Басты тренд – цифрландыру

Пятница, 17 Август 2018 05:03

Коммуналдық қызметтердің әр айдағы тұтынған көлемін бақылаушылар жазып алып кететіні әдеттегі жағдай. Әліге дейін солай.

1517292521 ict

Егер үйде ешкім болмаған жағдайда «есептегіш құралдың тұтынған көлемін хабарлаңыз» деген өтінішін тілдей қағазға жазып, тастап кетеді. Кейде есікті ашпай қоятын тұрғындар да бар. Мұндайда бақылаушылар есепті ойдан жазып кете ме, қайтеді?! Көптеген түсініспеушіліктер содан шығады. Өткен айда мынадай есеп келген. Бұл айда былай. Бұл мәселені шешудің бірқатар жолдары бар, әрине. Ол – басқарушы компания құру, жаңа есептеуіш құралдар орнату, энерго менеджерлерді даярлау, халықтың санасын өзгерту, т.б. жұмыстар.

Халықтың сауатын арттыру керек

DSC 0046

Шымкент – Қазақстандағы пилоттық жобаның қатарына кірген 7 қаланың бірі. 2015 жылы Шымкент қаласының әкімдігі мен БҰҰ Даму бағдарламасының өкілдері арасында түзілген меморандумға сәйкес, 2018-2020 жылдар аралығында экология саласы мен қалада төмен көміртекті жобаларды дамыту, сол арқылы қала инфрақұрылымының тұрақтылығын арттыруға бағытталған іс-шара жоспары қолға алынған еді.
Көпқабатты үйлердегі жылу тұтыну, су, электрмен жабдықтау қызметі жүйесін жетілдіру – басты бағыттардың бірі. Тұрғын үйде энергияны бақылау және басқарудың арнайы автоматтандырылған жүйесін енгізу, энергия мен суды есепке алу құрылғыларын жаңғырту уақыт күттірмейтін мәселе.
Былтыр қала әкімінің шешімімен құрылған мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясындағы «Шымкент тұрғын үй қызметі» мекемесі жұмысты бастап кеткен. Яғни, жаңадан салынып жатқан көпқабатты тұрғын үйлерді күтіп-ұстау жұмыстары қолға алынуда.
Бұрын жылудың ақысын үйдің шаршы метріне төлейтін болса, енді пайдаланғаны бойынша ақы төлейді. Құрылғылар 2017-2018 жылы салынған үйлердің бәріне орнатылады. Бұл – жаңа тиімділік.
Қаладағы тұрақты дамуды үйлестіру орталығының жетекшісі Әбдімәлік Балбаевтың айтуынша, басқарушы компания негізінен, мемлекеттің қатысы бар жалдамалы үйлерді басқару үшін құрылып отыр. Үкімет пен тұрғындардың мүддесін қорғайды.
Дегенмен, үшінші мегаполисте бір ғана басқарушы компания аздық етеді. Бұл бағытта көптеген мекемелер құрылуы қажет. Қала – бәріміздің ортақ үйіміз. Төрт аудан әкімдігі халықтың осы тұрғыдағы сауатын арттыру жұмыстарын ширататын сәт қазір.

Цифрлы жүйенің игілігі көп

Қазір банктен алатын зейнетақының, жалақының есеп-шотымызға аударылғанын телефон арқылы біліп отырамыз. Уақыт үнемделеді. Енді коммуналдық салада да осындай тиімділікке жету көзделіп отыр. Цифрлы технологиялар бұл салаға енген жағдайда барлық төлем автоматты түрде қолжетімді болмақ. Бүгінде медицина, білім салалары осы жүйеге көшкен. Коммуналды шаруашылық саласы да өзекті – қала тұрғындары пайдаланатын қызметтерінің есебін біліп отыруы тиіс.
Цифрлық жүйеге көшкенде автоматты түрде мұның бәрі орталықтандырылған диспетчерлік пунктке беріледі. Тұрғындар жеке коды арқылы су, газ, электр энергиясын қанша тұтынып жатқанын, бәрін бақылап, көріп отырады. Яғни, бәрі ашық ресурста. Ондайда өзіміз үнемдеуге көшеміз. Сонда халық та үнемділікке үйренер еді.
– Жаңадан беріліп жатқан үйлерде де нақты есеп жоқ. Үй комитетінің төрағалары қаржының нақты қайда жұмсалғанынан бейхабар. Негізінен, әркімнің қосқан үлесі есепте тұруы тиіс қой. Жалпы айтқанда, Шымкентте еліміздің ең патриот халқы тұрады дер едік. Бізде үйлерді басқару жүйесі әлі жолға қойылмаған. Мемлекеттік немесе жеке кәсіпкерлік мекемелері жоқ. Көпшілік үйлерді сыйлы апаларымыз, ағаларымыз басқарып отыр. «Сіз осы үйдің үлкенісіз, сізді тұрғындар сыйлайды» деген өтінішпен тегін қызмет етіп келеді халыққа. Ол кісілерге ешкім ақы төлемейді, – дейді Әбдімәлік Балбаев базынасын жеткізіп.
Әрине, монополистер коммуналды төлемақыны әр шаршы метріне ала берсек дейді. Ал қанша жылу беріліп жатыр? Қаншасы бізге жетіп жатыр? Оның нақты есебі жоқ.
Сала мамандары бұл ретте жаңа цифрлық технологияны ұсынып отыр – ол автоматтандырылған жылу энергия жүйесі. Жаңа цифрлық технологияның игілігі көп. Мәселен, бұл технология даладағы температураға қарап, үйдегі жылуды реттеп отырады. Әрі үйге қажетті жылуды ғана береді. Сонда біз алған жылу көлеміне ғана ақы төлейміз. Осының нәтижесінде жылу ақысы да екі есе төмендейді. Қыста күн жылып кеткен кезде терезені ашып тастауды ұмытасыз.
Тағы бір мәселе – ескі үйлердің жартысы жылыса, жартысы жылымай жатады. Бір «стояк» істейді, бірі істемейді. Ал автоматтандырылған жүйеде әр «стоякқа» реттегіш қойылады.
Тұрақты дамуды үйлестіру орталығы жетекшісінің айтуынша, биыл қала әкімдігінің жоспары бойынша 21 үйге осындай жүйе қойылуы тиіс. Ол мемлекеттік арендалық үйлерге орнатылады.
Мәселені, жүргізілген зерттеулерге сәйкес, Қарағандыда 2016-2017 жылу маусымында осы жүйе арқылы 1 млн 300 мың теңге үнемделіпті. Тұрғындар ақшасын 3 жылда қайтарып алған.
Тағы бір айта кетерлігі, бұған дейін тек су, газға есептегіш қойылған-тын. 2 жылдан бері жылуға да өлшегіш құралдар қолданыла бастады. Қаладағы үй комитеті төрағалары да мұның өзі тиімділігін көрсетіп жатқанын айтады. Есептеуіш құрылғысын қойғандардың өзі жылудың қаржысын үнемдеуде. Мәселен, бір бөлмелі пәтерде жылуға 3 мың теңгеден асырып төлесе, қазір бұл баға 1800-ге азайған. Автоматты жүйенің бір артықшылығы – жылу беруді даладағы температураға қарап реттеп отыруында.
Жалпы, бүгін-ертең міндетті түрде бұл жүйеге көшетініміз анық. Басқарушы компания құруды әкімшілік қолдап отыр. Басты мақсат – цифрлы жүйені кеңінен енгізу.

