Шымкентте «Көрме» орталығында әуесқой шахматшылар арасында «Senat Open» турнирі өтті. Турнир ҚР Парламенті Сенатының бастамасымен, Қазақстан шахмат федерациясы мен Шымкент қаласы мәслихатының қолдауымен ұйымдастырылды. Шахмат турниріне қатысуға Шымкент қаласы мәслихатының депутаттары, Қоғамдық кеңес мүшелері, ардагерлер, қоғам белсенділері мен БАҚ өкілдерінен 120-дан аса өтініш келіп түскен. Ойынды 7 адамнан құралған төрешілер алқасы қадағалады.

Shaxmat-1

БЕКТАС – АЗИЯ ЧЕМПИОНЫ!

Среда, 22 Май 2024 04:48

Қазақстан құрамасында өнер көрсеткен шымкенттік 9-сынып оқушысы Бектас Қуандық джиу-джитсудан жастар арасында Азия чемпионы атанды.

bektas

Шымкентте Қазақстан мемлекетінің негізін қалаған Алаш ардақтыларының бірі Мұхамеджан Тынышпаевтың 145 жылдық мерейтойы және Қазақстан темір жолының құрылғанына 120 жыл толуына орай мектеп оқушылары арасында футболдан турнир өтті.

okusjilar

Бассүйек-ми жарақаттары

Вторник, 21 Май 2024 11:47

Бас ми жарақаты – бастың зақымдалуы кезінде дамитын симптомокомплекс. Жабық бас ми жарақаты бас терісінің бүтіндігінің бұзылмағандығымен, геморрагиялық сұйықтықтың жоқтығымен, яғни мұрын, құлақ жолдарынан геморрагиялық сұйықтық ағуы болмауымен ерекшеленеді. Жоғарыда келтірілген белгілерінің біреуі болса, көрінсе -  бас ми жарақатын анық деу керек.

Миокард инфаркті

Вторник, 21 Май 2024 11:46

Миокард инфаркті - тәж артериясы миокардтың оттегіге мұқтаждығын қамтамасыз ете алмауынан дамитын миокардтың ишемиялық некрозы. Миокард инфарктісімен сырқаттанатын науқастардың саны 1000 адамға шаққанда 2,87 – 3,08% - ын құрайды. ЖИА –ның бұл түрі көбіне 40-тан асқан шақта дамиды және 50-56 жас аралығында бұл аурумен сырқаттану едәуір жиілейді. Ер адамдар әйелдерден 5-2 есе жиі ауырады. Соңғы кезде миокард инфарктісінің жиілігі екі есе көбеюге жақындаған.

Қазақ халқының ұлттық және рухани құдылықтар турасындағы танымы мен сенімі ерекше. Ұлттық құндылықтарды қадірлеп, қастерлеп, ұрпақтан-ұрпаққа жеткізсе, діннің адам мен қоғам арасын жалғастырушы, жарастырушы және үйлестіруші қасиетін жете түсініп, оны жан мен тән тазалығын сақтайтын, парасат тағылымдарын демеуші, адамға үлгі-өнеге беретін, пейілге мейірім ұялататын рухани күш ретінде бағалаған.

Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі (МӘМС) осыдан 4 жыл бұрын жүзеге асып, денсаулық сақтау саласын қаржыландыру көлемі екі есеге артқан еді. Қордың негізгі міндетінің бірі – емделушінің құқығын қорғап, оларға медициналық қызмет көрсету. МӘМС дегеніміз не?

МӘМС – әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының активтері есебінен, емделуші тұлғаға медициналық көмек көрсету жөніндегі құқықтық, экономикалық және ұйымдастырушылық шара кешені. Бұл жоба аясында емханада көрсетілетін медициналық қызметке: дәрігерлер кеңесі, амбулаториялық-медициналық қызметтер, алғашқы көмек, ауруханада ем алу, стационарлық емдеу, зертханалық және хирургиялық қызмет түрлері, рецептілік тегін дәрі-дәрмектер кіреді. Бұл ретте ескеретін дүние – тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету пакеті арнайы рецептілік тізіммен беріледі.

МӘМС қатысушыларына көрсетілер қызметтерге төлемді медициналық ұйым тікелей қордан алады. Сіз МӘМС бойынша медициналық қызметтерді қорға соңғы жарнаны салған күннен бастап 3 ай ішінде ала аласыз. Бұл мерзім уақытынан өткеннен кейін жүйеге қайта оралуыңыз үшін – қалып қойған кезеңге жарна төлеуіңіз қажет, бірақ 12 айдан аспауы тиіс. Ал, бұл санаттағы тұтынушыға кім кіреді:

балалар;

жұмыссыз ретінде тіркелген азаматтар;

үш жасқа толмағанға дейінгі бала күтуші тұлға;

мүгедек-баланың күтімінде жүрген жұмыс істемейтін адамдар;

зейнетақы төлемдерін алатын, оның ішінде Ұлы Отан соғысына қатысқандар мен мүгедектер;

қылмыстық-атқарушы (пенитенциарлық) жүйесінің мекемелерінде (төменгі қауіпсіздік мекемелерінен басқа) сот үкімі бойынша жазасын өтеуші адамдар;

тергеу изоляторында ұсталған адамдар;

жұмыс істемейтін оралмандар;

«Алтын алқа», «Күмісалқа» алқаларымен немесе бұрын «Батыр-ана» атағын алған, сондай-ақ I және II дәрежелі «Ана даңқы» ордендерімен марапатталған көпбалалы аналар;

- орта, техникалық және кәсіптік, ортадан кейінгі жоғары білім, сондай-ақ жоғары оқу орнынан кейінгі білім мекемелерінде күндізгі оқу нысаны бойынша оқып жатқан адамдар;

- орта, техникалық және кәсіптік, ортадан кейінгі жоғары білім, сондай-ақ оқу аяқталғаннан кейінгі күнтізбелік үш ай ішінде жоғары оқу орнынан кейінгі білімді күндізгі оқу нысаны бойынша аяқтаған адамдар.

