасбай, «Кектегі» – Қазан, «Мансап пен ұждандағы» – Бағлан, «Айша бибідегі» – Айқожа, «Жас Шоқандағы» – Потанин, «Арқалық батырдағы» – Дүрбіттің ханы, «Көтерілген тыңдағы» – Островнов, «Миғула терісі үстіндегі сотта» – Жазушы мен тарихшы ЯО, т.б.
Республикамыздағы білікті театр сыншылары: Б.Құндақбаев бұрынырақ «Қазақ әдебиеті» газетінде: «Актер А.Қалмырзаевтың жасаған Абылайханы, жалғыз Шымкент театрының ғана емес, бүкіл қазақ өнерінің қол жеткен табысы» - десе, Ә.Сығай қазіргі күні «Сахна саңлақтары» кітабында: «Ақсақалдың сөз сабақтауы, тайға таңба басқандай астарлы тілі, айқын дикциясы, дауыс ырғағындағы, салған әніндегі шынайылық, тыныс ұстар тұстағы мөлшерлі есебі, аржақтан лүпілдей – кемеріне сыймай шиыршықтана шығып, жатқан жан дірілін жүзіне лық еткізіп жайып, жібере салмай, бет құбылысындағы өзгерістерді жалпы ішкі эмоциялық сезімге сайма-сай бере білуі актерлік мәдениетінің салауаттылығына байланысты. Ол қалыптасқан біріңғай позалардан, қайталама қимыл-қозғалыстардан ада», - деді.
Театрымызға Қазақстандағы ең үздік режиссерлердің бірі, ҚР халық әртісі, ҚР еңбек сіңірген қайраткер, профессор Ерғали Оразымбетов пен режиссер Иманәлі Сапаров көркемдік жетекші, Бастарбек Пірімбетұлы директор болған тұста А.Қалмырзаев қайта түлеп, қайта жасарғандай қарқынына қарқын қосып, белсенділік танытып, жаңа бейнелер жасады. Олар: «Қозы Көрпеш – Баян Сұлудағы» – Таңқы, «Қағынған қарттарда» – Сатай, «Мен ішпеген у бар мадағы» – Күнту, «Шие бауындағы»– Фирс, «Кавказдың бор шеңберіндегі» – Саудагер мен Князь, «Ана көз жасындағы»– Еркек, «Әли баба және қырық қарақшыдағы» – Шаһриярдай: қазақ, орыс, неміс, араб классикасы; отан соғысы, бүгінгі күн тақырыптарына арналған көп жанрлы, сан қилы тағдырлар мен образдар – сексенге келсе де сергектігінің кепілі еді.
Ақаңның Ордабасы тауында, үш жүздің басы қосылып Жоңғарға қарсы тұрып, қазақтың бүтіндігін, тұтастығын, ұлттығын сақтап қалған – тарихи ұлы оқиғасына арналған тойында, үш Президенттің алдында ақ боз ат пен Төле би боп төрелік айтып шыққаны халқымыздың жадында әлі сақтаулы. Ол облыстық орыс театры сахнасында да ойнап, киноларға да түсті.
Ақсақал Қалмырзаев ел тәуелсіздігінің көк байрағы көк аспанда желбірегелі, Стамбул қаласында өткен түркі тектес халықтар театрларының халықаралық фестиваліне; Ташкент, Әндіжан қалаларында өткен Орта Азия халықтары театрларының фестиваліне, Орал, Қызылорда қалаларында өткен Қазақстан театрларының ХІ - ХІІ фестивальдарына қатысып, облысымыз бен республикамыздың намысын әлденеше рет абыроймен қорғады.
Ол шығармашылық өнерін қоғамдық жұмыспен байланыстыра еңбек еткен үлкен жүректі азамат. Шығармашылық еңбегі, өнердегі үздік табыстары, қазақ театрына қосқан зор үлесі мен өнер сүйер қауымға көрсеткен мәдени қызметі үшін 1975 жылы Қазақ ССР-нің «Еңбек сіңірген әртісі», 1993 жылы «ҚР Халық әртісі» деген құрметті атақтар беріліп, 2003 жылы «Парасат» орденін омырауына тақты. 2012 жылы Оңтүстік Қазақстан облысының әкімі Асқар Мырзақметов «Оңтүстік Қазақстан облысына еңбегі сіңген» мерекелік медалімен марапаттады. Кеңес Одағы кезінде алған марапаттары бір төбе.
Халық әртісі Қалмырзаев арамыздан аттанғалы 7 жыл жүйткіп өте шығыпты. 60 жыл аянбай еңбек еткен алтын ұясы Жұмат Шанин атындағы Шымкент қалалық академиялық қазақ драма театрының ұлағатты ұжымы өнер ардагерінің әруағына тағзым етіп, Шымқаланың бір көшесі және өзі туып өскен Сайрам ауданы «Қасымбек датқа» (бұрынғы «Советский» селосы) ауылының мәдениет сарайы театр саңлағының атымен аталса екен деген тілегін білдіреді.