Әрбір тұрғын энергоменеджер болатын сәт келді

Қалада жаңа цифрлық жүйелерді ендіру, басқарушы компаниялар құру бойынша үй комитеті төрағаларын ақпараттандыру жұмыстары жүргізілуде. Шымкент қаласының халықтық кеңсесінде 3 күн, 5 күндік семинар өткізу қолға алынған. ҚР Инвестициялар және даму министрлігінің Құрылыс және тұрғын үй-коммуналды шаруашылық істері комитеті, «Tanpira» ЖШС-мен бірлесе ұйымдастырылған семинарда біліктілікті арттыру жөнінде сертификат беріледі.
«Кондоминиум нысанын басқарудағы ұйымдастырушылық, құқықтық, қаржылық және энергия сақтау аспектілері, сонымен бірге көп пәтерлі тұрғын үйлерде интелектуалды басқару жүйесін қолдану» тақырыбындағы дәріс 40 сағатты қамтиды. Әзірге төрт ауданнан үй комитеті төрағалары білім-біліктіліктерін арттыруда. Семинар күніне төрт сағат өтіледі.
2015 жылы БҰҰ Даму бағдарламасымен бірлесіп, қалада үйлестіру орталығы ашылды. Басты мақсат – Елбасының саясатын халыққа жеткізу, көпқабатты үйлерде өзін-өзін басқару жүйесін бірқалыпқа келтіру, әрі қарай жасыл экономикаға үлес қосу. Тұрғындар өздерінің коммуналдық қызметтерін, басқа да қызметтерін цифрландырып, тиімді пайдалана білуін жеткізе білген жөн.
Техникалық мамандарды оқыту – маңызды мәселе. Сондай-ақ, мектепте, денсаулық сақтау мекемелерінде «завхоз» деген сөзден арылу қажет. Әбдімәлік Балбаев оның орнына «энергоменеджер» деген термин қолдануды ұсынады.
Яғни, саладағы мамандар энергия деген сөзді түсінбей, менеджментті түсінбей, ол ғимараттың үнемділігін, тиімділігін ешқашан арттыра алмайды. Үй комитеті төрағалары да үйдің тиімді басқару жолдарын тетігін біліп, өз-өздерін дамытқаны жөн.
Бүгінде энергетик мамандарды даярлау, тың жобаларды қолға алу маңызды екенін айттық. Алда – шетелдің, Еуропаның жобаларын ендіру мақсаты тұр.
Нарық заңы осылай. Монополистер өз пайдасын ойлайды. Ал біз үнемдеуге ұмтылуымыз керек. Әрине, қазіргі заманауи технололиялар бойынша оны іске асыруға әбден болады.
Елбасы да бүгінгі ғаламдық дамудың басты бес мегатренді – адам қызметінің барлық салаларын цифрландыру, энергетикалық революция, жер шарындағы тұрғындар санының жылдам өсуі, урбанизация қарқыны мен сипатының және жаһандық еңбек нарығының өзгеруі екенін айтты.
Шымкент қаласы қазба байлықтарымен мақтана алмайтыны мәлім. Есесіне адами ресурстардың, IТ орталықтардың, цифрлық технологияларды ендірудің үлкен базасы болуға мүмкіндігіміз бар.
«Ақылды қалалар» тұжырымдамасын енгізу – өзекті мәселенің бірі. Шымкент қаласының жылдан-жылға әлеуеті артып келеді. Көлік кептелісін шешу, экологиялық мәселелерді оңтайландыру, халықтың миграциясы, қызмет көрсету, коммуналдық қызмет түрлерін тиімді басқару...тізе берсек көп-ақ.

Шымқалада жастарды бұқаралық спортқа баулитын жаңа нысан тұрғындар игілігіне берілді.

DSC 5246

Абай ауданындағы Жиделі шағынауданынан бой көтерген футбол кешені мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында ашылып отыр.
Мұнда жергілікті 5 жастан 18 жасқа дейінгі жастардың жыл он екі ай доп тебуіне мүмкіндік бар. Жаңа нысанның тез арада пайдалануға берілгеніне шағынауданның жасөспірімдері де, ақсақалдары да дән риза.
Бүгінде қала жастарының футболға деген қызығушылығы арта түскен. Әсіресе, шағынаудандарда мұндай жаңа нысандар көптеп қажет. Кәсіпкерлер осы жағдайды терең зерделеп, жақсы істі қолға алыпты. Шағынауданда 5000-ға жуық адам тұрады. Жасөспірімдердің сабақтан тыс уақытында бір сәт тәжірибелі маманнан футбол әліппесін үйреніп, өз-өздерін дамытуға барлық жағдай жасалды.
«Шалқар Бастау» ЖШС футбол кешенінің құрылысын үш айдың ішін-ақ аяқтады. Құрылысқа жалпы 84 566 400 теңге жұмсалған.
Серіктестік құрылтайшысы Бек Айдосов нысанды салудағы басты мақсаты шағынауданның жастары мен жасөпірімдерінің бос уақытын тиімді пайдаланып, салауатты өмір салтына баулу екенін айтады. Алдағы уақытта осы спорт нысаннан кәсіпқой футболшылар шығатынына сенім зор.
– Негізінен құрылыс жұмыстарын ерте аяқтағанбыз. Құжаттарын реттеуге біршама уақыт кетті. Негізгі мақсатымыз – жастарды спортқа тартып, олардың ішінен әйгілі спортшыларды баптап шығару. Жоспарымызды жүзеге асыруда мемлекеттен де көптеген жәрдем берілді, – дейді кәсіпкер.
240 балаға арналған кешенде барлық жағдай бар. Киім ауыстыру, жуынатын бөлмелері, тынығатын орындар қарастырылған. Мұнда 4 бапкер балаларды футболдың қыр-сырына үйретпек. Жаңа нысанның ашылу рәсімінде Абай ауданының әкімі Бұхарбай Парманов та жабық кешендегі спорт нысанынан көптеген дарынды жастар шығатынынына сенім білдірді.
– Шағынаудан жастарының спортпен айналысуға толық жағдай жасалды. Кәсіпкерлер бүгінде әлеуметтік нысандарды салып, елдің дамуына үлес қосып жатыр. Осындай ізгілікті істерді басқа да азаматтар жалғастыра берсе дейміз. Әрине, шалғайдағы елдімекендерден осындай заманауи кешеннің соғылғаны ерекше оқиға. Осы жерден ел чемпиондары шыға берсін, – деді аудан әкімі нысанның ашылуында.
Жаңа кешеннің ашылу рәсіміне Шымкент қаласының денешынықтыру және спорт басқармасы басшысының міндетін атқарушы Намазбай Әбдіқұлов, спорт ардагерлері Ақжол Асқаров, Махамбет Сапарбаев қатысып, өз құттықтау лебізін білдірді. Айта кетейік, мемлекеттік-жекеменшік әріптестік бағдарламасы қазір кәсіпкерлерге қол болып тұр. 15 жылға жасалған келісім-шарт бойынша енді екі тарап қаладағы бұқаралық спортты дамыту жұмысын бірлесе атқарады.
Алдағы уақытта мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында Қазығұрт шағынауданынан да тағы бір спорт кешенін пайдалануға беру жоспарда. Осылайша қаламыздағы бұқаралық спортпен шұғылданушылар санын арттыру мақсатындағы жобалар жалғасын таппақ.