МӘМС жүйесінде медициналық көмекті алу үшін тұрғылықты мекен жайыңыз бойынша үйіңізге жақын емханаға тіркелесіз. Таңдап алынған емханадағы тіркеу бөлімінен, яки өзіңізге қолайлы нысанда, тіпті үйде отырып-ақ www.egov.kz электронды порталы арқылы қашықтықта жүзеге асыруға болады. Тіркелу кезінде өзіңізді жоғарыда атап өткен қай санатағы тұлға екеніңізді анықтап көрсетуіңіз шарт. МӘМС қатысушысы екеніңізге көз жеткен соң, дәрігерге қаралып, сізге медициналық қызметтер көрсетіліп, ем тағайындалып, қажетті дәрі-дәрмектер берілетін болады.

МӘМС тек қана ересектер үшін ғана емес, балалар үшін, еліміздің бүкіл азаматы үшін тиімді. Балалар медициналық көмектің барлық түрін тегін ала алады. Кәмелет жасына толмаған тұрғындар шұғыл түрде болсын, жоспарлы түрде де дәрігерлерден тегін консультация мен емдік шаралар ала алады. Керек десеңіз, жасөспірімдер арасында жиі кездесетін тіс ауруын тегін емдете аласыз. Тісті жансыздандырып жұлу, емдеу, пломба салу, пульпит, периодонттарды емдеу, тағы да сол секілді ем-шаралардың барлығы – тегін.

Денсаулық – сіздің қолыңыздағы ең асыл қазынаңыз. Сіз бұйымды қалай баптасаңыз, соған сәйкес ол да әсемдік береді. Сол секілді саулығыңызға көңіл бөліп, уақтылы тексерістен өтіп, дәрігерлердің кеңесіне құлақ түрсеңіз, салауатты өмір салтын ұстанып, ішер асыңызға да мұқияттылық танытсаңыз, өзіңізге көрсеткен үлкен көмегіңіз сол болмақ. Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол іздейік.

Аяжан ӨСКЕНБЕК,
ШЖҚ «13 қалалық емхана»
МКК-нің терапевт-дәрігері

Жарақаттық шок – жіті дамитын және өмipгe қaуiп төндіретін жағдай. Ол ауыр механикалық жарақаттың ағзаға әсер етуі нәтижесінен дамиды.

Жарақаттық шок – бұл ауыр түрдегі аурудың жіті кезеңінің бipiншi сатысы. Оның өзіндік жүйке рефлекторлы және тамырлық реакциясы ағзадағы қан, тыныс алу, зат алмасу және эндокриндік бездер функциясының (қызметінің) бұзылуына әкеледі. Яғни, жарақаттық шокты тудырушы механизмдерін ауырсыну және афференттік импульсация, жедел массивті қан жоғалту, өмірге қажет ағзалардың жарақаттануы. психикалық стресстер алуы мүмкін. Шоктың пайда болуындағы нeгiзгi тітіркендіргіштеріне әртүрлі механикалық әсерлердің жүйке элементіне әсер eтуi, жүйкенің зақымдалуы, тіндердің бұзылуы және қан кету жатады.

Тоңу, ашығу, авитаминоз, алиментарлы, психикалық шаршау, эмоционалдық күйзеліс, жіті және созылмалы аурулар – шокқа әкелетін негізгі факторлар. Шокқа тән симптомдарға суық, ылғалды, бозғылт-цианозды немесе мраморлық тері, қан айналымының бірден төмендеуі (ақырын айналуы), есеңгіреу, диспноэ, олигурия, тахикардия, АҚҚ және пульстін төмендеуі жатады.

Жарақаттық шоктың дамуында 2 фазаны ажыратады: Эректильді фазасы көбінесе жарақаттан кейін басталады және қан айналымның орталықтану фонында науқастың айқын психомоторлы қозуымен (тітіркенуден) сипатталады. Науқастың ic-қозғалысы түсініксіз болуы мүмкін, көзінде елестеулер болуы мүмкін, эйфориялы, peтciз әрекеттер жасап, өз-өзін ұстай алмайды, тексеруге және көмек керсетуге қарсы болады. Олармен қарым-қатынаста болу қиындықтар тудырады. Қан қысымы бұл кезде қалыпты болуы мүмкін немесе қалыптыға жақын. Жарақат түpiнe байланысты тыныс алудың әртүрлі бұзылыстары болуы мүмкін.

                                                                        

А.ЖҰРЫМБАЙ,
Қазақстан Республикасы Төтенше Жағдайлар
министрлігі «Апаттар медицинасы орталығы»
ММ-нің Шымкент қаласы
бойынша филиалының фельдшері

Страница 5 из 823