 

Мәжіт Ілиясқар,
ҚР еңбек сіңірген
қайраткері, Ж.Шанин атындағы драма театрдың актері

104100695 2551674228478861 1763171335871678578 n

«Нұр Отан» партиясы Шымкент қалалық филиалының Саяси кеңесі Бюросының мәжілісі өтті. Жиынға қала әкімі, «Нұр Отан» партиясы Шымкент қалалық филиалының төрағасы Мұрат Әйтенов пен кеңес бюросының мүшелері, мәслихат депутаттары қатысты.

Отырыс барысында 2020 жылдың 5 айында мемлекеттік бағдарламалардың орындалуы мен өз бағыттары бойынша атқарған жұмыстары туралы бірқатар салалық басқармалардың есебі тыңдалды.
Жиында қалалық жер қатынастары басқармасының басшысы Б.Әшірбеков жыл басынан бері 20 000 га жер учаскесіне түгендеу жұмыстары жүргізілгенін баяндады. «Түгендеу нәтижесінде 8637 га құрайтын 836 учаскесі нысаналы мақсатына сай пайдаланылмай жатқандығы анықталды. Қазіргі таңда жер учаскелерін қайтару жұмыстары жүргізілуде» - деді.
Сондай-ақ 5 айда алаңы 17,3 га болатын 152 жер телімі мемлекет мұқтажына қайтарылған. Атап айтқанда, олар - Д.Қонаев даңғылының құрылысы, Астана даңғылының жалғасы, әуежайдағы жаңа терминал құрылысы, Қошқар ата өзені аумағында көп қабатты тұрғын үйлер, Асар шағынауданында жұқпалы аурулар аурухана құрылысы салынған жерлер.
Сонымен қатар күн тәртібіндегі келесі мәселе бойынша Энергетика және коммуналдық шаруашылық басқармасы басшысының міндетін атқарушы Н.Жаманкөз баяндама оқыды. Жыл соңында 69 нысанның (18 ауыз су нысаны, 1 кәріз, 10 электр, 1 табиғи газ, 13 жылу, 12 сейсмонығайту нысандары, 14 абаттандыру) құрылысы аяқталып, пайдалануға берілетінін мәлімдеді. Басқарма басшысының сөзінше қаланы көріктендіру мақсатында Қайтпас-1 шағын ауданында саябақтың құрылысы жүргізілуде. Одан өзге 9 гүлзарды қайта құру қолға алынған.
Саяси кеңес бюросының мүшелері атқарылған жұмыстар бойынша сұрақтар қойып, ұсыныстарын жеткізді.
Соның бірі - қаладағы өсіп тұрған ағаштарды неге кесетіні туралы сұраққа Мұрат Дүйсенбекұлының өзі жауап берді.
– Осы сұрақ тұрғындардан да келіп түседі. Біріншіден, қаладағы ағаштар жүйесіз, арақашықтығы сақталмай отырғызылған. Өсе келе бір-біріне кедергі жасауда. Екіншіден, ағаш шыбық кезінен түзу болып өсуі үшін қырқу, туралау жұмыстары жүргізіледі. Үшіншіден, күзге қарай кесілген ағаштардың орнына белгілі бір жүйе арқылы қайта көшеттер егілетін болады - деді әкім.
Жиынды қорытындылаған Төраға Саяси кеңес бюросы мүшелері тарапынан айтылған сын-ескертпелер негізінде алдағы уақытта нақты жұмыстар атқарылатынын айтып, кемшіліктерді түзету үшін кешенді жоспар әзірлеуді тапсырды.

каратау фото1

ВОКЗАЛДА ТӘРТІП ҚАТАЛ

Шымкенттегі темір жол вокзалында коронавирусқа қарсы тәртіп күшейтілді. Әлеуметтік ара қашықтық, бетперде режимі, вагондар арасында жолаушылардың жүріп-тұруы талапқа сай жүргізілуде.