Кітапханалар заман талабына сай жаңғырып, жастар жиі жиналатын орынға айнала бастағаны қуантады. Мұнда ашылған коворкинг-орталықта түрлі тақырыптарда семинарлар, дәрістер және тренингтер өткізуге жағдай жасалған. Одан бөлек демалыс аймағы, кино залы, кофехана, кітап дүкені, ағылшын тілін үйрететін курс және еркін пікірталас аймағы да жұмыс істейді. Енді жастар бұл мүмкіндікті пайдалана білсе, қанеки!

DSC 0613

Кітапханалар зияткерлік демалыс орнына айналады

Біз жастар кітап оқымайды дегенді жиі айтамыз. Ал өзіміз бұл бағытта қандай тың жобалар ұсына алдық? Ойланып көрейікші.
Қазіргі ақпараттық технология заманында цифрландыру ісі, бәсекелестік, жоғары сападағы қызмет көрсету басты трендке айналған. Заман талабына сай жан-жақты даму үшін ғылым мен білімнің соңғы жетістіктерін тиімді пайдалану қажет.
Кітап – қазына. Кітап – сарқылмайтын білім. Бүгінгі кітапханаларды тек кітап оқуға ғана қызмет көрсететін мекеме емес, тұрғындар үшін зияткерлік демалыс орнына айналдыру ләзім.
Кітап оқуға қызықтыру, кітапхана ісін жаңғырту мақсатында «Нұр Отан» партиясы еліміздегі барлық кітапханаларды жаңа заманға лайық, жастардың бәсекеге қабілетті болуын қамтамасыз ететін білім орталығы ретінде қайта жаңғырту жобасын бастап кетті.
Қазірдің өзінде бірқатар кітапханалар қызмет көрсетудің жаңа форматына ауысты. Осының нәтижесінде кітапханалар жергілікті жастардың жиі бас қосатын жеріне айналатыны мәлім. Кітапханалар түрлі семинарлар, тренингтер, дәрістер өтетін, жастар жиі бас қосатын нағыз білім орталығы болуы тиіс. Орталықтарды мазмұнды, мәнді дүниелермен толтыру міндеті тұр.
Таяуда «Нұр Отан» партиясы Төрағасының Бірінші орынбасары Мәулен Әшімбаев Шымкенттегі әлеуетті кітапхананың жаңғыруымен танысқан-тын. Бірқатар ойларын айтты.
– Елбасының «Рухани жаңғыру» бағдарламасының негізгі бағыттарының бірі – халықтың білімге деген құштарлығын арттыру. Осыған орай «Нұр Отан» партиясы еліміздегі кітапханалардың қызметін жаңғыртып, оларды жаңа заманға сай коворкинг-орталық ретінде қайта құру жобасын қолға алды. Бүгінгі жастар әрдайым өздерінің білім-біліктілігін көтеруі үшін осындай орталықтар көптеп қажет. Мұнда тәжірибе алмасады, өз қабілеттерін дамытады. Және өздерінің тұлғалық қасиеттерін дамыту үшін маңызы зор кітаптарды оқуы тиіс. Біз оларға жағдай жасауымыз қажет. Енді оларға қажетті кітаптарды ұсынып, кітап қорын толықтыруға әрекет етеміз,– дейді Мәулен Сағатханұлы.

«Рухани жаңғыруды» іспен насихаттап жатырмыз»

Бүгінде кітапханаларымыздың әлеуеті қаншалықты? Енді осыған келейік. Қаладағы ең ірі «Отырар» әмбебап ғылыми кітапханасында бүгінде 380 мыңнан астам түрлі оқулық бар.
Мінекей, Шымкент қаласының әкімі Ғабидолла Әбдірахымов та кітап ісін жаңғыртуға қолдау көрсетіп жатыр. Шаһар басшысының ұйытқы болуымен «Отырар» әмбебап ғылыми кітапханасында коворкинг-орталығы ашылды. Одан бөлек, орталықта конференц-зал жұмысын бастады. Онда түрлі тақырыптарда семинарлар, дәрістер және тренингтер өткізуге жағдай жасалған. Сондай-ақ демалыс аймағы, кино залы, кофехана, кітап дүкені, ағылшын тілін үйрететін курс және еркін пікірталас аймағы бар.
Кітапхана директоры Күлия Айдарбекованың айтуынша, мұнда күн сайын 100-ге жуық жасөспірім келіп, өзін-өзі дамытуда.
– Біздің кітапхананың 19 мыңнан астам оқырманы бар. Соңғы жаңалықтарды біздің оқырмандар зор қуанышпен қабылдап жатыр. Мұнда бәрі еркін форматта: таңертеңнен кешке дейін кітабын оқып, кофесін ішіп, арасында интернетке кіріп, тынығуына да жағдай бар. Нұрсәт шағынауданының өзінен біздің 4 мыңға жуық тұрақты кішкентай оқырманымыз бар. Балаларға бір жыл бұрын арнайы орын жасалды. Қазір жыр дастандарды, тарихи кітаптарды оқып жатыр. Алпамыс батыр жырын толық жаттап алған балалар мен қыздарымыз көп. Біз «Рухани жаңғыруды» іспен насихаттап келеміз, – дейді Күлия Смайылханқызы.
Әрине, мұның бәрі де жастарды тәрбиелеудің тиімді тетігі екені сөзсіз. Кітапхана 2013 жылы ашылған. Ондағы қолға алынған жақсы істер көңіл көншітерліктей. Ішіңіз жылып сала берер. Бірқатар ізгілікті істерден хабардар етейік, ендеше.
Кітапханада жас оқырмандар арасында жыр мен дастандар оқу бойынша «Әлемді кітап арқылы таниық» деген байқау өткізіле бастаған. Ең көп кітап оқитын бала Созақ ауданынан шыққан. Дарынды оқушы бір жылда 120 кітапты оқып, тауысыпты.
Мұнда оқырмандарға тек кітап, газет-журнал оқу ғана емес, одан бөлек, тыныққан кезде тоғызқұмалақ, шахмат ойнауға мүмкіндік бар. Сурет салу, тіл үйрену үйірмелері бар. Балалар қазақ, орыс және ағылшын тілін тегін үйренуде.
Жалпы, жазғы уақытта лагерьге бара алмаған, үйінде отырған балалар уақытын осында өткізеді. Ұйықтаймын дегендерге де барлық жағдай қарастырылған.
Бір қуантарлығы, соңғы кездері кітапханаларға демеушілер де қолдау көрсете бастапты. Атап айтқанда, демеушілер өнер залын, Отырар кітапханасының музейін, балалар залын жасақтауға септігін тигізген. Бұрын мұндай демеушілер жоқ-тұғын. Тіпті, кейде ата-аналардың өзі демеуші болуға ниет танытады екен.
Жаңадан ашылған коворкинг-орталықты қала әкімінің өзі жасақтап бергенін айта кеткен жөн. Мұның бәрі де жастардың өз қабілеттерін дамытуға, өздерін жетілдіруді көздейді. Бұл – жастарға беріліп отырған үлкен мүмкіндік.