Ал, жолаушылардың дене температурасы ғимараттың ішіне кіреберісте автоматты түрде анықталып, күзетшілерге монитор арқылы белгі береді. Ауа баптағыш құрылғылар арқылы дизенфекциялық жұмыстар жүргізіледі.
– Тұрғындардың қауіпсіздігі үшін ғимарат тазалығына 10 қызметкер жұмылдырылған. Күніне 4 мезгіл дизенфекция жасалады. Жазғы демалыс маусымы басталғалы пойыз жол қызметіне жүгінген жолаушылар қатары артты. Бүгінгі таңда санитарлық талаптарды сақтауды қатаң бақылауға алдық, - дейді Шымкент Темір жол вокзалының басшысы Ерғали Мырзахмет.
Еске сала кетейік, елімізде жолаушылар пойызы бірінші маусымнан бастап жүре бастады. Осы уақыт аралығында Шымкент темір жол вокзалынан 7000-ға жуық билет сатылған.

 

2 БАЗАР, 15 НЫСАНҒА ЕСКЕРТУ

Шымкент қаласында полиция қызметкерлері, эпидемиологтар, әкімдік қызметкерлері БАҚ өкілдерімен бірге қызметі рұқсат етілген нысандарда санитарлық нормалардың сақталуын күнделікті тексеріп, рейдтер жүргізуде.
Қаратау ауданы бойынша аудан әкімі аппараты, тауарлар мен көрсетілетін қызметтер қауіпсіздігі мен сапасын бақылау басқармасы және жергілікті полиция қызметкерлерінен құрылған топ Сайрам тұрғын алабындағы сауда орындарында карантин режимі кезіндегі талаптардың сақталуын тексерді.
Зерделеу жұмыстарының нәтижесінде орталық көшеде орналасқан 2 базарға және 15 нысанға ескерту шаралары жасалынып, 3 хаттама толтырылды. Сондай-ақ, бір ретсіз саудамен айналысқан кәсіпкерге шара қолданылып, ол сауда нүктесінің жұмысы тоқтатылды.
Бұл ретте, кәсіп нысандары санитарлық режимді сақтап, келушілерге үнемі бетперде мен қолғап, антисептикпен қамтамасыз етуде олқылық жібермеу қажеттігі түсіндірілді.
Карантин талаптары мен ережелерін елемеген сауда орындары анықталатын болса, әкімшілік жауапқа тартылады.

 

АЙЫППҰЛ САЛЫНДЫ

Абай ауданында санитарлық талаптарды сақтау бойынша 4 мобильдік топ бекітілген аумақтары бойынша 674 кәсіпкерлік нысанға мониторинг жұмыстарын жүргізіп, ескерту парақшаларын таратты. ҚР «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексінің 462 бабы, 3 тармағы бойынша аудандағы кәсіпкерлік нысандарға 11 айыппұл хаттамасы толтырылды. Жалпы аудан аумағында санитарлық талаптарды сақтамағандарға 2 млн теңгеге жуық айыппұл салынып, 450 хаттама толтырылған.
- Қаланың Бас санитариялық дәрігері қабылдаған қаулыға сәйкес, барлық шектелген шаралардың орындалуы бойынша күнделікті рейдтік іс-шаралар атқаруда. Сонымен қатар, карантинге жабылған жеке секторлардағы тұрғын үйлердің қатты тұрмыстық қалдықтары аптасына бір рет, көпқабатты тұрғын үйлердің қалдықтары күнделікті «Спецавтотранспорт» ЖШС мекемесінің арнайы техникасымен бөлек шығарылуда және көшелер мен тұрғын үйлер залалсыздандырылуда. Қазіргі таңда аудан аумағында төрт мобильді топ сауда орындары мен ірі нысандарда санитарлық талаптарды сақтау бойынша тексеру жұмыстарын жүргізуде, - деді Б. Парманов.
Абай аудандық Тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау басқармасының тексеруі барысында бетперде тағу режимінің орындалмауы, тепловизорлардың жоқтығы мен әлеуметтік қашықтықтың сақталмауына қатысты тәртіп бұзушылықтар анықталған. Соған байланысты тиісті түсіндірмелер мен кеңестер берілуде

104420863 2553321718314112 379228275698566139 o

Шымкенттегі темір жол вокзалында коронавирусқа қарсы тәртіп күшейтілді. Әлеуметтік ара қашықтық, бетперде режимі, вагондар арасында жолаушылардың жүріп-тұруы талапқа сай жүргізілуде.

Ал, жолаушылардың дене температурасы ғимараттың ішіне кіреберісте автоматты түрде анықталып, күзетшілерге монитор арқылы белгі береді. Ауа баптағыш құрылғылар арқылы дизенфекциялық жұмыстар жүргізіледі.