Оқушылардың тіл үйренуге ынтасы зор

DSC 0631

Бүгінгі жастар компьютер ойындарына құмар. Телефонға телмірген жасөспірімдерде де есеп жоқ. Ал біз жастар кітап оқымайды дейміз. Олардың кітаппен дос болуына жағдай жасадық па? Бұл – ойланатын мәселе.
Таяуда ғана шетелдік 100 кітап тәржімаланды. Енді жастарға мол мұраны оқыту міндеті тұр. Өскелең ұрпақ осында келіп, рухани кеңістігін дамытып жатса, үлкен олжа деген осы.
Мақсат айқын, бағыт белгілі. Ендігі ретте кітапханаларда түрлі іс-шараларды өткізу керек. Тренингтер, дәрістер, талқылаулар ұйымдастырылса, кез келген білімге құмар жастың талабы оянатыны анық. Жастарға керегі – тағылымы мол жиындар.
Жалпы, партия Төрағасының Бірінші орынбасары кітапханаларды жаңғыртудың формасы жақсы, енді мазмұнмен толтыру керегін айтады. Жастарды тәрбиелеудің бір тетігі осы. Бұл ретте кітапханашылардың әлеуметтік жағдайын дұрыстау да уақыт күттірмейді. Жетекші партия бұл мәселені шешуді де қолға алмақ.
Сөз соңында өзіміз куә болған жағдайды айта кетсек. М.Әшімбаев коворкинг орталықтағы тіл үйрену курсындағы оқушылардың жағдайымен танысқан-ды. Онда ағылшын тілін мектепте істейтін ерікті мұғалім оқытады. Түске дейін 60 бала шет тілін үйренуге ден қойған. Мәулен Сағатханұлы ағылшын тілінде бір талапкерден «Атың кім?» деп сұрады. Мектеп оқушысы еш мүдірместен есімін айта қойды. Ал ағылшынша жасың нешеде деген сұрағына жауап бере алмай, тосылып қалды. Әрине, осы кезде
Мәулен Сағатханұлы ынтасы зор шәкіртті өзі демеп жіберіп, алдағы өміріне сәттілік тіледі.
Расында, жас шәкірттерге ел ағаларының қолдап-қошемет көрсетуі, білім алуына бар жағдайды жасауы қанаттандырып, білім-ғылымға құлшындыратыны анық. Алда осы орталықтан ағылшын тілін меңгеріп, сайрап тұратын жастар көптеп шығарына сенім зор.
Жастарды кітап оқуға қызықтыра білейік. Дұрыс бағыт-бағдар көрсетсе, зейіндері ашылып, кітап оқуға деген ынтасы да оянар еді-ау.

Тұрмыстық қалдық кәдеге жараса...

Пятница, 03 Август 2018 05:34

Қазір жаз мезгілі. Тұрмыстық қатты қалдық көбейіп, қаланы қоқыстан тазарту мәселесі де күрделене түсетін кезең. Есептеулер бойынша қаладан күн сайын 680-750 тоннаға дейін қатты қалдық полигонға жеткізіледі.

03

Яғни, бүгінде қоқысты кәдеге жарату, оны қайта өңдеу, сатып пайда табу сынды жұмыстар қолға алынуы тиіс. Бізде бұл жұмыстар қалай жүргізіліп жатыр? Шымкентке жақын «Бадам» индустриалды аймағында бұл бағытта әлеуетті жобаның құрылысы бітуге таяған.

Жаңа жобаға қызығушылар бар

Үшінші мегаполисте абаттандыру, көгалдандыру сынды жұмыстар қарқын алған. Бұл ретте көше бойларында, үй аулаларында, қоғамдық орындардағы босаған қалдықтарды тазалап, қаланы қоқыстан тазарту – басты мәселелердің бірі. Жыл өткен сайын бұл жағдай күрделене түсері мәлім. Жасыл қаланы одан әрі көркейту, тынысын кеңейту ләзім.
Маңызы да зор, әрі пайдасы да мол бұл салаға қызығып отырған инвесторлар да бар. Соның бірі – Бадам» индустриалды аймағында орналасқан «Полиэтилентерефталат (ПЭТ) қалдығының жасанды талшығы өндірісі» зауыты. Жылына 50 мың тонна жасанды талшық өндіретін зауыт биылғы күзде толық қуаттылығымен іске қосылмақ. Ал Шымкенттегі жағдай қалай? 
Бұл жоба «Ontustik Invest-2016» халықаралық инвестициялық форумы аясында қол қойылған ынтымақтастық туралы меморандумның нәтижесінде жүзеге асып отыр. Инвестициялық құны – 20 млн АҚШ доллары. Жасанды талшық – бұл өнеркәсіптің барлық салаларында қолданылатын әмбебап материал. ПЭТ-ті қайта өңдеу Қазақстандағы экологиялық жағдайды жақсартуға әсер етеді. Аталған жоба елімізде алғаш рет қолға алынып отыр.

«Мемлекеттен субсидия берілсе»

Қалалық тұрғын үй-коммуналды шаруашылық бөлімі мамандарының айтуынша, бір күнде қаладан 590-650 тонна аралығында қоқыс шығады. Оны полигонға шығару қызметі ТҮКШ-тің арнайы автотранспорт мекемесі, «Спец эко-сервис» ЖШС, «Бек Асыл Сервис» ЖШС-іне жүктелген. Жаз маусымында қоқыстың көлемі де едәуір көбейеді.
Шымкентте Ақтас-1 елдімекеніне жақын маңда 29 га жерді алып жатқан жалғыз қоқыс полигоны жұмыс істейді. Бұл жобаны ең алғаш «Технология – 21» ЖШС қолға алған-тын. Бірқатар қиындықтар кезігіп, зауыт жұмысы тоқтап та қалған еді.
Қазір бұл жұмыстарды «Green line» ЖШС атқаруда. Қоқыс сұрыптау зауыты аталған мекемеге 5 жылға сенімгерлік басқаруға берілген. Кәсіпорын былтыр желтоқсан айында іске қосылып, жұмыс басталып кетті. Сұрыптау қуаттылығы 17 пайызға жуықтайды. Онда негізінен сұрыпталып жатқан – қағаз, картон, ПЭТ ыдыстар, пластмасса, темір, т.б. бұйымдар.
Шымкент қалалық тұрғын-үй коммуналды шаруашылық бөлімі мамандарының айтуынша, зауыт жұмысы әлі де жаңғыра түсу керек. Заманауи құрылғылар жетіспейді.
«Green line» ЖШС өкілдері не дейді? Қазіргі мұндағы ең басты мақсат – жұмысты тоқтатпау. Күніне 500 тоннаға жуық қоқыс келеді. Қалдықтар сұрыпталып, сатылымға да шығып жатыр. Қоқыс зауытының басшысы Ғалым Сәдібековтың айтуынша, жарамайтын қоқыс полигонда көміледі.
Қиындықтар да бар. Ол негізінен тариф мәселесіне қатысты. Қазір тек электр энергиясына ақы төленеді.
– Зауытты қосқалы бері әлі тарифті көтермедік. Алматы, Астана қалаларында тариф жоғары. Біз де бағаны көтеруге ұсыныс жасаймыз. Полигон жанынан қосымша жобалар қосу сынды бірқатар жобаларымыз бар. Болашақта дайын өнімдер де шығарамыз. Қазір «Даму» қорынан субсидия алуға құжаттарымызды дайындап жатырмыз. Мемлекеттен де қолдау керек, – дейді ЖШС директоры.
Сондай-ақ, зауыт басшылығы алда сұрыптаудан қалған қоқыстарды жағып жіберетін жобаны да іске асырмақ. Ол жүзеге асса, қалада ешбір қоқыс қалмайды. Әзірге жоспар 800 тоннаға дейін. Оның да құрылысы полигонның жанынан жүргізіледі.

Сана өзгеруі тиіс

«Таза болса табиғат, аман болар адамзат». Рас, бұл сөздің маңызы жыл өткен сайын еселене түсуде. Күнделікті тұмыста қолданатын заттарымыз көбеймесе, азайған жоқ. Одан бөлек, әр қалдықты өз алдына бөлек сұрыптау, оны қайта өңдеу, сату сынды жұмыстар өзекті.
Бұл салаға да жаңа цифрлық технологияларды ендіру, инвестициялар тарту, мемлекеттік қолдауларды күшейту де басым бағыттардың біріне айналып отыр.
Айта кетсек, АҚШ қоқысты қайта өңдеу кәсібін ХІХ ғасырда жолға қойған. Қазіргі таңда дәл осы саладан қомақты пайда тауып отыр. Жапония, Германияда да қоқысты кәдеге жарату басты саясатқа айналған.
Сол себептен де еліміздегі кәсіпкерлер, инвесторлардың бұл салаға мойын бұратын сәті жеткендей. Бұл орайда ең алдымен тұрғындардың да санасы өзгеруі қажет.

Шымкенттегі «Бекжан» базары маңында, Темірлан тасжолының бойындағы жолайырық құрылысы бітуге жақындады. Соңғы меже қараша айы деп жоспарланып отыр.

DSC 2703

Мердігер мекеме – «ЖБИ-С» ЖШС құрылысты ертерек, яғни қыркүйек айында аяқтауға күш салуда. Қазір негізінен ұсақ-түйек жұмыстар қалған. Жалпы, бұл жобаның пайдалануға берілуінің нәтижесінде көлік кептелісі біршама азаймақ. Есептеулер бойынша, бұл нысаннан тәулігіне 150 мыңға жуық көлік өтеді деп жоспарланып отыр.
Халқы миллионға жеткен Шымқалада көлік қозғалысы да аз емес. Қалада соңғы кездері автомобиль жолдарын кеңейту, қала көшелеріндегі кептелістерді азайту және үшінші мегаполистің ажарын аша түсу мақсатында жолайырықтарды көбейту назарда тұр.
Таяуда ғана Астана даңғылының бойынан жаңа жолайырық салынатыны мәлім болды. Соның нәтижесінде қаланың орталық көшелеріндегі көлік қозғалысы біршама азаймақ. Болашақта ұзындығы 6 шақырымға жететін бұл көше Шымкенттің әкімшілік-іскерлік орталығы мен Тассай тұрғын алабын байланыстырады.
Былтыр қалада 7 ірі айналма жол салынатыны жоспарланған-тын. Халық көп шоғырланған аумақта 2017 жылдың шілде айынан бері көшелер жабылып, құрылыс басталып кетті. Мұнда «Бекжан» базары, автобекет, облыстың орталық мешіті және басқа да халық көп жиналатын нысандар орналасқан. Облыс әкімі
Ж.Түймебаев пен қала әкімі Ғ.Әбдірахымов та нысанды аралап, құрылыстың сапалы орындалуын міндеттеген.
– Жалпы, жолайырықтары мен жаяу жүргіншілерге арналған өткелдерді пайдалануға беру арқылы көлік кептелістерінің алдын алуға мүмкіндік бар. «Бекжан» базары маңындағы жолайырық құрылысының бірінші кезеңі аяқталуға жақын, - дейді қалалық жолаушылар көлігі және атвомобиль жолдары бөлімінің сектор меңгерушісі Қайрат Баймендиев. - Мердігер мекеме қыркүйек айында-ақ жолайырықты тұрғындар игілігіне беруді жоспарлап отыр. Ал жобаның екінші кезеңін жүргізу бойынша да жобалық-сметалық құжаттамасы дайын. Қазір қаржы бөлуге ұсыныс жасалуда. Екінші кезең бойынша оң жақ, сол жақ өткелдерінің құрылысы жүргізіледі. Дегенмен, бұл жолайырықпен қыркүйектен бастап көліктер жүре береді, Алматы-Ташкент бағытындағы Темірлан тасжолының Ахунбабаев көшесімен қиылысқан тұсынан тәулігіне 109 000 көлік жүріп өтетін. Жолайырық пайдалануға берілсе, бұл көрсеткіш тағы 41 000-ға артады. Айта кететіні, құрылыс кестеге сай, өз уақытында аяқталғалы отыр. Жобаға 1 737, 508 млн теңге көлеміндегі қаражат бөлінген.