– Тұрғындардың қауіпсіздігі үшін ғимарат тазалығына 10 қызметкер жұмылдырылған. Күніне 4 мезгіл дизенфекция жасалады. Жазғы демалыс маусымы басталғалы пойыз жол қызметіне жүгінген жолаушылар қатары артты. Бүгінгі таңда санитарлық талаптарды сақтауды қатаң бақылауға алдық, - дейді Шымкент Темір жол вокзалының басшысы Ерғали Мырзахмет.

Еске сала кетейік, елімізде жолаушылар пойызы бірінші маусымнан бастап жүре бастады. Осы уақытқа дейін Шымкент темір жол вокзалынан 7000-ға жуық билет сатылған.

WhatsApp Image 2020-06-15 at 12.34.49 1

Қаратау ауданы аумағындағы ішкі орам көшелері мен көпқабатты үйлердің кіреберістері және аулалары залалсыздандырылды.

 

WhatsApp Image 2020-06-15 at 12.34.45WhatsApp Image 2020-06-15 at 12.34.46

 

Атап айтар болсақ, аудан аумағында 419 көпқабатты үй және 1000 жуық көше бар. Бұл жерлердің барлығы бекітілген кестеге сәйкес күнделікті қарқынды түрде коронавирусқа қарсы дәріленуде.

Барлық дезинфекциялау жұмыстары тиісті дәрі-дәрмектермен атқарылуда. Залалсыздандыру жұмыстары өзге де аудандарда күшейтілді.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүргізу дегеніміз – бұл мемлекетте тұрақтылықты қамтамасыз етудің қажетті шарты деп айтқан екен кезінде Аристотель ғұлама. Яғни сыбайлас жемқорлық және онымен күрес сонау ежелгі заманда пайда болғаны сөзсіз.

юстиция фотоҚазіргі кезде сыбайлас жемқорлық әлемнің кез келген елінде оның саяси дамуына байланыссыз әлеуметтік құбылыс ретінде өмірін жалғастырып келеді. Әлеуметтік қасірет болып табылатын жемқорлық кеселі саяси даму тұрғысынан бір-біріне ұқсамайтын әлемдегі барлық елдердің қай-қайсысын да қатты алаңдататыны айқын.
Ал Қазақстанның мемлекеттік саясатының негізгі басымдықтарының бірі – осы сыбайлас жемқорлықпен күрес болып табылады.
Елбасы Н.Ә.Назарбаев «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» деп аталған Жолдауында Қазақстанның мемлекеттілігін нығайту жолындағы стратегиялық маңызды мәселелерді айқындап, қоғам мен мемлекетті түбегейлі қайта өзгертуге, жаңғыртуға бағытталған бес негізгі басымдылықты белгілеп берді.
Мемлекет басшысы Қ. Тоқаевтың «Сындарлы қоғамдық диалог – Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі» атты Жолдауында Орталық және жергілікті органдардың нормативтік құқықтық актілеріне сыбайлас жемқорлыққа қарсы сараптама жүргізу ісін қайта қалпына келтіру қажеттігі баса айтылған. Сонымен қатар сыбайлас жемқорлыққа қатысты қылмыс жасалған мекеменің бірінші басшысының жауапкершілігі заңнамалық және нормативтік тұрғыдан нақты белгілену керектігі көрсетілген. Сондай-ақ заңсыз және арандатушылық әрекетке барғаны үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл органдарының қызметкерлерін қатаң жазалай отырып, ондай қызметкерлерге тергеу саласында орын жоқтығы көзделген.
Бұл жөнінде ҚР «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресу туралы» Заңы да қабылданған. Оның басты мақсаты – азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау, сыбайлас жемқорлық көріністерінен туындайтын қауіп-қатерден ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, жемқорлыққа байланысты құқық бұзушылықтың алдын алу, олардың жолын кесу болып табылады.
Бүгінде Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі республикалық «Адалдық алаңы» және «Адал ұрпақ» жобасын іске қосу арқылы барлық мемлекеттік мекемелерде және жоғары оқу орындарында азаматтардың өзі-өзіне қызмет ету бұрыштары мен адалдық алаңы фронт-офистері ашылды. Онда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылда жаңа әдістер енгізу мақсатында жоба менеджменті қолданыла бастады.
Сонымен қатар жаңа бағдарлама – «Электрондық Үкімет» енгізілді, онда мемлекеттік шешімдер қабылдау кезінде ашықтық пен айқындықты сәйкесінше, олардың қоғамдық институттардың бақылауында болуын қамтамасыз ету көзделген.
Мемлекет басшысының меритократияны қорғау және сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу жөніндегі тапсырмаларын іске асыруда «Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдептілік нормаларын және мінез-құлық қағидаларын одан әрі жетілдіру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы Жарлығымен бекітілген Әдеп кодексінің қабылдануы ерекше орын алады. Кодексте мемлекеттік қызметшілердің моральды-этикалық бейнесіне қойылатын негізгі талаптар, сондай-ақ олардың мінез-құлқының базалық стандарттары айқындалды.
Шымкент қаласының Әділет департаментінде арнайы магистр психологтардың қатысуымен «Психологиялық өсу мен дамуды анықтау», «Пара берме» челенджі, «Жалоба как подарок», «Әдептілік нормалары», «Мемлекеттік қызметкерлерге талап күшейеді», «Жемқорлықпен күрес және мемлекеттік қызметкерлердің этикасы» атты бірқатар қызметкерлерге тиімді іскерлік қарым-қатынасқа оңай қол жеткізуі және тұлғалық құзіретті дамытуды көздейтін стратегиялық бағыттағы формулалар түсіндіріліп, семинар-тренингтер үнемі өткізіліп тұрады.