Алты жоба кезең-кезеңімен іске асады

Рисунок2

Қаланың көлік инфрақұрылымын дамыту бойынша жоспарланған 6 жолайырықтың құрылысы кезең-кезең бойынша жүргізіледі. Қазір жобалық-сметалық құжаттамалары әзірленіп жатыр. Жалпы, көлік кептелісінің алдын алатын жолайырықтардың жобалық құны әр түрлі. Құрылыс кезеңі 2018-2020, 2020-2022 жылдарды қамтиды.
Бәйдібек би – Арғынбеков – Назарбеков – Астана көшелерінде, Жібек Жолы – Сайрам, Рысқұлов – Қонаев, Бәйдібек би – Кіші айналма жолы аралығында салынатын жолайырықтардың көліктерді өткізу мүмкіндігі де әр түрлі. Шымкент қаласы жолаушылар көлігі және атвомобиль жолдары бөлімінің сектор меңгерушісі
Қайрат Баймендиевтің айтуынша, жоба толығымен іске асқан сәтте Бәйдібек би – Арғынбеков көшесіндегі жолайырықпен тәулігіне 175 мыңға дейін, Бәйдібек би – Астана көшелерінің қиылысында орнатылған жолайырық арқылы көлік қозғалысының қамту көрсеткіші 75 мыңнан 130 мыңға дейін ұлғаяды.
Құрылыстарды жобалау жұмыстарымен «Антал» ЖШС және «ПК Арнай» ЖШС айналысып жатыр. Жалпы, жылдың соңына дейін жобалар мемлекеттік сараптамадан өткізілуі тиіс. Төрт жолайрықтың жобалық-сметалық құжаттары дайындалып, қаржы бөлуге ұсыныс беріледі.

Әріптестік аясы кеңейе түспек

Пятница, 27 Июль 2018 04:20

Шымкент қаласының әкімдігі мен Астана қаласындағы Мемлекеттік қызмет саласындағы өңірлік хабтың басқару комитеті меморандум түзді.

DSC 2616

Осы құжат негізінде екі жақты әріптестік артып, мемлекеттік қызмет сапасын жоғарғы деңгейге көтеру мақсат етіліп отыр. Меморандумға Шымкент қаласының әкімі
Ғабидолла Әбдірахымов пен өңірлік хабтың басқару комитетінің төрағасы Әлихан Бәйменов қол қойды.
Меморандум аясында екі тарап өзара тәжірибе алмасып, ынтымақтастық аясында іс-шаралар мен бағдарламалар үшін ұсыныс жасай алады. Бұған қоса бірлескен ғылыми-зерттеу шаралары ұйымдастырылып, іс-шаралар жоспары түзіледі.
– Шымкент қаласындағы мемлекеттік қызмет саласындағы реформалар үлкен қадаммен алға басады деп ойлаймын. Сондықтан, бүкіл әріптестер атынан, мемлекеттік қызметкерлер атынан алғыс білдіргім келеді. Біз мемлекеттік басқару саласын жетілдіруде ең алдымен халыққа жақын болуымыз қажет. Бізде қызмет істейтіндердің барлығы жастар. Олар оқуға, жұмыс істеуге дайын. Дүниежүзіндегі ең мықты сарапшыларды қаламызда қарсы алып, семинарлар өткізуге дайынбыз. Оның пайдалы жақтары өте көп. Біздің мамандарымыз, басшыларымыз, жай мамандарымыз шетел тәжірибелерін көріп келсе, біздің жұмысымызға үлкен пайдасы тиер еді, – деді Ғ. Әбдірахымов.
Мемлекеттік қызметкерлер үшін ең бастысы – елге қызмет ету. Шымкент қаласында 700-ден астам мемлекеттік қызметкер бар. Сонымен қатар 15 мыңнан астам мұғалім, 2000 мыңнан астам полиция қызметкері жұмыс істейді.
Өңірлік хабтың басқару комитетінің төрағасы Ә.Бәйменов те өз кезегінде жаңа міндеттерге байланысты екі жақты әріптестікті дамытуға уәде берді. Яғни алдағы уақытта, мемлекеттік қызметшілерді шетелдердің озық тәжірибелерін сол жерге барып үйренуге немесе халықаралық сарапшыларды қаламызға шақыруға мүмкіндік жасалмақ.
– Шымкент – қазақ мәдениетінде, қазақ қоғамында әрдайым өзіндік орны бар, ерекше қала.
Елбасының қалаға үшінші мегаполис мәртебесін беру шешімі сөзсіз баршаңызға жаңа міндеттер жүктейді. Елбасы қойған межелі мақсаттарға жету – абыройлы міндет. Біз бұл істе сіздерге жанашырмыз. Бұл бағытта хабтың мүмкіндігін толық пайдалана аласыздар. Жауапты сәтте баршаңызға табыс тілеймін, – деді Ә. Бәйменов.
Елбасының тікелей қолдауымен құрылған Астана өңірлік хабы – бүгінде 40 мемлекет қатысып отырған үлкен халықаралық ұйым. Енді екі жақты түзілген меморандумға сәйкес, шаһарда алдағы уақытта семинарлар өткізу қолға алынбақ.

Шымкентте шалғайдағы елдімекендерге 11 шілдеден бастап жаңа автобустар қатынай бастады. Кесте бойынша аралық уақыты 15 минут қана. Жолақысы да қолжетімді – 70 теңге.

DSC 9623

Жуырда қалаға жаңа автобустар жеткізілген еді. Осы себепті әлеуметтік маңызды 3 бағытқа қоғамдық көліктер жолға шықты: № 147 бағыт – Ақтас, Ақжар және Нұрсәт шағынауданы бойынша, №141 бағыт – Қазығұрт шағынауданы – Мирас шағынауданы, №148 бағыт – Шапырашты, Өтеміс, Абдулабад шағынауданы – теміржол вокзалы бойынша жүреді.

Қоғамдық көлік таңғы сағат 7.00-ден жүре бастайды

Қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің сектор меңгерушісі Наурыз Сүгірәлиевтің айтуынша, жалпы, 10 әлеуметтік маңызды бағыт белгіленген. Олар – №55, №141, №142, №143, №144, №146, №147, №148, №149 және №150 бағыттар. Нақтырақ айтсақ, №55 бағыт – Ынтымақ шағынауданы – Ордабасы алаңы, № 141 бағыт – Қазығұрт шағынауданы – Мирас шағынауданы, №142 бағыт – Текесу шағынауданы – теміржол вокзалы, №143 бағыт – Бадам 2 шағынауданы – жабық базар, №144 бағыт – Айнатас шағынауданы – теміржол вокзалы, №146 бағыт – Жаңаталап шағынауданы – Көркем гимнастика мектебі, №147 бағыт – Ақжар, Ақтас шағынаудандары – Көркем гимнастика мектебі, №148 бағыт – Өтеміс, Шапырашты, Абдулабад шағынаудандары – теміржол вокзалы, №149 бағыт – Достық 2 шағынауданы – Айна-базар және № 150 бағытты – қалалық балалар ауруханасы – теміржол вокзалы бойынша жүргізуге шешім қабылданған.
Қалада шалғай жатқан және жолаушылар ағымы төмен шағынаудандардың тұрғындарын қоғамдық көлікпен қамтамасыз ету – басым бағыттардың бірі. Қалаға жаңадан қосылған 40 елдімекенге де жаңа автобустарды жүргізу міндеті тұр. Әрине, бұл бағыттардағы тасымалдаушылар нақты кірісі мен шығынын көрсеткен жағдайда оларға бюджеттен субсидия беріледі. Сол себепті бұл бағытқа көлік жүргізуге инвесторлар тарапынан қызығушылық басым.

300 автобус қашан жеткізіледі?

Таяуда әкелінген жаңа автобустардың бірқатары қаланың орталық көшелеріне, бірқатары шалғайдағы елдімекендерге қатынауда. Жаңа көліктер № 74 бағытта жолаушыларға қызмет көрсетіп жатқанын бұған дейін жазған едік.
– Компания басшыларымен өзара келісім түзілген. Жаңа көліктерді негізінен орталық көшелерге жібердік. Бірқатары шалғай елдімекендерде жүреді. Жалпы, 2015 жылы келген жаңа көліктерді де солардың қатарына қостық. Шалғай елдімекендерде жолаушылар ағыны сәл төмендеу. Қалған жаңа автобустар жылдың соңына дейін келеді деп жоспарланған. Жалпы, Үкіметтің бағдарламасына сәйкес, қалаға биыл 300 автобус әкелу де жоспарда тұр. Бұл бағытта мемлекеттік мекеме – бірыңғай ортақ оператор құрылады. Яғни, бюджеттен қаржы бөлініп, оған автобус сатып алынады. Ол автобустарды тасымалдаушыларға жалға беретін боламыз. Қазір тасымалдаушылар үшін жаңа автобус алу қиындау. Өйткені, баға қымбат. Тарифті көтеруге де мүмкіндік жоқ. Мұндай мәселе барлық өңірде бар. Сол себепті Үкіметтен жол картасы дайындалды. Бағдарлама бекітілсе, осы бағыт бойынша жұмыс істейміз. Жол картасының тағы бір тиімді тұсы – сатып алынатын автобустар отандық өндірушілерге тиесілі болуы керек, – дейді жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің сектор меңгерушісі Наурыз Сүгірәлиев.
Жалпы, әлеуметтік бағыт бойынша конкурс жарияланған. Оған кез келген тасымалдаушы қатысуына мүмкіндігі бар.
Айта кететіні, бүгінде «Газель» көліктері де автобустарға ауыстырылуда. Бөлім мамандарының айтуынша, биыл № 38 бағыттағы тасымалдаушы көліктерін автобусқа ауыстыруда. Сондай-ақ, №125 бағыттағы көлік иесі де осы мақсатта жұмыс атқаруды қолға алмақ.

Қазір қалалар бәсекеге түскен кезең. Елбасы атап өткендей, мегаполис дәуірінде қалалар инвестиция, білікті мамандар мен технологиялар бойынша тартысқа түспек.
Ресми түрде үшінші қала мәртебесін иеленген Шымкент шаһарына қандай жауапкершілік жүктеліп отыр? Қаланың ендігі даму бағыты қандай болмақ? Бұл – көпшіліктің көкейіндегі сауалдар.
Белгілі саясаттанушы, «Нұр Отан» партиясының Түркістан облыстық филиалының саяси жұмыстар бөлімінің меңгерушісі Сәкен Мәжінбеков ендігі ретте Шымкенттің іскерлік тұрғысынан қаржы орталығына айналуына мүмкіндігі мол дейді. Өнеркәсіп өндірісі өрлемек.
Белгілі саясаттанушы ғалыммен мегаполис қаланың алдағы келешегі жайлы сұхбаттасқан едік.

1e0312aa8575a72bf874ac31923398b5

«Ақылды қала» болуға ұмтылуымыз керек

– Сәкен Аралбайұлы, Елбасы Жарлығымен Шымкент республикалық маңызы бар қала статусын иеленді. Енді қаланы қандай өзгерістер күтіп тұр?
– Шымкент тұрғындары үшін қала бұрыннан мегаполис қой. Негізінен, мемлекеттік деңгейде бұл мәртебе Елбасының «Қазақстан – 2050» стратегиясында айтыла бастады емес пе?! Қазір әлемдегі үрдістің бір қыры осылай. Әлем халқының 74 пайызға жуығы қалада тұрады. Дамыған елдердің өзін алар болсақ, оларда 80-90 пайызы қала халқы. Мәселен, Еуропа елдері. Азия құрлығындағы біз сияқты елдерде әлі де болса ауыл халқы басымдау. Дегенмен, олар да өзгеріске ұмтылып жатыр.
Мегаполис деген – керемет атақ. Миллионды қала атанғанда бәріміз де шын көңілмен қуандық. Әлемдегі миллионды қалалардың топ 500-не 432-ші болып кірдік. Шүкір дейміз, әлемдік деңгейдегі қалалардың қатарындамыз.
Әрине, мегаполис болудың қуанышымен қатар міндеті де бар. Қала тұрғындарынан талап етілетін жауапкершілік артып отыр. Қазір әлемде тағы бір үрдіс шықты. «Ақылды қалалар» дейтін. Онда шенеунік деген болмайды. Ол жер компьютермен, бағдарламамен басқарылады. Біз технологиялық тұрғыдан бұл бағытқа енді қадам басып жатырмыз. Соған ұмтылуымыз қажет.
Жалпы, енді қала тұрғындарының өзі жете түсінуі керек. Осындай мегаполис шаһарда тазалық пен тәртіпті сақтау қажеттігін жанымен ұғынатын сәт. «Тазалық тазалықты сақтаған жерде болады». Осындай сана қалыптасуы керек.
Республикалық статус алу – инвестиция тартудың кең мүмкіндігі. Мен Шымкенттің тұрғындарын әлдеқайда іскер, еңбекқор деп есептеймін. Алматы мен Астанадан еш кем емеспіз. Енді жұмысты жүйелей білсек, қала тек дами түседі. Біздегі ресурстарға қызығып отырған иневесторлар да көп.
Даму бағытымыз да айқын – ол «ақылды қалалардың» қатарына кіру. Мұндай шаһарларда жасанды интеллект дамиды. Ендігі кезекте қаланың ішіндегі жолдарды кеңейту, қаладағы тазалықты сақтауға мән беріледі. Шымкенттің кемшілігінен артықшылығын көп көреміз ғой. Кемшілік уақыт-сәтімен жойылады. Оны жоятын, оған атсалысатын қала тұрғындарының өзі.