 

Б.АЛИПБЕК,
Шымкент қаласының
Әділет департаменті
басшысының
орынбасары,
Әдеп жөніндегі
уәкіл

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқына «Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі Табыс пен тұрмыс сапасын арттыр» атты Жолдауында дағдарыс қыспаққа алып тұрған кезеңде халықтың әл-ауқатын әлсіретпей, тығырықтан шығу жолдарын нақты көрсеткен, Ұлттық валютаға деген сенімді нығайту өте маңызды екендігін және Қазақстан ДСҰ-ның толық құқықты мүшесі болғанын атап өткен.

Әрине, әлемде дағдарыс дендеп тұрған кезеңде, халықтың алдағы уақытта жағдайы қалай болар екен?- деген сауал мазалағаны рас. Сол сауалдардың жауабын елбасының өз аузынан естіп білдік.

Мәселен, Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаев зейнетақы қаржысын бизнесті қаржыландыру үшін пайдалануды тоқтату керек,- деп айтқан ойын қолдаймыз. Өйткені әр адам болашақта зейнетақымен қамтамасыз етілуіне алаңдайтыны сөзсіз.

Әрине, Жолдауда көптеген мәселелерге қатысты межелі бағыт-бағдарлар сараланып, салмақты таразыланған. Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаев айтқандай, «Әлемдегі ең дамыған 30 мемлекеттің қатарына қосылып, бай да қуатты елдермен иық түйістіру – мақсатымыз» болса, Жолдауда көрсетілген жолмен жүретін болсақ, қазақ елінің басына туатын ондай күннің де алыс емес екенін аңғарғандаймыз. Сонда ғана тәуелсіздігімізді баянды етіп, мәңгілік ел – Қазақ елі болатынымыз айдан анық. Тәуелсіздікті баянды ету - оған қол жеткізуден де қиын екенін біз осы жылдар ішінде көріп-білдік. Мемлекетіміздің тұғырын мызғымастай нығайту үшін бізге әлі талай күрделі, өтпелі көп бұралаң жолдардан өтуге тура келеді.

Ең жақсы жоспар - заман талабына бейімделген жоспар. Біз де заманның беталысына қарай межелерімізді белгілеп, жоспарларымызды нақтылап отыруымыз қажет. Біздің мақсатымыз - елі бақытты, жері гүлденген, қасиетті Отанымыз - Қазақстанды мәңгілік ел ету», - деген Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаев сөздері әр қазақстандықтың қаперінде жүрер ізгі сөздер деп ойлаймын . 

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына дәстүрлі Жолдауында бүгінгі қоғамдағы аса маңызды мәселелерге баса назар аударылған. Елбасы өз сөзінде ұлттық теңгеміздің қазіргі дағдарыс кезеңіндегі маңызын арттыру мақсатында атқарылатын нақты іс-шараларды атап көрсеткен.

Сонымен қатар, ел экономикасын одан әрі дамыту, халықтың әлеуметтік әл-ауқатын жақсарту жолдары, білім, ғылым саласы қызметкерлерінің еңбекақысы мен білім алушылардың шәкіртақысын, зейнетақыны белгіленген пайыздық мөлшерде көбейту т.б. мәселелер де қамтылды. Елдің ішкі экономикасын дамытуда отандық өнімдерге деген сұранысты арттыру жолдары да атап көрсетілді. Ең бастысы, бұл Жолдауда Қазақстанның болашақ даму жолының бағыт-бағдарлары айқындалып, халықтың әл-ауқатын жақсартудың нақты жолдары көрсетілген.

 

 

Шымкент қаласы Әділет департаменті «Тіркеу қызметін ұйымдастыру» бөлімінің басшысы  

Ботан Дина Батабекқызы

Страница 5 из 392