Қаржы орталығына айналуға мүмкіндік бар

– Шымкенттің әлеуеті қаншалықты? Елбасының өзі атап өткеніндей, бұрынғы облыс орталығында өндіріс орындарының 60 пайызы орналасыпты...
– Әрине, бізде ресурс көп. Қазақылығымыз басым. Қай құндылықтың да сапасын арттырсақ, заман көшінен қалмаймыз. Кез-келген өзгеріске бейім екеніміз де рас. Аумағы да ең үлкен қала – Шымкент. Туризм жағынан өте бір тартымды аймақта тұрмыз.
Қаржылық тұрғыда инвесторлардың келуімен таяу уақыттың ішінде Алматы мен Астананы қуып жетеміз деген ойдамын. Іскерлік тұрғысынан қаржы орталығына айналуымызға әбден мүмкіндік бар. Туризм дамиды. Өндіріс орындары көбейеді. Түркістан облысы ауылшаруашылығы, жылыжай, жаңа технологияларды ендіру, қарқынды бау бойынша республикада ең алдыңғы қатарда тұрған өңір ғой. Ендігі кезекте Шымкентттің аумағында да өнеркәсіп орындары көптеп салынады. Бұрын алдыңғы қатардан көрінгеніміздей, енді осы сатыдан түспеуіміз керек. Ет, азық-түлік өндірісін дамытуда да әлеует бар.
Келешекте адам баласының басым бөлігі қалаларда өмір сүреді дедік. Бізде де «Бөрте милка» сүт өндірісі ашылды. Онда бәрі роботтандырылған. Меніңше, қалада осындай нанотехнолгиялар, жасанды интеллект дами түседі деп ойлаймыз.
Шымкентте туризмді дамытуда қандай жобалар керек?
– Рас айтасыз, ресурстардың молдығына сай енді оның әр түрлі механизмдерін ойластыра білсек. Әр түрлі фестивальдар ұйымдастыруға болады. Мысалы, қызғалдақ фестивалі. Жапонияда жылына келетін туристердің 70 пайыздан астамы шие гүлдеген мерекесін тамашалаушылар екен. Бір апта ғана уақыт. Бізде де неге осыны қолға алмасқа?! Туризм деген өзі маусыммен ғой. Бізде де түрлі жобалар жасауға болады. Мәселен, жүзім піскен уақытты туристерді тартатын маусым етсек. Мәселен, Францияда жүзім жинайтын маусым әлемге танымал. Туристердің өзі жинайды. Әрі шаруамен бірге жұымс істейді, әрі ақша табады. Өте тамаша жоба.
Келесі жобаның бірі – этнотуризм. Қай саласы болса да насихаттай білсек. Қолөнеріміз бар. Экотуризмді дамытуға де мүмкіндік мол. Қазір адамдар қаланың тіршілігінен шаршайды да этноорталықтарға барып демалады. Саумал ішу сәнге айналды. Біз шетелдіктерді жол салып немесе ғимаратымызбен таңдандыра алмаймыз. Олардың қызығатыны – бұрынғы қазақ пен бүгінгі қазақтың қалай өмір сүріп жатқаны. Осы тұрғыда да көптеген жобаларды іске асыра білсек.

Шымкенттің бренді болуға лайық дүние көп

DSC 7530

Бүгінде Шымкенттің символы жайында көптеген құндылықтар айтылып жүр. Сіздің ойыңызша, қаланың бренді болуға не лайық?
– Меніңше, қызғалдақ дұрыс деп ойлаймын. «Шым» деген көгеріп тұрған, көк майса деген мағына береді. Көк майсаның ішінде біз үшін ең бағалы нәрсе – гүл. Сол себепті қызғалдақты ұсынар едім. Кейде біз өзіміздің құндылықтарымызға мән бермей жатамыз. Ол құндылықтарымыздың қадіріне, әсіресе, сыртта жүргенде көз жеткізетініміз бар.
Еуропада Люксембург дейтін шағын қала бар. Сол қалада көшенің бәрінде гүл өсіп тұрады. Қала тұрғындары көше бойын күнде таңертең кезекпен тазалайды. Біздің мұндай көзқарасқа жету үшін уақыт керек. Түрлі жобаларды қолға алу қиын емес, жасағанды күтіп-ұстау қиын. Біз осыны түсінуіміз керек.
Екінші бір ұсынысым – Шымкенттің жүзімі де бренд болуға лайық. Қазығұрттың бөктерінде Испаниядан алып келген жүзімнің сорттары егіліп жатыр. Дәмі керемет. Ол жағын да ойлап қойған жөн.
Қошқар ата бұлағы да бренд болуға әбден лайық. Қазір абаттандырылып, қандай керемет жобалар ашылып жатыр. Жалпы, қазір бір керемет ғимарат салып ешкімді таңдандыра алмайсыз. Біздің қаламызда ескерткіштер жетеді. Солардың өзін күтіп-ұстау, халыққа жете түсіндіру, осы бағытта жұмыс істесек, ұтарымыз көп. «Рухани жаңғыру» бағдарламасында да осы тұрғыда бағыт бар.
Ал егер бұл тұрғыда сәулет ғимаратын салар болса, менің ұсынысым дайын: бізде шығыс пен батыстың үйлесімділігін таба білген ерекше ғимарат салынуы тиіс. Біз Батыстың немесе Шығыстың бір ғимаратын соғып, әлемді таңдандыра алмаймыз. Екеуін біріктіре, үйлесіммен жоба жасау тамаша идея болмақ.
Жалпы, түйіндей айтқанда, Шымкент – жастардың қаласы. Қазіргі студенттерге қызғанып қараймын. Біздің кезімізде қандай еді? Қазір салынып жатқан сауда үйлері, кинотеатрлар қандай керемет! Серуендеуге барлық жағдай жасалған. Жастар осындай қалада өмір сүріп жатқанын тек бағалай білуіміз қажет.
Қазір құндылықтарды бағалайтын кезең. Енді үшінші мегаполис қаланың жақсылығын айқындап, кемшін тұстарын таразылап, барымызды баянды ете білсек. Өндірісімізбен, білім-ғылым, жастарымыздың мәдениетімен өзге қалаларға үлгі болатын жауапкершілік жүгі екі еселенбек. Қала тұрғындары бұл тұрғыда жұдырықтай жұмыла, өз қаласына деген сүйіспеншіліктерін көрсетуі тиіс.
Қарапайым ғана ұсынысым: біз өзіміздегі бар жобаларды, құндылықтарымзды анимациялық тұрғыдан да дәріптей білуіміз керек. Жас балалар кішкентай кезінен құндылықтарымызды танып білсе, игі іс емес пе?! Сүйіспеншілігі оянады. Оның көлемін ұзақ етудің де қажеті жоқ. Ең бастысы – тартымды етуде. Бізге ой салатын, қысқа-нұсқа бейне роликтер көптеп дайындалса деген тілегім бар. Ол – қала тұрғындарына, шетелдік туристерге біздерде мынадай бар деп таныстыруға керемет мүмкіндігі болар еді.
– Әңгімеңізге рахмет!

Сұхбаттасқан
Т. ҚАСЫМ

Страница 1 из 37